Kiến tạo mô hình quản trị mới để Thủ đô văn minh, hiện đại

Trong phần mở đầu phát biểu chỉ đạo khai mạc Đại hội Đại biểu thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Đại hội lần này là dịp để các đồng chí soi lại mình, đặt đúng mục tiêu, tạo khí thế mới, quyết tâm mới, động lực mới phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới của dân tộc và thực hiện ước nguyện của Bác về Thủ đô Hà Nội”.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Khai mạc Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII

Đồng thời, Tổng Bí thư đặt vấn đề: “Để Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi một tầm nhìn tổng thể và hệ thống, nơi tư tưởng, thể chế, không gian, kinh tế và con người hòa quyện thành một chỉnh thể phát triển bền vững. Trong đó, tư tưởng định hướng thể chế; thể chế kiến tạo không gian; không gian mở đường cho kinh tế; kinh tế nuôi dưỡng con người; và con người lại sáng tạo, hoàn thiện tư tưởng…”. Từ đó, Tổng Bí thư đề nghị: Phải thay đổi triệt để tư duy bằng tinh thần mới Hà Nội đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng…

Đặc biệt, theo Tổng Bí thư Tô Lâm: “Để vượt qua, Hà Nội không thể chỉ điều chỉnh theo lối cũ, mà phải kiến tạo một mô hình quản trị hoàn toàn mới: Từ quản lý sang kiến tạo; từ chồng chéo, rời rạc sang đồng bộ, tích hợp; từ ngắn hạn sang bền vững, với tầm vóc của một Thủ đô hiện đại, vừa đủ sức giải quyết triệt để những vấn đề cấp bách, vừa mở ra tầm vóc phát triển mới; không chỉ duy trì trật tự, mà còn tạo năng lực bứt phá; không chỉ quản lý hiện tại, mà còn chủ động định hình tương lai. Chúng ta phải dũng cảm làm những việc trước kia chưa ai làm, thận trọng trong phương pháp, nhưng quyết liệt trong hành động để dẫn dắt tư duy, chuẩn mực và mô hình phát triển của cả nước”.

Đại hội thành công tốt đẹp, hôm nay trong cái se lạnh của những ngày đầu đông Hà Nội, ngồi nhâm nhi cà phê ở phố Láng gần Ngã Tư Sở, nhìn dòng xe “tắc nghẽn” xê dịch từng “cen - ti - mét” trong giờ cao điểm, lòng hỏi lòng “một con đường tương đối rộng mà vẫn không chịu được sức ép của tốc độ gia tăng dân số cơ học”. Câu hỏi đặt ra là, liệu chúng ta có cách nào để con đường này rộng hơn, kiến trúc cảnh quan bên đường đẹp hơn, ngân sách đầu tư thấp nhất có thể?.

Nhìn lại những dự án “mở đường” trên địa bàn Thủ đô thời gian qua, trong đó có những con đường được cho là đắt nhất hành tinh như Xã Đàn mà đường vẫn nhỏ, kiến trúc hai bên chưa thể hiện tầm vóc của một đô thị văn minh.

Với những chỉ đạo mang tính gợi mở của Tổng Bí thư Tô Lâm, cùng với việc thông qua Nghị quyết Đại hội với những giải pháp đột phá chiến lược, tin tưởng tưởng Đảng bộ, Chính quyền Thành phố trong nhiệm kỳ mới sẽ có những cách làm mới để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc; xứng tầm khu vực và thế giới.

Cụ thể, trước đây khi tiến hành triển khai các dự án giao thông trong đô thị, chúng ta vẫn sử dụng tiền từ ngân sách, hoặc thông qua hình thức BOT, BT… Cách làm này khiến tiền dành cho công tác đền bù giải phóng mặt bằng quá lớn, dẫn tới ngân sách chi quá cao, còn kiến trúc hai bên đường thì do người dân tự xây dựng, không đáp ứng được yếu tố thẩm mỹ; đã thế còn xuất hiện địa tô chênh lệch (người bị thu hồi đất làm dự án, nhà trong ngõ thành nhà mặt phố có giá trị cao).

Trong khi đó, một số thành phố hiện đại trong khu vực, về việc phát triển kết cấu hạ tầng, họ đã đi theo mô hình, nói theo ngôn ngữ dân gian “mỡ nó rán nó”. Nghĩa là, khi chính quyền định mở một con đường mới hay mở rộng tuyến phố mới, bao giờ cũng quy hoạch quỹ đất cần giải phóng mặt bằng rộng gấp 3-4 lần số mét cần mở rộng đường. Ví dụ, như dự án mở rộng đường Láng, thay vì dự kiến mở rộng từ 21 lên 55 m, họ sẽ mở rộng lên 200 - 250 m. 55 mét dành cho làm đường, còn lại 150 m (hai bên đường) sẽ biến thành đất sạch để đấu giá. Tiền đấu giá sẽ được dùng một phần cho làm đường mới, còn lại dùng cho đền bù giải phóng mặt bằng. Chính quyền sẽ quy hoạch không gian hai bên đường, nhà đầu tư, doanh nghiệp thắng thầu trong quá trình triển khai xây dựng dự án phải tuân thủ quy hoạch mà chính quyền đưa ra.

Làm như thế, sẽ cùng lúc đạt 3 mục tiêu: Nhà nước không phải chi ngân sách (có thể chi ít), địa tô chênh lệch không còn, đô thị sẽ trở nên văn minh hơn. Nguồn ngân sách, hay quỹ đất đổi lấy dự án BT sẽ được ưu tiên đầu tư cho phát triển hệ thống an sinh, giúp đẩy nhanh quá trình hiện thực hóa mục tiêu nâng cao chất lượng sống cho Nhân dân.

Nghĩ về cách làm đó, nhìn xuống tuyến phố Láng “đông đặc” xe, đọc lại những chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm rằng: “Chúng ta phải dũng cảm làm những việc trước kia chưa ai làm, thận trọng trong phương pháp, nhưng quyết liệt trong hành động để dẫn dắt tư duy…”

Chiếu với những nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu các khâu đột phá trong nhiệm kỳ 2025 - 2030 của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, chúng ta tin tưởng, dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, có những cách tiếp cận mới, cách làm mới trên các lĩnh vực để Thủ đô phát triển nhanh, hiện đại, văn minh…