Kỷ niệm 60 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 - 23/10/2021)

Kỳ 1: Quyết định mang tầm chiến lược để góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước

(LĐTĐ) "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn song chân lý ấy không bao giờ thay đổi". Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, với khát vọng về một Tổ quốc độc lập - tự do, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bên cạnh mở các mặt trận, tuyến đường trên bộ, Trung ương Đảng, Tổng Quân ủy (Quân ủy Trung ương)... đã quyết định mở thêm tuyến đường trên biển mang tên Hồ Chí Minh vào ngày 23/10/1961.
Những con người huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển: Bản hùng ca bất diệt Vinamilk trồng 10.520 cây xanh tại di tích đường Hồ Chí Minh trên biển

Đánh dấu bước ngoặt lịch sử

Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng và Tổng Quân ủy, ngày 19/5/1959, “Đoàn công tác quân sự đặc biệt”, đơn vị tiền thân của Đoàn 559 được thành lập với nhiệm vụ xây dựng tuyến chi viện chiến lược trên bộ và trên biển cho miền Nam.

Đến tháng 7/1959, Tiểu đoàn 603 trực thuộc Đoàn 559 chính thức ra đời, có nhiệm vụ nghiên cứu tìm phương thức vận chuyển bằng đường biển chi viện vũ khí cho chiến trường miền Nam. Để giữ bí mật, Tiểu đoàn lấy tên là “Tập đoàn đánh cá Sông Gianh”. Cuối năm 1959, Tiểu đoàn 603 tổ chức chuyến thuyền vượt biển đầu tiên vào chiến trường Khu V.

Kỳ 1:  Quyết định mang tầm chiến lược để góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước
Đường Hồ Chí Minh trên biển - đúng như tên gọi của nó - là con đường biển được chúng ta sử dụng để chi viện cho miền Nam, mang theo khát vọng thống nhất đất nước. (Ảnh tư liệu)

Đáng chú ý, giai đoạn từ giữa năm 1961 đến giữa năm 1962, lãnh đạo của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ở các tỉnh Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh và Bà Rịa đã cử 5 thuyền gỗ từ miền Nam ra miền Bắc để báo cáo tình hình, xin tiếp tế vũ khí và sau đó trực tiếp vận chuyển vũ khí, dẫn đường cho các tàu tiếp tế giả dạng tàu đánh cá từ Bắc vào Nam. Những chuyến thuyền vận chuyển thành công là một trong những cơ sở quan trọng để xúc tiến việc thành lập đoàn vận tải thủy tiếp tế vũ khí cho miền Nam.

Ngày 23/10/1961, Bộ Tổng Tư lệnh ra Quyết định số 97/QP thành lập Đoàn 759 vận tải thủy. Quyết định thành lập Đoàn 759 thể hiện tầm nhìn chiến lược và sáng tạo của Đảng, Quân ủy Trung ương và quân đội ta, đánh dấu mốc lịch sử quan trọng, mở ra bước phát triển mới của tuyến đường vận tải chiến lược trên biển. Từ đây, con đường vận chuyển trên biển nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam ra đời, với tên gọi: Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Cùng với Đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn, Đường Hồ Chí Minh trên biển trở thành biểu tượng vinh quang của cả dân tộc, là hiện thân của ý chí và khát vọng đấu tranh thống nhất nước nhà.

Mang khát vọng thống nhất

Sự phát triển Đường Hồ Chí Minh trên biển có thể thấy rõ qua 4 giai đoạn chính. Cụ thể, giai đoạn 1962 – 1965, toát lên sự táo bạo, bí mật, bất ngờ vận chuyển chi viện chiến trường, góp phần đánh thắng chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ.

Giai đoạn này có một sự kiện đáng chú ý là, trung tuần tháng 8/1962, Quân ủy Trung ương thông qua Nghị quyết “Mở đường vận chuyển chiến lược trên biển”. Từ đây, Đoàn 759 bước vào một giai đoạn vận chuyển mới, nhận bàn giao 4 tàu gỗ từ Xưởng đóng tàu I (Hải Phòng) và tiếp nhận bổ sung cán bộ. Để bảo đảm bí mật cho tuyến đường vận tải đặc biệt, những chiếc tàu của Đoàn 759 phải cải hoán thành tàu đánh cá, không có số hiệu cố định, xen kẽ, trà trộn vào những đoàn tàu đánh cá của ngư dân địa phương trên biển, tên gọi “Đoàn tàu không số” được ra đời.

Đêm 11/10/1962, chiếc tàu gỗ đầu tiên do đồng chí Lê Văn Một làm Thuyền trưởng, đồng chí Bông Văn Dĩa làm Chính trị viên tàu cùng 11 thủy thủ đã rời bến Đồ Sơn (Hải Phòng); ngày 16/10, tàu cập bến Vàm Lũng (Cà Mau), 30 tấn vũ khí từ hậu phương miền Bắc đã được chuyển đến chiến trường miền Nam an toàn.

Sau thắng lợi chuyến đi đầu tiên, 3 chuyến tiếp theo lần lượt vào Nam. Trong hai tháng, 4 chuyến tàu của Đoàn 759 đã vận chuyển được 111 tấn vũ khí cho Khu 9 an toàn. Đây là một thắng lợi lớn, góp phần củng cố niềm tin và quyết tâm của quân dân miền Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Kỳ 1:  Quyết định mang tầm chiến lược để góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước
Nhìn từ lịch sử, ngẫm về hiện tại có thể thấy việc quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc là trách nhiệm của mỗi công dân Việt Nam. (Ảnh: Giang Nam)

Giai đoạn 1965 – 1972, có thể nói là quãng thời gian vượt qua thử thách ác liệt, khắc phục khó khăn, tiếp tục vận chuyển chi viện cho chiến trường, góp phần đánh thắng chiến lược “Chiến tranh cục bộ” và “Việt Nam hóa chiến tranh” của đế quốc Mỹ. Ở giai đoạn này, trong điều kiện yếu tố bí mật, bất ngờ của tuyến đường biển không còn và bị địch kiềm toả gắt gao, công tác chuẩn bị cho chuyến mở đường được tiến hành khẩn trương, chặt chẽ, chu đáo.

Đáng chú ý, trước thất bại trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc và tổn thất nặng nề trên chiến trường miền Nam, ngày 31/3/1968, Mỹ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc. Theo chỉ thị của Tư lệnh Quân chủng Hải quân, Đoàn 125 tham gia “Chiến dịch Vận chuyển VT5” (vận chuyển hàng hóa, vũ khí từ Hải Phòng vào Sông Gianh - Quảng Bình) và từ đây sẽ được các lực lượng vận chuyển vào chiến trường miền Nam bằng đường bộ.

Với phương châm chỉ đạo: “Chuẩn bị chu đáo, tranh thủ thời cơ, làm nhanh, gọn, liên tục, an toàn, đi gần bờ, dựa vào dân”, từ ngày 03/11/1968 đến ngày 29/01/1969, vượt qua hàng rào phong tỏa dày đặc thủy lôi và bom từ trường của Mỹ, Đoàn 125 đã huy động 364 lượt tàu, vận chuyển 21.737 tấn hàng, đạt 217,37% kế hoạch.

Tháng 2/1969, Đoàn 125 tiếp tục “Chiến dịch Vận chuyển VT5”, với 187 chuyến tàu, vận chuyển 10.889 tấn hàng hóa, vượt chỉ tiêu 1.000 tấn, góp phần chi viện cho chiến trường, đặc biệt là chiến trường Thừa Thiên - Huế và Mặt trận Khu 5.

Giai đoạn 1973 – 1975, có thể nói Đường Hồ Chí Minh trên biển là nhận tố tích cực, góp phần quan trọng trong chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Cụ thể, cuối năm 1974, tình hình chiến trường miền Nam chuyển biến mau lẹ có lợi cho ta, Bộ Tổng Tham mưu chỉ thị cho Đoàn 125 vận chuyển vũ khí và bộ đội vào sâu hơn nữa, sát hơn nữa nơi ta mở chiến dịch. Đoàn 125 đã huy động toàn bộ lực lượng thực hiện đợt vận chuyển binh lực đột kích chủ yếu vào chiến trường (mật danh T5) và vận chuyển phục vụ Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử với tinh thần “Thần tốc, táo bạo chở người và vũ khí vào mặt trận”.

Trong tháng 3 - 4/1975, Đoàn đã vận chuyển 17.473 cán bộ, chiến sĩ các đơn vị chủ lực vào chiến trường; 40 xe tăng và 7.886 tấn vũ khí, nhiên liệu... góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Ngày 4/4/1975, Bộ Tổng Tham mưu chỉ thị cho Quân chủng Hải quân khẩn trương chuẩn bị lực lượng để giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Đoàn 125 nhanh chóng thành lập một biên đội gồm 3 tàu: Tàu 673, 674, 675, hành quân từ Hải Phòng vào Đà Nẵng chở Đoàn 126 Bộ đội Đặc công Hải quân và một bộ phận của Tiểu đoàn 471 Đặc công Quân khu 5 ra giải phóng đảo.

Từ ngày 14-29/4/1975, các lực lượng của ta đã nhanh chóng giải phóng và tiếp quản các đảo Song Tử Tây, Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn và Trường Sa lớn. Tiếp đó, Đoàn 125 tham gia giải phóng một số đảo ở miền Trung và vùng biển Tây Nam.

Qua các giai đoạn lịch sử, có thể thấy sự ra đời của Đường Hồ Chí Minh trên biển là một huyền thoại, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy sáng tạo của Đảng ta; đồng thời, khẳng định ý chí sắt đá không kẻ thù nào có thể chia cắt hai miền Nam - Bắc. Hơn hết, qua đây cũng cho thấy sự đóng góp to lớn của cán bộ, chiến sĩ “Đoàn tàu không số” và nhân dân cả nước trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược. Cho thấy sự mưu trí, sáng tạo, quyết đoán, ý chí quật cường, dũng cảm, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao của lực lượng vận tải quân sự đường biển.

(Còn nữa)

Giang Nam (Bài viết có sử dụng tư liệu của Ban Tuyên giáo Trung ương)

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Gần 8.500 chỉ tiêu tại Phiên giao dịch việc làm lưu động quận Long Biên năm 2022

Gần 8.500 chỉ tiêu tại Phiên giao dịch việc làm lưu động quận Long Biên năm 2022

(LĐTĐ) Phiên Giao dịch việc làm lưu động quận Long Biên năm 2022 diễn ra ngày 2/7 có sự tham gia của 84 doanh nghiệp, đơn vị tuyển dụng, tuyển sinh ...
Chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho người lao động

Chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho người lao động

(LĐTĐ) Trong 6 tháng đầu năm 2022, bên cạnh việc thực hiện tốt nhiệm vụ chăm lo, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Mỹ Đức đã đẩy mạnh công tác tuyên ...
Chỉ thí điểm đấu giá với biển số nền trắng, áp dụng với ô tô trên toàn quốc

Chỉ thí điểm đấu giá với biển số nền trắng, áp dụng với ô tô trên toàn quốc

(LĐTĐ) Đại tá Đỗ Thanh Bình cho rằng, quan điểm của Bộ Công an là không có biển số xấu, biển số đẹp mà chỉ có biển số theo nhu cầu, ...
Công nhân, viên chức, lao động tỉnh Thanh Hóa: Càng khó khăn, càng nỗ lực phát huy sáng kiến

Công nhân, viên chức, lao động tỉnh Thanh Hóa: Càng khó khăn, càng nỗ lực phát huy sáng kiến

(LĐTĐ) Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức Chương trình “Điểm hẹn sáng kiến” để sơ kết giai đoạn 1 Chương trình “1 triệu sáng kiến nỗ ...
Điểm chuẩn trúng tuyển vào lớp 6 Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam

Điểm chuẩn trúng tuyển vào lớp 6 Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam

(LĐTĐ) Điểm chuẩn trúng tuyển vào lớp 6 Trường Trung học phổ thông (THPT) chuyên Hà Nội - Amsterdam năm học 2022-2023 là 17,35 điểm.
Sớm phát triển làn đường dành riêng cho xe buýt

Sớm phát triển làn đường dành riêng cho xe buýt

(LĐTĐ) Hiệp hội Vận tải hành khách công cộng thành phố Hà Nội vừa có kiến nghị tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp vận tải hành khách công cộng (VTHKCC). ...
Liên đoàn Lao động huyện Thường Tín: Triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2022

Liên đoàn Lao động huyện Thường Tín: Triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2022

(LĐTĐ) Để thực hiện có hiệu quả công tác Công đoàn 6 tháng cuối năm 2022 và hoàn thành các chỉ tiêu, nhiêm vụ đề ra, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) ...

Tin khác

HĐND quận Hoàn Kiếm khóa XX họp kỳ thứ 5 xem xét nhiều nội dung quan trọng

HĐND quận Hoàn Kiếm khóa XX họp kỳ thứ 5 xem xét nhiều nội dung quan trọng

(LĐTĐ) Sáng 30/6, Hội đồng nhân dân (HĐND) quận Hoàn Kiếm khóa XX, nhiệm kỳ 2021 - 2026 tổ chức kỳ họp thứ 5, để thực hiện chức năng, thẩm quyền theo quy định. Kỳ họp thông qua nhiều nội dung quan trọng, trong đó thông qua một số Nghị quyết về: Kết quả giám sát việc thực hiện các quy định về cán bộ, công chức và người hoạt động không chuyên trách ở phường, tổ dân phố; việc thực hiện thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại quận; nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng...
Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012 - 2022

Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012 - 2022

(LĐTĐ) Sáng 30/6, tại Thủ đô Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (2012 - 2022), được truyền trực tuyến tới hơn 4.100 điểm cầu trong cả nước, với sự tham gia của hơn 81.000 đại biểu. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì Hội nghị.
Chủ tịch Hạ viện Vương quốc Anh hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Chủ tịch Hạ viện Vương quốc Anh hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

(LĐTĐ) Sáng 29/6 (theo giờ địa phương), lễ đón chính thức Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã diễn ra tại Nhà Quốc hội Anh với sự chủ trì của Chủ tịch Hạ viện Linsay Hoyle. Sau lễ đón hai bên đã tiến hành hội đàm.
[Infographics] 10 năm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực: Bước tiến mạnh, đột phá

[Infographics] 10 năm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực: Bước tiến mạnh, đột phá

(LĐTĐ) Ngày 01/02/2013, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 162-QĐ/TW thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng. Tiếp đó, để phù hợp hơn với thực tiễn và những vấn đề cấp bách nảy sinh, ngày 16/9/2021, thay mặt BCH Trung ương, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành quyết định sửa đổi Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng thành Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Sau hơn 10 năm triển khai, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã có những chuyển biến rõ nét.
Bà Nguyễn Thanh Hải làm Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Thái Nguyên

Bà Nguyễn Thanh Hải làm Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Thái Nguyên

(LĐTĐ) Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Thái Nguyên gồm 15 đồng chí, do Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Thanh Hải làm Trưởng Ban.
Infographic: Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Infographic: Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

(LĐTĐ) Ngày 30/6, tại Hội trường Ban Chấp hành Trung ương Đảng, sẽ diễn ra Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (2012-2022) với sự tham gia của 81.000 đại biểu trên cả nước.
Chủ tịch Quốc hội thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Vương quốc Anh

Chủ tịch Quốc hội thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Vương quốc Anh

(LĐTĐ) Chiều 28/6, theo giờ địa phương, ngay sau khi xuống sân bay London Heathrow bắt đầu chuyến thăm chính thức Vương quốc Anh, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội nước ta đã thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Vương quốc Anh.
Hành trình “Tôi yêu Tổ quốc tôi” đến với đồng bào dân tộc thiểu số

Hành trình “Tôi yêu Tổ quốc tôi” đến với đồng bào dân tộc thiểu số

(LĐTĐ) Ngày 25/6, Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tổ chức Lễ phát động Hành trình “Tôi yêu Tổ quốc tôi” năm 2022 cấp Trung ương tại 4 tỉnh: Quảng Ngãi, Lai Châu, Sóc Trăng và Kon Tum.
Không ngừng vun đắp và gìn giữ mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Campuchia

Không ngừng vun đắp và gìn giữ mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Campuchia

Quan hệ Việt Nam-Campuchia vẫn ngày càng trở nên khăng khít, bền chặt, được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước không ngừng vun đắp, gìn giữ, trở thành tài sản vô giá của hai dân tộc.
Việt Nam - Campuchia: Tăng cường đoàn kết, hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau

Việt Nam - Campuchia: Tăng cường đoàn kết, hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau

(LĐTĐ) Nhân dịp kỷ niệm 55 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Campuchia (24/6/1967 - 24/6/2022), Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã trả lời phỏng vấn báo chí về những thành tựu nổi bật của quan hệ hai nước trong 55 năm qua cũng như triển vọng quan hệ Việt Nam - Campuchia trong thời gian tới.
Xem thêm
Phiên bản di động