Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)

(LĐTĐ) Là một trong những ngôi đền chùa linh thiêng của tỉnh Yên Bái cũng được rất nhiều du khách tìm đến để cầu bình an, may mắn đặc biệt vào dịp đầu xuân, khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường có những nét đẹp văn hóa phong tục và tín ngưỡng riêng của người dân nơi đây.
Xây dựng các mô hình văn hóa từ cơ sở Bài cuối: Vì một Hà Nội văn minh

Nơi hội tụ những nét văn hóa đặc trưng

Giữa không gian linh thiêng, phảng phất mùi trầm hương, khi hương xuân tràn ngập đất trời là lúc con người mong muốn tìm đến khung cảnh, không gian hướng về những giá trị của tâm linh, chúng tôi tìm về khu di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường của thành phố Yên Bái - nơi hội tụ những nét văn hóa đặc trưng của người Việt với ước vọng về một năm mới an lành, hạnh phúc.

Theo ông Đỗ Ngọc Du - Phó Ban quản lý khu di tích (xã Nam Cường, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái), khu di tích được hình thành bởi những người dân ở tỉnh Nam Định lên mở đất định cư từ năm 1903. Năm 1923, các cụ cao niên trong xã đã về Đền Kiếp Bạc (Hải Dương) rước chân nhang của Trần Triều Hiển thánh Hưng Đạo Đại Vương và chân nhang của Mẫu Liễu Hạnh ở Phủ Giầy (Nam Định) về thờ tại đền Mẫu Nam Cường. Và đền được đặt tên là Mẫu Nghi Thiên Hạ với ý nghĩa tôn thờ Thánh Mẫu. Từ đó cho đến nay, cứ vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch hàng năm, đông đảo nhân dân lại tụ họp, mở hội xuân rước Mẫu linh đình để tỏ lòng tôn kính.

Ngày 6/2/2012 (tức Rằm tháng Giêng Âm lịch), theo truyền thống từ năm 1923 đến nay, nhằm tôn vinh những bậc tiền bối có công dựng làng mở đất, xã Nam Cường đã tưng bừng tổ chức lễ hội đền Mẫu Nam Cường năm 2012.

Cộng đồng dân cư xuất xứ từ một số xã thuộc 2 huyện Xuân Trường và Giao Thủy nên đã mang theo những nét văn hoá đặc trưng của đồng bằng lên vùng miền núi, để Nam Cường hội tụ những nét văn hóa sinh động gần 100 năm hình thành và phát triển.

Theo thời gian, những tập tục sinh hoạt đã dần thay đổi để phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nơi đây, song những truyền thống văn hóa còn được lưu giữ mãi cho tới ngày hôm nay. Truyền thống cần cù lao động, đoàn kết, kính già yêu trẻ, hiếu học… là những nền tảng để Nam Cường trở thành một địa phương có bước đi lên.

Trong xã, có một cụm quần thể di tích văn hoá tâm linh độc đáo đó là cụm di tích đình - đền – chùa mang dáng dấp đặc trưng của đình chùa vùng đồng bằng. Đây chính là nơi để nhân dân trong xã cầu phúc cho gia đình và cộng đồng.

Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)
Năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên sẽ chỉ diễn ra phần hội tại đền Nam Cường. (Ảnh: Thanh Chi)

Trải qua những thăng trầm của lịch sử, đình - đền - chùa Nam Cường không những là nơi cầu tế cho quốc thái - dân an, nơi hội họp sinh hoạt làng xã mà trong kháng chiến còn là nơi cán bộ Việt Minh phát động nhân dân đứng lên giành chính quyền về tay cách mạng (tháng 8/1945), là trụ sở làm việc của chính quyền xã từ buổi ban đầu, là kho dự trữ lương thực, là điểm dừng chân của một số đơn vị khi vào giải phóng Điện Biên Phủ, là lớp học trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, là nơi tiễn đưa bao lớp thanh niên trong xã lên đường tòng quân.

Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, các công trình bị bom đạn giặc tàn phá nặng nề. Năm 1998, theo nguyện vọng của nhân dân địa phương, Đền Thánh Mẫu được tôn tạo. Tiếp đó, Đình làng, Chùa Vạn Thắng cũng được nhân dân đóng góp xây dựng, tôn tạo lại kiên cố và vẫn giữ nguyên được nét kiến trúc của Đền - Đình xưa kia.

Ngày 16/8/2005, Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái ban hành Quyết định số 275/QĐ-UBND công nhận đình - đền - chùa Nam Cường, xã Nam Cường, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Giá trị lịch sử cho thế hệ sau

Theo các cụ cao nhiên, đã thành truyền thống, cứ ngày rằm tháng Giêng, hàng ngàn người dân và du khách thập phương lại tìm về khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường của thành phố Yên Bái - nơi được cho là hội tụ những nét văn hóa đặc trưng của người Việt.

Để bảo tồn giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống, chính quyền địa phương, đã phục dựng và duy trì phát triển lễ hội truyền thống Đền Mẫu rằm tháng Giêng với các hoạt động được chia thành 2 phần đó là: Phần Lễ và phần Hội.

Phần lễ cầu cho mùa màng tươi tốt, tránh được thiên tai, cầu được sức khoẻ dồi dào cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Sau là dâng hương tỏ lòng biết ơn các thủ chiêu và bậc tiền bối đã có công lập xã.

Nét đẹp văn hóa qua các phong tục và tín ngưỡng lễ hội Đền Nam Cường (Yên Bái)

Trong phần hội hàng năm đều diễn ra Hội đua thuyền của bà con phường Nam Cường nhưng năm nay phần hội sẽ được rút gọn để đảm bảo an toàn phòng, chống dịch bệnh. (Ảnh: Thanh Chi)

Tiếp đến là lễ thả chim cầu an. Một gia đình được các cụ cao niên trong xã chọn để làm lễ thả chim phải đủ điều kiện khỏe mạnh, làm ăn phát đạt, con cháu ngoan hiền, học hành đỗ đạt. 12 con chim bồ câu được thả với mong ước 12 tháng trong năm dân làng được bình an hạnh phúc. Đây là một nét đẹp văn hóa đầy ý nghĩa tinh thần của bà con nhân dân, thể hiện nguyện ước giữa con người và thế giới tự nhiên.

Sau lễ thả chim cầu an là lễ mừng thọ cho các vị cao niên trong xã thể hiện đạo lý kính già yêu trẻ truyền thống của người Việt Nam.

Trong lễ hội còn tổ chức trao phần thưởng cho các cháu học sinh giỏi là con em trong xã với mong ước con cháu trong làng trong xã ngày càng học rộng tài cao, đời đời phúc đức sẽ góp phần xây dựng quê hương đất nước.

Ông Đỗ Ngọc Du - Phó Ban quản lý khu di tích cho biết, năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên sẽ chỉ diễn ra phần hội rút gọn. Tuy nhiên trước đây, sau khi phần lễ kết thúc, tất cả người dân trong làng, nhất là các nam nữ thanh niên sẽ tham gia vào phần hội với nhiều hoạt động văn hoá, thể thao phong phú như: Hội đua thuyền dâng hương, kéo co, cầu lông, cờ tướng, chọi gà… Lễ hội kéo dài đến tối ngày rằm tháng Giêng, với các tiết mục văn nghệ của chính những người con xã Nam Cường. Và đặc biệt là lễ thả hoa đăng cầu an được tổ chức ngay tại hồ phía trước của đình - đền - chùa Nam Cường với sự tham gia của đông đảo nhân dân.

Các hoạt động văn hoá, tín ngưỡng cũng như những trò chơi dân gian giúp cho mọi người trong làng gần gũi với nhau hơn. Không những thế những hoạt động mang đậm những giá trị lịch sử, văn hoá truyền thống, những chuẩn mực đạo đức, tính hướng thiện được người dân truyền đạt và tác động trực tiếp đến nhận thức của thế hệ trẻ. Từ đó tạo dựng thêm bề dày lịch sử văn hóa của xã Nam Cường.

Minh Phương - Thanh Chi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Nhộn nhịp "phố nướng cá lóc" TP.HCM trong ngày vía Thần Tài

Nhộn nhịp "phố nướng cá lóc" TP.HCM trong ngày vía Thần Tài

(LĐTĐ) “Đến hẹn lại lên”, ngày 31/1 (Mùng 10 Tết Nguyên đán 2023) là ngày vía Thần Tài, tuyến đường Tân Kỳ Tân Quý, quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí ...
Báo chí cần làm tốt hơn nữa công tác thông tin kịp thời, chính xác

Báo chí cần làm tốt hơn nữa công tác thông tin kịp thời, chính xác

(LĐTĐ) Sáng 31/1, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp Báo Nhân Dân tổ chức Hội nghị ...
Làng Thụy Phú, duy trì nét đẹp trong lễ hội truyền thống và mừng thọ đầu năm

Làng Thụy Phú, duy trì nét đẹp trong lễ hội truyền thống và mừng thọ đầu năm

(LĐTĐ) Sáng 31/01/2023, Đảng uỷ - Hội đồng đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và Hội Người cao tuổi thôn Thụy Phú, ...
Đặc sắc các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Đặc sắc các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

(LĐTĐ) Từ ngày 1 - 28/2/2023 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), sẽ diễn ra chương trình "Sắc Xuân ...
Đồng Nai: Hơn 1.500 tỷ đồng xây dựng cầu Thống Nhất

Đồng Nai: Hơn 1.500 tỷ đồng xây dựng cầu Thống Nhất

(LĐTĐ) Ngày 31/1, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Đồng Nai khởi công xây dựng cầu Thống Nhất thuộc dự án đường trục trung tâm thành phố Biên Hoà, đoạn từ ...
Công nhận 27 bảo vật quốc gia

Công nhận 27 bảo vật quốc gia

(LĐTĐ) Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 30/1/2023 công nhận 27 bảo vật quốc gia (đợt 11, năm 2022).
Điểm sáng trong việc cưới xin văn minh

Điểm sáng trong việc cưới xin văn minh

(LĐTĐ) Với nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả, đến nay, phường Minh Khai (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) đã từng bước đưa nếp sống văn minh trong việc cưới ...

Tin khác

Nhộn nhịp "phố nướng cá lóc" TP.HCM trong ngày vía Thần Tài

Nhộn nhịp "phố nướng cá lóc" TP.HCM trong ngày vía Thần Tài

(LĐTĐ) “Đến hẹn lại lên”, ngày 31/1 (Mùng 10 Tết Nguyên đán 2023) là ngày vía Thần Tài, tuyến đường Tân Kỳ Tân Quý, quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) – tuyến đường vẫn được mệnh danh “phố nướng cá lóc” lại tất bật cảnh người nướng cá và người mua cá lóc.
Làng Thụy Phú, duy trì nét đẹp trong lễ hội truyền thống và mừng thọ đầu năm

Làng Thụy Phú, duy trì nét đẹp trong lễ hội truyền thống và mừng thọ đầu năm

(LĐTĐ) Sáng 31/01/2023, Đảng uỷ - Hội đồng đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và Hội Người cao tuổi thôn Thụy Phú, xã Nam Tiến, huyện Phú Xuyên, Hà Nội đã tổ chức Hội làng truyền thống và chúc thọ, mừng thọ cho 36 cụ tròn 95, 90, 85, 80, 75, 70 tuổi.
Đặc sắc các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Đặc sắc các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

(LĐTĐ) Từ ngày 1 - 28/2/2023 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), sẽ diễn ra chương trình "Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc" với các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân Quý Mão 2023.
Công nhận 27 bảo vật quốc gia

Công nhận 27 bảo vật quốc gia

(LĐTĐ) Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 30/1/2023 công nhận 27 bảo vật quốc gia (đợt 11, năm 2022).
Trưng bày hơn 500 tư liệu sách báo với chủ đề "Mùa xuân dâng Đảng"

Trưng bày hơn 500 tư liệu sách báo với chủ đề "Mùa xuân dâng Đảng"

(LĐTĐ) Hướng tới kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2023); mừng Xuân Quý Mão 2023, Thư viện Quốc gia Việt Nam (31 Tràng Thi, Hà Nội) tổ chức Trưng bày Tư liệu - Báo Xuân Quý Mão năm 2023 với chủ đề "Mùa xuân dâng Đảng".
Triển lãm "Sắc màu Xuân Đất nước" kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Triển lãm "Sắc màu Xuân Đất nước" kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

(LĐTĐ) Nhân dịp chào Xuân mới và kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2023), tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đang diễn ra triển lãm "Sắc màu Xuân Đất nước".
Phong phú sắc thái di sản văn hóa Bắc Ninh

Phong phú sắc thái di sản văn hóa Bắc Ninh

(LĐTĐ) Hai ngày cuối tuần vừa qua, đông đảo người dân Thủ đô đã đến Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam để tham gia chương trình Vui xuân Quý Mão với chủ đề "Sắc thái văn hóa Bắc Ninh". Năm nay, tỉnh Bắc Ninh mang đến những nét văn hoá đặc trưng nhất, để lại dấu ấn sâu đậm cho du khách trong và ngoài nước.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và lãnh đạo Thành phố dâng hương khai Xuân tại Hoàng thành Thăng Long

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và lãnh đạo Thành phố dâng hương khai Xuân tại Hoàng thành Thăng Long

(LĐTĐ) Ngày 30/1/2023 (tức ngày Mùng 9 tháng Giêng năm Quý Mão), tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Hội Di sản Văn hóa Thăng Long - Hà Nội tổ chức lễ dâng hương, khai Xuân tưởng nhớ các bậc tiên đế, các bậc hiền tài có công với nước. Dự nghi lễ dâng hương có Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Triển lãm về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Triển lãm về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

(LĐTĐ) Nhân dịp Xuân Quý Mão 2023 và kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2023), tại Nhà Triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch thực hiện triển lãm chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Tết cổ truyền dân tộc”.
Đặc sắc Lễ hội cầu mùa màng tươi tốt đầu năm mới ở Hội An

Đặc sắc Lễ hội cầu mùa màng tươi tốt đầu năm mới ở Hội An

(LĐTĐ) Sáng mùng 7 tháng Giêng (ngày 28/1), tại làng rau Trà Quế (xã Cẩm Hà, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam) đã diễn ra Lễ hội cầu Bông. Lễ hội được tổ chức nhằm cúng Thần Nông, tiền hiền, cầu an, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, mọi người mạnh khỏe, an vui.
Xem thêm
Phiên bản di động