Vì sao tài sản tham nhũng khó thu hồi?

(LĐTĐ) Thời gian qua, công tác xử lý, thu hồi tài sản thi hành án trong các vụ án nói chung và án kinh tế, tham nhũng nói riêng đã đạt được những kết quả nhất định. Mặc dù vậy, tỷ lệ thu hồi tài sản vẫn chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu, còn nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài. Để nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản thi hành án, UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 4439/QĐ-UBND về việc ban hành Chuyên đề số 15 “Công tác thu hồi tài sản trong công tác thi hành án nói chung và trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế nói riêng”.
Thu hồi triệt để tài sản tham nhũng, thất thoát Tạo chuyển biến trong việc thu hồi tài sản tham nhũng Thu hồi tài sản tham nhũng:Sáng cắp ô đi, tối cắp về cũng là tham nhũng

Nhiều khó khăn, vướng mắc

Nguyên nhân của việc thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng không cao được xác định là do vướng mắc trong cơ chế, chính sách pháp luật; do quá trình tổ chức thi hành án, trình tự, thủ tục thi hành án; do sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan; do ý thức của người phải thi hành án…

Cụ thể, pháp luật hình sự mới chỉ quy định về việc không áp dụng hình phạt tử hình đối với người phạm tội đã khắc phục cơ bản hậu quả mà chưa quy định cụ thể chính sách giảm nhẹ hình phạt đối với các trường hợp khác khi người phạm tội tham nhũng, kinh tế tự nguyện khắc phục toàn bộ hậu quả.

Vì sao tài sản tham nhũng khó thu hồi?
Bị cáo Dương Chí Dũng và đồng phạm bị xét xử về tội “Tham ô tài sản”, “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Ảnh: Doãn Tấn

Còn pháp luật tố tụng hình sự quy định, cơ quan điều tra chỉ được kê biên tài sản của bị can tương ứng với tài sản đã chiếm đoạt, thất thoát hoặc gây thiệt hại, trong khi để kết luận giá trị tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát phải qua quá trình điều tra, giám định tư pháp lâu dài, nên dễ bị lợi dụng tẩu tán tài sản. Bên cạnh đó, pháp luật về thi hành án dân sự chưa có quy định cơ chế riêng trong việc thu hồi tài sản cho Nhà nước nên quá trình tổ chức thi hành án còn nhiều vướng mắc phát sinh, kéo dài…

Đáng nói, cơ chế quản lý tài sản của cá nhân, tổ chức còn thiếu hiệu quả, vẫn còn nhiều giao dịch kinh tế, dân sự thanh toán bằng tiền mặt. Đồng thời, cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn còn thiếu triệt để, gây nhiều khó khăn cho việc xác minh điều kiện thi hành án và xử lý để thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát. Việc xử lý cổ phiếu, cổ phần của cá nhân, doanh nghiệp gặp khó khăn, vướng mắc do pháp luật về thi hành án dân sự chưa quy định cụ thể, chưa có hướng dẫn cụ thể để áp dụng thực hiện…

Việc thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế ở nước ngoài cũng gặp nhiều khó khăn do có sự khác biệt về chế độ chính trị, pháp luật và cơ chế phân công trách nhiệm phòng, chống tội phạm ở mỗi nước, cơ sở pháp lý cho việc hợp tác quốc tế chưa đầy đủ. Một số quy định chỉ mang tính nguyên tắc, thiếu các điều khoản điều chỉnh hoạt động liên quan đến tương trợ tư pháp, liên quan đến phong tỏa, kê biên, thu giữ, tịch thu tài sản và xử lý tài sản do phạm tội mà có...

Hiện nay, việc phối hợp giữa cơ quan thi hành án với các ngân hàng trong việc khấu trừ tiền trong tài khoản gặp nhiều khó khăn. Một số ngân hàng yêu cầu cơ quan thi hành án phải cung cấp văn bản phân công chấp hành viên tổ chức thi hành mới thực hiện yêu cầu phối hợp trong việc cung cấp xác minh số tài khoản, số dư tài khoản, phong tỏa tài khoản, khấu trừ tiền để thi hành án. Một số ngân hàng lại không thực hiện Quyết định cưỡng chế khấu trừ tiền theo quy định của pháp luật… Cùng với đó, một số Trung tâm lưu ký chứng khoán cũng không giải tỏa tài khoản chứng khoán theo yêu cầu của cơ quan thi hành án, không giải tỏa tài khoản chứng khoán khi chưa có văn bản của cơ quan công an về việc giải tỏa đối với các tài khoản đã bị phong tỏa trong giai đoạn điều tra.

Một khó khăn khác khiến cho việc thu hồi tài sản tham nhũng không cao là người phạm tội kinh tế, tham nhũng thường có hiểu biết pháp luật, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đối phó ngay từ khi thực hiện các hành vi phạm tội, chủ động xóa dấu vết, che giấu, tẩu tán tài sản (kể cả tẩu tán ra nước ngoài), rồi lợi dụng việc khiếu nại, tố cáo, cố tình trì hoãn kéo dài thời gian thi hành án.

Cần có cơ chế xử lý tài sản

Trong quá trình tổ chức thi hành án, việc xử lý tài sản mất nhiều thời gian, phải thực hiện nhiều trình tự, thủ tục, xác định quyền sở hữu tài sản của đương sự gặp khó khăn do sở hữu chung, đồng sở hữu. Bên cạnh đó, tài sản kê biên trong các vụ án tham nhũng, kinh tế chủ yếu là các dự án bất động sản, đất đai, nhà xưởng, ô tô, cổ phiếu…, nhưng những tài sản này chỉ được xử lý khi bản án đã có hiệu lực.

Vì sao tài sản tham nhũng khó thu hồi?
Bị cáo Giang Kim Đạt tại phiên tòa xét xử về tội Tham ô tài sản. Ảnh: Phương Thảo

Trong khi đó, đây là những loại tài sản có những biến động cao và giá trị nên đến thời điểm cơ quan thi hành án xử lý tài sản kê biên để thi hành án thi hầu hết các tài sản này đã bị giảm giá trị rất nhiều lần. Vì vậy, cơ quan Thi hành án dân sự cho rằng cần có cơ chế xử lý tài sản phong tỏa, kê biên nhằm hạn chế tối đa tình trạng giảm giá trị đối với các loại tài sản này.

Thực tiễn cho thấy, đối tượng phạm tội tham nhũng, kinh tế là những người có chức vụ, quyền hạn, nhiều mối quan hệ nên tài sản tham nhũng luôn tiềm ẩn nguy cơ cao bị tẩu tán, chuyển nhượng, đến khi phát hiện phạm tội hầu hết không có tài sản. Đồng thời, họ cũng thường bất hợp tác với cơ quan thi hành án, chưa kể đa số người phải thi hành án phải chấp hành hình phạt tù dài hạn nên không có thu nhập để thi hành án.

Đáng nói, việc xác minh điều kiện thi hành án gặp khó khăn, mất nhiều thời gian như không truy tìm, xác minh được tài sản của người phải thi hành án, người phải thi hành án không có tài sản để thi hành án hoặc có tài sản nhưng giá trị rất nhỏ so với nghĩa vụ phải thi hành (ví dụ như các vụ Dương Chí Dũng, Bùi Thị Bích Loan, Phạm Thị Bích Lương...).

Pháp luật về thi hành án dân sự cũng chưa có quy định riêng về trình tự, thủ tục thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế, mà được áp dụng như đối với các vụ việc dân sự thông thường, thực hiện nhiều thủ tục, nhiều khâu, nhiều bước, trong khi các tài sản tham nhũng cần phải xử lý nhanh để thu hồi, cũng khiến cho việc thu hồi chưa đạt được kết quả cao.

Trong khi đó, công tác điều tra án tham nhũng thường mất nhiều thời gian, nhiều giai đoạn, do nhiều cơ quan có chức năng khác nhau thực hiện, nên khi các cơ quan có thẩm quyền chưa kịp thời áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để thu giữ, kê biên tài sản, đã dẫn đến các đối tượng lợi dụng để tẩu tán tài sản.

Nhiều bản án Tòa tuyên với số tiền thu hồi đặc biệt lớn, nhưng tài sản để đảm bảo thi hành án rất ít, hoặc đương sự không có tài sản, điều kiện thi hành án... Bên cạnh đó, còn có quan điểm khác nhau về việc xử lý số tiền thu được, dẫn đến việc thi hành án chưa được giải quyết dứt điểm như vụ Giang Kim Đạt, Vinasin, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (SBIC)...

Theo Cục Thi hành án dân sự Hà Nội, để việc thu hồi tài sản tham nhũng đạt kết quả tốt, cần tăng cường sự quan tâm hơn nữa trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cơ quan, ban ngành của Thành phố liên quan đến công tác thu hồi tài sản thi hành án nói chung và công tác thu hồi tài sản trong các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng nói riêng. Tiếp tục xác định công tác thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án tham nhũng, kinh tế là nhiệm vụ chính trị quan trọng cần ưu tiên tập trung thực hiện./.

Phương Thảo

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu hoàn thiện Đề án xử lý dự án Đạm Hà Bắc

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu hoàn thiện Đề án xử lý dự án Đạm Hà Bắc

(LĐTĐ) Mới đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đi kiểm tra, khảo sát thực địa và làm việc với lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan liên quan ...
Đưa quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Công đoàn hai Thủ đô Hà Nội và Viêng Chăn đi vào chiều sâu, thực chất

Đưa quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Công đoàn hai Thủ đô Hà Nội và Viêng Chăn đi vào chiều sâu, thực chất

(LĐTĐ) Chiều 14/8, tại trụ sở Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã diễn ra buổi hội đàm và ký biên bản ghi nhớ quan hệ hợp tác ...
Giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhiệm vụ chính trị đặc biệt

Giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhiệm vụ chính trị đặc biệt

(LĐTĐ) Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh và phát huy ý ...
Hà Nội: Hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động đầy đủ, kịp thời

Hà Nội: Hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động đầy đủ, kịp thời

(LĐTĐ) Triển khai thực hiện Quyết định số 08/2022/QĐ-TTg ngày 28/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động, Ủy ban nhân dân ...
Chậm chi hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động

Chậm chi hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động

(LĐTĐ) Mặc dù hiện nay Trung ương đã chuyển tiền về cho tỉnh nhưng do các cơ quan chức năng của tỉnh Bình Dương đang phải hoàn thành các thủ tục ...
Bình Dương: Hơn 35.000 thẻ căn cước công dân chưa được cấp phát do không xác định được chủ nhân

Bình Dương: Hơn 35.000 thẻ căn cước công dân chưa được cấp phát do không xác định được chủ nhân

(LĐTĐ) Trước thắc mắc của người dân về việc Công an tỉnh Bình Dương trả thẻ căn cước công dân (CCCD) cho người dân bị chậm trễ, đại diện Công an ...
Năm học 2022-2023: Đoàn kết, đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng

Năm học 2022-2023: Đoàn kết, đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng

(LĐTĐ) Trên cơ sở những kết quả đã đạt được và khắc phục tồn tại, hạn chế trong năm học 2021-2022, ngành Giáo dục xác định chủ đề năm học 2022-2023 ...

Tin khác

Cựu Trưởng Công an quận Tây Hồ Phùng Anh Lê hầu tòa

Cựu Trưởng Công an quận Tây Hồ Phùng Anh Lê hầu tòa

(LĐTĐ) Hôm nay, ngày 12/8, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã đưa bị cáo Phùng Anh Lê (Cựu Đại tá, Trưởng Công an quận Tây Hồ) ra xét xử về tội "Nhận hối lộ" theo quy định tại Điều 354 Bộ luật hình sự.
Y án sơ thẩm đối với Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu pháp luật và chính sách phát triển bền vững

Y án sơ thẩm đối với Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu pháp luật và chính sách phát triển bền vững

(LĐTĐ) Chiều 11/8, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án "Trốn thuế" đối với bị cáo Đặng Đình Bách (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu pháp luật và chính sách phát triển bền vững - LPSD).
Giảm án tù cho bị cáo Phan Mai Lợi

Giảm án tù cho bị cáo Phan Mai Lợi

(LĐTĐ) Ngày 11/8, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã mở phiên phúc thẩm xét đơn kháng cáo của bị cáo Mai Phan Lợi (51 tuổi, cựu Chủ tịch hội đồng khoa học Trung tâm truyền thông giáo dục cộng đồng - MEC) và Bạch Hùng Dương (47 tuổi, cựu giám đốc MEC) cùng về tội “Trốn thuế”.
8 bị cáo trong vụ buôn lậu gần 200 triệu lít xăng dầu kháng cáo, xin giảm nhẹ hình phạt

8 bị cáo trong vụ buôn lậu gần 200 triệu lít xăng dầu kháng cáo, xin giảm nhẹ hình phạt

(LĐTĐ) Sau thời gian tuyên án, đến nay, Tòa án quân sự Quân khu 7 đã nhận được đơn kháng cáo của 8 bị cáo trong vụ án buôn lậu gần 200 triệu lít xăng dầu.
Y án chung thân đối với "trùm" đa cấp Lê Xuân Giang

Y án chung thân đối với "trùm" đa cấp Lê Xuân Giang

(LĐTĐ) Ngày 1/8, Tòa án nhân Cấp cao tại Hà Nội đã tuyên án Lê Xuân Giang (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Liên Kết Việt) và 6 đồng phạm trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng của 68.000 nhà đầu tư.
Phạt tù đối tượng pha rượu với cồn bán kiếm lời khiến 3 người tử vong

Phạt tù đối tượng pha rượu với cồn bán kiếm lời khiến 3 người tử vong

(LĐTĐ) Ngày 25/7, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã đưa ra xét xử và tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Quỳnh mức án 17 năm tù về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”.
Các cựu Bí thư và Chủ tịch tỉnh Bình Dương sắp hầu tòa tại Hà Nội

Các cựu Bí thư và Chủ tịch tỉnh Bình Dương sắp hầu tòa tại Hà Nội

(LĐTĐ) Toàn án nhân dân thành phố Hà Nội dự kiến ngày 15/8 sẽ mở phiên tòa xét xử ông Trần Văn Nam, cựu Bí thư Tỉnh ủy và ông Trần Thanh Liêm, cựu Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Bình Dương cùng 26 bị can khác do liên quan đến những sai phạm tại 2 khu “đất vàng” ở thành phố Thủ Dầu Một (tỉnh Bình Dương).
Xét xử nhóm đối tượng bắt cóc, đánh đập phụ nữ để đòi nợ

Xét xử nhóm đối tượng bắt cóc, đánh đập phụ nữ để đòi nợ

(LĐTĐ) Do gặp khó khăn không thể trả nợ đúng hạn, chị H đã tìm các thay đổi chỗ ở, lánh mặt nhưng cuối cùng vẫn bị nhóm cho vay tiền bắt cóc, đánh đập để đòi 1 tỷ đồng.
Nhân viên ngân hàng lợi dụng việc xử lý nợ xấu để chiếm đoạt xe Porsche Macan

Nhân viên ngân hàng lợi dụng việc xử lý nợ xấu để chiếm đoạt xe Porsche Macan

(LĐTĐ) Ngày 22/7, Tòa án nhân dân nhân dân thành phố Hà Nội đã đưa bị cáo Lê Xuân Lương (sinh năm 1990, cựu nhân viên Ngân hàng SeABank) ra xét xử về tội “Tham ô tài sản”.
Xét xử đối tượng môi giới bán thận để hưởng lợi

Xét xử đối tượng môi giới bán thận để hưởng lợi

(LĐTĐ) Ngày 20/7, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở phiên tòa hình sự sơ thẩm xét xử bị cáo Cao Xuân Chương về ba tội danh: “Mua bán người dưới 16 tuổi”, “Mua bán người” và “Mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người”. Bị hại trong vụ án là nhiều cá nhân, trong đó có bé gái hơn 13 tuổi.
Xem thêm
Phiên bản di động