Hàng giả, lãi cao, giàu nhanh chỉ người tiêu dùng thiệt kép!

Những vụ án nghiêm trọng vừa được Công an thành phố Hà Nội thông tin chi tiết: Vụ sản xuất 3,2 triệu bình chữa cháy DRAGON giả, làm giả 14 tấn thịt trâu thành thịt bò WAGYU, tổ chức sản xuất, tiêu thụ hơn 20.000 bình nước Lavie giả không chỉ là những vụ phạm pháp kinh tế, mà là hồi chuông cảnh tỉnh về sự xuống cấp đạo đức kinh doanh và nguy cơ đe dọa trực tiếp đến an toàn, sức khỏe cộng đồng. Những sản phẩm tưởng chừng quen thuộc, gần gũi nhất - bình chữa cháy, thực phẩm, nước uống - lại bị biến thành công cụ kiếm tiền bất chính, phơi bày sự liều lĩnh và tàn nhẫn của tội phạm hàng giả.

Nguy hiểm nhất là ở chỗ, hậu quả của hàng giả không chỉ là tiền mất mà còn có thể là mạng sống. Bình chữa cháy giả không chứa hoạt chất dập lửa, khiến người dân tưởng đang tự cứu mình nhưng thực ra đang đối diện với thảm họa. Thịt trâu bơm hóa chất, tạo vân mỡ giả thịt bò WAGYU, nếu chứa tạp chất hoặc phụ gia cấm có thể gây ngộ độc, ảnh hưởng gan, thận lâu dài. Nước Lavie giả, bơm từ nước máy, không qua lọc tiệt trùng, có thể nhiễm khuẩn, gây bệnh tiêu hóa. Từ những hành vi tưởng “chỉ là gian dối thương mại”, hậu quả thực tế đã là tội ác đối với sức khỏe và an toàn người dân.

Lực lượng chức năng kiểm tra, thu giữ hàng trăm bình nước Lavie giả tại xưởng sản xuất.

Cô Nguyễn Thị Mùi (giáo viên tại một trường THPT ở Hà Nội) chia sẻ: “Khi học sinh hỏi tôi tại sao bình chữa cháy lại có thể là hàng giả, tôi nói với các em rằng, hàng giả tồn tại vì có người tin và mua mà không kiểm tra. Giáo dục ý thức tiêu dùng phải bắt đầu từ nhà trường. Học sinh cần được học cách đọc nhãn hàng, kiểm tra tem, biết đặt câu hỏi về nguồn gốc sản phẩm. Càng hiểu về hóa chất, càng thấy nguy cơ của những thứ giả mà như thật”.

Ở góc độ kinh tế, chị Lê Phương Dung (cán bộ một ngân hàng thương mại) nhìn nhận: “Hàng giả không chỉ làm thiệt người tiêu dùng mà còn bóp nghẹt doanh nghiệp chân chính. Doanh nghiệp đầu tư đúng quy trình, tốn chi phí kiểm định, thuế, nhân công… trong khi kẻ làm giả chẳng tốn gì mà lại cạnh tranh bằng giá thấp. Cạnh tranh méo mó khiến ngân hàng chúng tôi cũng khó đánh giá rủi ro, bởi doanh nghiệp làm thật dễ thua lỗ, còn kẻ gian thì lại có doanh thu “ảo”. Như vậy, hàng giả không chỉ là vấn đề đạo đức mà là mối nguy cơ làm biến dạng thị trường”.

Từng nhiều năm có kinh nghiệp trong ngành kinh doanh gas, ông Nguyễn Hồng Trường (ở phường Kim Liên) cho biết: “Ngành gas cũng từng có vấn nạn tương tự - vỏ bình giả, nhãn mác nhái. Một bình gas giả có thể phát nổ, cướp đi sinh mạng của cả gia đình. Khi nghe tin bình chữa cháy DRAGON bị làm giả, tôi thấy lạnh gáy. Đó không còn là hàng kém chất lượng, mà là một quả bom trong nhà dân”. Từ những chia sẻ này, có thể thấy các ngành liên quan đến an toàn, năng lượng, phòng cháy, thực phẩm đều chịu tác động dây chuyền của hàng giả.

Kho hàng chứa hàng nghìn bình chữa cháy mang nhãn hiệu DRAGON bị lực lượng Công an Hà Nội phát hiện và thu giữ.

Không chỉ vậy, hàng giả còn phá nát niềm tin giữa người bán và người mua. Anh Tiến Dũng, chủ một nhà hàng Nhật Bản tại Hà Nội, chia sẻ: “Khách đến nhà hàng tôi, họ sẵn sàng trả 1 - 2 triệu đồng cho một suất bò WAGYU. Nếu chẳng may chúng tôi nhập phải thịt giả mà không biết, uy tín nhà hàng sẽ mất trắng. Tôi đã từng gửi mẫu thịt đi giám định DNA để chắc chắn không bị lừa. Làm ăn tử tế mà vẫn nơm nớp sợ hàng giả là điều rất đau lòng. Thực tế này cho thấy, người kinh doanh lương thiện đang phải chịu thiệt hại kép: Vừa mất khách, vừa gánh rủi ro pháp lý nếu vô tình tiêu thụ hàng giả”.

Nhìn nhận dưới góc độ pháp lý, trao đổi với phóng viên, luật sư Phạm Quốc Thanh (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) phân tích: “Theo Điều 193 Bộ luật Hình sự, tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, lương thực có khung hình phạt lên tới 15 năm tù. Nhưng cái đáng sợ là, nhiều đối tượng vẫn coi thường pháp luật vì lợi nhuận quá lớn. Điều cần làm là xử lý thật nghiêm, tịch thu tài sản, công khai danh tính để răn đe. Đồng thời, người tiêu dùng phải chủ động tố giác, lưu lại chứng cứ, không im lặng khi phát hiện hàng giả”.

Tang vật trong vụ án thịt trâu giả thịt bò WAGYU.

Từ 3 vụ án lớn liên tiếp, có thể thấy tội phạm hàng giả ngày nay hoạt động tinh vi, có tổ chức và gắn với chuỗi cung ứng rộng. Chúng không chỉ làm giả tem nhãn, mà còn “chuyển giao công nghệ giả”, mua máy móc, nhập nguyên liệu từ nước ngoài, lập công ty bình phong. Đó không còn là “gian thương lẻ”, mà là tội phạm kinh tế có tính hệ thống. Việc Công an thành phố Hà Nội đồng loạt khởi tố, thu giữ hàng trăm nghìn tang vật là hành động kịp thời, nhưng cũng bộc lộ một thực tế: Quản lý thị trường, hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc ở nhiều khâu vẫn còn lỏng lẻo.

Giải pháp căn cơ phải đến từ cả ba phía: Nhà nước - Doanh nghiệp - Người tiêu dùng. Cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, xử lý công khai các vụ án để răn đe. Doanh nghiệp cần áp dụng tem chống giả, mã QR truy xuất nguồn gốc, minh bạch hóa chuỗi cung ứng. Người tiêu dùng cần học cách phân biệt thật - giả, không ham rẻ, chỉ mua hàng ở nơi uy tín. Mỗi người dân là một “thanh tra nhỏ”, nếu cảnh giác, nếu dám lên tiếng, hàng giả sẽ khó có chỗ tồn tại.