Giảm thiểu lao động trẻ em: Thay đổi từ nhận thức

(LĐTĐ) Thời gian vừa qua, tỷ lệ lao động trẻ em ở Việt Nam đã đạt được mức giảm ấn tượng. Nếu như năm 2000, tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 14 tham gia lao động là 28% thì hiện nay, con số này là dưới 10%. Để giảm thiểu và tiến tới chấm dứt lao động trẻ em, cần sự vào cuộc của cả cộng đồng. Quan trọng nhất, sự thay đổi phải bắt đầu từ nhận thức.
giam thieu lao dong tre em thay doi tu nhan thuc Nỗ lực giảm thiểu lao động trẻ em
giam thieu lao dong tre em thay doi tu nhan thuc Nỗ lực ngăn ngừa lao động trẻ em
giam thieu lao dong tre em thay doi tu nhan thuc Tích cực tham gia phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em

Những tín hiệu đáng mừng

Theo “Báo cáo tuổi thơ toàn cầu năm 2019” của Tổ chức Cứu trợ Trẻ em, Việt Nam đã có được nhiều tiến bộ vượt bậc trong hai thập kỉ qua. Cụ thể, việc giảm tỷ lệ lao động trẻ em đã đóng góp rất lớn trong việc giúp cuộc sống của trẻ em Việt Nam ngày hôm nay tốt hơn rất nhiều so với thế hệ của 20 năm trước đây. Tỷ lệ lao động trẻ em ở Việt Nam đã đạt được mức giảm ấn tượng. Nếu như năm 2000, tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 14 tham gia lao động là 28% thì hiện nay, con số này là dưới 10%.

giam thieu lao dong tre em thay doi tu nhan thuc
Giảm thiểu lao động trẻ em cần sự chung tay của cả cộng đồng (ảnh minh họa)

Cách đây chục năm, em Lê Văn Hưng (24 tuổi, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa) ngay khi kết thúc chương trình giáo dục Trung học cơ sở đã được bố mẹ cho lên Hà Nội làm việc tại một quán ăn bình dân. Công việc của em là bưng bê và quét dọn, mỗi ngày trung bình em phải làm việc hơn 10 giờ. Hưng chia sẻ:“Gia đình em có 4 anh chị em, hoàn cảnh gia đình lại khó khăn nên em nghỉ học sớm, đi làm thêm giúp đỡ bố mẹ. Khi ấy em mới 14 tuổi”.

Đây hoàn toàn không phải là câu chuyện hiếm trong nhiều năm trước ở Việt Nam. Bởi thời điểm đó, có rất nhiều trẻ em trở thành nguồn lao động trong gia đình. Rõ ràng trong những câu chuyện như vậy, cả bố mẹ các em đều không ý thức được rằng mình đang vi phạm pháp luật về lao động trẻ em.

Bên cạnh việc Chính phủ đã thực hiện nhiều chương trình, mục tiêu quốc gia về giảm thiểu lao động trẻ em, thì việc Việt Nam giảm nghèo thành công cũng góp phần cải thiện điều kiện sống cho nhiều gia đình.

Giảm nhu cầu bắt buộc trẻ em phải đi làm việc cũng như gia tăng đầu tư vào giáo dục, đảm bảo tỷ lệ trẻ đến trường cao, đặc biệt chú trọng trẻ em dân tộc thiểu số và trẻ em ở vùng núi, vùng sâu vùng xa. Truyền thông đại chúng và các tổ chức phi chính phủ quốc tế cũng đã giúp nâng cao nhận thức về quyền trẻ em và tác hại của lao động trẻ em.

Trên thực tế, việc trẻ em miền núi bán đồ lưu niệm ở những khu du lịch như ở Lào Cai, Hà Giang, Sơn La…cũng xuất hiện khá nhiều. Ngay trên địa bàn Hà Nội, nhiều làng nghề của huyện Chương Mỹ, Gia Lâm, Hoài Đức, Thường Tín, Thanh Oai… cũng sử dụng lao động trẻ em.

Việc trẻ em phải lao động sớm đã và đang để lại hậu quả nặng nề, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, tâm lý hài hòa của các em, cản trở việc tiếp cận và thụ hưởng nền giáo dục phù hợp, ảnh hưởng tới tương lai của chính các em, đồng thời tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội, nhất là chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Hà Văn Thêm (Công ty Luật Hợp danh The Light) cho biết: “Người sử dụng lao động là trẻ em dưới 15 tuổi làm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm không phù hợp với độ tuổi hay làm thêm giờ… đều là hành vi sử dụng lao động trái pháp luật.

Pháp luật Việt Nam chỉ cho phép được sử dụng lao động dưới 15 tuổi đối với một số công việc nhẹ theo danh mục Quy định tại Thông tư Số: 11/2013/TT-BLĐTBXH ngày 11/6/2013. Việc sử dụng người lao động dưới 15 tuổi, chủ sử dụng lao động phải tuân thủ các quy định của Bộ luật lao động và các văn bản hướng dẫn thi hành”.

Lấy ví dụ cụ thể về vấn đề này, luật sư Thêm cũng cho biết, khi tuyển dụng lần đầu người dưới 15 tuổi vào làm việc phải thông báo bằng văn bản về Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi cơ sở đặt trụ sở chính trong vòng 30 ngày kể từ ngày bắt đầu tuyển dụng; Hằng năm, người sử dụng lao động phải báo cáo việc sử dụng người dưới 15 tuổi làm việc cùng với báo cáo công tác an toàn lao động, vệ sinh lao động về Sở Lao động - Thương binh và Xã hội; Nơi làm việc bảo đảm các yếu tố vệ sinh môi trường lao động đạt quy chuẩn, tiêu chuẩn vệ sinh cho phép.

“Hơn hết, việc sử dụng lao động dưới 15 tuổi dựa trên nguyên tắc phải bảo đảm sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách và có trách nhiệm quan tâm chăm sóc người lao động chưa thành niên về các mặt lao động, tiền lương, sức khoẻ, học tập trong quá trình lao động”, Luật sư Thêm nhấn mạnh.

Thay đổi từ nhận thức

Hiện nay, trong bối cảnh hội nhập và tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, việc thực hiện các cam kết quốc tế về lao động, trong đó có lao động trẻ em trong các chuỗi cung ứng sẽ ngày càng được được quan tâm hơn. Do đó, việc giảm thiểu và tiến tới chấm dứt lao động trẻ em phải được thay đổi từ nhận thức của chính trẻ em, gia đình, cộng đồng và người sử dụng lao động.

Chị Lê Thu Hương (chủ một quán ăn trên đường Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: “Trước đây, có rất nhiều cháu trong độ tuổi 13, 14 đến xin việc vào dịp nghỉ hè. Nhiều năm về trước, tôi cũng có nhận các cháu vào làm thời vụ.

Tuy nhiên những năm gần đây, sau khi được tiếp cận với thông tin đại chúng, tôi được biết nhận trẻ em tham gia lao động cũng là vi phạm pháp luật. Không chỉ tôi, mà nhiều người sử dụng lao động khác cũng đã chủ động từ chối việc nhận lao động trẻ em. Bản thân tôi hi vọng rằng, trẻ em sẽ có nhiều điều kiện để được học tập, vui chơi và phát triển hơn nữa trong tương lai”.

Ông Đặng Hoa Nam – Cục Trưởng Cục Trẻ em, Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội cho biết, hiện nay Việt Nam đang triển khai dự án hỗ trợ nâng cao năng lực quốc gia về phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em. Chương trình nhằm triển khai các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã phê chuẩn và thực hiện các mục tiêu trong việc phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em.

Chương trình đã được triển khai tại ba địa phương Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, An Giang từ năm 2015, dự án tập trung vào giảm thiểu lao động trẻ em trong một số ngành, nghề trọng điểm như may mặc, nông nghiệp, thủy sản, thủ công mỹ nghệ….

Bên cạnh đó, chương trình quốc gia phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2016 – 2020 đã nhắc đến trách nhiệm các bên liên quan, hướng đến nhận thức, năng lực, trách nhiệm của chính quyền các cấp, các ngành, các tổ chức có liên quan đến người sử dụng lao động, cộng đồng và trẻ em.

Tuy nhiên, ông Đặng Hoa Nam cũng cho rằng nhận thức của xã hội về lao động trẻ em ở Việt Nam hiện nay chưa thực sự rõ ràng. Hơn nữa, đây là một vấn đề rất nhạy cảm, khó xử lý bởi nó liên quan đến quan hệ ruột thịt, họ hàng giữa người sử dụng lao động trẻ em là lao động.

Cục trưởng Cục Trẻ em cũng nhấn mạnh, để hạn chế lao động trẻ em cần thiết phải tuyên truyền rộng rãi đến người dân các quy định của pháp luật. Đầu tiên là việc vận động gia đình đưa trẻ em đến trường và xác định việc đi học, học nghề là cách tạo thu nhập ổn định và bền vững nhất. Tiếp đó, các cơ quan chức năng cần tuyên truyền rộng rãi hơn việc sử dụng lao động là vi phạm pháp luật, sẽ bị xử lý nghiêm.

K. Tiến

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Đa dạng hình thức tuyên truyền Ngày toàn dân phòng, chống ma túy

Đa dạng hình thức tuyên truyền Ngày toàn dân phòng, chống ma túy

(LĐTĐ) Ngày 25/6, Ủy ban nhân dân, Ban chỉ đạo 138 phường Phúc Xá, quận Ba Đình (Hà Nội) tổ chức lễ phát động hưởng ứng "Tháng hành động phòng, chống ...
LĐLĐ quận Long Biên: Nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ cho Chủ tịch Công đoàn cơ sở ngoài khu vực Nhà nước

LĐLĐ quận Long Biên: Nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ cho Chủ tịch Công đoàn cơ sở ngoài khu vực Nhà nước

(LĐTĐ) Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Long Biên, ngày 24/6 đã phối hợp với Trường Trung cấp Nghiệp vụ và dạy nghề Công đoàn Hà Nội tổ chức lớp bồi ...
Khai trương trung tâm giáo dục thể chất cho trẻ em

Khai trương trung tâm giáo dục thể chất cho trẻ em

(LĐTĐ) Nhằm đáp ứng nhu cầu của các bậc phụ huynh và các bé về chương trình giáo dục thể chất sớm theo chuẩn quốc tế, ngày 25/6, My Gym chính ...
LĐLĐ huyện Thường Tín: Đổi mới công tác vận động nữ công nhân, viên chức, lao động

LĐLĐ huyện Thường Tín: Đổi mới công tác vận động nữ công nhân, viên chức, lao động

(LĐTĐ) Thời gian qua, đội ngũ nữ công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) huyện Thường Tín có nhiều chuyển biến cả về số lượng và chất lượng; phát huy vai ...
Hành trình “Tôi yêu Tổ quốc tôi” đến với đồng bào dân tộc thiểu số

Hành trình “Tôi yêu Tổ quốc tôi” đến với đồng bào dân tộc thiểu số

(LĐTĐ) Ngày 25/6, Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tổ chức Lễ phát động Hành trình “Tôi yêu Tổ quốc tôi” năm 2022 cấp Trung ương tại 4 ...
Ông Vũ Anh Đức làm Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Tôn Đức Thắng

Ông Vũ Anh Đức làm Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Tôn Đức Thắng

(LĐTĐ) Đồng chí Vũ Anh Đức, Uỷ viên Đảng đoàn, Uỷ viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Tổ chức Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trở thành Chủ tịch Hội ...
TP.HCM: Không tiêm vắc xin Covid-19, người dân phải ký giấy cam kết chịu trách nhiệm

TP.HCM: Không tiêm vắc xin Covid-19, người dân phải ký giấy cam kết chịu trách nhiệm

(LĐTĐ) Uỷ ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh (UBND TP.HCM) yêu cầu các địa phương chủ động thực hiện các biện pháp hữu hiệu để tuyên truyền đến người ...

Tin khác

Cách tính lương cơ bản của lãnh đạo doanh nghiệp Nhà nước

Cách tính lương cơ bản của lãnh đạo doanh nghiệp Nhà nước

(LĐTĐ) Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Nghị định số 2092/VBHN-BLĐTBXH về thực hiện thí điểm quản lý lao động, tiền lương, tiền thưởng đối với một số tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước.
TP.HCM: Phát động Cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp học sinh, sinh viên giáo dục nghề nghiệp-Startup Kite 2022

TP.HCM: Phát động Cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp học sinh, sinh viên giáo dục nghề nghiệp-Startup Kite 2022

(LĐTĐ) Ngày 24/6, tại thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Tổng Cục giáo dục nghề nghiệp thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chính thức phát động cuộc thi "Ý tưởng khởi nghiệp học sinh, sinh viên giáo dục nghề nghiệp - Startup Kite 2022". Đây là lần thứ 3 cuộc thi được triển khai không chỉ thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và tự tạo việc làm của học sinh, sinh viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp mà còn tạo sân chơi bổ ích cho học sinh, sinh viên phát huy tinh thần sáng tạo, trải nghiệm thực tế trong việc lập dự án kinh doanh.
Tặng phiếu xăng để giữ chân người lao động

Tặng phiếu xăng để giữ chân người lao động

Hiện giá xăng RON 95 đã vượt ngưỡng 32.000 đồng/lít khiến nhiều người lao động bị ảnh hưởng đến chi tiêu hằng ngày. Để chia sẻ khó khăn và giữ chân lao động, nhiều doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai phương án tặng phiếu xăng như một cách chia sẻ với người lao động.
"Chợ công nhân" và nỗi lo an toàn vệ sinh thực phẩm ở TP. Hồ Chí Minh

"Chợ công nhân" và nỗi lo an toàn vệ sinh thực phẩm ở TP. Hồ Chí Minh

(LĐTĐ) Thời tiết vào hè vốn oi bức, nên mỗi khi tan ca rời nhà máy, ai cũng muốn mua được những thực phẩm tươi ngon về làm bữa cơm tối cho gia đình, bạn bè thuê cùng phòng quây quần sau một ngày lao động vất vả. Tuy nhiên, có dịp đi chợ với công nhân để mua đồ tại một số chợ tạm, chợ dân sinh gần các khu công nghiệp ở TP.Hồ Chí Minh mới cảm nhận hết tầm quan trọng của công tác đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm với sức khoẻ người lao động ra sao!
Thiếu trường mầm non tại khu công nghiệp: Bài toán chưa có lời giải

Thiếu trường mầm non tại khu công nghiệp: Bài toán chưa có lời giải

Nhu cầu gửi trẻ của công nhân lao động tại khu công nghiệp ngày càng tăng cao, bởi hầu hết họ đang trong độ tuổi nuôi con nhỏ. Thế nhưng số lượng nhà trẻ để đáp ứng nhu cầu của người lao động vẫn rất ít, đây là bài toán khó chưa có lời giải.
Nhiều chi phí đè nặng, công nhân phải đi vay tiền

Nhiều chi phí đè nặng, công nhân phải đi vay tiền

Trả tiền thuê trọ, tiền điện nước, chi phí sinh hoạt, nuôi con... là nỗi lo thường nhật của người công nhân. Với đồng lương hạn chế, không ít người đã phải đi vay tiền để xoay xở các chi tiêu phát sinh.
Phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa ứng dụng công nghệ cao

Phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa ứng dụng công nghệ cao

(LĐTĐ) Sáng nay (15/6), Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) Hà Nội tổ chức Tọa đàm “Phát huy vai trò của các cấp Hội phụ nữ trong phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa ứng dụng công nghệ cao” trên địa bàn thành phố Hà Nội.
[Infographics] Mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 01/7/2022

[Infographics] Mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 01/7/2022

(LĐTĐ) Chính phủ vừa ban hành Nghị định 38/2022/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động được áp dụng từ ngày 01/7/2022. Cụ thể, mức lương tối thiểu tháng và mức lương tối thiểu giờ đối với người lao động làm việc cho người sử dụng lao động theo 4 vùng như sau:
Hà Tĩnh: Gỡ 'nút thắt' trên cánh đồng muối bỏ hoang

Hà Tĩnh: Gỡ 'nút thắt' trên cánh đồng muối bỏ hoang

(LĐTĐ) Tại xã Hộ Độ, huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh) đang có hàng chục hecta ruộng muối bỏ hoang do muối rớt giá, thiếu đầu mối bao tiêu. Trước tình trạng này, người dân đã tận dụng một phần diện tích đất ở vị trí cao để trồng hoa màu, nhưng đây chưa phải là giải pháp căn cơ.
TP.HCM: Nhiều hoạt động thiết thực chăm lo người lao động trong "Tháng công nhân" lần thứ 14

TP.HCM: Nhiều hoạt động thiết thực chăm lo người lao động trong "Tháng công nhân" lần thứ 14

(LĐTĐ) Trong "Tháng Công nhân" lần thứ 14, Công đoàn các khu chế xuất và công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đã chăm lo cho 5.252 công nhân bị tai nạn lao động, bị bệnh hiểm nghèo, khó khăn do ảnh hưởng dịch Covid-19 với số tiền 2,6 tỷ đồng.
Xem thêm
Phiên bản di động