Cần cơ chế đặc thù để phát triển trường công

(LĐTĐ) Nhiều chuyên gia cho rằng, để đáp ứng nhu cầu xây dựng trường học, đặc biệt là hệ thống trường công tại Hà Nội cần có cơ chế đặc thù quy định trong Luật Thủ đô (sửa đổi) để tạo hành lang pháp lý cho việc việc tạo quỹ đất, cơ chế tài chính để triển khai.
Xây mới trường công, có khó? Quyết tâm “phủ sóng” trường công

Áp lực ở nội đô

Thủ đô Hà Nội là địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước, Thành phố hiện có đa dạng các loại hình trường học ở cấp Trung học phổ thông (THPT) gồm: Trường công lập (chuyên, không chuyên, hiệp quản, tự chủ), trường tư thục, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và trường nghề. Năm học 2022 - 2023, toàn Thành phố có 2.840 trường Mầm non, phổ thông, 29 Trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và Trường bồi dưỡng cán bộ giáo dục.

Cần cơ chế đặc thù để phát triển trường công
Năm học 2023 – 2024, học sinh trên địa bàn phường Kim Liên sẽ được học trong 2 ngôi trường mới khang trang được xây dựng trên nền trường tiểu học Kim Liên cũ.

Trong đó, sơ bộ trường công lập có 2.245 trường với 48.550 lớp cho 1.855.307 học sinh, bình quân 38,2 học sinh/ lớp trường; tư thục có 537 trường với 15.580 lớp cho 300.860 học sinh, bình quân 19,3 học sinh/ lớp trường; 9 trường hiệp quản và công lập tự chủ với 10.068 học sinh; 1 trường phổ thông dân lập nội trú với 12 lớp trung học cơ sở (THCS) và 12 lớp cấp 3. Như vậy, nếu tính theo số học sinh và quy mô trường lớp hiện nay, về cơ bản Hà Nội không thiếu trường học, vấn đề nảy sinh chỉ xuất hiện cục bộ tại một số địa bàn đông dân cư nhưng lại diễn biến theo chiều hướng khá phức tạp.

Ghi nhận thực tế tại một số địa bàn cho thấy, việc phân bổ hệ thống trường THPT công lập có sự chênh lệch, dẫn đến áp lực vào trường công lập ở một số địa bàn cao hơn. Chẳng hạn, trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2023 - 2024, khu vực tuyển sinh 1 (gồm các quận Ba Đình, Tây Hồ) có 4 trường công lập với 2.620 chỉ tiêu nhưng có gần 5.400 thí sinh dự thi; khu vực tuyển sinh 2 (gồm các quận Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng) có 5 trường công lập với 3.600 chỉ tiêu, trong khi số thí sinh dự thi là hơn 5.500 em; khu vực tuyển sinh 3 (gồm các quận Cầu Giấy, Đống Đa, Thanh Xuân) có 9 trường công lập với 6.355 chỉ tiêu, trong khi số thí sinh dự tuyển là 13.615 em...

Tình trạng tương tự cũng xảy ra đối với cấp Tiểu học và trung học tại các quận Hoàng Mai, Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm… Báo cáo của quận Hoàng Mai cho thấy, học sinh Mầm non, Tiểu học, THCS của quận Hoàng Mai đều vượt quá quy định về chỉ tiêu số học sinh/nhóm, lớp. Đối với cấp Mầm non, quận Hoàng Mai có bình quân 38,6 trẻ/nhóm lớp; cấp Tiểu học là 47,6 học sinh/lớp; khối THCS là 45,5 học sinh/lớp; còn cấp THPT là 46 học sinh/ lớp. Hoàng Mai hiện có 3.710 cán bộ, giáo viên, cơ bản đáp ứng về số lượng giáo viên trên địa bàn.

Còn lại, các khu vực ngoại thành về cơ bản không xảy ra tình trạng thiếu trường học do có quỹ đất rộng, có điều kiện xây nhiều trường lớp trong khi dân số thưa. Đặc biệt, ở vị trí xa trung tâm, như một tại một số huyện Ba Vì, Phúc Thọ và thị xã Sơn Tây thường xuyên có trường phải áp dụng chính sách tràn tuyến do không tuyển đủ chỉ tiêu. Nói như vậy để thấy, về cơ bản Hà Nội không thiếu trường học nhưng do sự tăng dân số cơ học thiếu kiểm soát, cùng sự phân bổ chưa thực sự hợp lý đã dẫn đến tình trạng “căng thẳng” trong việc xin học tại một số địa bàn.

Đáp ứng những đòi hỏi từ thực tiễn

Trước thực tế nhiều phụ huynh đặt ưu tiên học trường công lập cho con em mình, thành phố Hà Nội đã và đang có nhiều giải pháp để đáp ứng. Trong đó, giai đoạn 2021 - 2025, Thành phố đã phê duyệt 7 dự án xây dựng và thành lập mới các trường THPT gồm: Minh Hà (huyện Thạch Thất); Thọ Xuân (huyện Đan Phượng); 1 trường tại ô đất A11 (quận Cầu Giấy); Việt Hưng (quận Long Biên); Uy Nỗ, Nguyên Khê và Việt Hùng (huyện Đông Anh). Trong giai đoạn 2022 - 2025, thành phố Hà Nội tập trung nguồn lực đầu tư cho một số lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo (GD&ĐT). Về phía địa phương, nhiều quận huyện cũng đã chủ động cải tạo, xây dựng mới các trường trên địa bàn như trường Lê Ngọc Hân, quận Hai Bà Trưng; trường Kim Liên, quận Đống Đa; trường Nguyễn Văn Ngọc, quận Ba Đình… Dẫu vậy, con số trường được xây mới, cải tạo vẫn chỉ như “muối bỏ bể” so với nhu cầu thực tế.

Cần cơ chế đặc thù để phát triển trường công
Dân số không ngừng gia tăng, tốc độ xây dựng các khu đô thị ngày một nhiều dẫn đến thiếu trường công, đặc biệt ở nội thành. Vì thế, "đến hẹn lại lên" áp lực vào trường công, nhất là bậc THPT là rất lớn đối với nhiều phụ huynh, học sinh. Cần chơ đặc thù để "thần tốc" xây dựng hệ thống trường công theo các phụ huynh là một trong những việc "cần làm ngay" (Ảnh minh họa: Phạm Thảo)

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này cũng đã được các chuyên gia chỉ rõ, đó là tình trạng quá tải hạ tầng, thiếu quỹ đất mở rộng trường công lập và sử dụng đất quy hoạch trường học sai mục đích. Đơn cử như tại khu đô thị Ao Sào, quận Hoàng Mai, đây là khu đô thị đã xây dựng gần 20 năm, nhưng hơn 13 nghìn m2 ở khu đô thị này để xây trường Mầm non và một trường Tiểu học thì chủ đầu tư dừng lại. Mới đây, chủ đầu tư đã chấp nhận bàn giao các lô đất nêu trên nhưng vấn đề lại nảy sinh khi quận Hoàng Mai muốn sử dụng vốn đầu tư công để xây dựng trường học tại đây.

Còn tại quận Hoàn Kiếm, khu đất vàng “treo” 30 năm thuộc hai phường Hàng Bài và Phan Chu Trinh đã được quy hoạch xây dựng trường Tiểu học Võ Thị Sáu từ năm 2014. Đến nay sau gần 10 năm, mặc dù cơ sở pháp lý đầy đủ và quận Hoàn Kiếm cũng nhiều lần ra quyết định thu hồi đất nhưng dự án vẫn bất động. Từ đó đến nay, con em trên địa bàn phường Phan Chu Trinh và phụ cận qua nhiều thế hệ vẫn phải học ở trường Tiểu học Võ Thị Sáu với chỉ tiêu 3 lớp học cho khoảng 100 học sinh, số còn lại bắt buộc phải học trái tuyến hoặc trường tư thục.

Lý giải về tình trạng này, KTS. Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội cho biết, Thủ đô Hà Nội trong những năm vừa qua phát triển theo mô hình khu đô thị mới. Về cơ bản dân số trong khu đô thị mới chỉ ở một ngưỡng nhất định, cân đối, cùng với đó trường học các cấp phải đủ như trong quy hoạch đô thị. Tuy nhiên, thực tế, nhiều khu đô thị mới hiện nay dù có dân đến ở nhưng chủ đầu tư vẫn không xây trường học, hoặc chậm xây, vì trường học không mang lại lời lãi cho các chủ đầu tư. “Bên cạnh việc quản lý chặt quy hoạch cũng nên có cơ chế chính sách, ưu tiên cho nhóm đặc thù, hiện đã có đề xuất trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Chẳng hạn, nếu doanh nghiệp xây dựng trường học thì sẽ được miễn giảm một số thuế và được giảm tiền đất, hoặc được giao cho các dự án ở khu vực khác…”, ông Nghiêm cho hay.

KTS. Đào Ngọc Nghiêm cũng cho rằng, cần phải sớm di dời các cơ sở công nghiệp không phù hợp, di dời trụ sở các bộ, ngành. Việc này, lẽ ra đã phải thực hiện cách đây hơn chục năm, nhưng không thực hiện được. Hiện, Dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi có đề xuất khi di dời đi, phải giao đất lại cho Hà Nội, chứ không thể để phục vụ cho mục tiêu khác. Như vậy, Hà Nội sẽ có quỹ đất để xây dựng trường học.

Còn theo PGS.TS Bùi Thị An, các điều luật tuy toàn diện nhưng thiếu ràng buộc về mặt quan hệ khăng khít với nhau giữa các lĩnh vực, như sự mâu thuẫn giữa dân số cơ học và hạ tầng xã hội (giáo dục, y tế, nhà ở, giao thông, môi trường…) nhưng chưa có cơ chế đặc thù, nên chưa giải quyết triệt để các vấn đề bức xúc hiện nay. “Giáo dục đào tạo của Thủ đô nhất định phải có sự vượt trội, khác hoàn toàn các địa phương khác, nên cần thiết có cơ chế riêng, vượt trội hơn nữa. Đồng thời, cần quy định dứt khoát không cho xây dựng các nhà cao tầng nếu chưa đảm bảo về hạ tầng xã hội, trong đó có trường học”, PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh.

Đồng tình với quan điểm này, nhiều chuyên gia cho rằng, trước hết cần rà soát những ô đất đã quy hoạch xây dựng trường học các cấp theo Quyết định số 3075/QĐ-UBND ngày 12/7/2012 của Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố và trong các khu đô thị, khu nhà ở trên địa bàn Thành phố, đặc biệt tại những nơi thiếu trường, lớp học; tham mưu UBND Thành phố cho thu hồi các dự án chậm tiến độ trong việc xây dựng trường học giao lại cho UBND các quận, huyện, thị xã xây dựng trường học công lập đáp ứng nhu cầu học tập của con em trên địa bàn.

Tuấn Dũng

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Chuyển đổi số giúp tăng 30% năng suất lao động của thẩm phán

Chuyển đổi số giúp tăng 30% năng suất lao động của thẩm phán

(LĐTĐ) Các giải pháp chuyển đổi số do Tổng Công ty Giải pháp Doanh nghiệp Viettel (Viettel Solutions) - thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội triển khai đã góp phần giúp Tòa án nhân dân tối cao tiết kiệm được 20% chi phí hoạt động và chi phí xã hội; tăng 30% năng suất lao động của thẩm phán, công chức Tòa án.
Tạm giữ hình sự 25 đối tượng trong vụ tai nạn ở đường Láng

Tạm giữ hình sự 25 đối tượng trong vụ tai nạn ở đường Láng

(LĐTĐ) Hai nhóm đối tượng "Trẻ Giải Phóng" và "Toàn Bi Xôi" đã xảy ra mâu thuẫn, đuổi đánh nhau khiến 3 người tử vong ở trước cửa số 790 đường Láng (quận Đống Đa, Hà Nội) vào rạng sáng ngày 12/6. Cơ quan Công an đã ra lệnh bắt, giữ người trong trường hợp khẩn cấp, tạm giữ hình sự đối với 25 đối tượng về hành vi Giết người, Gây rối trật tự công cộng để điều tra, làm rõ...
TP.HCM: Quy định mới mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề khi thu hồi đất nông nghiệp

TP.HCM: Quy định mới mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề khi thu hồi đất nông nghiệp

(LĐTĐ) Ngày 17/6, Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) ban hành Quyết định số 35 quy định mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất đất nông nghiệp trên địa bàn.
Thi tuyển quốc tế quy hoạch kiến trúc bán đảo Bình Quới - Thanh Đa

Thi tuyển quốc tế quy hoạch kiến trúc bán đảo Bình Quới - Thanh Đa

(LĐTĐ) Kết quả thi tuyển ý tưởng sẽ được Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) chọn đưa vào các đồ án quy hoạch làm cơ sở phê duyệt Đề án đầu tư xây dựng Khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa, các khu vực kế cận như Khu đô thị Trường Thọ và các khu vực dọc sông Sài Gòn.
Cán bộ Bệnh viện Tâm thần Trung ương I làm giả hồ sơ bệnh nhân

Cán bộ Bệnh viện Tâm thần Trung ương I làm giả hồ sơ bệnh nhân

(LĐTĐ) Ngày 17/6, Cơ quan An ninh điều tra đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam, Lệnh khám xét đối với ông Hà Huy Dũng (sinh năm 1970), Trưởng khoa Điều trị bắt buộc Bệnh viện Tâm thần Trung ương I về tội nhận hối lộ, theo Điều 354 Bộ luật Hình sự.
Ngắm hồ Trị An, nơi vừa được Chính phủ quy hoạch điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia

Ngắm hồ Trị An, nơi vừa được Chính phủ quy hoạch điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia

(LĐTĐ) Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 509/QĐ-TTg về phê duyệt Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, hồ Trị An, tỉnh Đồng Nai được quy hoạch là điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia.
Độ tuổi hành nghề của công chứng viên đến 70 tuổi

Độ tuổi hành nghề của công chứng viên đến 70 tuổi

(LĐTĐ) Dự thảo Luật Công chứng (sửa đổi) quy định độ tuổi hành nghề của công chứng viên là đến 70 tuổi, với công chứng viên trên 70 tuổi đang hành nghề tại thời điểm Luật này có hiệu lực thi hành thì được tiếp tục hành nghề trong thời hạn tối đa là 2 năm.

Tin khác

Thời hạn thực hiện thử nghiệm có kiểm soát tối đa là 3 năm

Thời hạn thực hiện thử nghiệm có kiểm soát tối đa là 3 năm

(LĐTĐ) Thời hạn thực hiện thử nghiệm có kiểm soát tối đa là 3 năm và có thể được gia hạn 1 lần không quá 3 năm. Phạm vi giới hạn thử nghiệm được đề xuất phù hợp với năng lực kiểm soát của chính quyền Thành phố.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí cao với báo cáo tiếp thu, chỉnh lý Luật Thủ đô (sửa đổi)

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí cao với báo cáo tiếp thu, chỉnh lý Luật Thủ đô (sửa đổi)

(LĐTĐ) Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí rất cao với báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Luật Thủ đô (sửa đổi).
Để Hà Nội khai thác hiệu quả quỹ đất tại các bãi sông

Để Hà Nội khai thác hiệu quả quỹ đất tại các bãi sông

(LĐTĐ) Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội quy định cho phép xây dựng tuyến đê mới, xây dựng công trình mới để khai thác hiệu quả quỹ đất tại các bãi sông, bãi nổi thuộc các tuyến sông có đê trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ là cơ sở quan trọng tạo ra thế và lực cho Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới

Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ là cơ sở quan trọng tạo ra thế và lực cho Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới

(LĐTĐ) Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Phương Thủy tin tưởng, cùng với Quy hoạch Thủ đô, Quy hoạch chung Thủ đô, Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ là những nền tảng pháp lý, cơ sở quan trọng tạo ra thế và lực cho Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.
Xây dựng cơ chế vượt trội để văn hóa Thủ đô dẫn dắt sự phát triển văn hóa của đất nước

Xây dựng cơ chế vượt trội để văn hóa Thủ đô dẫn dắt sự phát triển văn hóa của đất nước

(LĐTĐ) Phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội chiều 28/5 về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu Bùi Hoài Sơn đánh giá rất cao nỗ lực của Ban soạn thảo, đặc biệt là những điều, khoản liên quan đến văn hóa để văn hóa Thủ đô thực sự tỏa sáng, dẫn dắt sự phát triển văn hóa của đất nước.
Đại biểu Quốc hội nêu ý kiến về giáo dục chất lượng cao trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)

Đại biểu Quốc hội nêu ý kiến về giáo dục chất lượng cao trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)

(LĐTĐ) Thảo luận về Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, chiều 28/5, nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội quan tâm tới việc phát triển giáo dục tại Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là việc đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở giáo dục chất lượng cao.
Đề xuất UBND thành phố Hà Nội được điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị

Đề xuất UBND thành phố Hà Nội được điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị

(LĐTĐ) Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cho phép Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội được điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị, quy hoạch chung xây dựng khu chức năng, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật của Thành phố.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cơ bản đã hoàn thiện tốt

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cơ bản đã hoàn thiện tốt

(LĐTĐ) Trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Lao động Thủ đô, GS.TS, đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường cho hay, các đại biểu Quốc hội đều mong muốn gửi gắm tâm tư, nguyện vọng của mình, cũng như của Nhân dân cả nước vào những cơ chế cho Thủ đô phát triển trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).
Chiều nay (28/5), Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)

Chiều nay (28/5), Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)

(LĐTĐ) Chiều nay (28/5), tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV sẽ nghe trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) và thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật này.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi): Hà Nội được bầu 125 đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi): Hà Nội được bầu 125 đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố

(LĐTĐ) Thành phố Hà Nội được bầu 125 đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố, trong đó có ít nhất là 25% tổng số đại biểu hoạt động chuyên trách.
Xem thêm
Phiên bản di động