Trẻ bị sặc sữa có nguy cơ tử vong

	Mẹo nhỏ giúp mẹ xử trí khi bé sơ sinh bị ngạt mũi
	Xử lý khi trẻ nhỏ gặp ác mộng ban đêm

Sặc sữa do phụ huynh bất cẩn

Mới đây, bé Phạm Thị Hiền, gần 2 tháng tuổi, quê Hải Phòng, được gia đình đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Nhi Trung ương do bị sặc sữa. Bác sĩ Nguyễn Văn Hiếu, khoa Hồi sức cấp cứu sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết: “Khi vào cấp cứu, bé Hiền toàn thân tím tái, mềm nhũn. Ngay lập tức, bệnh nhi được hồi sức tim-phổi (chỉnh tư thế, ép tim, bóp bóng qua mặt nạ và hút đờm dãi). Sau một phút can thiệp, trẻ bắt đầu khóc, da dẻ dần hồng hào trở lại”. Do được cấp cứu kịp thời nên sự cố sặc sữa của cháu Hiền không ảnh hưởng đến tính mạng. Chị Tính, mẹ bé Hiền, kể: Cháu Hiền có một khối u bạch huyết ở cổ và đang được theo dõi ngoại trú. Thời điểm xảy ra tai nạn, chị và con gái đang ở nhà trọ gần bệnh viện để tiện khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ. Chiều hôm đó, sau khi cho con bú, đột nhiên chị thấy con gái tím tái rồi lịm dần và hôn mê. Vào viện mới hay cháu bị sặc sữa.

Cần cho con bú đúng cách

Không may mắn như bệnh nhi trên, bé My, 10 tháng tuổi ở Q.Hoàng Mai, Hà Nội, được đưa đến khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng ngưng thở. Dù các y bác sĩ đã đặt nội khí quản, nỗ lực cấp cứu nhưng không kịp. Người nhà cho biết, bé đang bị rối loạn tiêu hóa, nôn trớ. Như mọi ngày, mẹ để bé nằm bú bình (vừa bú, vừa ngủ). Sau vài giờ làm việc vặt, mẹ bé tá hỏa khi thấy toàn thân con tím tái. Các bác sĩ nhận định, nhiều khả năng trẻ bị trào ngược trong khi nằm ngủ. Đây là tình trạng thường gặp ở trẻ nhỏ.

Bác sĩ Nguyễn Thành Nam, Phó trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết: Hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện có thể trào ngược sữa gây ngạt thở, nếu không được phát hiện kịp thời trẻ sẽ tử vong. Khoa đã từng tiếp nhận những trường hợp trẻ nhỏ bị hội chứng trào ngược (nôn trớ). Trẻ dưới một tuổi rất dễ bị hội chứng này. Sau khi nuốt, thức ăn đi từ miệng xuống thực quản trước khi vào dạ dày. Tại điểm nối thực quản và dạ dày có một số cấu trúc đặc biệt giúp thực quản đóng lại để thức ăn không bị đi ngược lên. Với trẻ nhỏ, quá trình này chưa ổn định dễ gây ra sặc.

Cho bú đúng cách và xử lý khi trẻ sặc sữa

Theo bác sĩ Nam: “Khi trẻ bú bình, nên cho bé nằm nghiêng và quan sát bé trong quá trình bú sữa. Khi trẻ bú xong, có thể cho nằm thẳng, gối cao và vỗ lưng cho bé ợ hơi. Không nên để bé nằm bú vì tư thế này khiến bé rất dễ bị sặc và trớ sữa”.

Còn theo bác sĩ Lê Thị Hà, Phó trưởng khoa Hồi sức cấp cứu sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương, việc xử lý đúng cách trong những phút đầu tiên ngay sau khi trẻ bị sặc là rất quan trọng, giúp trẻ nhanh chóng thoát khỏi tình trạng nguy hiểm. Có nhiều dấu hiệu điển hình nhận biết trẻ bị sặc sữa như khi trẻ đang bú (hoặc sau bú) đột ngột ho mạnh, tím tái, khóc thét lên. Lúc đó, trẻ sẽ trong tình trạng sữa trào ra mũi, miệng, da xanh tái, có thể mềm nhũn hoặc co cứng. Trường hợp nặng, trẻ có thể bị ngưng tim, ngưng thở.

Theo bác sĩ Hà, khi trẻ bị sặc sữa, cha mẹ cần hết sức bình tĩnh thực hiện sơ cứu theo các bước: Trước hết vỗ lưng, ấn ngực bằng cách cho trẻ nằm sấp trên lòng bàn tay và cánh tay phải, dùng lòng bàn tay còn lại vỗ mạnh và nhanh năm cái vào lưng trẻ nhằm tăng áp lực trong lồng ngực để tống sữa ra khỏi đường hô hấp. Nhưng chú ý phải vỗ nhẹ nhàng tránh trường hợp vỗ quá mạnh, trẻ không tử vong vì sặc sữa mà là do sơ cứu không đúng cách khiến phổi trẻ tổn thương nặng. Nếu trẻ vẫn khó thở, tím tái thì đặt trẻ nằm ngửa trên một mặt phẳng cứng, dùng hai ngón tay trỏ và giữa đột ngột ấn mạnh năm cái ở nửa dưới của xương ức, dưới đường nối hai vú khoảng 1-2cm. Lặp lại đến năm-sáu lần cho đến khi trẻ có dấu hiệu hồi phục.

Sau đó, thông đường thở bằng cách dùng miệng hút mạnh vào mũi, miệng trẻ, hút kỹ những sữa còn đọng ở họng và mũi càng nhanh càng tốt. Hút miệng trước, mũi sau. Nếu để chậm, sữa sẽ vào khí quản gây tắc nghẽn đường hô hấp. Đối với trẻ có biểu hiện ngưng thở, có thể kết hợp các biện pháp trên với hà hơi thổi ngạt, cụ thể ngậm mũi và miệng trẻ thổi vào cho đến khi thấy lồng ngực hơi nhô lên. Sau đó, đưa trẻ đến ngay bệnh viện gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Trang Thu