Kỷ niệm 60 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 - 23/10/2021)

Kỳ 1: Quyết định mang tầm chiến lược để góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước

(LĐTĐ) "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn song chân lý ấy không bao giờ thay đổi". Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, với khát vọng về một Tổ quốc độc lập - tự do, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bên cạnh mở các mặt trận, tuyến đường trên bộ, Trung ương Đảng, Tổng Quân ủy (Quân ủy Trung ương)... đã quyết định mở thêm tuyến đường trên biển mang tên Hồ Chí Minh vào ngày 23/10/1961.
Những con người huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển: Bản hùng ca bất diệt Vinamilk trồng 10.520 cây xanh tại di tích đường Hồ Chí Minh trên biển

Đánh dấu bước ngoặt lịch sử

Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng và Tổng Quân ủy, ngày 19/5/1959, “Đoàn công tác quân sự đặc biệt”, đơn vị tiền thân của Đoàn 559 được thành lập với nhiệm vụ xây dựng tuyến chi viện chiến lược trên bộ và trên biển cho miền Nam.

Đến tháng 7/1959, Tiểu đoàn 603 trực thuộc Đoàn 559 chính thức ra đời, có nhiệm vụ nghiên cứu tìm phương thức vận chuyển bằng đường biển chi viện vũ khí cho chiến trường miền Nam. Để giữ bí mật, Tiểu đoàn lấy tên là “Tập đoàn đánh cá Sông Gianh”. Cuối năm 1959, Tiểu đoàn 603 tổ chức chuyến thuyền vượt biển đầu tiên vào chiến trường Khu V.

Kỳ 1:  Quyết định mang tầm chiến lược để góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước
Đường Hồ Chí Minh trên biển - đúng như tên gọi của nó - là con đường biển được chúng ta sử dụng để chi viện cho miền Nam, mang theo khát vọng thống nhất đất nước. (Ảnh tư liệu)

Đáng chú ý, giai đoạn từ giữa năm 1961 đến giữa năm 1962, lãnh đạo của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ở các tỉnh Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh và Bà Rịa đã cử 5 thuyền gỗ từ miền Nam ra miền Bắc để báo cáo tình hình, xin tiếp tế vũ khí và sau đó trực tiếp vận chuyển vũ khí, dẫn đường cho các tàu tiếp tế giả dạng tàu đánh cá từ Bắc vào Nam. Những chuyến thuyền vận chuyển thành công là một trong những cơ sở quan trọng để xúc tiến việc thành lập đoàn vận tải thủy tiếp tế vũ khí cho miền Nam.

Ngày 23/10/1961, Bộ Tổng Tư lệnh ra Quyết định số 97/QP thành lập Đoàn 759 vận tải thủy. Quyết định thành lập Đoàn 759 thể hiện tầm nhìn chiến lược và sáng tạo của Đảng, Quân ủy Trung ương và quân đội ta, đánh dấu mốc lịch sử quan trọng, mở ra bước phát triển mới của tuyến đường vận tải chiến lược trên biển. Từ đây, con đường vận chuyển trên biển nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam ra đời, với tên gọi: Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Cùng với Đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn, Đường Hồ Chí Minh trên biển trở thành biểu tượng vinh quang của cả dân tộc, là hiện thân của ý chí và khát vọng đấu tranh thống nhất nước nhà.

Mang khát vọng thống nhất

Sự phát triển Đường Hồ Chí Minh trên biển có thể thấy rõ qua 4 giai đoạn chính. Cụ thể, giai đoạn 1962 – 1965, toát lên sự táo bạo, bí mật, bất ngờ vận chuyển chi viện chiến trường, góp phần đánh thắng chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ.

Giai đoạn này có một sự kiện đáng chú ý là, trung tuần tháng 8/1962, Quân ủy Trung ương thông qua Nghị quyết “Mở đường vận chuyển chiến lược trên biển”. Từ đây, Đoàn 759 bước vào một giai đoạn vận chuyển mới, nhận bàn giao 4 tàu gỗ từ Xưởng đóng tàu I (Hải Phòng) và tiếp nhận bổ sung cán bộ. Để bảo đảm bí mật cho tuyến đường vận tải đặc biệt, những chiếc tàu của Đoàn 759 phải cải hoán thành tàu đánh cá, không có số hiệu cố định, xen kẽ, trà trộn vào những đoàn tàu đánh cá của ngư dân địa phương trên biển, tên gọi “Đoàn tàu không số” được ra đời.

Đêm 11/10/1962, chiếc tàu gỗ đầu tiên do đồng chí Lê Văn Một làm Thuyền trưởng, đồng chí Bông Văn Dĩa làm Chính trị viên tàu cùng 11 thủy thủ đã rời bến Đồ Sơn (Hải Phòng); ngày 16/10, tàu cập bến Vàm Lũng (Cà Mau), 30 tấn vũ khí từ hậu phương miền Bắc đã được chuyển đến chiến trường miền Nam an toàn.

Sau thắng lợi chuyến đi đầu tiên, 3 chuyến tiếp theo lần lượt vào Nam. Trong hai tháng, 4 chuyến tàu của Đoàn 759 đã vận chuyển được 111 tấn vũ khí cho Khu 9 an toàn. Đây là một thắng lợi lớn, góp phần củng cố niềm tin và quyết tâm của quân dân miền Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Kỳ 1:  Quyết định mang tầm chiến lược để góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước
Nhìn từ lịch sử, ngẫm về hiện tại có thể thấy việc quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc là trách nhiệm của mỗi công dân Việt Nam. (Ảnh: Giang Nam)

Giai đoạn 1965 – 1972, có thể nói là quãng thời gian vượt qua thử thách ác liệt, khắc phục khó khăn, tiếp tục vận chuyển chi viện cho chiến trường, góp phần đánh thắng chiến lược “Chiến tranh cục bộ” và “Việt Nam hóa chiến tranh” của đế quốc Mỹ. Ở giai đoạn này, trong điều kiện yếu tố bí mật, bất ngờ của tuyến đường biển không còn và bị địch kiềm toả gắt gao, công tác chuẩn bị cho chuyến mở đường được tiến hành khẩn trương, chặt chẽ, chu đáo.

Đáng chú ý, trước thất bại trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc và tổn thất nặng nề trên chiến trường miền Nam, ngày 31/3/1968, Mỹ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc. Theo chỉ thị của Tư lệnh Quân chủng Hải quân, Đoàn 125 tham gia “Chiến dịch Vận chuyển VT5” (vận chuyển hàng hóa, vũ khí từ Hải Phòng vào Sông Gianh - Quảng Bình) và từ đây sẽ được các lực lượng vận chuyển vào chiến trường miền Nam bằng đường bộ.

Với phương châm chỉ đạo: “Chuẩn bị chu đáo, tranh thủ thời cơ, làm nhanh, gọn, liên tục, an toàn, đi gần bờ, dựa vào dân”, từ ngày 03/11/1968 đến ngày 29/01/1969, vượt qua hàng rào phong tỏa dày đặc thủy lôi và bom từ trường của Mỹ, Đoàn 125 đã huy động 364 lượt tàu, vận chuyển 21.737 tấn hàng, đạt 217,37% kế hoạch.

Tháng 2/1969, Đoàn 125 tiếp tục “Chiến dịch Vận chuyển VT5”, với 187 chuyến tàu, vận chuyển 10.889 tấn hàng hóa, vượt chỉ tiêu 1.000 tấn, góp phần chi viện cho chiến trường, đặc biệt là chiến trường Thừa Thiên - Huế và Mặt trận Khu 5.

Giai đoạn 1973 – 1975, có thể nói Đường Hồ Chí Minh trên biển là nhận tố tích cực, góp phần quan trọng trong chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Cụ thể, cuối năm 1974, tình hình chiến trường miền Nam chuyển biến mau lẹ có lợi cho ta, Bộ Tổng Tham mưu chỉ thị cho Đoàn 125 vận chuyển vũ khí và bộ đội vào sâu hơn nữa, sát hơn nữa nơi ta mở chiến dịch. Đoàn 125 đã huy động toàn bộ lực lượng thực hiện đợt vận chuyển binh lực đột kích chủ yếu vào chiến trường (mật danh T5) và vận chuyển phục vụ Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử với tinh thần “Thần tốc, táo bạo chở người và vũ khí vào mặt trận”.

Trong tháng 3 - 4/1975, Đoàn đã vận chuyển 17.473 cán bộ, chiến sĩ các đơn vị chủ lực vào chiến trường; 40 xe tăng và 7.886 tấn vũ khí, nhiên liệu... góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Ngày 4/4/1975, Bộ Tổng Tham mưu chỉ thị cho Quân chủng Hải quân khẩn trương chuẩn bị lực lượng để giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Đoàn 125 nhanh chóng thành lập một biên đội gồm 3 tàu: Tàu 673, 674, 675, hành quân từ Hải Phòng vào Đà Nẵng chở Đoàn 126 Bộ đội Đặc công Hải quân và một bộ phận của Tiểu đoàn 471 Đặc công Quân khu 5 ra giải phóng đảo.

Từ ngày 14-29/4/1975, các lực lượng của ta đã nhanh chóng giải phóng và tiếp quản các đảo Song Tử Tây, Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn và Trường Sa lớn. Tiếp đó, Đoàn 125 tham gia giải phóng một số đảo ở miền Trung và vùng biển Tây Nam.

Qua các giai đoạn lịch sử, có thể thấy sự ra đời của Đường Hồ Chí Minh trên biển là một huyền thoại, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy sáng tạo của Đảng ta; đồng thời, khẳng định ý chí sắt đá không kẻ thù nào có thể chia cắt hai miền Nam - Bắc. Hơn hết, qua đây cũng cho thấy sự đóng góp to lớn của cán bộ, chiến sĩ “Đoàn tàu không số” và nhân dân cả nước trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược. Cho thấy sự mưu trí, sáng tạo, quyết đoán, ý chí quật cường, dũng cảm, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao của lực lượng vận tải quân sự đường biển.

(Còn nữa)

Giang Nam (Bài viết có sử dụng tư liệu của Ban Tuyên giáo Trung ương)

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão sẽ gây mưa to ở các tỉnh miền Trung

Áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão sẽ gây mưa to ở các tỉnh miền Trung

(LĐTĐ) Chiều 22/9, tại Trung tâm Điều hành tác nghiệp Khí tượng Thủy văn, Tổng cục Khí tượng Thủy văn đã tổ chức phiên họp trực tuyến về Áp thấp nhiệt ...
Kịp thời xử lý, ngăn chặn tâm lý chủ quan, lơ là trong phòng dịch

Kịp thời xử lý, ngăn chặn tâm lý chủ quan, lơ là trong phòng dịch

(LĐTĐ) Từ ngày 21/9, người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội thực hiện Chỉ thị số 22 của Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội về điều ...
Ngày 22/9, thành phố Hồ Chí Minh giảm hơn 1.000 ca mắc Covid-19 so với hôm qua

Ngày 22/9, thành phố Hồ Chí Minh giảm hơn 1.000 ca mắc Covid-19 so với hôm qua

(LĐTĐ) Bản tin dịch Covid-19 ngày 22/9 của Bộ Y tế cho biết có 11.527 ca mắc Covid-19, riêng thành phố Hồ Chí Minh và Bình Dương đã hơn 9.600 ca. ...
Phụ nữ Tây Hồ với “mùa trăng giãn cách”

Phụ nữ Tây Hồ với “mùa trăng giãn cách”

(LĐTĐ) Trong dịp Tết Trung thu năm 2021, nhằm mang lại cho trẻ em không khí vui tươi, phấn khởi để các em có thêm động lực bước vào năm học ...
Hà Tĩnh cho phép hoạt động một số dịch vụ từ ngày 23/9/2021

Hà Tĩnh cho phép hoạt động một số dịch vụ từ ngày 23/9/2021

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Hà Tĩnh vừa có Công văn số 6255/UBND-VX ngày 22/9/2021 cho phép hoạt động dạy học và ăn bán trú đối với bậc học ...
Đại biểu đề nghị tăng cường đối thoại, thực hiện chính sách “giãn và giảm” cho doanh nghiệp

Đại biểu đề nghị tăng cường đối thoại, thực hiện chính sách “giãn và giảm” cho doanh nghiệp

(LĐTĐ) Ngày 22/9, tại Kỳ họp thứ hai của Hội đồng nhân dân (HĐND) Thành phố Hà Nội, sau khi nghe trình bày Báo cáo tổng hợp thẩm tra chung về ...
Nhiều trường đại học đồng loạt thông báo tuyển sinh bổ sung

Nhiều trường đại học đồng loạt thông báo tuyển sinh bổ sung

Ngày 22/9, nhiều trường ĐH trên cả nước đã thông báo chỉ tiêu và điều kiện xét tuyển bổ sung sau khi công bố điểm chuẩn trúng tuyển đợt 1 ...

Tin khác

Tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động đáp ứng yêu cầu thực tiễn Thủ đô

Tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động đáp ứng yêu cầu thực tiễn Thủ đô

(LĐTĐ) Với phương châm hoạt động "Đổi mới, sâu sát, khoa học, hiệu quả", Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, trong những tháng cuối năm 2021, HĐND Thành phố sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động để đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của công tác quản lý Nhà nước và tình hình thực tiễn Thủ đô.
Khai mạc kỳ họp thứ hai HĐND thành phố Hà Nội khóa XVI

Khai mạc kỳ họp thứ hai HĐND thành phố Hà Nội khóa XVI

(LĐTĐ) Sáng nay (22/9), Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội khóa XVI, nhiệm kỳ 2021-2026 khai mạc kỳ họp thứ hai. Do tình hình dịch Covid-19, nên kỳ họp lần này được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, dự kiến diễn ra trong 1,5 ngày để xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của Thủ đô.
Làm sâu sắc hơn nữa tinh thần đoàn kết Việt Nam - Cuba trong giai đoạn mới

Làm sâu sắc hơn nữa tinh thần đoàn kết Việt Nam - Cuba trong giai đoạn mới

(LĐTĐ) Chuyến thăm chính thức Cuba lần này của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thực sự là chuyến thăm của lịch sử và nghĩa tình, tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa tinh thần đoàn kết Việt Nam - Cuba trong giai đoạn mới.
Việt Nam tiếp nhận gần 1,5 triệu liều vắc xin phòng Covid-19 do Pháp và I-ta-li-a trao tặng

Việt Nam tiếp nhận gần 1,5 triệu liều vắc xin phòng Covid-19 do Pháp và I-ta-li-a trao tặng

(LĐTĐ) Theo tin từ Tổ công tác của Chính phủ về ngoại giao vắc xin, ngày 14/9, tại trụ sở Bộ Ngoại giao đã diễn ra lễ tiếp nhận tượng trưng 1,5 triệu liều vắc xin Astra Zeneca phòng Covid-19 do Chính phủ Pháp và I-ta-li-a tài trợ cho Việt Nam thông qua cơ chế COVAX.
Một đồng phòng dịch hiệu quả thì không mất hàng triệu đồng chống dịch

Một đồng phòng dịch hiệu quả thì không mất hàng triệu đồng chống dịch

(LĐTĐ) Theo tinh thần được Thủ tướng Phạm Minh Chính chia sẻ, phòng dịch tốt thì không phải chống dịch. Một đồng phòng dịch hiệu quả thì không mất hàng triệu đồng cho chống dịch. Nhất là sự mất mát về tinh thần và tính mạng của người dân.
Xây dựng Thủ đô giàu đẹp, đất nước hùng cường

Xây dựng Thủ đô giàu đẹp, đất nước hùng cường

(LĐTĐ) Kỷ niệm 76 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh mùng 2/9, vào thời điểm cả nước và Thủ đô đang quyết tâm đẩy lùi đại dịch Covid-19. Bên cạnh việc tham gia phòng, chống dịch bệnh, phát huy những giá trị cốt lõi của độc lập - tự do, giai cấp công nhân, tổ chức Công đoàn Thủ đô ra sức thi đua lao động, sản xuất, không ngừng nỗ lực, học tập, sáng tạo để góp phần xây dựng Thành phố giàu đẹp, đất nước hùng cường.
Tháng 8 ở thành phố mang tên Bác

Tháng 8 ở thành phố mang tên Bác

(LĐTĐ) Một tháng 8 lịch sử lại đang diễn ra ở thành phố mang tên Bác, một lần nữa người dân cả nước lại hướng về miền Nam ruột thịt. Dịch Covid-19 đang có thể làm con người giảm gặp gỡ nhau đi nhưng không ngăn được tinh thần tương thân, tương ái và nghĩa tình đồng bào. Đại dịch rồi sẽ qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố mang tên Bác vô vàn kính yêu lại tiếp tục phát huy tinh thần Cách mạng tháng Tám bất diệt xây dựng thành phố Hồ Chí Minh xứng đáng là đầu tàu kinh tế của cả nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính họp trực tuyến với 20 tỉnh, thành phố về phòng, chống Covid-19

Thủ tướng Phạm Minh Chính họp trực tuyến với 20 tỉnh, thành phố về phòng, chống Covid-19

(LĐTĐ) Sáng 29/8, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 chủ trì cuộc họp trực tuyến của Ban chỉ đạo với 1.060 xã, phường, thị trấn, 209 quận, huyện, thị xã của 20 tỉnh, thành phố.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng gửi thư chúc mừng 75 năm ngày truyền thống ngành Thông tin và Truyền thông

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng gửi thư chúc mừng 75 năm ngày truyền thống ngành Thông tin và Truyền thông

Nhân kỷ niệm 75 năm ngày truyền thống ngành Thông tin và Truyền thông (28/8/1945 - 28/8/2020), đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã có thư gửi các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động ngành Thông tin và Truyền thông. Cổng thông tin điện tử Bộ Thông tin và Truyền thông xin trân trọng đăng tải toàn văn bức thư của Bộ trưởng.
Ngành TT&TT Hà Nội xứng đáng là “binh chủng” thông tin trên mặt trận chống dịch Covid-19

Ngành TT&TT Hà Nội xứng đáng là “binh chủng” thông tin trên mặt trận chống dịch Covid-19

(LĐTĐ) Bùng phát từ đầu năm 2020, đến nay, nước ta đã có gần 2 năm chung sống với dịch bệnh Covid-19. Phát huy vai trò của một “binh chủng” thông tin, thời gian qua, ngành Thông tin và Truyền thông Hà Nội (TT&TT) đã có nhiều sáng kiến hay, tham mưu cho Thành phố triển khai nhiều giải pháp ứng dụng công nghệ vào truyền thông để phòng, chống dịch hiệu quả, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các tin đồn thất thiệt về dịch bệnh, làm “xanh hóa” môi trường mạng.
Xem thêm
Phiên bản di động