Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)

(LĐTĐ) Là một trong những ngôi đền chùa linh thiêng của tỉnh Yên Bái cũng được rất nhiều du khách tìm đến để cầu bình an, may mắn đặc biệt vào dịp đầu xuân, khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường có những nét đẹp văn hóa phong tục và tín ngưỡng riêng của người dân nơi đây.
Xây dựng các mô hình văn hóa từ cơ sở Bài cuối: Vì một Hà Nội văn minh

Nơi hội tụ những nét văn hóa đặc trưng

Giữa không gian linh thiêng, phảng phất mùi trầm hương, khi hương xuân tràn ngập đất trời là lúc con người mong muốn tìm đến khung cảnh, không gian hướng về những giá trị của tâm linh, chúng tôi tìm về khu di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường của thành phố Yên Bái - nơi hội tụ những nét văn hóa đặc trưng của người Việt với ước vọng về một năm mới an lành, hạnh phúc.

Theo ông Đỗ Ngọc Du - Phó Ban quản lý khu di tích (xã Nam Cường, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái), khu di tích được hình thành bởi những người dân ở tỉnh Nam Định lên mở đất định cư từ năm 1903. Năm 1923, các cụ cao niên trong xã đã về Đền Kiếp Bạc (Hải Dương) rước chân nhang của Trần Triều Hiển thánh Hưng Đạo Đại Vương và chân nhang của Mẫu Liễu Hạnh ở Phủ Giầy (Nam Định) về thờ tại đền Mẫu Nam Cường. Và đền được đặt tên là Mẫu Nghi Thiên Hạ với ý nghĩa tôn thờ Thánh Mẫu. Từ đó cho đến nay, cứ vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch hàng năm, đông đảo nhân dân lại tụ họp, mở hội xuân rước Mẫu linh đình để tỏ lòng tôn kính.

Ngày 6/2/2012 (tức Rằm tháng Giêng Âm lịch), theo truyền thống từ năm 1923 đến nay, nhằm tôn vinh những bậc tiền bối có công dựng làng mở đất, xã Nam Cường đã tưng bừng tổ chức lễ hội đền Mẫu Nam Cường năm 2012.

Cộng đồng dân cư xuất xứ từ một số xã thuộc 2 huyện Xuân Trường và Giao Thủy nên đã mang theo những nét văn hoá đặc trưng của đồng bằng lên vùng miền núi, để Nam Cường hội tụ những nét văn hóa sinh động gần 100 năm hình thành và phát triển.

Theo thời gian, những tập tục sinh hoạt đã dần thay đổi để phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nơi đây, song những truyền thống văn hóa còn được lưu giữ mãi cho tới ngày hôm nay. Truyền thống cần cù lao động, đoàn kết, kính già yêu trẻ, hiếu học… là những nền tảng để Nam Cường trở thành một địa phương có bước đi lên.

Trong xã, có một cụm quần thể di tích văn hoá tâm linh độc đáo đó là cụm di tích đình - đền – chùa mang dáng dấp đặc trưng của đình chùa vùng đồng bằng. Đây chính là nơi để nhân dân trong xã cầu phúc cho gia đình và cộng đồng.

Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)
Năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên sẽ chỉ diễn ra phần hội tại đền Nam Cường. (Ảnh: Thanh Chi)

Trải qua những thăng trầm của lịch sử, đình - đền - chùa Nam Cường không những là nơi cầu tế cho quốc thái - dân an, nơi hội họp sinh hoạt làng xã mà trong kháng chiến còn là nơi cán bộ Việt Minh phát động nhân dân đứng lên giành chính quyền về tay cách mạng (tháng 8/1945), là trụ sở làm việc của chính quyền xã từ buổi ban đầu, là kho dự trữ lương thực, là điểm dừng chân của một số đơn vị khi vào giải phóng Điện Biên Phủ, là lớp học trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, là nơi tiễn đưa bao lớp thanh niên trong xã lên đường tòng quân.

Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, các công trình bị bom đạn giặc tàn phá nặng nề. Năm 1998, theo nguyện vọng của nhân dân địa phương, Đền Thánh Mẫu được tôn tạo. Tiếp đó, Đình làng, Chùa Vạn Thắng cũng được nhân dân đóng góp xây dựng, tôn tạo lại kiên cố và vẫn giữ nguyên được nét kiến trúc của Đền - Đình xưa kia.

Ngày 16/8/2005, Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái ban hành Quyết định số 275/QĐ-UBND công nhận đình - đền - chùa Nam Cường, xã Nam Cường, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Giá trị lịch sử cho thế hệ sau

Theo các cụ cao nhiên, đã thành truyền thống, cứ ngày rằm tháng Giêng, hàng ngàn người dân và du khách thập phương lại tìm về khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường của thành phố Yên Bái - nơi được cho là hội tụ những nét văn hóa đặc trưng của người Việt.

Để bảo tồn giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống, chính quyền địa phương, đã phục dựng và duy trì phát triển lễ hội truyền thống Đền Mẫu rằm tháng Giêng với các hoạt động được chia thành 2 phần đó là: Phần Lễ và phần Hội.

Phần lễ cầu cho mùa màng tươi tốt, tránh được thiên tai, cầu được sức khoẻ dồi dào cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Sau là dâng hương tỏ lòng biết ơn các thủ chiêu và bậc tiền bối đã có công lập xã.

Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)

Trong phần hội hàng năm đều diễn ra Hội đua thuyền của bà con phường Nam Cường nhưng năm nay phần hội sẽ được rút gọn để đảm bảo an toàn phòng, chống dịch bệnh. (Ảnh: Thanh Chi)

Tiếp đến là lễ thả chim cầu an. Một gia đình được các cụ cao niên trong xã chọn để làm lễ thả chim phải đủ điều kiện khỏe mạnh, làm ăn phát đạt, con cháu ngoan hiền, học hành đỗ đạt. 12 con chim bồ câu được thả với mong ước 12 tháng trong năm dân làng được bình an hạnh phúc. Đây là một nét đẹp văn hóa đầy ý nghĩa tinh thần của bà con nhân dân, thể hiện nguyện ước giữa con người và thế giới tự nhiên.

Sau lễ thả chim cầu an là lễ mừng thọ cho các vị cao niên trong xã thể hiện đạo lý kính già yêu trẻ truyền thống của người Việt Nam.

Trong lễ hội còn tổ chức trao phần thưởng cho các cháu học sinh giỏi là con em trong xã với mong ước con cháu trong làng trong xã ngày càng học rộng tài cao, đời đời phúc đức sẽ góp phần xây dựng quê hương đất nước.

Ông Đỗ Ngọc Du - Phó Ban quản lý khu di tích cho biết, năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên sẽ chỉ diễn ra phần hội rút gọn. Tuy nhiên trước đây, sau khi phần lễ kết thúc, tất cả người dân trong làng, nhất là các nam nữ thanh niên sẽ tham gia vào phần hội với nhiều hoạt động văn hoá, thể thao phong phú như: Hội đua thuyền dâng hương, kéo co, cầu lông, cờ tướng, chọi gà… Lễ hội kéo dài đến tối ngày rằm tháng Giêng, với các tiết mục văn nghệ của chính những người con xã Nam Cường. Và đặc biệt là lễ thả hoa đăng cầu an được tổ chức ngay tại hồ phía trước của đình - đền - chùa Nam Cường với sự tham gia của đông đảo nhân dân.

Các hoạt động văn hoá, tín ngưỡng cũng như những trò chơi dân gian giúp cho mọi người trong làng gần gũi với nhau hơn. Không những thế những hoạt động mang đậm những giá trị lịch sử, văn hoá truyền thống, những chuẩn mực đạo đức, tính hướng thiện được người dân truyền đạt và tác động trực tiếp đến nhận thức của thế hệ trẻ. Từ đó tạo dựng thêm bề dày lịch sử văn hóa của xã Nam Cường.

Minh Phương - Thanh Chi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

LĐLĐ quận Hoàn Kiếm thăm, chúc mừng các cơ sở y tế trên địa bàn

LĐLĐ quận Hoàn Kiếm thăm, chúc mừng các cơ sở y tế trên địa bàn

(LĐTĐ) Nhân kỷ niệm 69 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955-27/2/2024), các đồng chí lãnh đạo Liên đoàn Lao động quận Hoàn Kiếm đã đến thăm, chúc mừng một số cơ sở y tế trên địa bàn quận.
Park Hang-seo sẽ trở về Hàn Quốc để tạm dẫn dắt Đội tuyển Quốc gia?

Park Hang-seo sẽ trở về Hàn Quốc để tạm dẫn dắt Đội tuyển Quốc gia?

(LĐTĐ) Theo thông tin từ truyền thông Hàn Quốc, hôm nay (27/2) Liên đoàn Bóng đá Hàn Quốc (KFA) sẽ có thông báo quan trọng cho vị trí huấn luyện viên (HLV) trưởng của Đội tuyển Hàn Quốc.
Cần chế độ đãi ngộ tương xứng với đặc thù công việc của cán bộ y tế

Cần chế độ đãi ngộ tương xứng với đặc thù công việc của cán bộ y tế

(LĐTĐ) Ngành Y tế là một ngành đặc thù với trình độ và chất lượng lao động cao, tuy nhiên, hiện nay nhiều chế độ, chính sách dành cho bác sĩ, nhân viên y tế chưa tương xứng. Làm sao để giải quyết vấn đề này nhằm tạo động lực, thu hút nhân tài, cũng như “giữ chân” nhân viên y tế tại các bệnh viện công luôn là vấn đề được quan tâm. Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2), đồng chí Trịnh Tố Tâm, Chủ tịch Công đoàn ngành Y tế Hà Nội đã có cuộc trao đổi với phóng viên (PV) Báo Lao động Thủ đô xoay quanh nội dung này.
Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết “Sự hy sinh thầm lặng” lần thứ VI

Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết “Sự hy sinh thầm lặng” lần thứ VI

(LĐTĐ) Tối 26/2, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Y tế phối hợp tổ chức Chương trình Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết “Sự hy sinh thầm lặng” lần VI nhân kỉ niệm 69 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 - 27/2/2024).
Quyết tâm thực hiện có hiệu quả mô hình Trung tâm hành chính công

Quyết tâm thực hiện có hiệu quả mô hình Trung tâm hành chính công

(LĐTĐ) Sau thời gian 3 tháng vận hành thử nghiệm, Ủy ban nhân dân (UBND) quận Hoàn Kiếm sơ bộ đánh giá kết quả thực hiện, phân tích các khó khăn, vướng mắc. Trên cơ sở đó, UBND quận đã chỉ đạo các phường khắc phục các khó khăn, quyết tâm thực hiện có hiệu quả mô hình Trung tâm hành chính công.
Danh sách 100 đơn vị chậm đóng tiền BHXH từ 6-24 tháng

Danh sách 100 đơn vị chậm đóng tiền BHXH từ 6-24 tháng

(LĐTĐ) Theo thống kê của Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hà Nội, trên địa bàn Thủ đô hiện còn nhiều doanh nghiệp, đơn vị chậm đóng tiền bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, trong đó nhiều đơn vị chậm đóng thời gian dài, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tham gia. Dưới đây là danh sách 100 doanh nghiệp, đơn vị chậm đóng, với thời gian chậm đóng từ 6 - 24 tháng (theo cung cấp của BHXH Thành phố).
Sắc hoa màu nhớ

Sắc hoa màu nhớ

(LĐTĐ) Tháng hai khuất lấp vào trong Tết, hết Tết thì cũng sắp cạn ngày. Tháng hai mong manh như một làn mây mỏng bay ngang bầu trời xuân rực rỡ. Tháng hai để lại trong ta niềm bâng khuâng xao xuyến. Tháng hai, tháng của sắc hoa xoan tím rịm chiều quê.

Tin khác

Sắc hoa màu nhớ

Sắc hoa màu nhớ

(LĐTĐ) Tháng hai khuất lấp vào trong Tết, hết Tết thì cũng sắp cạn ngày. Tháng hai mong manh như một làn mây mỏng bay ngang bầu trời xuân rực rỡ. Tháng hai để lại trong ta niềm bâng khuâng xao xuyến. Tháng hai, tháng của sắc hoa xoan tím rịm chiều quê.
Hà Nội có thêm 5 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Hà Nội có thêm 5 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

(LĐTĐ) Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng vừa ký quyết định công bố danh mục 26 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trong đó, Hà Nội có số lượng nhiều nhất với 5 di sản.
Lễ hội Đình Hoa Xá - Minh Ngự Lâu và truyền thuyết Bà Chúa Hến làng Tó

Lễ hội Đình Hoa Xá - Minh Ngự Lâu và truyền thuyết Bà Chúa Hến làng Tó

(LĐTĐ) Cứ vào rằm tháng Giêng người dân khắp nơi lại đổ về Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật Đình Hoa Xá - Minh Ngự Lâu ở xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội để tham gia lễ hội và nghe truyền thuyết về cô gái làng Tó - Bà Chúa Hến.
Tế Khai sắc, rước khai Xuân tại đền Voi Phục

Tế Khai sắc, rước khai Xuân tại đền Voi Phục

(LĐTĐ) Ngày 23/2, tại Di tích Quốc gia đặc biệt đền Voi Phục, quận Ba Đình long trọng tổ chức lễ hội truyền thống “Tế Khai sắc, rước khai Xuân”, khai ấn Lý triều Đại Vương “Trấn Tây Thượng Đẳng”.
Những điều cần tránh ngày rằm tháng Giêng

Những điều cần tránh ngày rằm tháng Giêng

(LĐTĐ) Rằm tháng Giêng, đêm trăng sáng đầu tiên đánh dấu sự khởi đầu may mắn. Lưu ý những điều cần tránh để tinh thần an yên, gia đình hòa thuận, tài lộc dồi dào.
Xanh màu tháng Giêng

Xanh màu tháng Giêng

(LĐTĐ) Tháng Giêng bắt đầu bằng những cơn mưa xuân nhẹ nhàng, nhưng gieo vào lòng người bao sự trẻ trung phơi phới, thôi thúc con người bước tiếp đến tương lai với những khát vọng và đam mê cháy bỏng.
Đền Mẫu Đồng Đăng - Chốn linh thiêng nơi xứ Lạng

Đền Mẫu Đồng Đăng - Chốn linh thiêng nơi xứ Lạng

(LĐTĐ) Mỗi dịp đầu xuân, du khách lại nô nức hành hương về đền Mẫu Đồng Đăng, chốn thờ Mẫu linh thiêng để cầu an, mong một năm mới tràn đầy may mắn và hạnh phúc.
Những điều ít biết về Đền thờ Chu Văn An

Những điều ít biết về Đền thờ Chu Văn An

(LĐTĐ) Cách hồ Hoàn Kiếm chỉ hơn 8km, có một khu di tích đặc biệt mà năm vào những ngày đầu xuân, người dân khắp nơi đến thăm viếng với sự kính cẩn tôn nghiêm. Đó là Đền thờ Chu Văn An, nơi thờ phụng người thầy giáo với tấm gương mẫu mực về tâm đức sáng ngời, tọa lạc tại xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội.
Độc đáo tục lệ rước vua giả tại Lễ hội đền Sái

Độc đáo tục lệ rước vua giả tại Lễ hội đền Sái

(LĐTĐ) Ngày 20/2, tức 11 tháng Giêng năm Giáp Thìn, tại xã Thụy Lâm (huyện Đông Anh, Hà Nội) đã diễn ra Lễ hội đền Sái với tục lệ đặc sắc - tục lệ chọn người đóng và rước vua Thục Phán.
Những lễ hội đặc sắc sắp diễn ra trong Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”

Những lễ hội đặc sắc sắp diễn ra trong Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”

(LĐTĐ) Trong hai ngày 24-25/2, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) sẽ diễn ra Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc.
Xem thêm
Phiên bản di động