Alo, Quán thanh xuân xin nghe!

	Hội Quán Thanh xuân: Nhìn lại một hành trình đầy cảm xúc
	Gợi lại ký ức một thời ở Liên Xô và Đông Âu

30 năm trước, khi chưa có điện thoại, mọi người đã liên lạc với nhau ra sao? Từ đó đến nay, cách kết nối đó đã trải qua những giai đoạn, những bước phát triển như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong chương trình Quán thanh xuân tháng 9 với chủ đề “Alo, Quán thanh xuân xin nghe!” được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 vào tối ngày 13/9 tới đây.

Quán thanh xuân tháng 9 sẽ là những câu chuyện xoay quanh lịch sử ngành viễn thông.

Thời đó, điện thoại thường chỉ có trong phim ảnh, hoặc trong trò chơi “nối bao diêm” của trẻ em. Muốn nói chuyện với nhau phải gặp mặt, muốn gọi điện thoại phải hẹn trước. Bởi thế mới có chuyện, nghệ sĩ Minh Vượng và Minh Hoà đạp xe từ Lò Đúc xuống Mai Dịch để gọi bạn diễn, lên đến nơi thì mất show vì muộn giờ. Hoặc là ở các vùng quê, thường có một cán bộ bưu cục làm nhiệm vụ đưa thư và nhận đánh điện đi các nơi. Hay là muốn gọi điện phải ra Bưu điện xếp hàng mỏi chân, nói chuyện riêng mà cả xóm nghe thấy… Cho đến thập kỷ 80, trước thời đổi mới, dịp Tết, tất cả các bốt điện thoại đều kín người, cả gia đình từ đồng bằng sông Cửu Long lên thành phố Hồ Chí Minh để gọi điện liên tỉnh, vừa nói được câu “Má à” là cả nhà bật khóc...

Vào thập kỷ 90, điện thoại bàn xuất hiện, lúc đó loại điện thoại này được ưu tiên lắp cho các cơ quan nhà nước, đơn vị kinh tế và cán bộ từ cấp Cục, Vụ, Viện... trở lên. Với người dân, rất ít gia đình được lắp đặt. Ở các tỉnh, thành phố, thị xã còn hiếm hơn nữa. Trên cả nước, bình quân là 300 người dân mới có 1 thuê bao điện thoại.

Có không biết bao câu chuyện xoay quanh cái điện thoại bàn. Chả hạn như vấn nạn gọi “chùa” điện thoại cơ quan với những hoá đơn dài dằng dặc cần truy tên xem của ai, chủ nhân những cuộc điện thoại giá cao ngất ngưởng có khi còn bị trừ cả thi đua.

Cuối thập kỷ 90, sự xuất hiện của những chiếc điện thoại to, với màn hình đen trắng, gợi nhớ đến hình ảnh “cục gạch”. Thời điểm 1999-2000, để sở hữu chiếc điện thoại này, phải chi khoảng 4 triệu đồng, tương đương mức chi tiêu vài tháng của một gia đình bình thường. Cước phí mỗi phút gọi điện thoại di động lúc bấy giờ rất đắt đỏ.

Trước khi điện thoại di động trở nên phổ biến như ngày hôm nay, ở những nơi đặc biệt như đảo xa, những thông tin như vợ sinh con, gia đình có việc... phải cả tháng sau mới đến được với chiến sĩ. Điện thoại di động không còn chỉ là một phương tiện liên lạc, nó là “bà mối” kết nối tình yêu.

Khi chiếc điện thoại di động trở thành sở hữu cá nhân với giá cước rẻ, không còn độc quyền, mọi người từ công nhân, nông dân đều có thể sở hữu điện thoại di động. Tuần tra biên giới với hình ảnh rõ nét hơn, báo tin dễ dàng hơn, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia. Đời sống tình cảm của con người được cải thiện. Chẳng hạn như câu chuyện được nghe từ lính đảo Trường Sa: Trước khi có điện thoại di động phổ biến, lính được 1 lần gọi về nhà mỗi tuần, sĩ quan được 2 lần...

Ngày xưa, phải thật xa, thật lâu mới liên lạc được với nhau, nên mối liên hệ đó trở nên rất đáng quý, đáng mong chờ. Giờ đây một cú click có thể kết nối thì thay vì tiếp xúc trực tiếp, người ta có thói quen dùng những ngôn ngữ “không cảm xúc” với nhau. Gần mà lại thành xa là như vậy.

Tuy nhiên, giá trị kết nối của điện thoại di động luôn có ý nghĩa lớn lao. Với nhà báo Ngô Bá Lục tết vừa qua là lần đầu tiên kết nối Facetime với mẹ 90 tuổi. Với Nghệ sĩ ưu tú Minh Vượng, trong giai đoạn Covid, bản thân là người có bệnh nền, phải nghiêm túc giãn cách xã hội, các phương tiên kết nối đã giúp chị có một nhịp sống “bình thường mới”. Hay là câu chuyện do ông Mai Liêm Trực kể về chiếc thuyền gặp nạn năm 2008, trên thuyền có 7 thuỷ thủ thay phiên nhau sử dụng chiếc điện thoại để liên lạc về, giúp cứu nạn cứu hộ thành công.

Các phương thức truyền tin đã bảo vệ cuộc sống của chúng ta. Ngoài đường truyền di động, internet, các giải pháp công nghệ của xã hội số đang giúp con người có cuộc sống tiện ích hơn, kết nối nhiều hơn, hiệu quả hơn.

Dù các phương thức ngày càng hiện đại, nhưng có những giá trị không bao giờ thay đổi và cần được giữ gìn, đó là Kết nối tình thân giữa con người và con người. Viễn thông và Công nghệ thông tin giúp chúng ta thay đổi cuộc sống, lưu giữ cuộc sống, kết nối con người, kết nối tình thân.