Mối đe dọa âm thầm với sức khỏe từ kháng kháng sinh

Gia tăng ca bệnh bị kháng kháng sinh

Nhằm nâng cao chất chăm sóc tốt sức khỏe nhân dân, các đơn vị y tế đang nỗ lực nâng cao chất lượng lượng khám chữa bệnh, nhưng tình trạng kháng thuốc đang diễn ra ngày càng gia tăng. Điều này, khiến cho thời gian điều trị kéo dài, tăng tỉ lệ tử vong, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Bệnh nhân bị kháng thuốc khiến việc điều trị trở nên khó khăn và chi phí điều trị tốn kém hơn.

Hiện nhiều bệnh viện trên địa bàn Thành phố đều tiếp nhận bệnh nhân có tình trạng kháng kháng sinh, điển hình như: Bệnh viện Đa khoa Đông Anh, Bệnh viện Đa khoa Mê Linh… Cụ thể, vừa qua, tại Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Đông Anh đã tiếp nhận chăm sóc, điều trị tích cực cho bệnh nhân nặng có vi khuẩn đa kháng thuốc.

Bệnh nhân tên Chử Xuân K (75 tuổi, ở xã Đông Anh), bị mắc bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường, tăng huyết áp... điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực và chống độc, trong tình trạng nặng. Bệnh nhân phải thở máy dài ngày, dùng nhiều đợt kháng sinh và bị nhiễm phải vi khuẩn kháng thuốc nên quá trình điều trị tương đối khó khăn, thời gian điều trị kéo dài. Hiện, sau thời gian điều trị tích cực bệnh nhân đã ngừng được kháng sinh và không sốt, chỉ còn phải thở máy.

Tương tự, bệnh nhân Nguyễn Văn M (trú tại xã Phúc Thịnh) hiện đang được điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc. Ông M có nhiều bệnh nền nặng, gần đây xuất hiện ho, khó thở kèm nhiều vết loét nên gia đình đã đưa vào Bệnh viện Đa khoa Đông Anh cấp cứu. Qua thăm khám và làm các xét nghiệm, bác sĩ chẩn đoán ông bị viêm phổi nặng. Đáng lo ngại, kết quả cho thấy sự xuất hiện của vi khuẩn kháng thuốc, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp và tốn kém hơn.

Bác sĩ chuyên khoa II Ngô Trung Hải - Trưởng Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Đông Anh cho biết: “Kháng thuốc xuất hiện và gia tăng chủ yếu do việc lạm dụng kháng sinh trong cộng đồng như việc người dân tự ý mua dùng thuốc kháng sinh mà không có đơn của bác sĩ; người dân dùng thuốc kháng sinh theo đơn của bác sĩ nhưng không đủ, đúng liều và thời gian. Ngoài ra, do lây chéo trong bệnh viện. Bệnh nhân nhiễm phải vi khuẩn kháng thuốc làm kéo dài thời gian điều trị, gia tăng chi phí điều trị vì phải dùng kháng sinh liều cao kết hợp, giảm cơ hội sống cho bệnh nhân”.

Tại Bệnh viện Đa khoa Đông Anh nói chung và Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc nói riêng, các y, bác sĩ đều ý thức cao công tác phòng chống kháng thuốc, trong đó có phòng chống nhiễm khuẩn, tránh lây nhiễm chéo tại khoa, bệnh viện. Quá trình điều trị bệnh lý nhiễm trùng của bệnh nhân luôn chú trọng phòng ngừa nguy cơ bệnh nhân lây nhiễm thêm các vi khuẩn khác tại bệnh viện.

Tại các buồng bệnh, mỗi giường đều được bố trí ngăn cách để hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo. Đội ngũ y, bác sĩ thường xuyên rửa tay bằng dung dịch sát khuẩn nhanh hoặc xà phòng trước và sau khi tiếp xúc với bệnh nhân hay khu vực xung quanh. Nhân viên y tế cũng hướng dẫn người nhà bệnh nhân nhiễm vi khuẩn đa kháng rửa tay đúng cách trước và sau khi chăm sóc để tránh lây lan.

Tất cả dụng cụ vô khuẩn được dùng riêng cho từng bệnh nhân; những dụng cụ phải dùng lại như ống nghe đều được khử khuẩn đầy đủ. Buồng bệnh và bề mặt tiếp xúc được vệ sinh hằng ngày bằng chất sát khuẩn, rác thải y tế được thu gom và xử lý đúng quy định. Ở các khoa lâm sàng, việc sử dụng kháng sinh luôn được bác sĩ kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn và hợp lý.

Sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ

Cũng theo bác sĩ Nguyễn Thành Lộc - Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện Đa khoa Mê Linh: Vừa qua Khoa có tiếp nhận bệnh nhân tự ý sử dụng thuốc kháng sinh truyền điều trị tại nhà 10 ngày nhưng không cải thiện, sau đó mới vào viện. “Với bệnh nhân như thế, tình trạng bệnh rất nặng nề, phải thở máy, và việc sử dụng kháng sinh rất khó khăn vì phải sử dụng kháng sinh mạnh. Trong quá trình điều trị, chúng tôi phải phối hợp 3 loại kháng sinh khác nhau thì tình trạng của bệnh nhân mới ổn định được. Tuy nhiên, bệnh nhân đó phải điều trị kéo dài mất 5-6 ngày mới có dấu hiệu chuyển biến tích cực của bệnh” - bác sĩ Lộc thông tin.

Bác sĩ Lộc cũng chia sẻ: “Trong công tác điều trị cho bệnh nhân, việc sử dụng kháng sinh cho người bệnh an toàn cũng luôn được bệnh viện trú trọng. Với những trường hợp sử dụng nhiều kháng sinh, chúng tôi tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa, hội chẩn giữa bác sĩ, trưởng khoa, các đơn vị quản lý kháng sinh, đặc biệt là Khoa Dược để đưa ra các ý kiến, hướng điều trị tích cực và phù hợp nhất đối với bệnh nhân để vừa kiểm soát được tình trạng bệnh của bệnh nhân, vừa tầm soát, kiểm soát được tình trạng kháng kháng sinh”.

Dược sĩ chuyên khoa II Ngô Thùy Linh - Trưởng Khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa Mê Linh cho biết: “Bệnh viện đã thực hiện ban hành Ban quản lý sử dụng kháng sinh, thành lập các Tổ giám sát sử dụng kháng sinh. Đặc biệt, chúng tôi triển khai công tác phê duyệt các kháng sinh cần quản lý, triển khai công tác dược lâm sàng, tăng cường công tác tập huấn về quản lý sử dụng kháng sinh, hướng dẫn sử dụng kháng sinh tại bệnh viện”.

Theo dược sĩ Linh, Khoa Dược với vai trò là Ban thường trực cho hội đồng thuốc điều trị, Khoa đã thực hiện đưa các chương trình dự phòng kháng sinh trong phẫu thuật, kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện, xây dựng phác đồ điều trị, hướng dẫn sử dụng kháng sinh tại các khoa phòng... để cải thiện tình trạng kháng thuốc và nâng cao chất lượng điều trị hiệu quả tốt nhất cho bệnh nhân.

Để phòng chống kháng thuốc, Trưởng Khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa Mê Linh khuyến cáo: “Mỗi người dân chỉ sử dụng thuốc kháng sinh khi được bác sĩ kê đơn. Khi có chỉ định của bác sĩ cần dùng thuốc đảm bảo “4 đúng”: Đúng liều, đúng thời gian, đúng thuốc và đúng cách; không bao giờ chia sẻ hoặc sử dụng thuốc kháng sinh dư thừa của người khác; ngăn ngừa nhiễm khuẩn bằng cách thường xuyên rửa tay sạch sẽ góp phần giảm bớt nguy cơ phải dùng đến thuốc kháng sinh...