Giải ngân gói hỗ trợ lãi suất 2%: Nơi muốn không được, nơi được lại... sợ vay!

Mới có 550 khách hàng được hỗ trợ

Nhằm kịp thời có những giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai chương trình hỗ trợ lãi suất 2% từ nguồn ngân sách Nhà nước trị giá 40.000 tỷ đồng, mới đây, Ngân hàng Nhà nước tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc về vấn đề này. Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Hồng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, cho biết, mục tiêu chương trình này nhằm giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã giảm chi phí vốn và phục hồi sản xuất kinh doanh sau hơn 2 năm bị tác động bởi dịch Covid-19.

Các ngân hàng thương mại cho rằng cần mở rộng đối tượng hỗ trợ 2% lãi suất. Ảnh minh họa

Ngân hàng Nhà nước đánh giá bước đầu kết quả triển khai chưa được nhiều. Báo cáo nhanh từ các ngân hàng thương mại, doanh số cho vay được hỗ trợ lãi suất đạt gần 4.407 tỷ đồng đối với gần 550 khách hàng. Dư nợ được hỗ trợ lãi suất đạt khoảng 4.300 tỷ đồng. Dự kiến số tiền hỗ trợ lãi suất cho khách hàng đến cuối tháng 8 khoảng 13,5 tỷ đồng.

Ông Phạm Toàn Vượng, Phó Tổng Giám đốc Agribank cho hay, qua rà soát, dư nợ của các hợp đồng tín dụng mà Agribank ký kết từ ngày 1/1 đến ngày 22/8 của khách hàng thuộc đối tượng hỗ trợ lãi suất là khoảng 40.000 tỷ đồng với 2.400 khách hàng.

Tính đến thời điểm hiện tại, dư nợ được hỗ trợ lãi suất theo Nghị định 31/NĐ-CP của Chính phủ là 1.700 tỷ đồng với số tiền hỗ trợ lãi suất là 1,5 tỷ đồng cho 361 khách hàng. Dự kiến trong tháng 9, lũy kế dư nợ mà Agribank thực hiện chương trình này là 8.500 tỷ đồng, với số tiền hỗ trợ lãi suất là khoảng 15 tỷ đồng. Ước đến hết năm nay số tiền lãi hỗ trợ là khoảng 1.000 tỷ đồng do các kỳ trả lãi dồn vào cuối năm.

Ông Phan Đức Tú, Chủ tịch BIDV, cho biết, sau 3 tháng triển khai, BIDV hỗ trợ được 20 khách hàng, doanh nghiệp với số tiền hỗ trợ lãi suất là 66 tỷ đồng. Đây là con số rất khiêm tốn so với kỳ vọng.

Điều kiện khá ngặt nghèo

Nêu lý do số tiền hỗ trợ lãi suất còn quá thấp, Phó Tổng Giám đốc Agribank Phạm Toàn Vượng cho biết, có tới 96% khách hàng là cá nhân hoạt động trên địa bàn nông nghiệp, nông thôn. Do nhiều hợp đồng ký kết trước ngày 1/1 năm nay nên không thuộc thời gian được hỗ trợ chính sách này. Ngoài ra, khách hàng là hộ kinh doanh không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Nên số lượng khách hàng thực tế đáp ứng đủ điều kiện được hỗ trợ lãi suất rất hạn chế.

Nêu nguyên nhân khác, ông Nguyễn Việt Cường, Phó Tổng Giám đốc Vietcombank cho hay, có doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện hỗ trợ nhưng lại từ chối nhận. Bởi, họ e ngại sau này sẽ kiểm toán, thanh tra.

Mặt khác, theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Hà Nội, nhiều khách hàng mong được ngân hàng cho vay tín chấp, chứ không muốn được hỗ trợ lãi suất. Bởi, chịu tác động của đại dịch suốt 2 năm qua, khách vay, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ vẫn còn nhiều khó khăn, cơ hội tiếp cận vốn ngân hàng gần như là không có.

Còn về phần đơn vị cho vay triển khai, các ngân hàng thương mại đều băn khoăn trong việc xác định đối tượng thuộc diện hỗ trợ chương trình này. Đại diện Vietcombank cho hay, Nghị định 31/NĐ-CP quy định ngân hàng thương mại phải tự đánh giá khả năng phục hồi của khách hàng. Mỗi ngân hàng sẽ có đánh giá một cách khác nhau về khả năng phục hồi của khách hàng. Tuy nhiên, điều ngân hàng e ngại nhất là tại thời điểm này đánh giá khách hàng có khả năng phục hồi khi doanh thu tăng so với năm trước. Nhưng sau đó, do nguyên nhân khách quan, khách hàng không trả được nợ thì sao? Liệu việc ngân hàng đánh giá khả năng phục hồi của khách hàng có vi phạm hay không?

Với quy định hiện hành, ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank, thẳng thắn nhận định khả năng ngân hàng này không giải ngân hết 700 tỷ đồng được phân bổ là điều bình thường.

Nên mở rộng đối tượng hỗ trợ

Tại hội nghị, ông Phạm Toàn Vượng, Phó Tổng Giám đốc Agribank đưa ra 4 kiến nghị: Một là, đề nghị Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, Ngân hàng Nhà nước xem xét mở rộng đối tượng hỗ trợ lãi suất, cụ thể là đối với khách hàng là hộ kinh doanh không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Hai là, đề nghị Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn, chủ trì phối hợp với Kiểm toán Nhà nước, cơ quan quản lý Nhà nước thống nhất các nội dung trong triển khai Chương trình hỗ trợ lãi suất theo Nghị định 31/NĐ-CP, đặc biệt là các nội dung về hóa đơn, chứng từ chứng minh mục đích sử dụng vốn đối với khách hàng khi giải ngân tiền mặt trên 100 triệu đồng và sử dụng bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ.

Ba là, đối với các trường hợp khách hàng đã giải ngân và ký hợp đồng tín dụng từ 1/1/2022 đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, thống nhất về đối tượng và điều kiện áp dụng đã quá kỳ hạn trả lãi, đề nghị Ngân hàng Nhà nước, các bộ, ngành xem xét cho phép các tổ chức tín dụng thống kê và hạch toán bổ sung hỗ trợ lãi suất đối với các khách hàng này.

Bốn là, các cơ quan thông tấn báo chí truyền thông cụ thể, đầy đủ, rõ ràng chính sách và chủ trương của Chính phủ về “Gói hỗ trợ lãi suất 2% với quy mô 40.000 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước trong vòng 2 năm từ 2022-2023” để các đối tượng khách hàng là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh nắm bắt thông tin và sớm tiếp cận Chương trình, tránh hiện tượng khách hàng phản ánh không đúng/không đầy đủ khi thực tế khách hàng không đúng đối tượng hoặc không đủ điều kiện hỗ trợ lãi suất theo quy định.

“Ngay như trường hợp thực hiện cơ cấu nợ theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN, có khách hàng kiện Agribank lên tận Quốc hội, Chính phủ, song khi đi kiểm tra thì khách hàng này bị nợ xấu 10 năm, tức không nằm trong đối tượng được cơ cấu nợ. Vì vậy, Agribank và các tổ chức tín dụng khác đều rất quan tâm đến vấn đề truyền thông”, ông Vượng dẫn chứng.

Ông Nguyễn Việt Cường, Phó Tổng Giám đốc Vietcombank cũng kiến nghị, Ngân hàng Nhà nước phải phối hợp với các bộ, ngành ban hành tiêu chí cụ thể về khả năng phục hồi và mở rộng phạm vi khách hàng được hỗ trợ, cho phép các hộ kinh doanh không có đăng ký kinh doanh được hỗ trợ lãi suất.

Một số lãnh đạo ngân hàng khác kiến nghị các bộ, ngành có giải pháp tháo gỡ về hóa đơn bán lẻ, dư nợ các khoản vay bằng ngoại tệ, mở rộng đối tượng về xuất khẩu lúa gạo, xây lắp... Đồng thời, có giải pháp giải tỏa tâm lý e ngại về thanh kiểm tra cho doanh nghiệp./.