Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

(LĐTĐ) Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát chọn lối đi riêng cho mình bằng việc kết hợp thành công chất liệu sơn mài lên gỗ cho ra những tác phẩm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.
Nghệ thuật sơn mài trong không gian tín ngưỡng Nghệ thuật Sơn mài Việt Nam được đẩy mạnh quảng bá Hạ Thái - Phát huy giá trị làng nghề trong xây dựng nông thôn mới

Nghệ thuật trên nền tảng của người lao động

Xuất phát điểm là họa sĩ thiên hướng dân gian, nhưng Tấn Phát lại có thiên hướng nghệ thuật về người lao động và anh muốn xây dựng yếu tố nghệ thuật trên nền tảng của người lao động. Điều đó được thể hiện ở việc suốt mấy năm liền, anh kiên trì sáng tạo nghệ thuật điêu khắc trên gỗ với dự án 1010 chú trâu, hoàn toàn bằng thủ công với chất liệu sơn mài độc đáo và dự định trưng bày tại làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây).

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ
Họa sĩ, nghệ nhân Tấn Phát

Vốn sinh ra và lớn lên ở vùng thôn quê Sơn Tây, cách làng cổ Đường Lâm 3km nên họa sĩ Tấn Phát có tình cảm thân thiết với làng quê Việt Nam, đặc biệt là hình ảnh con trâu. Từ nhỏ, anh đã được theo ông nội đi vẽ tượng, học tượng ở đền, chùa nên chất truyền thống và niềm đam mê, yêu mến văn hóa cổ truyền đã ăn sâu vào con người anh, đặc biệt là ở chất liệu sơn mài. Với Tấn Phát, ngoài chất liệu sơn bề mặt, sơn mài còn là vật liệu thuần Việt nhất, mang chất keo được lưu truyền từ đời này đến đời khác. Cá nhân anh cũng theo đuổi sáng tác với chất liệu sơn mài hơn 20 năm qua.

“Mọi công đoạn chuẩn bị triển lãm 1010 chú trâu đã hoàn tất, thế nhưng làn sóng Covid-19 lần thứ 4 ập đến, dù đầu tư rất nhiều thời gian và công sức vào triển lãm này nhưng tôi cũng vui vẻ dừng ngay, mong dịch sớm qua để mọi người được thưởng lãm đàn trâu nghệ thuật của mình”, họa sĩ Tấn Phát cho biết.

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ
Dự án 1010 chú trâu hoàn toàn bằng thủ công của nghệ nhân Tấn Phát.

Điểm nổi bật ở những tác phẩm do Tấn Phát tạo ra là anh đã đưa thành công chất liệu sơn mài lên gỗ, đó là một điều rất khó. Chất liệu anh sử dụng trong sản phẩm của mình được lấy hoàn toàn từ tự nhiên thân thiện với môi trường như gỗ, vỏ trai, vỏ trứng. Sơn mài mà anh sử dụng cũng có những nét riêng biệt và độc đáo. Với Tấn Phát, nghệ thuật anh theo đuổi mang tính chất tổng hợp. Muốn phát triển thành “nghệ sĩ đa phương tiện” anh đã tự làm tất cả mọi công đoạn: lên cốt, tự tạo dáng điêu khắc bằng gỗ, tự làm phần sơn mài, làm câu truyện cho tác phẩm của mình.

Có lẽ bởi thế mà những tác phẩm của Tấn Phát đều có có một câu chuyện riêng. Ví dụ cổng làng, hoa văn cổ, gác chuông trong chùa… đều được anh đưa vào sản phẩm tạo nên những câu chuyện sống động. Họa sĩ chia sẻ: “Với tôi, sơn mài và điêu khắc là những phương tiện giúp hướng tới giá trị văn hóa, tình yêu dân tộc, qua đó khơi dậy tình yêu sơn mài, làm nghề thủ công từ các bạn trẻ, tiếp thêm động lực theo đuổi nghề đến các bạn”.

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ
Các tác phẩm độc đáo của nghệ nhân Tấn Phát

Là người hoạt động trong cả hai lĩnh vực họa sĩ và nghệ nhân đem lại cho Tấn Phát những lợi thế nhất định: Làm họa sĩ cho khả năng sáng tác tốt, nghệ nhân thì khả năng làm chủ nguyên liệu tay nghề cao, khi kết hợp được các yếu tố đó về góc độ nghề đã đưa ra được cách làm mới, tác phẩm chau chuốt tinh xảo.

Từ các khúc gỗ chơ vơ ở góc vườn, họa sĩ Nguyễn Tấn Phát đã biến hình thành những chú trâu phủ sơn mài, dát vàng, bạc, quét màu lên và khảm trai, trang trí hoa văn tỉ mỉ, với bề ngoài giàu truyền thống văn hóa dân tộc, tinh tế. Trong đó có những tượng trâu độc đáo với sắc đỏ son, lưng cong lên tượng trưng cho mái vòm của cổng làng, mái nhà, mái đình và còn được hóa rồng. Qua hoa văn cổ, những chú trâu trở nên có hồn cốt hơn bao giờ hết. Ý tưởng thực hiện dự án 1010 tượng trâu sơn mài vốn xuất phát từ tác phẩm Trâu hoa Lạc Việt do anh sáng tạo và đoạt giải nhất nhóm sơn mài trong Cuộc thi thiết kế thủ công mỹ nghệ năm 2020.

"Theo đuổi sơn mài, cần sống như người nông dân"

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ
Mỗi tác phẩm là một "câu chuyện" sinh động về trâu

Đó là quan điểm của họa sĩ Tấn Phát khi anh bắt đầu theo đuổi với nghệ thuật sơn mài. Bởi theo anh, nếu đặt vấn đề kinh tế lên tác phẩm thì chỉ cần đúc hàng loạt cái khuôn, rồi cứ thế mà “sản xuất” đại trà. Còn với anh, để làm ra 1010 con trâu, mỗi con một kiểu dáng, một linh hồn, một hơi thở… thì phải sống như một người nông dân, bình dị như cây cỏ.

Có thể dễ dàng nhận thấy, nhiều đơn vị cũng đã làm hàng ngàn chú trâu để triển lãm, thậm chí còn làm theo kiểu dáng “dễ bán”. Còn với Tấn Phát, “chăn trâu” là một việc làm không thể đong đếm bằng giá trị kinh tế, mà đong bằng trái tim của “người nông dân” dành cho những “người bạn” đồng áng của mình. Bởi thế, nhìn vào tác phẩm của Tấn Phát mới thấy anh thực sự đang cháy hết mình với nghệ thuật.

Ngoài theo đuổi đam mê, Tấn Phát còn đứng lớp giảng dạy truyền đạt lại những kinh nghiệm về sơn mài trên gỗ cho học sinh của mình, năm 2018 anh khai giảng lớp truyền nghề sơn mài để truyền nghề cho những người yêu nghệ thuật. Trong mỗi bài giảng, anh đều muốn gửi gắm cho cho các bạn trẻ đã và đang muốn theo nghề truyền thống sơn mài: "Hãy tự đặt câu hỏi xem mình có thích sơn mài hay không và làm gì cũng phải chấp nhận đánh đổi thời gian, vật chất. Đã theo là theo đến cùng không nên bỏ cuộc, trân trọng giá trị lao động của mình, không nên làm ra những thứ mà đến một lúc nào đó chúng ta thấy hổ thẹn, phải dấu đi…".

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ
Nghệ nhân Tấn Phát chia sẻ về dự án 1010 con trâu với mong muốn dịch Covid-19 chấm dứt để trưng bày triển lãm tại Làng cổ Đường Lâm.

Yêu nghề và trăn trở với nghề, Tấn Phát cho rằng, ngày nay nhiều họa sĩ, nghệ nhân lao đọng nghệ thuật gian khổ, làm ra những tác phẩm đẹp, giá trị cao, nhưng lại không đủ “nuôi đam mê”, nuôi nghề, rồi những tác phẩm của mình lại được “bán” cho những đơn vị trung gian, bị lợi dụng tên tuổi để sản xuất đại trà, tác phẩm bị mất bản quyền…

Sắp tới, Tấn Phát sẽ cho ra mắt tác phẩm mang tên gọi “Sương mờ viễn xứ” với chất liệu sơn mài trên gỗ. Tác phẩm là sự tổng hòa giữa nghệ thuật thị giác với giá trị công năng. Ở đó người thưởng thức nghệ thuật vừa ngắm nhìn cảm nhận màu sắc, hình khối vừa tận hưởng cảm giác thư thái từ mùi hương trầm đốt đem lại.

Họa sĩ, nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát sinh năm 1983, anh từng đạt được nhiều giải thưởng trong suốt quá trình sáng tạo nghệ thuật của mình: Giải Nhất cuộc thi thiết kế thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2014 và 2019; Giải cao nhất cuộc thi thiết kế thủ công Việt Nam với tác phẩm “Trâu hoa làng Việt” năm 2020.

Năm 2017, Nguyễn Tấn Phát trở thành một trong những nghệ nhân trẻ nhất được vinh danh tại Lễ trao danh hiệu Nghệ nhân Hà Nội.

Nguyễn Thái

Nên xem

335 triệu đồng hỗ trợ bữa ăn cho đoàn viên, người lao động thực hiện “3 tại chỗ”

335 triệu đồng hỗ trợ bữa ăn cho đoàn viên, người lao động thực hiện “3 tại chỗ”

(LĐTĐ) Chiều 21/9/2021, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Gia Lâm tổ chức trao kinh phí hỗ trợ bữa ăn cho người lao động thực hiện “3 tại chỗ” tại một ...
DrAid – Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam

DrAid – Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam

(LĐTĐ) DrAid cho Covid -19 - sản phẩm ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) của Công ty Cổ phần VinBrain (thuộc Tập đoàn Vingroup) – vừa được Hội đồng Khoa ...
Tặng quà Trung thu cho 186 em nhỏ là con của những “chiến sĩ áo trắng” tuyến đầu chống dịch

Tặng quà Trung thu cho 186 em nhỏ là con của những “chiến sĩ áo trắng” tuyến đầu chống dịch

(LĐTĐ) Nhân ngày Tết Trung thu, Công đoàn ngành Y tế Hà Nội đã trao tặng 186 suất quà Trung thu ấm áp nghĩa tình cho các em nhỏ là con ...
Ngày 21/9, có thêm 11.692 ca mắc Covid-19

Ngày 21/9, có thêm 11.692 ca mắc Covid-19

(LĐTĐ) Bản tin dịch Covid-19 ngày 21/9 của Bộ Y tế cho biết có 11.692 ca mắc, trong đó riêng thành phố Hồ Chí Minh đã 6.521 ca, tiếp đến là ...
Chắp thêm đôi cánh ước mơ cho con công nhân lao động quận Nam Từ Liêm

Chắp thêm đôi cánh ước mơ cho con công nhân lao động quận Nam Từ Liêm

(LĐTĐ) Không chỉ đẩy mạnh hoạt động chăm lo cho đoàn viên công đoàn, công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) mà con của họ cũng nhận được sự quan tâm ...
Ngày 21/9, Hà Nội thêm 13 ca Covid-19 tại khu cách ly và phong tỏa

Ngày 21/9, Hà Nội thêm 13 ca Covid-19 tại khu cách ly và phong tỏa

(LĐTĐ) Tính từ 18 giờ ngày 20/9 đến 18 giờ ngày 21/9, Hà Nội ghi nhận 13 ca Covid-19, trong đó, 2 ca tại khu phong tỏa, 11 ca tại khu ...
[Infographic] Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 tại hộ gia đình

[Infographic] Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 tại hộ gia đình

(LĐTĐ) Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 vừa ban hành Quyết định số 2203/QĐ-BCĐQG về Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 ...

Tin khác

Nhà văn Nguyễn Toàn Thắng trở lại văn đàn với tập truyện ngắn “Da gấu và chuyện Trương Bốn”

Nhà văn Nguyễn Toàn Thắng trở lại văn đàn với tập truyện ngắn “Da gấu và chuyện Trương Bốn”

(LĐTĐ) Nhiều năm nay, nhà văn Nguyễn Toàn Thắng gắn bó với sân khấu qua những vở diễn gây tiếng vang như: “Vì sao lạc xứ”, “Tái sinh”, “Thần giữ của”, “Truyền thuyết Triệu Trinh Nương”… Gần đây, nhà văn xuất hiện lại trên văn đàn bằng tập truyện ngắn mang phong cách giễu nhại đặc trưng và gần như là “của hiếm” của văn học nước nhà hiện đại. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi cởi mở với nhà văn Nguyễn Toàn Thắng xung quanh tập truyện ngắn này, và tất nhiên, cả về những gì liên quan đến tình hình văn nghệ.
Các hoạ sĩ nhóm G39 "phá cỗ tranh" dịp Tết Trung thu 2021

Các hoạ sĩ nhóm G39 "phá cỗ tranh" dịp Tết Trung thu 2021

(LĐTĐ) Nhân dịp Trung thu, hoạ sĩ Lê Thiết Cương cùng nhóm hoạ sĩ G39 đã ra mắt triển lãm trực tuyến "Phá cỗ tranh".
Tết Trung thu ấm áp và khác biệt của trẻ em Thủ đô

Tết Trung thu ấm áp và khác biệt của trẻ em Thủ đô

(LĐTĐ) Dịch bệnh Covid-19 đang khiến Trung thu năm nay trở nên khác biệt so với các năm trước. Tuy nhiên không vì thế mà cái Tết Trung thu của các em nhỏ lại thiếu đi sự vui vẻ, ấm áp, thiếu đi nét đẹp văn hóa cổ truyền của ngày Tết đoàn viên.
Tết Trung thu trong miền ký ức

Tết Trung thu trong miền ký ức

(LĐTĐ) Mỗi năm, vào cữ tháng Tám âm lịch, khi gió heo may se lạnh quyện cùng nắng vàng như mật mang mùa thu ngọt ngào tới, tôi lại thầm nhớ về những Tết Trung thu xưa. Bao kỷ niệm của một thời vô ưu trong ký ức bỗng thức dậy theo tiếng trống bỏi lảnh lót, trống ếch thì thùng văng vẳng ngoài phố.
Dự thảo bộ quy tắc ứng xử của nghệ sĩ: Tránh lệch chuẩn văn hóa và đạo đức

Dự thảo bộ quy tắc ứng xử của nghệ sĩ: Tránh lệch chuẩn văn hóa và đạo đức

(LĐTĐ) Trước những lùm xùm về phát biểu, viết lách trên không gian mạng hay quảng cáo những sản phẩm không đảm bảo chất lượng, làm từ thiện… của một số nghệ sĩ gây bức xúc trong dư luận, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) vừa hoàn tất dự thảo Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật (Bộ Quy tắc) và đang trong các khâu hoàn thiện cuối cùng trước khi ban hành.
Xác lập chuẩn mực đạo đức của người hoạt động nghệ thuật

Xác lập chuẩn mực đạo đức của người hoạt động nghệ thuật

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa hoàn tất dự thảo bộ quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật (bộ quy tắc) và đang trong các khâu hoàn thiện cuối cùng trước khi ban hành.
Không tổ chức Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc

Không tổ chức Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc

Trong điều kiện dịch bệnh Covid-19 vẫn diễn biến khó lường, tỉnh Hải Dương quyết định không tổ chức Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2021 mà chỉ tổ chức các nghi lễ truyền thống.
Giới trẻ Hà Nội với văn hóa đọc

Giới trẻ Hà Nội với văn hóa đọc

(LĐTĐ) Thời gian qua, nhiều địa phương ở Hà Nội thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch Covid-19, hệ thống thư viện, nhà sách buộc phải đóng cửa, thế nhưng không ít người trẻ đang sống và làm việc ở Thủ đô vẫn nỗ lực “nuôi dưỡng” văn hóa đọc.
Truyền lửa văn hóa đọc thời công nghệ số

Truyền lửa văn hóa đọc thời công nghệ số

(LĐTĐ) Thật không quá khi nói rằng sách là kho tàng tri thức của nhân loại mà mỗi chúng ta ai cũng nên một lần chinh phục. Nhưng dường như trong thời đại công nghệ số lên ngôi, kho tàng tri thức tinh hoa ấy đang dần bị đi vào quên lãng. Đặc biệt đối với giới trẻ, họ đang mải mê trong thế giới ảo mà quên mất rằng, sách không chỉ đơn thuần là những trang giấy có chữ, mà nó còn là một kho báu quý giá.
Bún chả Hà Nội – món ngon mãi nhớ

Bún chả Hà Nội – món ngon mãi nhớ

(LĐTĐ) Nhà văn Vũ Bằng đã viết trong “Miếng ngon Hà Nội” thế này: “Quà bún có cả một trăm thứ, nhưng ai đã ở Hà Nội, ai đã đi qua Hà Nội, làm sao mà quên được thứ quà bún phổ thông nhất, bán với cái giá bình dân nhất, ăn một miếng mà nhớ đến một năm, là thứ quà bún chả”. Vâng, quả đúng như vậy, bún chả Hà Nội tuy bình dị nhưng mang hương vị riêng, có sức cuốn hút lạ thường với thực khách.
Xem thêm
Phiên bản di động