Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)

(LĐTĐ) Là một trong những ngôi đền chùa linh thiêng của tỉnh Yên Bái cũng được rất nhiều du khách tìm đến để cầu bình an, may mắn đặc biệt vào dịp đầu xuân, khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường có những nét đẹp văn hóa phong tục và tín ngưỡng riêng của người dân nơi đây.
Xây dựng các mô hình văn hóa từ cơ sở Bài cuối: Vì một Hà Nội văn minh

Nơi hội tụ những nét văn hóa đặc trưng

Giữa không gian linh thiêng, phảng phất mùi trầm hương, khi hương xuân tràn ngập đất trời là lúc con người mong muốn tìm đến khung cảnh, không gian hướng về những giá trị của tâm linh, chúng tôi tìm về khu di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường của thành phố Yên Bái - nơi hội tụ những nét văn hóa đặc trưng của người Việt với ước vọng về một năm mới an lành, hạnh phúc.

Theo ông Đỗ Ngọc Du - Phó Ban quản lý khu di tích (xã Nam Cường, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái), khu di tích được hình thành bởi những người dân ở tỉnh Nam Định lên mở đất định cư từ năm 1903. Năm 1923, các cụ cao niên trong xã đã về Đền Kiếp Bạc (Hải Dương) rước chân nhang của Trần Triều Hiển thánh Hưng Đạo Đại Vương và chân nhang của Mẫu Liễu Hạnh ở Phủ Giầy (Nam Định) về thờ tại đền Mẫu Nam Cường. Và đền được đặt tên là Mẫu Nghi Thiên Hạ với ý nghĩa tôn thờ Thánh Mẫu. Từ đó cho đến nay, cứ vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch hàng năm, đông đảo nhân dân lại tụ họp, mở hội xuân rước Mẫu linh đình để tỏ lòng tôn kính.

Ngày 6/2/2012 (tức Rằm tháng Giêng Âm lịch), theo truyền thống từ năm 1923 đến nay, nhằm tôn vinh những bậc tiền bối có công dựng làng mở đất, xã Nam Cường đã tưng bừng tổ chức lễ hội đền Mẫu Nam Cường năm 2012.

Cộng đồng dân cư xuất xứ từ một số xã thuộc 2 huyện Xuân Trường và Giao Thủy nên đã mang theo những nét văn hoá đặc trưng của đồng bằng lên vùng miền núi, để Nam Cường hội tụ những nét văn hóa sinh động gần 100 năm hình thành và phát triển.

Theo thời gian, những tập tục sinh hoạt đã dần thay đổi để phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nơi đây, song những truyền thống văn hóa còn được lưu giữ mãi cho tới ngày hôm nay. Truyền thống cần cù lao động, đoàn kết, kính già yêu trẻ, hiếu học… là những nền tảng để Nam Cường trở thành một địa phương có bước đi lên.

Trong xã, có một cụm quần thể di tích văn hoá tâm linh độc đáo đó là cụm di tích đình - đền – chùa mang dáng dấp đặc trưng của đình chùa vùng đồng bằng. Đây chính là nơi để nhân dân trong xã cầu phúc cho gia đình và cộng đồng.

Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)
Năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên sẽ chỉ diễn ra phần hội tại đền Nam Cường. (Ảnh: Thanh Chi)

Trải qua những thăng trầm của lịch sử, đình - đền - chùa Nam Cường không những là nơi cầu tế cho quốc thái - dân an, nơi hội họp sinh hoạt làng xã mà trong kháng chiến còn là nơi cán bộ Việt Minh phát động nhân dân đứng lên giành chính quyền về tay cách mạng (tháng 8/1945), là trụ sở làm việc của chính quyền xã từ buổi ban đầu, là kho dự trữ lương thực, là điểm dừng chân của một số đơn vị khi vào giải phóng Điện Biên Phủ, là lớp học trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, là nơi tiễn đưa bao lớp thanh niên trong xã lên đường tòng quân.

Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, các công trình bị bom đạn giặc tàn phá nặng nề. Năm 1998, theo nguyện vọng của nhân dân địa phương, Đền Thánh Mẫu được tôn tạo. Tiếp đó, Đình làng, Chùa Vạn Thắng cũng được nhân dân đóng góp xây dựng, tôn tạo lại kiên cố và vẫn giữ nguyên được nét kiến trúc của Đền - Đình xưa kia.

Ngày 16/8/2005, Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái ban hành Quyết định số 275/QĐ-UBND công nhận đình - đền - chùa Nam Cường, xã Nam Cường, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Giá trị lịch sử cho thế hệ sau

Theo các cụ cao nhiên, đã thành truyền thống, cứ ngày rằm tháng Giêng, hàng ngàn người dân và du khách thập phương lại tìm về khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường của thành phố Yên Bái - nơi được cho là hội tụ những nét văn hóa đặc trưng của người Việt.

Để bảo tồn giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống, chính quyền địa phương, đã phục dựng và duy trì phát triển lễ hội truyền thống Đền Mẫu rằm tháng Giêng với các hoạt động được chia thành 2 phần đó là: Phần Lễ và phần Hội.

Phần lễ cầu cho mùa màng tươi tốt, tránh được thiên tai, cầu được sức khoẻ dồi dào cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Sau là dâng hương tỏ lòng biết ơn các thủ chiêu và bậc tiền bối đã có công lập xã.

Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)

Trong phần hội hàng năm đều diễn ra Hội đua thuyền của bà con phường Nam Cường nhưng năm nay phần hội sẽ được rút gọn để đảm bảo an toàn phòng, chống dịch bệnh. (Ảnh: Thanh Chi)

Tiếp đến là lễ thả chim cầu an. Một gia đình được các cụ cao niên trong xã chọn để làm lễ thả chim phải đủ điều kiện khỏe mạnh, làm ăn phát đạt, con cháu ngoan hiền, học hành đỗ đạt. 12 con chim bồ câu được thả với mong ước 12 tháng trong năm dân làng được bình an hạnh phúc. Đây là một nét đẹp văn hóa đầy ý nghĩa tinh thần của bà con nhân dân, thể hiện nguyện ước giữa con người và thế giới tự nhiên.

Sau lễ thả chim cầu an là lễ mừng thọ cho các vị cao niên trong xã thể hiện đạo lý kính già yêu trẻ truyền thống của người Việt Nam.

Trong lễ hội còn tổ chức trao phần thưởng cho các cháu học sinh giỏi là con em trong xã với mong ước con cháu trong làng trong xã ngày càng học rộng tài cao, đời đời phúc đức sẽ góp phần xây dựng quê hương đất nước.

Ông Đỗ Ngọc Du - Phó Ban quản lý khu di tích cho biết, năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên sẽ chỉ diễn ra phần hội rút gọn. Tuy nhiên trước đây, sau khi phần lễ kết thúc, tất cả người dân trong làng, nhất là các nam nữ thanh niên sẽ tham gia vào phần hội với nhiều hoạt động văn hoá, thể thao phong phú như: Hội đua thuyền dâng hương, kéo co, cầu lông, cờ tướng, chọi gà… Lễ hội kéo dài đến tối ngày rằm tháng Giêng, với các tiết mục văn nghệ của chính những người con xã Nam Cường. Và đặc biệt là lễ thả hoa đăng cầu an được tổ chức ngay tại hồ phía trước của đình - đền - chùa Nam Cường với sự tham gia của đông đảo nhân dân.

Các hoạt động văn hoá, tín ngưỡng cũng như những trò chơi dân gian giúp cho mọi người trong làng gần gũi với nhau hơn. Không những thế những hoạt động mang đậm những giá trị lịch sử, văn hoá truyền thống, những chuẩn mực đạo đức, tính hướng thiện được người dân truyền đạt và tác động trực tiếp đến nhận thức của thế hệ trẻ. Từ đó tạo dựng thêm bề dày lịch sử văn hóa của xã Nam Cường.

Minh Phương - Thanh Chi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Bộ Tài chính chủ động phương án sắp xếp, bổ sung nhân sự  để thị trường chứng khoán hoạt động ổn định, an toàn

Bộ Tài chính chủ động phương án sắp xếp, bổ sung nhân sự để thị trường chứng khoán hoạt động ổn định, an toàn

(LĐTĐ) Chiều ngày 18/5, Ủy ban Kiểm tra Trung ương có thông báo chính thức các hình thức kỷ luật đối với tập thể và các cá nhân là nguyên lãnh ...
Những người say mê kể chuyện Bác Hồ ở khu di tích Kim Liên

Những người say mê kể chuyện Bác Hồ ở khu di tích Kim Liên

Với chất giọng Nghệ đầm ấm, sâu lắng, các cán bộ thuyết minh ở khu di tích Kim Liên đã truyền tải tới du khách về hình ảnh một vĩ ...
Dự án đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội nghiên cứu giãn tiến độ 1 năm

Dự án đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội nghiên cứu giãn tiến độ 1 năm

Dự án đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội nghiên cứu giãn tiến độ 1 năm, cơ bản hoàn thành năm 2026 và hoàn thành toàn bộ năm ...
Vì những đô thị hiện đại và bản sắc

Vì những đô thị hiện đại và bản sắc

(LĐTĐ) Đại văn hào Victor Hugo từng nói: “Thành phố là cuốn sách mở”. Chính vì thế, với du khách khi đặt chân đến bất cứ đô thị nào trên thế ...
[Infographics]: Lịch thi đấu SEA Games 31 các bộ môn tại Hà Nội ngày 19/5: Điền kinh và Bơi tiếp tục “gặt vàng”

[Infographics]: Lịch thi đấu SEA Games 31 các bộ môn tại Hà Nội ngày 19/5: Điền kinh và Bơi tiếp tục “gặt vàng”

(LĐTĐ) Trong ngày thi đấu hôm nay (19/5), ở môn bơi lội, các VĐV Việt Nam có nhiều cơ hội giành thêm huy chương ở hàng loạt nội dung như: 800m ...
Lãnh đạo thành phố Hà Nội vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Lãnh đạo thành phố Hà Nội vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

(LĐTĐ) Kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2022), sáng nay (19/5), Đoàn đại biểu Thành ủy, Hội đồng nhân dân (HĐND), Ủy ban nhân dân (UBND), ...
Phấn đấu hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu đề ra

Phấn đấu hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu đề ra

(LĐTĐ) Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Phú Xuyên cần tiếp tục chủ động trong công tác tổ chức Đại hội Công đoàn các cấp, nhiệm kỳ 2023-2028; tập trung rà ...

Tin khác

Những người say mê kể chuyện Bác Hồ ở khu di tích Kim Liên

Những người say mê kể chuyện Bác Hồ ở khu di tích Kim Liên

Với chất giọng Nghệ đầm ấm, sâu lắng, các cán bộ thuyết minh ở khu di tích Kim Liên đã truyền tải tới du khách về hình ảnh một vĩ nhân, để lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi lan tỏa.
Trưng bày “Đứng lên và cất tiếng": Tôn vinh và tri ân các nhà báo - liệt sĩ

Trưng bày “Đứng lên và cất tiếng": Tôn vinh và tri ân các nhà báo - liệt sĩ

(LĐTĐ) Sáng nay (18/5), Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội đã tổ chức trưng bày “Đứng lên và cất tiếng” nhân kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 97 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam.
Dấu ấn Hà Nội thân thiện, mến khách trong mắt bạn bè quốc tế trong dịp SEA Games 31

Dấu ấn Hà Nội thân thiện, mến khách trong mắt bạn bè quốc tế trong dịp SEA Games 31

(LĐTĐ) Là nơi đăng cai tổ chức Lễ Khai mạc, Bế mạc và thi đấu 18 môn tại 16 địa điểm, Thủ đô Hà Nội đã nhận được những đánh giá tích cực và cảm tình đặc biệt của bạn bè quốc tế bởi công tác tổ chức SEA Games 31 chu đáo.
SEA Games 31: Lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh

SEA Games 31: Lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh

(LĐTĐ) Vừa qua, Lễ Khai mạc SEA Games 31 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội đã diễn ra thành công rực rỡ để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong mắt bạn bè quốc tế. Góp phần vào thành công đó là những đóng góp không nhỏ từ các bạn tình nguyện viên Thủ đô, lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh.
Thư pháp kết hợp với graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm

Thư pháp kết hợp với graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm

(LĐTĐ) Sáng nay (13/5), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt không gian Thư quán phục vụ khách tham quan nhân dịp SEA Games 31 và tổ chức Tọa đàm "Thư pháp và Graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm".
Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt hệ thống vé điện tử phục vụ SEA Games 31

Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt hệ thống vé điện tử phục vụ SEA Games 31

(LĐTĐ) Sáng nay (13/5), nhân dịp chào mừng Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) được tổ chức tại Việt Nam, Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Trung tâm Thông tin du lịch (Tổng cục Du lịch) và các đơn vị liên quan tổ chức ra mắt hệ thống vé điện tử, triển khai chuyển đổi số trong hoạt động du lịch.
Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam mở triển lãm cổ vũ SEA Games 31

Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam mở triển lãm cổ vũ SEA Games 31

(LĐTĐ) Hôm nay (12/5), Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (36 Lý Thường Kiệt, Hà Nội) giới thiệu tới công chúng triển lãm “Khát vọng tỏa sáng” nhằm chào mừng Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 tổ chức tại Việt Nam.
Lễ Khai mạc SEA Games 31: Cùng nhau tỏa sáng và thể hiện sức mạnh của tình đoàn kết

Lễ Khai mạc SEA Games 31: Cùng nhau tỏa sáng và thể hiện sức mạnh của tình đoàn kết

(LĐTĐ) Toàn bộ các màn biểu diễn nghệ thuật của Lễ Khai mạc SEA Games 31 là thành quả của sự luyện tập và sáng tạo trong suốt thời gian 45 ngày vừa qua của hơn 1000 nghệ sĩ nổi tiếng, các đơn vị nghệ thuật Trung ương và thành phố Hà Nội, các vận động viên, các học viên thể thao và lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn Thủ đô.
Phố đi bộ Trịnh Công Sơn chính thức hoạt động trở lại từ tối nay 7/5

Phố đi bộ Trịnh Công Sơn chính thức hoạt động trở lại từ tối nay 7/5

(LĐTĐ) Được sự nhất trí của Thường trực Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố, tối nay (7/5), quận Tây Hồ long trọng tổ chức sự kiện tái khởi động Không gian biểu diễn nghệ thuật, ẩm thực đường phố quận Tây Hồ - Phố đi bộ Trịnh Công Sơn và chương trình nghệ thuật “Có những con đường”.
Khinh khí cầu chào mừng SEA Games 31 được chọn bay tại huyện Vũ Quang - Hà Tĩnh

Khinh khí cầu chào mừng SEA Games 31 được chọn bay tại huyện Vũ Quang - Hà Tĩnh

(LĐTĐ) Chương trình bay biểu diễn khinh khí cầu với chủ đề 'Cuộc dạo chơi của Sao La - Kỳ lân châu Á' chào mừng SEA Games 31 sẽ diễn ra tại đập chính hồ Ngàn Trươi, huyện Vũ Quang (Hà Tĩnh) vào tối 7/5.
Xem thêm
Phiên bản di động