Giải bài toán giảm tỷ lệ thiếu việc làm do Covid-19

Dịch Covid-19 đã khiến tỷ lệ thiếu việc làm của người dân trong độ tuổi lao động ở Việt Nam tăng cao. Để giải bài toán thiếu việc làm, Nhà nước và DN rất cần thực hiện những chính sách để người lao động có công việc và thu nhập ổn định cuộc sống.
Nhiều giải pháp kích cầu, khôi phục thị trường lao động Trợ lực phát triển thị trường lao động Hà Nội đặt mục tiêu giới thiệu việc làm cho 156.000 lao động trong năm 2020

Thiếu việc làm phản ánh mức độ phát triển của nền kinh tế

Cũng như vấn đề thất nghiệp, thiếu việc làm vừa là vấn đề kinh tế, vừa là vấn đề xã hội được các nhà kinh tế và các nhà lập chính sách hết sức quan tâm. Bởi vì, chỉ tiêu thiếu việc làm phản ánh mức độ phát triển của nền kinh tế; mà thông qua việc đo lường các chỉ tiêu này theo từng thời kỳ có thể tính được qui mô và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, là cơ sở quan trọng để xây dựng các chiến lược và chính sách kinh tế vĩ mô cũng như các chính sách về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, chiến lược phát triển kinh tế, chiến lược việc làm. Cùng với đó là xây dựng các chính sách liên quan đến phát triển thị trường lao động; chính sách tiền lương và tiền công, chính sách xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ thu nhập, bảo hiểm…

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu việc làm của người lao động (NLĐ). Năng lực kém là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng NLĐ thiếu việc làm. Năng lực kém dẫn đến không đủ tiêu chuẩn, không thể đảm bảo năng suất, không đảm bảo thời gian hoàn thành công việc để kịp tiến độ nên họ có mong muốn làm thêm giờ.

Công việc không phù hợp cũng là một nguyên nhân khác dẫn đến tình trạng thiếu việc làm. Do tính chất công việc không đáp ứng được nhu cầu và mong muốn của NLĐ hoặc không đáp ứng được trình độ của NLĐ do công việc quá cao hoặc quá thấp so với năng lực của họ dẫn đến tình trạng lao động có xu hướng tìm kiếm công việc phù hợp hơn và dành ít thời gian cho công việc hiện tại.

Minh họa biểu đồ Hình 1:
Minh họa biểu đồ Hình 1

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tỷ lệ thiếu việc làm của Việt Nam rất thấp. Trong 10 năm qua, tỷ lệ thiếu việc làm của dân số trong độ tuổi lao động đều ở mức dưới 3% và liên tục giảm cho đến năm 2019, năm trước khi xuất hiện dịch Covid-19.

“Bước ngoặt” phục hồi thị trường lao động

Đại dịch Covid-19 đã kéo dài ở Việt Nam hơn hai năm qua, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh tế, việc làm trong đó có thất nghiệp và thiếu việc làm của NLĐ. Thị trường lao động đối mặt với hàng loạt tiêu cực: Hàng triệu lao động bị mất việc làm, cơ hội tìm kiếm việc làm của NLĐ trở nên hết sức khó khăn.

Việt Nam đã trải qua 4 đợt bùng phát đại dịch Covid-19, trong đó đợt bùng phát thứ nhất và thứ tư có ảnh hưởng nặng nề nhất đến thị trường lao động. Các đợt cách ly, giãn cách xã hội kéo dài trên diện rộng cùng với sự tắc nghẽn trong chuỗi giá trị toàn cầu do đại dịch Covid-19 làm tăng giá nguyên vật liệu, khiến nhiều DN, cơ sở sản xuất kinh doanh không còn khả năng chống đỡ nên buộc phải cắt giảm lao động hoặc thực hiện chính sách nghỉ, giãn việc/nghỉ luân phiên, giảm giờ làm dẫn đến số người thất nghiệp và thiếu việc làm gia tăng.

Có thể nhận thấy rõ tác động nặng nề của dịch Covid-19 đến thị trường lao động, đặc biệt là tình trạng thiếu việc làm theo diễn biến của dịch bệnh. Năm 2019, khi chưa có dịch Covid-19, số người thiếu việc làm trong 4 quý luôn luôn giảm và chỉ còn ở mức 1,19%. Tuy nhiên, sau khi bùng phát đợt dịch Covid-19 thứ nhất vào đầu quý I/2020, đặc biệt là sau khi Việt Nam thực hiện đợt giãn cách toàn xã hội 15 ngày bắt đầu từ 0 giờ 1/4/2020, tỷ lệ thiếu việc làm bắt đầu tăng mạnh và đạt mức 3,98%, cao gấp hơn 3 lần so với quý IV năm 2019. Sau khi đạt mức khá cao vào quý II/2020, tỷ lệ thiếu việc làm bắt đầu giảm dần và chỉ còn 1,82% vào quý IV/2020.

Khi đợt dịch Covid-19 thứ 3 và thứ 4 bùng phát vào cuối tháng 1 và cuối tháng 4 năm 2021, tỷ lệ thiếu việc làm đã liên tục tăng lên, đạt mức cao nhất là 4,46% vào quý III/2021.

Minh họa biểu đồ Hình 2.
Minh họa biểu đồ Hình 2.

Cũng như tỷ lệ thất nghiệp, tỷ lệ thiếu việc làm ở khu vực thành thị thường cao hơn so với khu vực nông thôn. Trong khi tỷ lệ thiếu việc làm năm 2021 ở khu vực nông thôn là 2,96%, ở khu vực thành thị, tỷ lệ này là 3,33%, cao hơn 0,37 điểm phần trăm so với khu vực nông thôn. Trong 4 quý năm 2021, chỉ có quý I, tỷ lệ thiếu việc làm ở khu vực thành thị là thấp hơn so với khu vực nông thôn.

Minh họa biểu đồ hình 3.
Minh họa biểu đồ hình 3.

Tuy nhiên, ngày 11/10/2021 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 128/NQ-CP về Quy định tạm thời “Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19” và đã được thực hiện thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Các cấp, ngành, địa phương đã có những phương án để thích nghi an toàn, khoanh vùng dập dịch bên cạnh việc duy trì, đẩy nhanh tiến độ sản xuất, kinh doanh. Qua đó, tình hình dịch Covid-19 được kiểm soát trên phạm vi toàn quốc, đồng thời kinh tế dần được khôi phục và có sự khởi sắc. Số người có việc làm đã tăng mạnh, làm cho số người thiếu việc giảm đi, chỉ còn 3,37% vào quý IV/2021.

Trả lương xứng đáng cho người lao động

Tình trạng thiếu việc làm có tác động tiêu cực cho cả DN, cơ sở sản xuất kinh doanh lẫn NLĐ. Tuy nhiên, NLĐ thiếu việc làm là đối tượng chịu ảnh hưởng và thiệt thòi nặng nề nhất. Thứ nhất, đó là mức lương thấp. Việc làm thiếu giờ, thiếu việc làm chắc hẳn NLĐ không thể được hưởng mức lương như cũ được nên ảnh hưởng đến chi tiêu. Thứ hai, mất cơ hội và lãng phí thời gian của NLĐ. Thay vì theo đuổi tiếp một công việc nhưng lại có kết quả làm việc không tốt, trong khi NLĐ có thể tìm kiếm công việc khác hấp dẫn hơn, tốt đẹp hơn hoặc phù hợp hơn.

Để khắc phục tình trạng thiếu việc làm, Nhà nước cần quan tâm đến những lao động năng lực thấp nhưng có triển vọng phát triển thông qua các chương trình đào tạo, dạy nghề, nâng cao kỹ năng và trình độ, nâng cao trí thức cho NLĐ. Đối với các DN và cơ sở sản xuất kinh doanh, cần giải quyết tốt bài toán NLĐ và mức lương dành cho họ để NLĐ an tâm hoàn thành công việc, không có suy nghĩ nhảy việc vì lương. Trường hợp thừa nhân lực, DN có thể cắt giảm nhân sự, giữ lại người có chuyên môn phù hợp với công việc và họ có nhu cầu làm việc tiếp, đóng góp cho công ty. Khi DN tuyển dụng cần người có tiềm năng, năng lực phù hợp với công việc. Một trong những giải pháp giải quyết thiếu việc làm tốt nhất hiện nay mà DN nên tận dụng, đó chính là các trung tâm giới thiệu việc làm và các công cụ hỗ trợ hữu hiệu để tuyển dụng được lao động theo nhu cầu./.

Có hai loại thiếu việc làm: Thiếu việc làm hữu hình và thiếu việc làm vô hình. Thiếu việc làm hữu hình là người có việc làm có số giờ làm việc ít hơn qui định, có nhu cầu tìm kiếm việc làm thêm và sẵn sàng làm việc dù bất cứ hoàn cảnh nào.

Thiếu việc làm vô hình là tình trạng NLĐ đạt đủ số giờ làm việc, thậm chí nhiều hơn số giờ qui định, đủ việc làm nhưng lại hưởng mức lương thấp hơn, không xứng đáng.

Khái niệm thiếu việc làm của Việt Nam cũng tương tự như qui định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO). Theo ILO, thiếu việc làm là NLĐ trong tuần lễ tham chiếu có số giờ làm việc dưới mức qui định chuẩn. Và, thiếu việc làm được hiểu là tình huống mà có sự không phù hợp giữa cơ hội việc làm và trình độ học vấn của NLĐ.

Theo Hoàng Văn Phái/kinhtedothi.vn

https://kinhtedothi.vn/giai-bai-toan-giam-ty-le-thihttps://kinhtedothi.vn/giai-bai-toan-giam-ty-le-thieu-viec-lam-do-covid-19.htmleu-viec-lam-do-covid-19.html

Bài viết cùng chủ đề

Phòng chống dịch Covid 19

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Việt Nam - điểm đến hấp dẫn của nhân sự chất lượng cao ngành ô tô

Việt Nam - điểm đến hấp dẫn của nhân sự chất lượng cao ngành ô tô

(LĐTĐ) Việt Nam đang dần trở thành lựa chọn hấp dẫn với các kỹ sư, chuyên gia ô tô trên toàn cầu nhờ tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ, mức thu ...
Đà Nẵng: Xác minh thông tin trẻ mầm non bị bạo hành

Đà Nẵng: Xác minh thông tin trẻ mầm non bị bạo hành

(LĐTĐ) Chiều 3/10, ông Phạm Hồng Thái - Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Cẩm Lệ (thành phố Đà Nẵng) cho biết, đơn vị đã cùng Công an và ...
Quảng Bình hỗ trợ 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh khắc phục hậu quả do mưa lũ

Quảng Bình hỗ trợ 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh khắc phục hậu quả do mưa lũ

(LĐTĐ) Sau khi nắm thông tin về diễn biến và hậu quả mưa lũ tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, tỉnh Quảng Bình đã quyết định trích kinh phí ...
Đà Nẵng: Tổ chức hội thi tìm hiểu kiến thức về an toàn thực phẩm năm 2022

Đà Nẵng: Tổ chức hội thi tìm hiểu kiến thức về an toàn thực phẩm năm 2022

(LĐTĐ) Ngày 7/10 tới đây, Ban Quản lý An toàn thực phẩm thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội thi tìm hiểu kiến thức về an toàn thực phẩm (ATTP) năm ...
Tiếp xúc cử tri lấy ý kiến vào dự thảo Luật Phòng thủ dân sự

Tiếp xúc cử tri lấy ý kiến vào dự thảo Luật Phòng thủ dân sự

(LĐTĐ) Chiều 3/10, tại Học viện Biên phòng (thị xã Sơn Tây), Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri lấy ý ...
Prudential ra mắt sản phẩm bảo hiểm trực tuyến với nhiều quyền lợi tối ưu

Prudential ra mắt sản phẩm bảo hiểm trực tuyến với nhiều quyền lợi tối ưu

(LĐTĐ) Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Prudential Việt Nam (Prudential) vừa chính thức ra mắt sản phẩm bảo hiểm trực tuyến PRU-EASY365.
Hà Tĩnh: Xử lý môi trường sau lũ

Hà Tĩnh: Xử lý môi trường sau lũ

(LĐTĐ) Cùng với khắc phục hậu quả lũ lụt, công tác phòng chống dịch bệnh sau mưa lũ cũng đang được Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh gấp ...

Tin khác

Việt Nam - điểm đến hấp dẫn của nhân sự chất lượng cao ngành ô tô

Việt Nam - điểm đến hấp dẫn của nhân sự chất lượng cao ngành ô tô

(LĐTĐ) Việt Nam đang dần trở thành lựa chọn hấp dẫn với các kỹ sư, chuyên gia ô tô trên toàn cầu nhờ tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ, mức thu nhập và đãi ngộ hấp dẫn.
Hải Phòng: Phát triển giáo dục nghề nghiệp gắn với doanh nghiệp và thị trường lao động

Hải Phòng: Phát triển giáo dục nghề nghiệp gắn với doanh nghiệp và thị trường lao động

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hải Phòng vừa ban hành Kế hoạch 233/KH-UBND thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, phát triển giáo dục nghề nghiệp (GDNN) thành phố phù hợp với vị thế, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, của người dân và yêu cầu ngày càng cao về nhân lực có kỹ năng nghề, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn.
Hải Phòng: Tuần lễ đổi mới sáng tạo và Ngày hội khởi nghiệp

Hải Phòng: Tuần lễ đổi mới sáng tạo và Ngày hội khởi nghiệp

(LĐTĐ) Ngày 28/9, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hải Phòng phối hợp với các cơ quan, đơn vị tổ chức Khai mạc Tuần lễ đổi mới sáng tạo và Ngày hội khởi nghiệp thành phố Hải Phòng.
Ngành Du lịch “khát” nhân lực

Ngành Du lịch “khát” nhân lực

(LĐTĐ) Để tiếp sức cho quãng thời gian phục hồi, phát triển sau ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, từ nay đến năm 2030, dự tính mỗi năm Việt Nam cần thêm trên 60.000 lao động ngành Du lịch, để bù đắp cho lực lượng đã rời bỏ khỏi ngành.
SCB tuyển dụng tập trung 300 nhân sự tài chính - ngân hàng

SCB tuyển dụng tập trung 300 nhân sự tài chính - ngân hàng

(LĐTĐ) Ngân hàng Sài Gòn (SCB) triển khai Chương trình tuyển dụng tập trung “Vững sự nghiệp - Chắc tương lai", mở ra hơn 300 cơ hội cho các ứng viên trẻ (dưới 3 năm kinh nghiệm) ngành Tài chính - Ngân hàng trên toàn hệ thống đơn vị kinh doanh.
Đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ, bền vững

Đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ, bền vững

(LĐTĐ) Sản xuất nông nghiệp hữu cơ là mục tiêu mà Hội Liên Hiệp phụ nữ (LHPN) xã Đông Sơn (huyện Chương Mỹ - Hà Nội), đang thực hiện để hướng tới phát triển ngành nông nghiệp sạch, tạo môi trường sống trong lành, bảo vệ sức khỏe người dân, từ đó từng bước nâng cao đời sống vật chất của các thành viên, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Thị trường lao động cuối năm có nhiều khởi sắc?

Thị trường lao động cuối năm có nhiều khởi sắc?

Dịch Covid-19 được khống chế, số lượng doanh nghiệp quay trở lại hoạt động tăng lên; Nhu cầu tuyển dụng lao động gia tăng và số người có nhu cầu tìm kiếm việc làm cũng nhiều lên. Những tín hiệu này cho thấy, thị trường lao động những tháng cuối năm đang “ấm” dần lên.
Bao phủ an sinh xã hội tới người khuyết tật

Bao phủ an sinh xã hội tới người khuyết tật

(LĐTĐ) Là đối tượng yếu thế, việc làm bất ổn định, thu nhập, đời sống khó khăn, việc tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) càng trở nên cần thiết đối với người khuyết tật. Thế nhưng trên thực tế, việc tham gia BHXH cũng như được tiếp cận các chính sách an sinh xã hội khác của người lao động khuyết tật vẫn còn nhiều rào cản.
Cơ sở lưu trú du lịch  trong “cơn khát” nhân lực

Cơ sở lưu trú du lịch trong “cơn khát” nhân lực

(LĐTĐ) Hiện nay, nhân lực cơ sở lưu trú du lịch đang đối mặt với nhiều thách thức. Một trong số đó là rào cản về thiếu hụt và khó tuyển dụng nhân lực. Làm thế nào để “lấp đủ” nguồn nhân lực cho các cơ sở lưu trú khi du lịch đang lấy lại đà tăng trưởng là vấn đề khá đau đầu của các cơ sở lưu trú.
Trên 11 ngàn chỉ tiêu việc làm dành cho người lao động

Trên 11 ngàn chỉ tiêu việc làm dành cho người lao động

(LĐTĐ) Ngày 19/9, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm các tỉnh: Bắc Giang, Bắc Ninh, Ninh Bình, Thái Nguyên, Lai Châu, Bắc Kạn, Lạng Sơn tổ chức Phiên giao dịch việc làm (GDVL) trực tuyến. Đồng thời, Trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội tổ chức Phiên GDVL đồng bộ trên hệ thống Sàn GDVL Hà Nội, bao gồm: Sàn Trung tâm tại số 215 Trung Kính và 14 Sàn GDVL vệ tinh trên địa bàn Thành phố.
Xem thêm
Phiên bản di động