KỶ NIỆM 76 NĂM CÁCH MẠNG THÁNG TÁM VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN Ở HÀ NỘI (19/8/1945-19/8/2021)

Phát huy hào khí tháng Tám xây dựng Thủ đô giàu đẹp

(LĐTĐ) “Người Việt Nam đều thống nhất reo vang lời thề/Mười chín tháng Tám/Chớ quên là ngày khởi nghĩa/Hạnh phúc sáng tỏ, non sông Việt Nam”. Hôm nay (19/8), cách đây 76 năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Xứ ủy Bắc Kỳ, Thành ủy Hà Nội đã kêu gọi nhân dân nổi dậy giành chính quyền, góp phần tạo nên cuộc Cách mạng tháng Tám “long trời, lở đất” đưa nước ta thành nước độc lập và tự do.
Nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật chào mừng Bản Tuyên ngôn Độc lập và phát huy hào khí tháng Tám Tiếp lửa truyền thống từ những “địa chỉ đỏ” cách mạng

Từ tháng 4/1945 trở đi, cao trào kháng Nhật cứu nước diễn ra mạnh mẽ, phong phú về nội dung và hình thức. Đầu tháng 5/1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước và chuẩn bị Đại hội quốc dân.

Ngày 4/6/1945, Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập, đặt dưới sự lãnh đạo của Ủy ban Chỉ huy lâm thời, trở thành căn cứ địa của cả nước. Tháng 8/1945, Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên Quang) khẳng định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới” và quyết định phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương; đề ra ba nguyên tắc bảo đảm tổng khởi nghĩa thắng lợi, đó là: Tập trung, thống nhất, kịp thời.

Phát huy hào khí tháng Tám xây dựng Thủ đô giàu đẹp
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Xứ ủy Bắc Kỳ, Thành ủy Hà Nội đã phát động người dân đứng lên giành chính quyền vào ngày 19/8/1945. Ảnh tư liệu

23h ngày 13/8/1945, Ủy ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1 hiệu triệu toàn dân tổng khởi nghĩa. Ngày 16/8/1945, Đại hội Quốc dân họp tại Tân trào thông qua “10 chính sách lớn của Việt Minh”; thông qua “Lệnh tổng khởi nghĩa”; quy định Quốc kỳ, Quốc ca; thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương, tức Chính phủ Lâm thời do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi nhân dân cả nước tổng khởi nghĩa, trong đó chỉ rõ: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân cả nước đồng loạt vùng dậy, tiến hành tổng khởi nghĩa, giành chính quyền. Từ ngày 14 đến ngày 18/8, cuộc tổng khởi nghĩa nổ ra giành được thắng lợi ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ và một số đô thị khác…Tuy nhiên, cuộc tổng khởi nghĩa 19/8 thành công ở Hà Nội mới là “pháo hiệu” cổ vũ phong trào vùng lên giành chính quyền trên khắp mọi miền đất nước.

Theo các tư liệu lịch sử, ngay từ sáng sớm ngày 19/8/1945, Hà Nội đỏ rực màu cờ cách mạng. Hàng vạn nông dân, dân nghèo, với các vũ khí thô sơ từ Láng, Mọc kéo ra chiếm đại lý Hoàn Long, tuyên bố thành lập chính quyền cách mạng khu vực Ngã Tư Sở, mở đầu cho cuộc khởi nghĩa ở nội thành.

Cạnh đó, hàng vạn quần chúng nhân dân ngoại thành, từ các huyện Thanh Trì, Thường Tín, Phú Xuyên, Hoài Đức, Đan Phượng (Hà Đông), Gia Lâm (Bắc Ninh) mang theo cờ Việt Minh, gậy gộc, mã tấu, dao phát bờ, câu liêm tiến vào nội thành với sức mạnh như thác đổ.

Tất cả đều tập hợp trước Nhà hát lớn. Cả thành phố Hà Nội như rung chuyển trong tiếng hô khẩu hiệu: "Ủng hộ Việt Minh", “Chính quyền nhân dân cách mạng", "Cách mạng thành công muôn năm", "Lập Ủy ban dân quân cách mạng", “Việt Nam hoàn toàn độc lập", “Đả đảo các cuộc xâm lăng", “Đả đảo mọi thế lực chống cách mạng Việt Nam”, “Chống xâm lăng"...

Đúng 11h, trước hơn 20 vạn người tập trung trước Nhà hát lớn, Ủy ban Khởi nghĩa đọc lời kêu gọi khởi nghĩa. Sau đó cuộc mít tinh biến thành cuộc biểu tình vũ trang giành chính quyền. Quần chúng cách mạng có các đơn vị vũ trang tự vệ dẫn đầu chia thành hai khối lớn đi chiếm các vị trí trọng yếu: Phủ Khâm sai, Sở Bưu điện, Sở Cảnh sát...

Trước sức mạnh áp đảo của quần chúng và lực lượng tự vệ kiên cường, hầu hết các công sở chính quyền địch đều nhanh chóng về tay nhân dân. Riêng ở trại lính bảo an, quân Nhật cho xe tăng chặn đầu đoàn biểu tình, nhưng trước khí thế sôi sục của quần chúng, lại được các đồng chí ta thuyết phục, nói rõ chính sách của Đảng, Việt Minh, chúng phải rút lui.

Ngay khi chiếm được Phủ Khâm sai, đồng chí ủy viên Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ có mặt tại đó gọi điện cho Thị trưởng, Tỉnh trưởng các tỉnh Hải Phòng, Hải Dương, Bắc Ninh, Hà Nam, Nam Định báo tin cách mạng đã thành công ở Hà Nội, ra lệnh cho chúng phải nhanh chóng trao chính quyền cho Việt Minh địa phương. Tối ngày 19/8, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội kết thúc thắng lợi.

Ngày 20/8, Ủy ban Nhân dân cách mạng Hà Nội được thành lập, Ủy ban Nhân dân cách mạng lâm thời Bắc Bộ cũng được tổ chức. Khởi nghĩa thành công ở Hà Nội như một tiếng bom vang dội nhanh chóng lan truyền khắp nơi, động viên, cổ vũ nhân dân cả nước gấp rút nổi dậy giành chính quyền. Gần như toàn bộ các tỉnh miền Bắc đến Thanh Hoá, Nghệ An đều tiếp theo Hà Nội tiến hành khởi nghĩa. Quân đội chính quyền Trung Hoa Dân quốc (Tưởng Giới Thạch) mới vào tỉnh lỵ ở thượng du, thì tất cả các vùng trung du, châu thổ đã rợp bóng cờ cách mạng. Chính quyền đã về tay nhân dân.

Thắng lợi ở Hà Nội đã tạo điều kiện để Trung ương Đảng, lãnh tụ Hồ Chí Minh chuyển đại bản doanh về Hà Nội, từ đó chỉ đạo cuộc Tổng khởi nghĩa trong cả nước đi đến thắng lợi hoàn toàn, chuẩn bị các điều kiện đón tiếp quân Đồng minh. Cố Tổng Bí thư Trường Chinh nhận định: “Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ở miền Bắc gồm cả Hà Nội, Huế là thắng lợi có tính chất quyết định của cuộc khởi nghĩa. Thắng lợi của miền Bắc tạo điều kiện và cổ vũ nhân dân ở Nam Bộ và những vùng chưa giải phóng nổi dậy giành chính quyền không chậm trễ được nữa". Hà Nội xứng đáng là ngọn cờ đầu của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945.

76 mùa Thu cách mạng đã qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, vận dụng sáng tạo các chủ trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng; Nghị quyết của Quốc hội, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô đã đạt được những thành tựu toàn diện trong xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, giàu đẹp. Thời kỳ mới, tình hình mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô phát huy hào khí tháng Tám, quyết tâm xây dựng Thủ đô ngày càng hiện đại, văn minh, đời sống của nhân dân ngày càng ấm no, hạnh phúc. Trước mắt là đoàn kết, chung tay đẩy lùi đại dịch Covid-19 để đưa cuộc sống trở lại trạng thái bình thường mới.

(Bài viết có sử dụng các tư liệu lịch sử)

H.L

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Nhiều hàng quán vẫn lơ là công tác phòng, chống dịch

Nhiều hàng quán vẫn lơ là công tác phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Ngày thứ 3 thành phố Hà Nội nới lỏng giãn cách, theo ghi nhận của phóng viên, có khá nhiều cửa hàng kinh doanh không tuân thủ nghiêm chỉnh nguyên ...
Toàn văn phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc

Toàn văn phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc

Bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Phiên thảo luận chung Cấp cao Khoá họp 76 Đại hội đồng LHQ có chủ đề: “Cùng vững tin ...
Bão số 6 vào bờ gây mưa to, nguy cơ ngập lụt cho 32 huyện và khu đô thị

Bão số 6 vào bờ gây mưa to, nguy cơ ngập lụt cho 32 huyện và khu đô thị

(LĐTĐ) Theo Trung tâm dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chiều tối nay (23/9), bão số 6 đã đi vào vùng biển ngoài khơi các tỉnh từ Quảng Trị ...
Triển khai hiệu quả các nhiệm vụ công tác trọng tâm của tổ chức Công đoàn Thủ đô

Triển khai hiệu quả các nhiệm vụ công tác trọng tâm của tổ chức Công đoàn Thủ đô

(LĐTĐ) Trong 9 tháng đầu năm 2021, mặc dù chịu nhiều tác động của dịch Covid-19 nhưng với tinh thần chủ động, quyết liệt, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố ...
Thông qua các nghị quyết quan trọng để thúc đẩy kinh tế phát triển gắn với chính sách an sinh

Thông qua các nghị quyết quan trọng để thúc đẩy kinh tế phát triển gắn với chính sách an sinh

(LĐTĐ) Kỳ họp thứ hai Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội khóa XVI đã hoàn thành chương trình đề ra sau 1,5 ngày làm việc. Các đại biểu ...
Kỳ 3: Tiếp tục duy trì các “pháo đài” để giữ vững “vùng xanh” an toàn

Kỳ 3: Tiếp tục duy trì các “pháo đài” để giữ vững “vùng xanh” an toàn

(LĐTĐ) Từ ngày 21/9, thành phố Hà Nội bãi bỏ quy định phân vùng, không kiểm soát giấy đi đường, nhiều địa phương dỡ bỏ các chốt phòng dịch ở khu ...
Infographic: Quy định phòng, chống dịch Covid-19 trên công trường xây dựng

Infographic: Quy định phòng, chống dịch Covid-19 trên công trường xây dựng

(LĐTĐ) Bộ Xây dựng đã có Công văn số 3373/BXD-GĐ gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường phòng, chống dịch Covid-19 ...

Tin khác

Toàn văn phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc

Toàn văn phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc

Bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Phiên thảo luận chung Cấp cao Khoá họp 76 Đại hội đồng LHQ có chủ đề: “Cùng vững tin và tự cường - Hướng tới phục hồi sau COVID-19, tái thiết bền vững, bảo vệ hành tinh, thúc đẩy quyền con người và cải tổ LHQ”.
Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch để từng bước phục hồi kinh tế

Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch để từng bước phục hồi kinh tế

(LĐTĐ) Tại kỳ họp thứ hai Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội khóa XVI, sáng 23/9, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố Chu Ngọc Anh cho biết, dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn Thủ đô đã cơ bản được kiểm soát, từ đó có điều kiện để nới lỏng, từng bước phục hồi kinh tế.
Tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động đáp ứng yêu cầu thực tiễn Thủ đô

Tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động đáp ứng yêu cầu thực tiễn Thủ đô

(LĐTĐ) Với phương châm hoạt động "Đổi mới, sâu sát, khoa học, hiệu quả", Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, trong những tháng cuối năm 2021, HĐND Thành phố sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động để đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của công tác quản lý Nhà nước và tình hình thực tiễn Thủ đô.
Khai mạc kỳ họp thứ hai HĐND thành phố Hà Nội khóa XVI

Khai mạc kỳ họp thứ hai HĐND thành phố Hà Nội khóa XVI

(LĐTĐ) Sáng nay (22/9), Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội khóa XVI, nhiệm kỳ 2021-2026 khai mạc kỳ họp thứ hai. Do tình hình dịch Covid-19, nên kỳ họp lần này được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, dự kiến diễn ra trong 1,5 ngày để xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của Thủ đô.
Làm sâu sắc hơn nữa tinh thần đoàn kết Việt Nam - Cuba trong giai đoạn mới

Làm sâu sắc hơn nữa tinh thần đoàn kết Việt Nam - Cuba trong giai đoạn mới

(LĐTĐ) Chuyến thăm chính thức Cuba lần này của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thực sự là chuyến thăm của lịch sử và nghĩa tình, tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa tinh thần đoàn kết Việt Nam - Cuba trong giai đoạn mới.
Việt Nam tiếp nhận gần 1,5 triệu liều vắc xin phòng Covid-19 do Pháp và I-ta-li-a trao tặng

Việt Nam tiếp nhận gần 1,5 triệu liều vắc xin phòng Covid-19 do Pháp và I-ta-li-a trao tặng

(LĐTĐ) Theo tin từ Tổ công tác của Chính phủ về ngoại giao vắc xin, ngày 14/9, tại trụ sở Bộ Ngoại giao đã diễn ra lễ tiếp nhận tượng trưng 1,5 triệu liều vắc xin Astra Zeneca phòng Covid-19 do Chính phủ Pháp và I-ta-li-a tài trợ cho Việt Nam thông qua cơ chế COVAX.
Một đồng phòng dịch hiệu quả thì không mất hàng triệu đồng chống dịch

Một đồng phòng dịch hiệu quả thì không mất hàng triệu đồng chống dịch

(LĐTĐ) Theo tinh thần được Thủ tướng Phạm Minh Chính chia sẻ, phòng dịch tốt thì không phải chống dịch. Một đồng phòng dịch hiệu quả thì không mất hàng triệu đồng cho chống dịch. Nhất là sự mất mát về tinh thần và tính mạng của người dân.
Tháng 8 ở thành phố mang tên Bác

Tháng 8 ở thành phố mang tên Bác

(LĐTĐ) Một tháng 8 lịch sử lại đang diễn ra ở thành phố mang tên Bác, một lần nữa người dân cả nước lại hướng về miền Nam ruột thịt. Dịch Covid-19 đang có thể làm con người giảm gặp gỡ nhau đi nhưng không ngăn được tinh thần tương thân, tương ái và nghĩa tình đồng bào. Đại dịch rồi sẽ qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố mang tên Bác vô vàn kính yêu lại tiếp tục phát huy tinh thần Cách mạng tháng Tám bất diệt xây dựng thành phố Hồ Chí Minh xứng đáng là đầu tàu kinh tế của cả nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính họp trực tuyến với 20 tỉnh, thành phố về phòng, chống Covid-19

Thủ tướng Phạm Minh Chính họp trực tuyến với 20 tỉnh, thành phố về phòng, chống Covid-19

(LĐTĐ) Sáng 29/8, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 chủ trì cuộc họp trực tuyến của Ban chỉ đạo với 1.060 xã, phường, thị trấn, 209 quận, huyện, thị xã của 20 tỉnh, thành phố.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng gửi thư chúc mừng 75 năm ngày truyền thống ngành Thông tin và Truyền thông

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng gửi thư chúc mừng 75 năm ngày truyền thống ngành Thông tin và Truyền thông

Nhân kỷ niệm 75 năm ngày truyền thống ngành Thông tin và Truyền thông (28/8/1945 - 28/8/2020), đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã có thư gửi các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động ngành Thông tin và Truyền thông. Cổng thông tin điện tử Bộ Thông tin và Truyền thông xin trân trọng đăng tải toàn văn bức thư của Bộ trưởng.
Xem thêm
Phiên bản di động