Bạo lực gia đình: Tồn tại nhưng khó xử lý

58% phụ nữ từng bị bạo hành

Ths Hoa Hữu Vân- Phó vụ trưởng Vụ Gia đình, Bộ VHTTDL cho biết: Nghiên cứu quốc gia về bạo lực gia đình đối với phụ nữ tại Việt Nam năm 2010 do Tổng cục Thống kê thực hiện với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế thế giới cho thấy: 32% phụ nữ đã từng kết hôn cho biết họ đã phải hứng chịu bạo lực thể xác và 6% đã từng trải qua bạo lực thể xác trong vòng 12 tháng trở lại đây; 10% phụ nữ đã từng kết hôn đã hứng chịu bạo lực tình dục trong đời và 4% bị bạo lực tình dục trong vòng 12 tháng trở lại đây; 54% phụ nữ bị bạo lực tinh thần trong đời và 25% bị bạo lực tinh thần trong thời gian gần đây; tỷ lệ bị bạo lực về kinh tế trong đời đối với phụ nữ đã kết hôn là 9%.

TS Lê Thị Bích Hồng – Phó vụ trưởng Vụ Văn hóa – Văn nghệ, Ban Tuyên giáo TW cho biết: Phụ nữ và trẻ em gái là những đối tượng chính phải chịu đựng bạo lực gia đình. Tình trạng bạo lực đối với phụ nữ là một vấn đề mang tính toàn cầu, dẫn đến sự suy giảm về sức khỏe, thiệt hại về tài sản, và đổ vỡ gia đình… Bà Hồng cho biết thêm, bất chấp những nỗ lực của các tổ chức trên thế giới, thực trạng bạo hành phụ nữ vẫn diễn ra ở nhiều nơi, và để lại những tổn thương vô cùng nặng nề.

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới công bố năm 2013, trong số ba phụ nữ trên thế giới thì có một người là nạn nhân của bạo hành gia đình, đa số là phụ nữ ở châu Á và Trung Đông. Tại Việt Nam, theo thống kê của Tổng cục Thống kê: 58% phụ nữ Việt Nam cho biết mình đã từng là nạn nhân của ít nhất một trong ba hình thức bạo hành thể xác, tình dục và tinh thần. Đáng ngại là trong số này, khoảng một nửa nạn nhân chưa từng nói với ai về tình trạng bạo lực mà họ phải chịu đựng… Bà Hồng nhấn mạnh: “ Nhiều phụ nữ đã không còn an toàn trong chính ngôi nhà của mình”.

Từ thực trạng trên cho thấy, bạo lực gia đình đang xảy ra ở tất cả các địa phương trong cả nước. Nhưng thông tin, số liệu mà các cơ quan quản lý tập hợp được chủ yếu là hành vi bạo lực bị phát hiện, để lại hậu quả nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, trong đó có nhiều vụ việc đã diễn ra liên tục trong một thời gian dài.

Đối tượng gây bạo lực và nạn nhân của bạo lực gia đình có thể ở trong gia đình có học vấn cao hoặc thấp, trong gia đình khó khăn thậm chí xuất hiện ở cả gia đình giàu có, gia đình hạt nhân hoặc gia đình truyền thống.

Xử lý cách nào?

Mặc dù bạo lực gia đình gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng mà trước hết là vi phạm đến quyền con người, danh dự, nhân phẩm và tính mạng của mỗi cá nhân, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi. Tuy nhiên, theo Ths Hoa Hữu Vân, việc xử lý các hành vi bạo lực gia đình gặp không ít khó khăn.

Theo đó, khó khăn đầu tiên là tại khoản 2 điều 1 của Luật Phòng chống bạo lực gia đình quy định: “Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần và kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình”. Quy định này gây khó khăn cho việc phát hiện hành vi “có khả năng gây tổn hại” đặc biệt là loại bạo lực về tinh thần, tâm lý tình cảm. Ths Vân viện dẫn, tại Nghị định 110 quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với 76 hành vi. Tuy nhiên, một số hành vi có thể xảy ra trong thực tế nhưng lại rất khó xác định để có thể xử phạt.

Những tồn tại trên được Ths Vân lý giải là do nhận thức và sự hiểu biết của người dân và người có trách nhiệm thi hành công vụ về quy định của Luật PCBLGĐ ở nhiều địa phương còn thấp. Ngoài ra, tập quán và lối sống của nhiều vùng vẫn chưa coi đó là điều nghiêm trọng. Đặc biệt, không phải bất cứ hành vi nào xảy ra hoặc có thể xảy ra thì cơ quan chức năng đều có thể xử lý được ngay…

Để phòng ngừa bạo lực gia đình, truyền thông nên nhấn mạnh đến yếu tố giáo dục giúp cá nhân và cộng đồng nhận thức đúng về nguyên nhân và hậu quả của bạo lực gia đình. Khi các giá trị nhân văn của văn hóa gia đình được thấm sâu trong cách nghĩ, lối sống của mỗi cá nhân sẽ là phương thức ngăn chặn, phòng ngừa hiệu quả nhất.
“Phương pháp truyền thông cũng cần phải linh hoạt. Thay vì giới thiệu nội dung hay quy định của luật hãy cho các đối tượng của truyền thông được xem, được nghe, được kể về những tình huống vi phạm cụ thể, về những câu chuyện đau lòng có thật xảy ra do hành vi bạo lực gây nên. Từ đó hãy dẫn chiếu những quy định của Luật PCBLGĐ và các các quy định pháp luật liên quan. Có như vậy mới hiểu rõ, hiểu đúng quy định của luật”- Ths Vân nhấn mạnh.

N. Huyền