Đa dạng cách thức dạy lịch sử

(LĐTĐ) Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Dân ta phải biết sử ta/Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”. Vấn đề đặt ra để học sinh yêu sử, có lòng tự tôn dân tộc, điều quan trọng phải đa dạng hóa cách học và dạy lịch sử.
Dạy Lịch sử qua phần mềm điện tử Thầy giáo dạy Lịch sử bằng thơ xác lập Kỷ lục Việt Nam

Tầm quan trọng của lịch sử

Theo Nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Hoàng Anh, lịch sử xét đến cùng là những gì đã đi qua, được con người hiện tại thống kê, thể hiện lại. Lịch sử của mỗi quốc gia có số phận riêng được quyết định bởi đặc điểm địa lý nhân văn và bản lĩnh của dân tộc đó. Lịch sử là “kho chứa”, là sự tích hợp các giá trị và cũng vì thế, lịch sử trở thành một trong những điểm tựa của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia trên con đường phát triển.

Đa dạng cách thức dạy lịch sử
Các nhà trường đã và đang triển khai nhiều phương pháp giảng dạy môn Lịch sử phù hợp với từng đối tượng học sinh.

Về tầm quan trọng và những giá trị của lịch sử, sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bài diễn ca “Lịch sử nước ta” gồm hơn 200 câu lục bát trình bày lịch sử Việt Nam từ thời Vua Hùng dựng nước đến năm 1941. Ngay từ những câu đầu tiên, Bác đã khẳng định vị trí quan trọng của lịch sử dân tộc: “Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam/Kể năm hơn bốn ngàn năm/Tổ tiên rực rỡ, anh em thuận hoà”.

Trân trọng lịch sử, tự hào về truyền thống giữ nước của dân tộc, Bác đã dùng những từ ngữ phổ thông, dân dã, dễ hiểu, dễ nhớ để ca ngợi, tri ân, vinh danh các triều đại vua chúa, các đấng anh hùng có tài trị quốc an dân, phát triển đất nước, diệt giặc ngoài thù trong… Bác đã chọn lọc, xác định giới thiệu những nhân vật, những sự kiện chân thực khách quan đủ để khôi phục chính xác bức tranh hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc với những nét cơ bản về truyền thống yêu nước, đấu tranh giành độc lập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta.

Tác phẩm là một cách truyền tải lịch sử phù hợp trong điều kiện phần lớn người Việt Nam lúc bấy giờ đều không biết đọc, biết viết. Chính từ những vần thơ ấy, chính hiểu rõ được lịch sử của dân tộc mà lớp lớp người Việt Nam tự nguyện hiến dâng thân xác của mình đi theo cách mạng, đi theo Bác làm nên những thắng lợi mang ý nghĩa thời đại sâu sắc.

“Lịch sử là quá khứ, nhưng quá khứ là một hợp phần tất yếu của hiện tại, không có quá khứ thì cũng không có tương lai. Lịch sử là niềm kiêu hãnh, là khúc tráng ca, là cả những đau đớn và thật sự là bài học kinh nghiệm để thế hệ sau nhận rõ những cạm bẫy, chông gai để không mắc phải sai lầm của thế hệ đi trước… Những bài học lịch sử rất có ích để thế hệ mai sau tỏ lòng kính trọng các thế hệ cha ông đã có công dựng xây Tổ quốc, là cơ sở để các em học sinh tiếp nối niềm tự hào dân tộc nhằm mạnh mẽ hơn trong xây dựng đất nước hiện nay”, Nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Hoàng Anh bày tỏ.

Thay đổi cách thức dạy và học Lịch sử

Lịch sử là môn học đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách, tư tưởng và tinh thần của mỗi người. Tuy nhiên, hiện nay, môn Lịch sử chưa thật sự được coi trọng. Nhiều học sinh chưa hứng thú đối với môn học, thái độ học tập mang tính đối phó, nặng về ghi nhớ máy móc, không hiểu bản chất của sự kiện... Thực trạng trên đặt ra vấn đề mỗi người dạy cần thay đổi một cách tích cực, hướng tới việc nâng cao chất lượng giảng dạy, đồng thời giúp học sinh phát huy năng lực của bản thân, trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng để giải quyết các vấn đề của thực tiễn cuộc sống.

Có thể nói, một dân tộc vững mạnh hay không phụ thuộc rất nhiều vào nền văn hóa tự cường của họ. Và truyền thống văn hóa có vững mạnh hay không phụ thuộc rất nhiều vào tình yêu sử, tình yêu dân tộc nước nhà. Lịch sử là quá khứ, nhưng tồn tại song song với thực tại. Khi chúng ta nhìn về quá khứ, giở lại những trang sử hào hùng của dân tộc, chúng ta có thể viết nên những trang mới cao đẹp hơn, một tương lai sáng lạn hơn với mọi nét văn hóa truyền thống được bảo tồn bằng một tình yêu lịch sử.

Theo ghi nhận, thời gian qua, các đơn vị, trường học đã và đang triển khai nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng dạy - học môn Lịch sử. Cùng đó, các nhà trường cũng kết hợp các nội dung liên quan đến lịch sử trong nhiều bộ môn khác dưới những hình thức khác nhau để tạo hứng thú cho học sinh.

Chẳng hạn, tại Trường Trung học cơ sở Nguyễn Trãi (quận Hà Đông, Hà Nội), các thầy cô giảng dạy bộ môn Lịch sử đã có kế hoạch chuẩn bị bài giảng công phu, chu đáo cả về nội dung lẫn đồ dùng dạy học. Đặc biệt, các thầy cô luôn đổi mới phương pháp dạy học thông qua những sự kiện, mẩu chuyện, hình ảnh minh hoạ giúp học sinh lắng nghe và hiểu tường tận kiến thức, từ đó yêu thích bộ môn Lịch sử một cách tự nhiên.

Cùng đó, nhà trường cũng tổ chức tìm hiểu kiến thức lịch sử qua các tiết chào cờ, sinh hoạt, giáo dục ngoài giờ lên lớp. Giáo viên tìm hiểu, quan tâm đến học sinh trong lớp, nắm được tâm sinh lý lứa tuổi để có sự ứng xử cho phù hợp, biết lắng nghe và thấu hiểu các em, biết khen đúng lúc để kích thích sự ham học của học sinh, tránh gây áp lực cho các em…

“Mỗi bài dạy là một nội dung, một sự kiện, một nhân vật lịch sử, cũng có thể là nhiều nội dung, nhiều sự kiện lịch sử. Qua các sự kiện lịch sử, giáo viên nên liên hệ thực tế để giáo dục học sinh, gắn học đi đôi với hành, giúp học sinh hiểu rõ hơn nội dung bài học. Nhà trường cũng tổ chức các hoạt động tự học, tự nhận thức của học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Thầy cô giao các dự án học tập; hướng dẫn học sinh sử dụng sách giáo khoa, sách bài tập, ghi chép bài. Bên cạnh đó, giáo viên thường xuyên tổ chức kiểm tra đánh giá kết hợp với học sinh tự đánh giá lẫn nhau để tăng hiệu quả học tập môn Lịch sử”, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Nguyễn Trãi Nguyễn Thị Xinh chia sẻ.

Với lợi thế nằm tại trung tâm quận Ba Đình (Hà Nội), mảnh đất linh thiêng hào hoa, giàu truyền thống lịch sử, thầy và trò Trường Trung học cơ sở Nguyễn Tri Phương may mắn có nhiều cơ hội lớn lên cùng với những không gian văn hóa lịch sử quan trọng của cả nước ngay trên địa bàn của mình như: Hoàng thành Thăng Long, Cột cờ Hà Nội, Khu Di tích Phủ Chủ tịch, Bảo tàng Hồ Chí Minh... Đó là điều kiện thuận lợi để nhà trường thực hiện một cách sáng tạo chủ trương giáo dục truyền thống lịch sử địa phương trong trường phổ thông. Những buổi trải nghiệm đầy ý nghĩa tại Bảo tàng Hồ Chí Minh hay tham gia những không gian văn hóa qua những chương trình tại Hoàng thành Thăng Long, Cột cờ Hà Nội, Lăng Bác, Tòa nhà Quốc hội, Phủ Chủ tịch, tham quan tại nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà Đại tướng Nguyễn Chí Thanh...

Những hoạt động kể trên không chỉ mang đến cho các học sinh mà còn cả với đội ngũ giáo viên những trải nghiệm về văn hóa, lịch sử dân tộc tuyệt vời, qua đó nhà trường đã thực hiện tốt sứ mệnh giáo dục của mình để những giá trị lịch sử bền vững muôn đời được trao truyền đến các học sinh theo nhiều cách thức mới mẻ khác nhau và được các em đón nhận một cách tự nhiên nhất, trân trọng nhất.

Dân tộc Việt Nam có bề dày lịch sử hào hùng. Lịch sử tạo nên cốt cách, hình hài của người Việt. Nhờ vào lịch sử, dựa chính vào lịch sử, tôn trọng lịch sử mà dân tộc ta đứng vững không bị đồng hóa và thôn tính. Bởi vậy, đừng để lịch sử bị lãng quên./.

Phạm Thảo

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Phát động toàn dân tập luyện môn bơi, phòng chống đuối nước

Phát động toàn dân tập luyện môn bơi, phòng chống đuối nước

(LĐTĐ) Sáng 27/5, tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Tiệp (Thành phố Hải Phòng) đã diễn ra lễ khai mạc hè, Ngày chạy Olympic trẻ em và phát động toàn ...
Khai trương cửa hàng UNIQLO AEON Mall Hải Phòng Lê Chân

Khai trương cửa hàng UNIQLO AEON Mall Hải Phòng Lê Chân

(LĐTĐ) Sáng 27/5, hãng thời trang UNIQLO của Nhật Bản đã chính thức khai trương cửa hàng UNIQLO tại Aeon Mall Hải Phòng Lê Chân. Đã có gần 1.000 khách hàng ...
Đại biểu Quốc hội kiến nghị quản lý giá sách giáo khoa

Đại biểu Quốc hội kiến nghị quản lý giá sách giáo khoa

(LĐTĐ) Việc tăng giá sách giáo khoa luôn nhận được sự quan tâm của xã hội, nhất là các bậc cha mẹ học sinh. Bên hành lang Quốc hội chiều 27/5, ...
Việc làm thêm giờ ảnh hưởng rất lớn đến việc chăm sóc trẻ em trong gia đình công nhân di cư

Việc làm thêm giờ ảnh hưởng rất lớn đến việc chăm sóc trẻ em trong gia đình công nhân di cư

(LĐTĐ) Ngày 27/5, Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam tổ chức Hội thảo các giải pháp đảm bảo sức khỏe và an toàn vệ sinh lao động cho người ...
Điều lệ Công đoàn Việt Nam là kim chỉ nam, định hướng các hoạt động của tổ chức Công đoàn Thủ đô

Điều lệ Công đoàn Việt Nam là kim chỉ nam, định hướng các hoạt động của tổ chức Công đoàn Thủ đô

(LĐTĐ) Chiều 27/5, Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam đã tổ chức khảo sát, đánh giá tình hình thi hành điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XII tại ...
Vietnam Airlines dành tặng món quà đặc biệt cho hành khách nhân kỷ niệm 27 năm thành lập

Vietnam Airlines dành tặng món quà đặc biệt cho hành khách nhân kỷ niệm 27 năm thành lập

(LĐTĐ) Sáng ngày 27/5, Vietnam Airlines (VNA) đã tổ chức chuyến bay đặc biệt mang số hiệu VN275 khởi hành lúc 10h sáng từ Thủ đô Hà Nội đến thành phố ...
Tuần phim ASEAN 2022: Chiếu miễn phí 7 phim điện ảnh đặc sắc

Tuần phim ASEAN 2022: Chiếu miễn phí 7 phim điện ảnh đặc sắc

(LĐTĐ) Tuần phim ASEAN 2022 tại Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức từ ngày ...

Tin khác

Phát động “Tháng hành động vì trẻ em” và triển khai các hoạt động hè năm 2022

Phát động “Tháng hành động vì trẻ em” và triển khai các hoạt động hè năm 2022

(LĐTĐ) Sáng 27/5, tại Trường Tiểu học Phan Chu Trinh, phường Điện Biên (quận Ba Đình) tổ chức Lễ phát động “Tháng hành động vì trẻ em”, triển khai các hoạt động hè năm 2022, tặng quà cho trẻ em nhân dịp 1/6, hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, chung tay xây dựng phường Điện Biên kỷ cương - văn minh đô thị.
TP.HCM: Không kiểm điểm tổ chức, cá nhân sau sai sót ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia

TP.HCM: Không kiểm điểm tổ chức, cá nhân sau sai sót ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia

(LĐTĐ) Ngày 27/5, nguồn tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ Chí Minh (GD&ĐT) cho biết, đơn vị đã có báo cáo gửi Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh (UBND TP.HCM) và Bộ GD&ĐT về kết quả thanh tra liên quan đến kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia Trung học phổ thông (THPT) năm học 2021-2022 tại Hội đồng coi thi TP.HCM.
Nâng cao chất lượng hoạt động của thư viện trong trường học

Nâng cao chất lượng hoạt động của thư viện trong trường học

(LĐTĐ) Ngày 26/5, Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cùng 18 trường Tiểu học, Trung học cơ sở trên địa bàn quận Ba Đình đã đón đoàn kiểm tra của Sở GD&ĐT Hà Nội về công tác thư viện, tiến tới công nhận danh hiệu thư viện các trường năm học 2021-2022.
Phòng ngừa và xử lý các sự cố y khoa

Phòng ngừa và xử lý các sự cố y khoa

(LĐTĐ) Ngày 26/5, báo Tiền Phong phối hợp với Trường Đại học Hồng Bàng tổ chức hội thảo: “Ứng xử ra sao với sự cố y khoa?” nhằm đưa ra những thông tin khách quan, giúp cộng đồng hiểu hơn về các sự cố y khoa, đồng thời tìm ra những giải pháp nhằm hạn chế rủi ro cho cả người bệnh và y bác sĩ.
Học sinh Việt Nam giành 3 Huy chương tại Olympic Vật lý châu Âu

Học sinh Việt Nam giành 3 Huy chương tại Olympic Vật lý châu Âu

(LĐTĐ) Tham dự kỳ thi Olympic Vật lý châu Âu lần thứ 6 năm 2022, đoàn học sinh Việt Nam đã giành 2 Huy chương Bạc và 1 Huy chương Đồng.
Trường học an toàn phòng cháy, chữa cháy

Trường học an toàn phòng cháy, chữa cháy

(LĐTĐ) Trường học là nơi thường xuyên tập trung đông người, đặc biệt là các trường mẫu giáo, tiểu học, trung học cơ sở là nơi các em nhỏ rất dễ bị hoảng loạn nếu như có cháy nổ xảy ra. Do vậy, tổ chức công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC) tại trường học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Chương trình “Sinh con, sinh cha”: Cung cấp cho phụ huynh nhiều kiến thức nuôi dạy trẻ hữu ích

Chương trình “Sinh con, sinh cha”: Cung cấp cho phụ huynh nhiều kiến thức nuôi dạy trẻ hữu ích

(LĐTĐ) Ngày 25/5, tại Hà Nội, Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam và Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Generali Việt Nam công bố báo cáo tác động độc lập của chương trình giáo dục cộng đồng về làm cha mẹ “Sinh con, sinh cha” 2020-2021 và kế hoạch hành động 2022-2023 sau khi triển khai thí điểm thành công chuỗi hội thảo tại các trường mầm non địa phương cùng nhiều nội dung trực tuyến thú vị, bổ ích, mang lại nhiều lợi ích cho hàng triệu gia đình.
Đề nghị giữ quy định Lịch sử là môn học bắt buộc với bậc trung học phổ thông

Đề nghị giữ quy định Lịch sử là môn học bắt buộc với bậc trung học phổ thông

Ủy ban Văn hóa, Giáo dục đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp thu ý kiến các tầng lớp nhân dân, ý kiến đội ngũ chuyên gia lịch sử, các đại biểu Quốc hội, quy định môn học Lịch sử cấp trung học phổ thông trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là môn học bắt buộc với khối lượng kiến thức phù hợp.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Sách giáo khoa theo bộ mới biên soạn không phải là sách dùng 1 lần

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Sách giáo khoa theo bộ mới biên soạn không phải là sách dùng 1 lần

(LĐTĐ) Ngày 25/5, tại phiên thảo luận tổ của Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đã giải thích về giá sách giáo khoa, đang được dư luận xã hội những ngày vừa qua cho rằng tăng 2-3 lần.
Hà Nội: Phê duyệt danh mục sách giáo khoa lớp 7, lớp 10 sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông

Hà Nội: Phê duyệt danh mục sách giáo khoa lớp 7, lớp 10 sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 1706/QĐ-UBND phê duyệt danh mục sách giáo khoa (SGK) lớp 7, lớp 10 sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn Thành phố.
Xem thêm
Phiên bản di động