Thu hẹp khoảng cách giữa yêu cầu và kỹ năng lao động

(LĐTĐ) Điều tra về lao động việc làm Việt Nam cho thấy, các công việc đòi hỏi kỹ năng giản đơn, thủ công đang giảm dần. 8/10 nghề phát triển nhanh nhất đòi hỏi kiến thức chuyên môn, nghề nghiệp ở cấp độ cao hơn và phạm vi kỹ năng rộng hơn, tuy nhiên trên thực tế, lực lượng lao động Việt Nam lại có kỹ năng thấp. Để khắc phục “độ vênh” này đòi hỏi người lao động cần được trang bị kiến thức chuyên môn nghề nghiệp ở cấp độ cao hơn và phạm vi kỹ năng rộng hơn.
Đổi mới giáo dục nghề nghiệp để nâng tầm kỹ năng lao động Nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam

Còn “độ “vênh“ lớn giữa yêu cầu công việc và kỹ năng

Tham luận tại Hội nghị phát triển thị trường lao động linh hoạt, hiện đại, bền vững và hội nhập” do Văn phòng Chính phủ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức vừa qua tại Hà Nội, bà Steffi Stallmeister - Quyền Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết: Việc làm và nhu cầu về kỹ năng đang thay đổi nhanh chóng.

Thu hẹp khoảng cách giữa yêu cầu và kỹ năng lao động
Hướng dẫn sinh viên thực hành nghề tại trường Cao đẳng kinh tế Công nghiệp Hà Nội.

Một cuộc điều tra Lao động việc làm của Việt Nam cho thấy: Các công việc đòi hỏi kỹ năng giản đơn, thủ công (thâm dụng lao động) đang giảm dần. 8/10 nghề phát triển nhanh nhất đòi hỏi cả kiến thức chuyên môn nghề nghiệp ở cấp độ cao hơn và phạm vi kỹ năng rộng hơn. Vì vậy, lực lượng lao động cần được trang bị nhiều kỹ năng hơn để tiến lên các giai đoạn cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu, ứng dụng các công nghệ của cuộc cách mạng 4.0, đổi mới sáng tạo và mở rộng nền kinh tế dịch vụ giá trị cao.

Tuy nhiên, trên thực tế, lực lượng lao động tại Việt Nam có kỹ năng thấp. Theo bảng xếp hạng Chỉ số năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 2019, Việt Nam xếp 103/141 quốc gia về kỹ năng của lực lượng lao động hiện tại; thứ 116 về kỹ năng của sinh viên tốt nghiệp. Trong khi các nước trong khu vực như Singapore xếp thứ 2, Nhật Bản đứng thứ 5. Quyền Giám đốc Ngân hàng Thế giới cho biết, do độ vênh lớn giữa yêu cầu công việc và năng lực, kỹ năng của người lao động khiến không ít doanh nghiệp gặp khó khăn khi tuyển dụng.

“Theo khảo sát kỹ năng và doanh nghiệp của WB năm 2019 với các doanh nghiệp Việt Nam, có 73% doanh nghiệp khảo sát gặp khó khăn khi tuyển dụng lao động có kỹ năng quản lý và lãnh đạo; 68% gặp khó khăn khi tuyển lao động có chuyên môn kỹ thuật, 54% gặp khó khăn khi tuyển lao động có kỹ năng cảm xúc xã hội”- bà Steffi Stallmeister cho biết.

Nguyên nhân của thực trạng này, theo bà Steffi Stallmeister, do khả năng tiếp cận giáo dục sau phổ thông thấp. Quyền Giám đốc Ngân hàng Thế giới dẫn kết quả điều tra Lao động việc làm Việt Nam cho thấy, chỉ có 1 trong số 4 người lao động hoàn thành chương trình giáo dục nghề nghiệp hoặc giáo dục đại học khiến tỷ lệ nhập học sau phổ thông của Việt Nam chỉ đạt 28,6%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ nhập học trung bình là 55,1% ở các nước có thu nhập trung bình cao. Nhìn vào trình độ kỹ năng, chỉ có 11% lực lượng lao động ở Việt Nam có bằng cấp sau phổ thông.

Bên cạnh đó, lực lượng lao động nói chung chỉ có số năm đi học trung bình 8 năm trong khi sẽ tiếp tục làm việc trong nhiều năm. Nếu trình độ học vấn tiếp tục tăng với tốc độ hiện tại, tỷ trọng lao động có bằng cấp sau phổ thông sẽ chỉ tăng tối đa lên tới 15% vào năm 2050. Con số này kém xa các quốc gia tương đương khác trong khu vực ASEAN.

Đào tạo 4 bộ kỹ năng mới cho người lao động

Để giải quyết những thách thức trên, Ngân hàng Thế giới đề xuất với Chính phủ Việt Nam 5 giải pháp. Trước hết, cần cải thiện giáo dục và đào tạo để thanh niên hoàn thành chương trình, bằng cấp giáo dục sau phổ thông đáp ứng nhu cầu kỹ năng của các nhà tuyển dụng. Thứ hai, cần nâng cao kỹ năng và đào tạo lại kỹ năng cho lực lượng lao động hiện tại để họ có thể đóng góp một cách hiệu quả trong suốt thời gian làm việc.

Thứ ba, cần đào tạo sinh viên và người lao động 4 bộ kỹ năng mới để giúp tăng năng suất và năng lực cạnh tranh toàn cầu toàn cầu của Việt Nam. Theo WB, đó là phổ cập kiến thức số được định nghĩa là khả năng sử dụng công nghệ; các kỹ năng hành vi xã hội được định nghĩa là làm việc theo nhóm và giao tiếp, nhấn mạnh các nghề dịch vụ mang lại giá trị gia tăng cao; kỹ năng nhận thức bậc cao được định nghĩa là sự sáng tạo, khả năng lãnh đạo và giải quyết vấn đề làm nền tảng cho đổi mới sáng tạo và kỹ năng xanh, cần thiết để giảm tác động tiêu cực tới môi trường và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu hướng tới nền kinh tế sạch hơn, thích ứng với khí hậu hơn và hiệu quả hơn.

Thứ tư, WB cho rằng, cần thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp trong lĩnh vực phát triển kỹ năng. Tăng cường liên kết ngành và doanh nghiệp là một cách hiệu quả để cải thiện mức độ phù hợp của các chương trình giáo dục sau phổ thông và đáp ứng nhu cầu kỹ năng của doanh nghiệp. Sự hỗ trợ của doanh nghiệp được thực hiện có hệ thống theo một số cách như: Tạo cơ hội thực tập cho sinh viên đại học; cơ hội làm việc tại công ty dành cho nghiên cứu sinh, giảng viên và chuyên gia trong ngành với tư cách là giảng viên thỉnh giảng; doanh nghiệp và trường đại học cần có sự trao đổi, tham vấn thường xuyên để đáp ứng nhanh chóng các nhu cầu kỹ năng đang thay đổi.

Cuối cùng, WB đề xuất cần đầu tư hệ thống thông tin thị trường lao động tích hợp, được cập nhật thường xuyên và dễ dàng truy cập nhằm tạo điều kiện cho người lao động, sinh viên, cơ sở đào tạo và cố vấn nghề nghiệp đưa ra quyết định sáng suốt về lộ trình nghề nghiệp và chuyển đổi công việc./.

Tú Anh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Bài 1: Chuyện nêu gương của những đảng viên ở ngoại thành

Bài 1: Chuyện nêu gương của những đảng viên ở ngoại thành

(LĐTĐ) LTS: Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị (khóa XII) về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ ...
Hiệu quả từ các phiên giao dịch việc làm

Hiệu quả từ các phiên giao dịch việc làm

(LĐTĐ) Nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển thị trường lao động, đặc biệt là tích cực tổ chức hàng loạt các phiên giao dịch việc làm, thành ...
Nền móng công nghiệp xe hơi Việt

Nền móng công nghiệp xe hơi Việt

(LĐTĐ) Việc hãng ô tô VinFast của Tập đoàn Vingroup vừa xuất khẩu 999 chiếc xe ô tô điện VF8 ra thị trường quốc tế, cụ thể là thị trường khó ...
Cụm thi đua số 4 LĐLĐ thành phố Hà Nội: Thực hiện tốt các nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn

Cụm thi đua số 4 LĐLĐ thành phố Hà Nội: Thực hiện tốt các nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn

(LĐTĐ) Xác định công tác đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động và phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn ...
Ngóng trông gió lạnh đầu mùa

Ngóng trông gió lạnh đầu mùa

(LĐTĐ) Đã gần cuối tháng 11, vậy mà tiết trời Hà Nội chưa bước hẳn sang mùa đông. Sương khói heo may vẫn bảng lảng trên những vòm cây hoa sữa ...
Thuốc lá thế hệ mới: Nên quản lý hay cấm lưu hành?

Thuốc lá thế hệ mới: Nên quản lý hay cấm lưu hành?

(LĐTĐ) Đến nay thuốc lá thế hệ mới vẫn chưa có biện pháp quản lý phù hợp. Vì vậy, cho phép lưu hành và quản lý hay cấm lưu hành với ...
Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội 2022: Từ “đại sứ văn hóa” dần trở thành “đại sứ du lịch”

Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội 2022: Từ “đại sứ văn hóa” dần trở thành “đại sứ du lịch”

(LĐTĐ) Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội 2022 được tổ chức tại phố đi bộ Hoàn Kiếm trong 3 ngày (2 - 4/12) nhằm mục tiêu kích cầu du ...

Tin khác

Gắn kết giữa doanh nghiệp với giáo dục nghề nghiệp thông qua mô hình Hội đồng kỹ năng

Gắn kết giữa doanh nghiệp với giáo dục nghề nghiệp thông qua mô hình Hội đồng kỹ năng

Một trong những chủ đề thúc đẩy sự gắn kết hơn nữa giữa doanh nghiệp, các bên liên quan với giáo dục nghề nghiệp thông qua mô hình hội đồng kỹ năng ngành
Chuẩn hóa kỹ năng nghề “đích đến” không thể thiếu

Chuẩn hóa kỹ năng nghề “đích đến” không thể thiếu

(LĐTĐ) Trước những mặt còn hạn chế về trình độ tay nghề của lao động Việt Nam, trong khi yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngày càng trở lên cấp thiết, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) đã đặt mục tiêu đến năm 2030 chuẩn hóa trình độ kỹ năng nghề cho khoảng 50% lực lượng lao động, qua đó giúp hình thành nguồn nhân lực có chất lượng, nhất là nhân lực có trình độ kỹ năng nghề cao đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bắt kịp, tiến cùng trình độ tiên tiến của thế giới.
Tuyên dương 42 “cán bộ, công chức, viên chức trẻ giỏi” tiêu biểu cả nước

Tuyên dương 42 “cán bộ, công chức, viên chức trẻ giỏi” tiêu biểu cả nước

Tối 15/10, tại tỉnh Vĩnh Phúc, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Lễ trao Giải thưởng “Cán bộ, công chức, viên chức trẻ giỏi” toàn quốc lần thứ 9, năm 2022.
Phát triển kỹ năng nghề động lực tăng năng suất lao động

Phát triển kỹ năng nghề động lực tăng năng suất lao động

(LĐTĐ) Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) vừa có tờ trình Chính phủ đề nghị xây dựng Luật Việc làm (sửa đổi) với 4 nhóm chính sách, trong đó có nhóm chính sách về phát triển kỹ năng nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Thu hẹp khoảng cách giữa yêu cầu và kỹ năng lao động

Thu hẹp khoảng cách giữa yêu cầu và kỹ năng lao động

(LĐTĐ) Điều tra về lao động việc làm Việt Nam cho thấy, các công việc đòi hỏi kỹ năng giản đơn, thủ công đang giảm dần. 8/10 nghề phát triển nhanh nhất đòi hỏi kiến thức chuyên môn, nghề nghiệp ở cấp độ cao hơn và phạm vi kỹ năng rộng hơn, tuy nhiên trên thực tế, lực lượng lao động Việt Nam lại có kỹ năng thấp. Để khắc phục “độ vênh” này đòi hỏi người lao động cần được trang bị kiến thức chuyên môn nghề nghiệp ở cấp độ cao hơn và phạm vi kỹ năng rộng hơn.
Việt Nam đang thiếu nguồn lao động có kỹ năng nghề cao

Việt Nam đang thiếu nguồn lao động có kỹ năng nghề cao

Theo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, thị trường lao động trong nước chỉ có khoảng 11% lao động có kỹ năng nghề cao và hơn 26% người lao động đã qua đào tạo...
Bồi dưỡng kỹ năng nghề cho công nhân

Bồi dưỡng kỹ năng nghề cho công nhân

(LĐTĐ) Nhằm góp phần để người lao động sớm trở lại thị trường làm việc, từng bước ổn định, phát triển thị trường lao động sau đại dịch Covid-19, thời gian qua, Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Hà Nội, các cấp, ngành của thành phố Hà Nội luôn quan tâm bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng nghề cho người lao động, nhất là người lao động trong các doanh nghiệp doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Hiệu quả áp dụng công nghệ trong quản lý bảo hiểm

Hiệu quả áp dụng công nghệ trong quản lý bảo hiểm

(LĐTĐ) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, kết hợp giữa phương pháp truyền thống và phương pháp “điện tử”, thời gian qua, công tác thanh tra, kiểm tra của ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác thu, phát triển đối tượng, giảm nợ đọng, nhất là giảm thiểu tình trạng lạm dụng, trục lợi Quỹ BHXH, bảo hiểm y tế.
Nâng cao kiến thức về an toàn vệ sinh lao động trong sản xuất nông nghiệp

Nâng cao kiến thức về an toàn vệ sinh lao động trong sản xuất nông nghiệp

(LĐTĐ) Với mục đích nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho Hội viên nông dân chấp hành đúng quy định của pháp luật về công tác phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp cho cán bộ, hội viên nông dân, sáng nay (21/4), Hội Nông dân huyện Thanh Trì phối hợp với Văn phòng Hội Nông dân thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị tuyên truyền, tọa đàm về chương trình An toàn lao động, vệ sinh lao động trong cán bộ, hội viên.
Bài 2: Cùng vun đắp giá trị bền vững của doanh nghiệp

Bài 2: Cùng vun đắp giá trị bền vững của doanh nghiệp

(LĐTĐ) Nhận thức rõ văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò giá trị cốt lõi, quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, trong xu thế hội nhập, hướng tới Cách mạng công nghiệp 4.0, mỗi doanh nghiệp đều chú trọng xây dựng văn hóa, bản sắc riêng có cho mình. Trong đó, người lao động được đặt ở vị trí trung tâm, bởi họ chính là những “mắt xích” quan trọng giúp xây dựng, bồi đắp, kết nối và lan tỏa giá trị bền vững, tốt đẹp của doanh nghiệp.
Xem thêm
Phiên bản di động