“Ngẫm hay muôn sự tại trời…”!

	Thấy mình lạc lõng mà tự thẹn!
	Coi trọng tình người!

- Hôm nay bác lại hát đồng dao cơ đấy. Có gì phấn khởi hả bác?

- Phấn khởi gì đâu. Bỗng dưng tớ nhớ bài đồng dao này, vừa bồi hồi nhớ lại tuổi thơ, vừa lo lo chú ạ.

- Những bài đồng dao như thế này đối với thế hệ của bác và em nó thân thiết biết bao. Bác bồi hồi thì phải, chứ lo là lo thế nào.

- Chả biết nữa. Chỉ biết trời mà mưa lại lo.

- “Nắng mưa là bệnh của trời”, có nhà thơ đã nói vậy. Mưa nắng, kể cả dông bão là lẽ thường của thiên nhiên, có gì lo bác.

- Là tớ lo mưa xuống sẽ hỏng những con đường vừa mới khai trương.

- Bác nói gì lạ vậy. Đường mà lại sợ mưa, nắng có mà chuyện khôi hài.

- Thế chú không biết chuyện Tuyến cao tốc đầu tiên của miền Trung nối TP Đà Nẵng, tỉnh Quảng Nam với TP Tam Kỳ tỉnh Quảng Ngãi có vốn đầu tư 34.000 tỉ đồng vừa thông xe vào đầu tháng 9/2018 đã xuất hiện tình trạng bong tróc, gây nguy hiểm đang xôn xao dư luận à?

- Chuyện này em biết chứ. Nhưng có liên quan gì đến mưa nắng.

- Chú lại chưa biết rõ chuyện rồi. Trả lời chất vấn về việc vì sao con đường được đầu tư hàng chục ngàn tỷ đồng mà vừa sử dụng đã “xuống cấp”, ông giám đốc Ban quản lý dự án này cho rằng “tại cơn mưa đầu mùa”.

- Trời, nói lũ làm xói mòn đường còn có lý, chứ mưa mà khiến con đường mới làm bị bong tróc, ổ voi, ổ gà thì phi lý quá.

- Vậy mà vẫn nói được đấy. Chú còn lạ gì. Đâu chỉ có sự án này, trước đây đã có nhiều công trình, cũng vừa khai trương đã “xuống cấp”, người ta cũng đổ lỗi cho ông trời. Tỷ như cầu vượt biển rạn nứt là do gió to; mặt cầu nứt nẻ là do biến đổi khí hậu…

- Y trang như nội dung văn bản có vấn đề là do khâu đánh máy, bác nhỉ.

- Như vậy, chú thấy tớ lo trời mưa có đúng không. Nếu đúng vậy, thì cái câu đồng dao thơ mộng thủa nào bỗng trở thành nỗi sợ của mọi người sao. Tiếc quá.

- Hóa ra nỗi sợ của bác là có cơ sở. Buồn quá nhỉ, hẳn nào em thấy dạo này hiếm “cậu ông trời” gọi cơn mưa lắm.

- Ngoài chuyện trời mưa, tớ còn lo hàng loạt chuyện khác nữa.

- Bác đúng là người cả lo. Còn nỗi lo nào nữa bác?

- Ngoài nguyên nhân đường hỏng do trời mưa, họ, những người chịu trách nhiệm về chất lượng của con đường này còn chỉ ra các nguyên nhân khách quan như tải trọng xe lớn, lượng xe lưu thông nhiều, dầu diezel chảy tràn ra và nhất là nước mưa đầu mùa đọng lại trên mặt đường... đã khiến cho đường bị hỏng.

- Bác nói gì vậy? Đường làm ra để đi mà lại hỏng do nhiều xe lưu thông rõ là mâu thuẫn quá mà. Vậy làm đường để làm gì. Để cho vào tủ kính à?

- Câu hỏi của chú cũng là biện pháp mà nhiều người đưa ra để khắc phục chuyện đường hỏng đó. Chú nhớ không, cái dạo tỉnh Y, Z nào đó làm cái tượng đài, cũng vừa khai trương đã bong tróc, cũng được lý giải nguyên nhân do thời tiết. Khi ấy có ý kiến cho rằng để giữ tuổi thọ của tượng đài nên làm cho tượng đài cái lồng kính.

- Làm lồng kính cho tượng đài còn có thể, chứ làm lồng kính cho con đường thì… đến 72 phép thần thông biến hóa như TNK có lẽ cũng bó tay. Thế ngoài những nguyên nhân “do ông trời”, họ không có nguyên nhân nào “do con người” hả bác.

- Có. Song dè dặt mà cho rằng: “có thể nguyên nhân chủ quan là do khâu kiểm soát chất lượng đầu vào, vệ sinh không tốt tại một số vị trí cục bộ. Tuy nhiên, hiện nay chưa ghi nhận sự hư hỏng đại trà nào để kết luận có nguyên nhân chủ quan”.

- Ơ hay kết luận nguyên nhân “ông trời” thì dễ vậy, sao kết luận nguyên nhân “con người” lại khó vậy?

- “Nan y” rồi chú ơi. Nhiều ý kiến cho rằng đến trên 90% các dự án giao thông thuộc vốn Nhà nước đều xẩy ra câu chuyện na ná như vậy song chỉ khác ở " cấp độ" bớt xén, làm ẩu nhưng vẫn được nghiệm thu "đảm bảo chất lượng". Thế mới thành chuyện.

- Chả nhẽ cứ chấp nhận tiền Nhà nước mãi rơi vào " ngách nhóm lợi ích" nhiều hơn sản phẩm dành cho xã hội, bởi sau đó không khéo lại " vẽ" ra kiểu này, kiểu nọ để " moi" tiếp tiền nhà nước để " sửa sai" cái mà trước đó làm sai.

- Ý chú là, làm sai, làm ẩu khiến đường chưa sử dụng mấy ngày đã hỏng, rồi lại cấp tiền để sửa cái hỏng này chứ gì.

- Rõ thế còn gì bác. Đã nhiều dự án thế rồi mà. Có dự án tiền sửa cao ngất ngưởng bằng hơn chục phần trăm vốn đàu tư ban đầu ấy chứ.

- Sửa, nhưng nếu cứ buông lỏng quản lý thế này, tớ nghĩ sẽ lại phải cấp tiền để sửa cái đã sửa. Cứ luẩn quẩn thế, có mà tiền nào chịu nổi?

- Do vậy, vấn đề là các cơ quan quản lý, cơ quan bảo vệ pháp luật phải “ra tay” làm rõ nguyên nhân vì sao những con đường, những công trình…trăm tỷ, ngàn tỷ vừa khai trương đã hỏng. Xử lý nghiêm, quy rõ trách nhiệm những cá nhân liên quan. Thế may ra mới giảm được.

- Tớ cũng nghĩ vậy. Chứ không thể cứ than mãi như cụ Nguyễn Du: “Ngẫm hay muôn sự tại trời…”! , được.

Thiện Tâm