Xử lý hình sự các hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội: Tiếp tục tháo gỡ vướng mắc

(LĐTĐ) Nhằm gỡ vướng trong xử lý hình sự các hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, nhất là việc xác định rõ và hiểu đúng về các hành vi vi phạm của doanh nghiệp, mới đây, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức Hội nghị trực tuyến tập huấn về công tác tham gia tố tụng hình sự đối với các hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
2 cách tra cứu nhanh quá trình đóng bảo hiểm xã hội Tìm giải pháp mang tính đột phá Sẽ thanh tra 75 đơn vị sử dụng lao động nợ bảo hiểm xã hội

Toàn ngành đã kiến nghị khởi tố 305 vụ

Theo Vụ Pháp chế Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Sau khi Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành (từ ngày 1/1/2018), tại nhiều địa phương, Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố đã tham mưu Uỷ ban nhân dân tỉnh quan tâm, chỉ đạo tăng cường thực hiện công tác thu, phát triển đối tượng và giảm nợ đọng tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Từ tháng 9/2019, khi Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP (Nghị quyết số 05) có hiệu lực thi hành, Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố đã tích cực, chủ động triển khai thực hiện, đặc biệt sau khi có hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về lập hồ sơ kiến nghị khởi tố.

Xử lý hình sự các hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội: Tiếp tục tháo gỡ vướng mắc
Các doanh nghiệp nợ đọng tiền bảo hiểm xã hội với số tiền lớn, kéo dài ký nhận Quyết định thanh tra của Thanh tra Hà Nội.

Theo số liệu tổng hợp tính đến 30/9/2020 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Tổng số vụ cơ quan Bảo hiểm xã hội đã kiến nghị khởi tố: 305 vụ (năm 2018: 74 vụ, năm 2019: 163 vụ; 9 tháng đầu năm 2020: 68 vụ). Trong đó: Kiến nghị khởi tố theo Điều 214 Bộ luật Hình sự: 6 vụ; kiến nghị khởi tố theo Điều 215 Bộ luật Hình sự: 0 vụ; kiến nghị khởi tố theo Điều 216 Bộ luật Hình sự: 299 vụ. Về kết quả xử lý của cơ quan Công an: Đã khởi tố: 4 vụ theo Điều 214 Bộ luật Hình sự (Hải Dương 3 vụ, Hậu Giang 1 vụ); đã tiếp nhận, đang xem xét xử lý (một số trường hợp yêu cầu cơ quan Bảo hiểm xã hội cung cấp, bổ sung hồ sơ để phục vụ điều tra, xác minh): 180 vụ; không khởi tố vụ án hình sự, đình chỉ giải quyết kiến nghị: 65 vụ.

Về lý do, cơ quan Công an xác định hành vi vi phạm chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định như: Hành vi vi phạm, việc xử phạt vi phạm hành chính xảy ra trước 1/1/2018; hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của đơn vị được xác định không có yếu tố gian dối hoặc thủ đoạn khác; chưa xử phạt vi phạm hành chính; chủ doanh nghiệp là người nước ngoài đã bỏ trốn về nước…

Như vậy, có thể thấy, đến thời điểm hiện tại, ngoài 4 vụ việc đã có quyết định khởi tố theo Điều 214 Bộ luật Hình sự về tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp thì hiện chưa có vụ việc nào bị khởi tố theo Điều 215 và Điều 216 Bộ luật Hình sự về tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Riêng kiến nghị khởi tố theo Điều 216 Bộ luật Hình sự, có đến 21% số trường hợp cơ quan Công an xác định hành vi vi phạm chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, trên 18,7% cơ quan Công an từ chối giải quyết do hồ sơ kiến nghị khởi tố chưa đủ điều kiện thụ lý.

Cần tiếp tục gỡ vướng

Theo Vụ Pháp chế Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trong quá trình thực hiện lập, gửi hồ sơ kiến nghị khởi tố, cơ quan Bảo hiểm xã hội các địa phương còn gặp một số vướng mắc, trong đó có vấn đề thuộc trách nhiệm hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và có những vấn đề cần có sự phối hợp giải đáp, trao đổi của các cơ quan có thẩm quyền. Theo Vụ Pháp chế, 4 vấn đề lớn mà các địa phương phản ánh, đó là: Một là, cơ quan Công an xác định hành vi chậm đóng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm do không có yếu tố gian dối hoặc thủ đoạn khác.

Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành từ 0h00 ngày 1/1/2018, theo đó đã quy định bổ sung 3 tội danh riêng áp dụng trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội tại các điều: Điều 214 về Tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; Điều 215 về Tội gian lận bảo hiểm y tế và Điều 216 về tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động.

Ngày 15/8/2019, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP (Nghị quyết số 05) hướng dẫn áp dụng Điều 214, Điều 215 và Điều 216 do đây là các tội danh mới, lần đầu tiên được quy định trong Bộ luật Hình sự để thống nhất áp dụng trong thực tiễn.

Thực tiễn công tác gửi kiến nghị khởi tố cho thấy, hầu hết các hành vi cơ quan Bảo hiểm xã hội xem xét, lập hồ sơ gửi kiến nghị khởi tố được xác định là hành vi chậm đóng, theo đó, đơn vị sử dụng lao động đã kê khai đầy đủ số người tham gia bảo hiểm xã hội, số tiền phải đóng, khấu trừ tiền lương của người lao động để đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp nhưng chưa đóng, được cơ quan Công an xác định là không có thủ đoạn gian dối hoặc thủ đoạn khác nên không thỏa mãn dấu hiệu tội phạm quy định tại khoản 1 Điều 216.

Hai là, về dấu hiệu “đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn vi phạm”. Cơ quan điều tra không thụ lý hồ sơ do quyết định xử phạt vi phạm hành chính do cơ quan Bảo hiểm xã hội ban hành được xác định đối với hành vi chậm đóng nên chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định. Ngoài ra, Biên bản xử phạt vi phạm hành chính xác định chủ thể là đơn vị sử dụng lao động nên việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhân không có căn cứ.

Bên cạnh đó, liên quan dấu hiệu “đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm” còn có cách hiểu khác nhau: Hành vi đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn vi phạm được hiểu là cùng hành vi vi phạm đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng đơn vị sử dụng lao động không nộp số tiền vi phạm (thỏa mãn dấu hiệu từ đủ 6 tháng trở lên đối với 10 người hoặc 50 triệu đồng) hay là hành vi vi phạm tiếp tục tái diễn sau khi đã bị phạt vi phạm hành chính (mà đơn vị sử dụng lao động trước đó đã nộp tiền hoặc chưa nộp số tiền vi phạm được xác định trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính).

Ba là, số tiền tính lãi thời gian chậm đóng có được tính làm căn cứ kiến nghị khởi tố hay không. Một số địa phương phản ánh vướng mắc trong việc tính số tiền lãi thời gian chậm đóng trong tổng số tiền vi phạm khi lập kiến nghị khởi tố, cụ thể: Số tiền vi phạm đối với các hành vi thực hiện trước ngày 1/1/2018 có khoản lãi phát sinh từ ngày 1/1/2018 thì khoản phạt lãi này có được tính gộp vào khoản nợ phát sinh sau ngày 1/1/2018 để làm căn cứ kiến nghị khởi tố hay không. (Số tiền vi phạm làm căn cứ kiến nghị khởi tố theo Điều 216 chỉ tính đối với số tiền trốn đóng thực tế, không bao gồm số tiền phạt lãi, mặc dù số tiền phạt lãi là khoản phải thu theo quy định).

Bốn là, đối với hành vi chậm đóng mà đơn vị sử dụng lao động đã kê khai đầy đủ số người, số tiền phải đóng nhưng không đóng (lý do phía đơn vị đưa ra là do khó khăn trong sản xuất kinh doanh, không có thủ đoạn gian dối), cơ quan điều tra có ý kiến “Đơn vị nợ do khó khăn, đề nghị khởi kiện vụ án dân sự theo quy định pháp luật”.

Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến toàn ngành tập huấn về công tác tham gia tố tụng hình sự đối với các hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, nhấn mạnh mục tiêu lớn nhất trong việc kiến nghị khởi tố các đơn vị vi phạm là đòi lại quyền lợi chính đáng cho người tham bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Đào Việt Ánh yêu cầu các địa phương trước khi gửi hồ sơ sang phía cơ quan Công an cần trao đổi, nắm bắt thông tin để việc xử lý dễ dàng nhất. Đối với một số trường hợp cố tình vi phạm, cần bổ sung hồ sơ chuyển sang cơ quan Công an để xử lý một cách nghiêm khắc theo quy định của pháp luật, qua đó làm gương cho những doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm./.

Bảo Duy

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Thông qua các nghị quyết quan trọng để thúc đẩy kinh tế phát triển gắn với chính sách an sinh

Thông qua các nghị quyết quan trọng để thúc đẩy kinh tế phát triển gắn với chính sách an sinh

(LĐTĐ) Kỳ họp thứ hai Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội khóa XVI đã hoàn thành chương trình đề ra sau 1,5 ngày làm việc. Các đại biểu ...
Kỳ 3: Tiếp tục duy trì các “pháo đài” để giữ vững “vùng xanh” an toàn

Kỳ 3: Tiếp tục duy trì các “pháo đài” để giữ vững “vùng xanh” an toàn

(LĐTĐ) Từ ngày 21/9, thành phố Hà Nội bãi bỏ quy định phân vùng, không kiểm soát giấy đi đường, nhiều địa phương dỡ bỏ các chốt phòng dịch ở khu ...
Infographic: Quy định phòng, chống dịch Covid-19 trên công trường xây dựng

Infographic: Quy định phòng, chống dịch Covid-19 trên công trường xây dựng

(LĐTĐ) Bộ Xây dựng đã có Công văn số 3373/BXD-GĐ gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường phòng, chống dịch Covid-19 ...
Chi 40 tỷ đồng hỗ trợ khẩn cấp lần 2 cho đoàn viên, công nhân lao động thành phố Hồ Chí Minh

Chi 40 tỷ đồng hỗ trợ khẩn cấp lần 2 cho đoàn viên, công nhân lao động thành phố Hồ Chí Minh

(LĐTĐ) Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam quyết định chi 40 tỷ đồng từ nguồn tài chính công đoàn tích lũy tại LĐLĐ thành phố Hồ Chí Minh để ...
Vẫn còn nhiều nơi không đảm bảo quy định phòng, chống dịch

Vẫn còn nhiều nơi không đảm bảo quy định phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Sau 2 ngày thực hiện Chỉ thị số 22/CT-UBND của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về điều chỉnh các biện pháp phòng, chống dịch bệnh ...
HĐND thành phố Hà Nội thông qua chủ trương ban hành Đề án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ

HĐND thành phố Hà Nội thông qua chủ trương ban hành Đề án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ

(LĐTĐ) Sáng 23/9, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội đã xem xét, thông qua chủ trương ban hành Đề án ...
Hà Nội trao 1000 suất quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp Tết Trung thu

Hà Nội trao 1000 suất quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp Tết Trung thu

(LĐTĐ) Trong dịp Tết Trung thu vừa qua, thành phố Hà Nội đã gửi 1000 suất quà đến các trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, hoàn cảnh khó khăn, qua ...

Tin khác

Hà Nội: 841 chủ nhóm trẻ, lớp mẫu giáo tư thục được hỗ trợ an sinh

Hà Nội: 841 chủ nhóm trẻ, lớp mẫu giáo tư thục được hỗ trợ an sinh

(LĐTĐ) Triển khai chính sách hỗ trợ đặc thù của thành phố Hà Nội, đến nay, các địa phương đã phê duyệt quyết định hỗ trợ đối với 841 chủ nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập tư thục đủ điều kiện hoạt động phải dừng hoạt động từ 15 ngày liên tục trở lên, số tiền hỗ trợ là 2,5 tỷ đồng.
Học sinh, sinh viên tham gia BHYT: Quyền lợi ngày càng được đảm bảo tốt hơn

Học sinh, sinh viên tham gia BHYT: Quyền lợi ngày càng được đảm bảo tốt hơn

(LĐTĐ) Số học sinh, sinh viên (HSSV) tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) không ngừng tăng qua các năm cho thấy, nhận thức của các bậc phụ huynh và HSSV về quyền lợi, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc tham gia BHYT… ngày càng được nâng cao. Đặc biệt, từ đầu năm 2021 đến nay, người tham gia BHYT, trong đó có hơn 18 triệu HSSV được thụ hưởng nhiều chính sách mới, theo đó quyền lợi khám chữa bệnh BHYT được đảm bảo ngày càng tốt hơn.
Gần 173 ngàn lao động tự do được hỗ trợ an sinh

Gần 173 ngàn lao động tự do được hỗ trợ an sinh

(LĐTĐ) Là một trong số các chính sách gặp nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai gói hỗ trợ an sinh xã hội của Chính phủ, nhưng với sự tháo gỡ linh hoạt, vào cuộc khẩn trương của các cơ quan chức năng, đến nay, nhóm đối tượng người lao động không có giao kết hợp đồng lao động (lao động tự do) có số lượng người được thụ hưởng chính sách an sinh xã hội nhiều nhất với gần 173 ngàn người được phê duyệt hỗ trợ tính đến chiều 22/9.
Hà Nội hỗ trợ hơn 1.161 tỷ đồng cho các đối tượng khó khăn

Hà Nội hỗ trợ hơn 1.161 tỷ đồng cho các đối tượng khó khăn

(LĐTĐ) Tính đến hết ngày 20/9, toàn thành phố Hà Nội đã có quyết định hỗ trợ an sinh xã hội cho các đối tượng khó khăn theo chính sách củaTrung ương và Thành phố với tổng kinh phí trên 1.161 tỷ đồng, trong đó, kinh phí từ ngân sách là gần 883 tỷ đồng, kinh phí xã hội hóa là hơn 278 tỷ đồng.
Gần 140 ngàn lao động tự do tại Hà Nội đã được nhận hỗ trợ an sinh

Gần 140 ngàn lao động tự do tại Hà Nội đã được nhận hỗ trợ an sinh

(LĐTĐ) Theo tổng hợp của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Hà Nội, đến cuối ngày 18/9, toàn Thành phố đã ra quyết định hỗ trợ cho 161.689 lao động tự do với số tiền 244,53 tỷ đồng. Trong đó, số lao động đã nhận tiền hỗ trợ là 139.909 người với số tiền 209,86 tỷ đồng.
Gia Lâm: Hơn 16,5 tỷ đồng hỗ trợ cho các đối tượng khó khăn theo chính sách đặc thù

Gia Lâm: Hơn 16,5 tỷ đồng hỗ trợ cho các đối tượng khó khăn theo chính sách đặc thù

(LĐTĐ) Đến thời điểm này, chính sách hỗ trợ đặc thù của thành phố Hà Nội đã đến với trên 12.000 người, hộ gia đình ở huyện Gia Lâm, tổng số tiền hơn 16,5 tỷ đồng từ nguồn ngân sách.
Tổng đài 1022 Hà Nội đã tiếp nhận, xử lý hơn 1.700 cuộc gọi về chính sách an sinh

Tổng đài 1022 Hà Nội đã tiếp nhận, xử lý hơn 1.700 cuộc gọi về chính sách an sinh

(LĐTĐ) Đến nay, thông qua Tổng đài 1022 Hà Nội, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Hà Nội đã tiếp nhận, xử lý hơn 1.700 cuộc gọi của người dân liên quan đến chính sách hỗ trợ an sinh xã hội.
Trên 17 ngàn lao động tạm hoãn hợp đồng được hỗ trợ

Trên 17 ngàn lao động tạm hoãn hợp đồng được hỗ trợ

(LĐTĐ) Đến hết ngày 15/9, các quận, huyện, thị xã của thành phố Hà Nội đã có quyết định hỗ trợ cho 17.443 lao động tạm hoãn hợp đồng lao động với kinh phí là 69,95 tỷ đồng, đã thực hiện chi trả cho 15.516 lao động với số tiền 62,2 tỷ đồng.
Chăm lo cho trẻ em bị ảnh hưởng bởi đại dịch

Chăm lo cho trẻ em bị ảnh hưởng bởi đại dịch

(LĐTĐ) Dịch Covid-19 bùng phát lần thứ 4 ở nước ta đã và đang tác động nghiêm trọng đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội và sức khỏe người dân, đặc biệt là trẻ em và phụ nữ đang mang thai. Cùng với chính sách hỗ trợ từ các cơ quan chức năng, tổ chức Công đoàn đã chủ động vận dụng chính sách, vận động nguồn lực xã hội hóa cùng chăm lo, hỗ trợ tốt hơn cho trẻ em.
Chế độ hưu trí với người lao động tại doanh nghiệp phá sản còn nợ bảo hiểm xã hội

Chế độ hưu trí với người lao động tại doanh nghiệp phá sản còn nợ bảo hiểm xã hội

(LĐTĐ) Anh Nguyễn Ngọc Tính (huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội) hỏi: Hiện doanh nghiệp nơi em tôi làm đã bị phá sản, không đóng đủ tiền đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) cho người lao động (NLĐ). Trong trường hợp này, em tôi muốn hưởng chế độ hưu trí hoặc BHXH 1 lần thì tiến hành thủ tục như thế nào?
Xem thêm
Phiên bản di động