Sửa đổi quy định xử phạt trong lĩnh vực chứng khoán

Tăng mạnh mức phạt với vi phạm về chào bán và phát hành riêng lẻ

Nghị định 306 đưa ra hệ thống chế tài mạnh hơn, đặc biệt trong hoạt động chào bán, phát hành cổ phiếu riêng lẻ và trái phiếu doanh nghiệp. Những sửa đổi tập trung vào việc tăng tính minh bạch, siết chặt trách nhiệm của tổ chức phát hành và các đơn vị cung cấp dịch vụ liên quan, hướng đến nâng cao kỷ cương thị trường và bảo vệ nhà đầu tư.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 306/2025/NĐ-CP là việc sửa đổi toàn diện Điều 8 và bổ sung ba điều mới (8a, 8b, 8c). Nội dung mới quy định chi tiết và chặt chẽ hơn cách thức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong chào bán, phát hành cổ phiếu, trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền theo hình thức riêng lẻ tại các công ty đại chúng, công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ.

Đối với các vi phạm mang tính thủ tục như mua lại hoặc hoán đổi trái phiếu trước hạn khi chưa được chấp thuận, mức phạt được quy định từ vài chục triệu đồng. Tuy nhiên, các hành vi ảnh hưởng lớn đến quyền lợi nhà đầu tư và tính minh bạch của thị trường như chào bán không đúng thời gian, không báo cáo sử dụng vốn, công bố thông tin mang tính quảng cáo, hay xác nhận sai tư cách nhà đầu tư chuyên nghiệp bị nâng khung xử phạt lên tới vài trăm triệu đồng.

Ảnh minh họa.

Các vi phạm về thay đổi phương án sử dụng vốn, thay đổi điều kiện phát hành, không chuyển tiền vào tài khoản phong tỏa, phân phối sai đối tượng hoặc để xảy ra tình trạng chuyển nhượng trái phiếu trong thời gian hạn chế đều nằm trong nhóm bị xử phạt mạnh hơn. Những sai phạm nghiêm trọng như chào bán khi chưa đủ điều kiện, không đăng ký với cơ quan quản lý, lập hồ sơ có thông tin sai lệch hoặc cố tình che giấu sự thật đều có mức phạt lên tới 600 triệu đồng.

Đáng chú ý, hành vi làm giả giấy tờ trong hồ sơ chào bán hoặc xác nhận giấy tờ giả liên quan đến điều kiện phát hành bị phạt từ 1 tỷ đến 1,5 tỷ đồng, mức phạt cao nhất trong nhóm vi phạm về chào bán và phát hành riêng lẻ. Đây được xem là biện pháp răn đe mạnh nhằm xử lý tình trạng làm giả hồ sơ phát hành từng gây rủi ro lớn trên thị trường thời gian qua.

Nghị định 306 đồng thời bổ sung Điều 8a quy định chế tài đối với công ty không phải công ty đại chúng khi chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Khung xử phạt được xây dựng tương tự nhưng có điều chỉnh phù hợp với đặc thù nhóm doanh nghiệp này. Mức phạt cho các hành vi như sử dụng vốn sai mục đích, lập hồ sơ không chính xác hay chào bán khi chưa đủ điều kiện cũng có thể lên đến 400 triệu đồng. Nghiêm trọng nhất, hành vi làm giả giấy tờ để đủ điều kiện chào bán trái phiếu bị phạt đến 1,5 tỷ đồng.

Bổ sung chế tài về đăng ký trái phiếu và cung cấp dịch vụ liên quan

Không chỉ siết chặt hoạt động phát hành, Nghị định 306/2025/NĐ-CP còn bổ sung Điều 8b, quy định các mức xử phạt đối với vi phạm trong đăng ký trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và công bố thông tin. Việc chậm đăng ký trái phiếu tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam hoặc chậm đăng ký giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán bị xử phạt theo từng mức độ thời gian trễ. Mức cao nhất có thể lên tới 100 triệu đồng nếu doanh nghiệp chậm đăng ký giao dịch từ 12 tháng trở lên.

Doanh nghiệp công bố thông tin không đầy đủ, chậm công bố hoặc công bố thông tin sai lệch cũng bị áp dụng mức phạt từ 30 triệu đến 200 triệu đồng, tùy thuộc vào tính chất và mức độ sai phạm. Những quy định này nhằm buộc tổ chức phát hành thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ minh bạch thông tin, yếu tố quan trọng để thị trường trái phiếu hoạt động ổn định và bền vững.

Bổ sung Điều 8c, Nghị định thiết lập hệ thống xử phạt đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan đến chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Phạm vi điều chỉnh bao gồm đại diện người sở hữu trái phiếu, đơn vị đấu thầu hoặc bảo lãnh phát hành, công ty chứng khoán là thành viên giao dịch và các tổ chức tư vấn hồ sơ.

Các vi phạm của nhóm này, như không đảm bảo đối tượng nhà đầu tư phù hợp, không kiểm tra tính hợp lệ của lệnh giao dịch, không rà soát điều kiện chào bán hay hỗ trợ doanh nghiệp cung cấp thông tin sai sự thật, có thể bị phạt tới 300 triệu đồng. Việc đưa nhóm dịch vụ vào diện xử phạt riêng thể hiện quan điểm siết chặt vai trò trung gian trên thị trường trái phiếu, yêu cầu họ tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý cao hơn.

Nghị định 306/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 9/1/2026. Đối với các vụ việc vi phạm đã có quyết định xử phạt hoặc đã thi hành xong trước thời điểm này nhưng vẫn còn khiếu nại, cơ quan chức năng sẽ giải quyết theo các quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm hành vi được thực hiện.

P.T