Vụ trục lợi BHXH một lần tại TP.HCM: Bao giờ giải quyết quyền lợi cho người lao động?

Thế nhưng đến nay, điều mà người lao động và dư luận đặc biệt quan tâm là hướng giải quyết của cơ quan chức năng có liên quan nhằm chi trả đúng tiền BHXH một lần kịp thời cho người lao động mất việc có nhu cầu hưởng BHXH một lần.

Trụ sở BHXH TP.HCM.

Để làm rõ hướng giải quyết vụ việc, phóng viên Báo Lao động Thủ đô đã trao đổi qua điện thoại với ông Lê Hùng Sơn, Giám đốc BHXH Việt Nam và được cho biết: "Tôi đã chỉ đạo BHXH TP.HCM giải quyết vụ việc rồi". Trong khi đó, ông Lò Quân Hiệp, Giám đốc BHXH TP.HCM thông tin lại với phóng viên Báo Lao động Thủ đô: "BHXH Thành phố đang giải quyết vụ việc theo đơn thư phản ánh, tố cáo của bà Trần Tuyết Minh".

Trước đó ngày 3/12/2025 Báo Lao động Thủ đô có bài viết “Trục lợi BHXH một lần tại TP.HCM: BHXH làm đúng, sao người dân lại mất tiền?”. Bài viết đã phản ánh vụ việc bà Trần Tuyết Minh (sinh ngày 26/8/1981, ngụ tại phường Vĩnh Hội, nay là phường Xóm Chiếu, TP.HCM) vào ngày 17/9/2025 đến BHXH phường Xóm Chiếu để làm thủ tục rút BHXH một lần sau gần hai năm không tìm được việc thì được thông báo bản thân bà đã nhận BHXH một lần theo Quyết định số 7701ML951 ngày 11/3/2022 từ BHXH thành phố Vũng Tàu (nay là BHXH TP.HCM) cấp và tiền được chuyển khoản vào tài khoản mang tên Trần Tuyết Minh tại Ngân hàng ABBank, Chi nhánh Bà Rịa - Vũng Tàu với số tiền gần 250 triệu đồng.

Bà Trần Tuyết Minh đã phản ánh đến cơ quan BHXH có liên quan nhưng đến nay chưa được giải quyết. BHXH TP.HCM nhận thấy có dấu hiệu giả mạo hồ sơ trong việc lập hồ sơ đề nghị cấp lại sổ BHXH do mất và giải quyết chế độ BHXH một lần nên có văn bản đề nghị Công an TP.HCM tiếp nhận hồ sơ, xác minh làm rõ vụ việc, ngăn chặn và xử lý việc trục lợi quỹ BHXH theo quy định.

Sau khi đọc bài: "Trục lợi BHXH một lần tại TP.HCM: BHXH làm đúng, sao người dân lại mất tiền?” của Báo Lao động Thủ đô, chị Nguyễn Thị Thủy, công nhân Công ty TNHH Vận tải Điền Quân cho biết: Là một công nhân, chị rất lo lắng khi nghe thông tin có người bị kẻ gian trục lợi hàng trăm triệu đồng tiền BHXH một lần. Nhiều năm đi làm vất vả, từng đồng đóng BHXH là tiền mồ hôi nước mắt của người lao động nên khi rơi vào hoàn cảnh khó khăn, quyền được hưởng BHXH một lần là chỗ dựa quan trọng để trang trải cuộc sống trước mắt. Đến nay nghe vụ việc làm giả hồ sơ để rút tiền BHXH một lần khiến bản thân không khỏi hoang mang. Vì thế cơ quan BHXH cần xem xét, giải quyết đầy đủ quyền và lợi ích chính đáng của người mất việc; đồng thời siết chặt quy trình xác minh, bảo vệ hồ sơ của người lao động để không xảy ra sai sót hay gian lận.

Tương tự anh Trần Văn Thắng, công nhân Công ty TNHH Hoàng Minh Trí cho biết, sau khi người lao động mất việc, cuộc sống khó khăn đủ bề, tiền BHXH một lần là nguồn hỗ trợ quan trọng để trang trải trước mắt. Nhưng những thông tin về việc hồ sơ bị làm giả, người lao động có nguy cơ mất trắng khiến bản thân anh lo lắng liệu tương lai mình có phải là nạn nhân không. Do đó, anh Thắng mong muốn cơ quan BHXH cần tăng cường kiểm tra, đối chiếu thông tin để không xảy ra sai sót, giúp công nhân yên tâm rằng đồng tiền họ đóng góp bao năm qua sẽ được bảo vệ và chi trả đúng người.

Bà Trần Tuyết Minh có đơn gửi đến Báo Lao động Thủ đô phản ánh việc kẻ gian trục lợi tiền BHXH một lần của bà.

Theo Luật sư Trương Hồng Điền, Trưởng Văn phòng Luật sư Xuân Phú (Đoàn Luật sư TP.HCM): BHXH TP.HCM có thông tin việc đang giải quyết phản ánh, tố cáo của bà Minh. Như vậy, cần xác định bà Minh có đơn phản ánh, khiếu nại hay tố cáo đang được người có thẩm quyền giải quyết. Theo quy định tại điểm g, khoản 1, Điều 10 Luật BHXH 2024, người tham gia và thụ hưởng BHXH có quyền khiếu nại, tố cáo về BHXH theo quy định tại Chương IX Luật BHXH. Thủ trưởng Cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo và phải ban hành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo theo đúng quy định tại Điều 130, Điều 131. Đồng thời, sau khi ban hành kết luận giải quyết khiếu nại, tố cáo, Thủ trưởng Cơ quan BHXH phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, pháp luật hình sự thì chuyển vụ việc, kèm hồ sơ, tài liệu sang Cơ quan Cảnh sát điều tra có thẩm quyền, để tiến hành xử lý theo quy định tại khoản 2 Điều 132. Đây được xem như việc phát hiện và tố giác tội phạm, kiến nghị khởi tố từ hoạt động quản lý BHXH.

Khi chưa có kết luận chính thức bằng quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo, BHXH TP.HCM đã có thông báo chuyển hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM, cho thấy đơn vị này chưa làm đầy đủ trách nhiệm theo quy định của Luật BHXH 2024 về giải quyết khiếu nại, tố cáo. Lẽ ra, BHXH TP.HCM cần kết luận có sai phạm, có dấu hiệu tội phạm, rồi mới chuyển qua Cơ quan Cảnh sát điều tra. Trong thông báo chuyển hồ sơ đề nghị điều tra của BHXH TP.HCM (văn bản 2748/BHXH-KT ngày 21/10/2025) có nội dung: “từ những thông tin trên, nhận thấy có dấu hiệu giả mạo hồ sơ…, đề nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM tiếp nhận hồ sơ, xác minh làm rõ vụ việc, ngăn chặn và xử lý việc trục lợi quỹ BHXH”, cho thấy BHXH TP.HCM đã xác định vụ việc có dấu hiệu hình sự.

Vụ việc nói trên có dấu hiệu hình sự của tội “Làm giả tài liệu của cơ quan tổ chức, sử dụng tài liệu giả” được quy định tại Điều 341 Bộ Luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017, để thực hiện hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” được quy định tại Điều 174 Bộ Luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017.

“Lý do tôi nhận định có dấu hiệu Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174, thay vì tội Gian lận bảo hiểm xã hội theo điều 214 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017 là vì: Người sử dụng giấy tờ giả không phải là người lao động trực tiếp đóng BHXH, hành vi gian dối là để chiếm đoạt tiền BHXH một lần từ cơ quan BHXH, khác với việc người lao động đóng BHXH dùng hồ sơ giả, gian dối để được hưởng các quyền lợi BHXH của chính mình, dù đúng ra không đủ điều kiện được hưởng”, Luật sư Trương Hồng Điền phân tích.

Cũng theo Luật sư Trương Hồng Điền, qua quá trình làm việc, xác minh với người lao động, BHXH TP.HCM đã chuyển thông tin, tài liệu sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho thấy việc có đối tượng dùng thủ đoạn tinh vi, giả danh người lao động để chiếm đoạt BHXH một lần.

Trong vụ việc nói trên, theo Luật sư Trương Hồng Điền, cần xác định BHXH TP.HCM là bị hại, bị đối tượng lừa đảo dùng hồ sơ giả để chiếm đoạt tài sản. Đối với quyền lợi của bà Trần Tuyết Minh, BHXH TP.HCM cần giải pháp chi trả thỏa đáng, đúng quyền lợi cho người lao động. Khi có kết luận của Cơ quan cảnh sát điều tra về việc bà Trần Tuyết Minh không phải là người đã tiến hành hưởng BHXH một lần thì cần chi trả quyền lợi cho bà ngay mà không cần đợi đối tượng lừa đảo hoàn trả lại cho BHXH TP.HCM trước. Bởi lẽ, trách nhiệm quản lý, thẩm định hồ sơ là của BHXH và thực tế việc thẩm định hồ sơ không phát hiện ra hồ sơ giả, để BHXH bị lừa mất tiền, nên không thể ngừng chi trả cho người đóng BHXH vì họ không có lỗi, cũng như không phải là bị hại của vụ lừa đảo.

Báo Lao động Thủ đô sẽ tiếp tục thông tin vụ việc đến bạn đọc sau khi có phản hồi của các cơ quan chức năng.