Để các di sản được bảo tồn vĩnh cửu

(LĐTĐ) Sau hơn 20 năm Luật Di sản văn hóa được ban hành và hơn 10 năm được sửa đổi, bổ sung, công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa ngày càng hiệu quả với những thành tựu đáng ghi nhận. Tuy nhiên, trước những yêu cầu và đòi hỏi cấp bách từ thực tế, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về di sản văn hóa cũng dần bộc lộ một số hạn chế. Do đó, việc tiếp tục sửa đổi, bổ sung Luật Di sản văn hóa là hết sức cần thiết để bắt kịp sự vận động và biến chuyển của xã hội.
Phát huy giá trị di sản trong phát triển kinh tế - xã hội Đậm nét “hồn dân tộc” qua trang phục áo dài Trạch Xá

Cần thiết phải sửa luật

Cho đến nay, cả nước đã xếp hạng trên 10 nghìn di tích cấp tỉnh, thành phố, 3.621 di tích quốc gia và 130 di tích quốc gia đặc biệt. Khoảng 70 nghìn di sản văn hóa phi vật thể, 534 di sản được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Để các di sản được bảo tồn vĩnh cửu
Ảnh minh họa. (Ảnh: BT)

Cùng với đó, hàng loạt di sản của Việt Nam được UNESCO công nhận và ghi danh, bao gồm 9 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới; 15 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó 13 di sản văn hóa phi vật thể trong Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và 2 di sản văn hóa phi vật thể trong Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp; 9 di sản tư liệu, trong đó có 3 di sản tư liệu thế giới, 6 di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương…

Ngoài ra, chúng ta có một hệ thống bảo tàng đồ sộ với 197 bảo tàng, trong đó 127 bảo tàng công lập và 70 bảo tàng ngoài công lập đang bảo quản, trưng bày và phát huy giá trị trên 4 triệu hiện vật. Các hiện vật đều là di vật, cổ vật quý giá mang đặc trưng văn hóa của địa phương, vùng miền, quốc gia. Hiện nay, đã có 294 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia; trong đó 168 hiện vật, nhóm hiện vật đang được lưu giữ, bảo quản, trưng bày và phát huy giá trị tại các bảo tàng.

Tại buổi Tọa đàm góp ý dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) diễn ra ngày 28/3 vừa qua, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam nhấn mạnh: Việc xây dựng Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) là cơ sở để bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Quá trình xây dựng Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) đã được chuẩn bị từ lâu, qua nhiều vòng, nhiều bước, nhằm tiến tới có được một luật hoàn chỉnh nhất đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của đất nước hiện nay và những năm tiếp theo. Hiện nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn thành dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) lần thứ năm.

Trước những yêu cầu và đòi hỏi cấp bách từ thực tế đang diễn ra, việc tiếp tục sửa đổi, bổ sung Luật Di sản văn hóa là hết sức cần thiết nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về văn hóa, di sản văn hóa. Đồng thời để bắt kịp sự vận động và biến chuyển của xã hội, điều chỉnh, cụ thể hóa được những vấn đề còn vướng mắc, tạo hành lang pháp lý thuận lợi nhất cho các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa. Cùng với đó là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, các hoạt động dịch vụ, hợp tác công tư trong lĩnh vực di sản văn hóa, và đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Bổ sung quy định về di sản phi vật thể

Công ước về bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể ghi nhận “tầm quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể như là động lực chính của đa dạng văn hóa và là một đảm bảo cho sự phát triển bền vững”. Tuy nhiên, đến nay, chính sách đối với nghệ nhân, người thực hành di sản văn hóa phi vật thể còn chậm, chưa đáp ứng được thực tế, thiếu đồng bộ, thiên về danh hiệu. Đa số các Nghệ nhân ưu tú không thuộc diện và không nhận được hỗ trợ do không đạt được tất cả các tiêu chí.

Trong khi đó, thách thức lớn nhất mà hầu hết các di sản văn hóa phi vật thể đều phải đối diện, đó là việc giới trẻ hiện vẫn chưa cảm nhận hết giá trị của di sản do bị ảnh hưởng của các trào lưu mới nên ít tìm thấy sự say mê để theo học, thực hành hay thậm chí chỉ để thưởng thức, hưởng thụ các giá trị văn hóa do cha ông sáng tạo và trao truyền lại. Thế hệ các nghệ nhân cao tuổi ngày một già yếu và mất đi mà chưa tìm được lớp người kế cận, chưa kịp truyền thụ cho các học trò, đặc biệt là trao truyền các "ngón nghề", bí quyết trong việc ứng tác, điều chỉnh nhạc cụ…

Giáo sư, Tiến sĩ Từ Thị Loan cho rằng, đối với lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể, dự thảo Luật cần xem lại cách phân loại các loại hình. Công ước 2003 của UNESCO chia di sản văn hóa phi vật thể thành 5 loại hình, lĩnh vực, bao gồm: các truyền thống và biểu đạt truyền khẩu, trong đó ngôn ngữ là phương tiện của di sản văn hóa phi vật thể; nghệ thuật trình diễn; tập quán xã hội, tín ngưỡng và các lễ hội; tri thức và tập quán liên quan đến tự nhiên và vũ trụ; nghề thủ công truyền thống.

Trong khi đó, dự thảo Luật chia thành 6 loại hình, lĩnh vực, tách lễ hội truyền thống thành mục riêng, trong khi lễ hội truyền thống phải gắn chặt với tín ngưỡng, không thể bóc tách lễ hội truyền thống ra khỏi tín ngưỡng, độc lập với tín ngưỡng.

Các nhà văn hóa có chung ý kiến, không nên tách riêng di sản tư liệu thành một chương riêng ngang với di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể. Bởi dù tồn tại dưới hình thái nào thì di sản tư liệu cũng thuộc lĩnh vực vật thể hoặc phi vật thể. Về mặt thực tiễn, phần lớn di sản tư liệu là những di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia hoặc là một bộ phận trong di tích, một số khác nằm trong các cơ quan lưu trữ, thư viện, bảo tàng và sưu tập tư nhân. Việc tách ra thành một loại riêng khiến nhiều quy định về di sản tư liệu trùng lặp với quy định di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia…

Nhìn chung, việc khai thác và sử dụng di sản văn hóa phi vật thể cần có phương pháp và cách thức phù hợp với từng loại hình di sản nếu không sẽ tác động tiêu cực đến di sản.

Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo khắc phục hậu quả vụ cháy nhà dân phố Định Công Hạ

UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo khắc phục hậu quả vụ cháy nhà dân phố Định Công Hạ

(LĐTĐ) Liên quan đến vụ cháy nhà dân trên phố Định Công Hạ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn vừa ký văn bản chỉ đạo giải quyết, khắc phục hậu quả vụ việc...
4 người chết trong vụ cháy nhà ở phố Định Công Hạ

4 người chết trong vụ cháy nhà ở phố Định Công Hạ

(LĐTĐ) Đám cháy bùng phát lúc hơn 18h, đến 19h30 đám cháy đã được khống chế và 20h đám cháy được dập tắt hoàn toàn. Qua tìm kiếm sơ bộ, các lực lượng đã phát hiện 4 thi thể.
Điều kiện nào để được về hưu sớm theo diện tinh giản biên chế?

Điều kiện nào để được về hưu sớm theo diện tinh giản biên chế?

(LĐTĐ) Nghị định số 29/2023/NĐ-CP ngày 3/6/2023 của Chính phủ quy định chính sách nghỉ hưu trước tuổi do tinh giản biên chế.
Phát huy vai trò của Công đoàn trong việc tham gia xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Phát huy vai trò của Công đoàn trong việc tham gia xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

(LĐTĐ) LĐLĐ thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 44/KH-LĐLĐ thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TU ngày 19/2/2024 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về việc “Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng về xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh” trong các cấp Công đoà
Cháy nhà 6 tầng trên phố Định Công Hạ

Cháy nhà 6 tầng trên phố Định Công Hạ

(LĐTĐ) Khoảng 18h ngày 16/6, trên phố Định Công Hạ, phường Định Công, quận Hoàng Mai (Hà Nội) xảy ra vụ cháy ngôi nhà đang kinh doanh bán đồ điện và sơn.
Quận Đống Đa: Lan tỏa xây dựng môi trường làm việc sáng, xanh, sạch, đẹp

Quận Đống Đa: Lan tỏa xây dựng môi trường làm việc sáng, xanh, sạch, đẹp

(LĐTĐ) Hướng ứng Cuộc thi ảnh “Công đoàn Đống Đa - Xây dựng môi trường làm việc sáng - xanh - sạch - đẹp” năm 2024 do Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Đống Đa phát động, rất nhiều Công đoàn cơ sở cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đã gửi các bức ảnh về cảnh quan làm việc của đơn vị về Ban Tổ chức dự thi.
Quyết tâm xây nhà mới vì có hỗ trợ của Công đoàn

Quyết tâm xây nhà mới vì có hỗ trợ của Công đoàn

(LĐTĐ) Chương trình nhà ở “Mái ấm Công đoàn” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động đã và đang trở thành một hoạt động xã hội có sức lan tỏa sâu rộng, thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái; tạo niềm tin, phấn khởi của đông đảo đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động đối với tổ chức Công đoàn.

Tin khác

Giấy Dó làng Yên Thái - Từ di sản "ngủ quên" đến hành trình được hồi sinh

Giấy Dó làng Yên Thái - Từ di sản "ngủ quên" đến hành trình được hồi sinh

(LĐTĐ) Từng nổi tiếng khắp nơi và là niềm tự hào của người dân Kẻ Bưởi, làng nghề giấy Dó Yên Thái (phường Bưởi, quận Tây Hồ) đã dần mai một theo thời gian. Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống quý báu, quận Tây Hồ đã đưa giấy dó làng Yên Thái trở thành điểm đến du lịch văn hóa, nơi du khách có thể tìm hiểu và trải nghiệm nghề truyền thống độc đáo.
Ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo Hồ Quang Lợi

Ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo Hồ Quang Lợi

(LĐTĐ) Sáng 12/6, Nhà xuất bản Hà Nội phối hợp với Thư viện Hà Nội đã tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo Hồ Quang Lợi nhân dịp kỷ niệm 99 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2024).
Khai mạc Liên hoan Kịch nói toàn quốc năm 2024

Khai mạc Liên hoan Kịch nói toàn quốc năm 2024

(LĐTĐ) Tối 11/6, Liên hoan Kịch nói toàn quốc năm 2024 đã khai mạc tại thành phố Thái Nguyên (tỉnh Thái Nguyên).
Hà Nội: Tập huấn về công tác xây dựng, thực hiện quy ước, hương ước năm 2024

Hà Nội: Tập huấn về công tác xây dựng, thực hiện quy ước, hương ước năm 2024

(LĐTĐ) Ngày 11/6, Hà Nội tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ về công tác xây dựng, thực hiện quy ước, hương ước năm 2024.
Ra mắt sân chơi hòa nhập Thánh Gióng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Ra mắt sân chơi hòa nhập Thánh Gióng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

(LĐTĐ) Ngày 11/6, Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Đại sứ quán New Zealand và Doanh nghiệp xã hội Think Playgrounds đã tổ chức lễ khai trương sân chơi hòa nhập Thánh Gióng tại Vườn Giám thuộc Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, một trong những địa danh mang tính biểu tượng nhất của Hà Nội.
Đánh thức tiềm năng "đô thị sông nước"

Đánh thức tiềm năng "đô thị sông nước"

(LĐTĐ) Sau 10 ngày tổ chức với gần 20 chương trình hoạt động, Lễ hội Sông nước Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) lần 2 năm 2024 đã khép lại vào tối 9/6, để lại trong mỗi người dân và du khách những cảm xúc khó quên.
Thương nhớ tường vi

Thương nhớ tường vi

(LĐTĐ) Có bao giờ vì mải mê ngắm nhìn một nhành hoa mà bạn quên cả thế giới xung quanh? Một sáng thức dậy, khi mặt trời bắt đầu vén bức màn mây, ửng hồng phía xa xa, tôi chạy ra sau nhà tập thể dục. Vẻ đẹp của những khóm tường vi ven đường lúc bình minh đã níu chân tôi lại. Lòng tôi cảm thấy nhẹ nhàng, lắng đọng, xen cả nỗi niềm hoài niệm, thớ thương.
20 đơn vị nghệ thuật tham gia Liên hoan Kịch nói toàn quốc - 2024

20 đơn vị nghệ thuật tham gia Liên hoan Kịch nói toàn quốc - 2024

(LĐTĐ) Liên hoan Kịch nói toàn quốc - 2024 sẽ diễn ra từ ngày 11 đến 26/6, tại thành phố Thái Nguyên (tỉnh Thái Nguyên), với sự tham gia của 20 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp mang đến 24 vở diễn.
Cuộc thi Giọng hát hay Hà Nội năm 2024 kỷ niệm 70 năm Giải phóng Thủ đô

Cuộc thi Giọng hát hay Hà Nội năm 2024 kỷ niệm 70 năm Giải phóng Thủ đô

(LĐTĐ) Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch tổ chức cuộc thi "Giọng hát hay Hà Nội năm 2024" với chủ đề "Hà Nội một trái tim hồng".
Trải nghiệm Tết Đoan Ngọ tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long

Trải nghiệm Tết Đoan Ngọ tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long

(LĐTĐ) Ngày 6/6, tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội đã tổ chức Chương trình “Tết Đoan Ngọ Thăng Long xưa” năm nhằm mang đến cho du khách trải nghiệm văn hóa đậm dấu ấn truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Xem thêm
Phiên bản di động