Vì sao tài sản tham nhũng khó thu hồi?

(LĐTĐ) Thời gian qua, công tác xử lý, thu hồi tài sản thi hành án trong các vụ án nói chung và án kinh tế, tham nhũng nói riêng đã đạt được những kết quả nhất định. Mặc dù vậy, tỷ lệ thu hồi tài sản vẫn chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu, còn nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài. Để nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản thi hành án, UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 4439/QĐ-UBND về việc ban hành Chuyên đề số 15 “Công tác thu hồi tài sản trong công tác thi hành án nói chung và trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế nói riêng”.
Thu hồi triệt để tài sản tham nhũng, thất thoát Tạo chuyển biến trong việc thu hồi tài sản tham nhũng Thu hồi tài sản tham nhũng:Sáng cắp ô đi, tối cắp về cũng là tham nhũng

Nhiều khó khăn, vướng mắc

Nguyên nhân của việc thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng không cao được xác định là do vướng mắc trong cơ chế, chính sách pháp luật; do quá trình tổ chức thi hành án, trình tự, thủ tục thi hành án; do sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan; do ý thức của người phải thi hành án…

Cụ thể, pháp luật hình sự mới chỉ quy định về việc không áp dụng hình phạt tử hình đối với người phạm tội đã khắc phục cơ bản hậu quả mà chưa quy định cụ thể chính sách giảm nhẹ hình phạt đối với các trường hợp khác khi người phạm tội tham nhũng, kinh tế tự nguyện khắc phục toàn bộ hậu quả.

Vì sao tài sản tham nhũng khó thu hồi?
Bị cáo Dương Chí Dũng và đồng phạm bị xét xử về tội “Tham ô tài sản”, “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Ảnh: Doãn Tấn

Còn pháp luật tố tụng hình sự quy định, cơ quan điều tra chỉ được kê biên tài sản của bị can tương ứng với tài sản đã chiếm đoạt, thất thoát hoặc gây thiệt hại, trong khi để kết luận giá trị tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát phải qua quá trình điều tra, giám định tư pháp lâu dài, nên dễ bị lợi dụng tẩu tán tài sản. Bên cạnh đó, pháp luật về thi hành án dân sự chưa có quy định cơ chế riêng trong việc thu hồi tài sản cho Nhà nước nên quá trình tổ chức thi hành án còn nhiều vướng mắc phát sinh, kéo dài…

Đáng nói, cơ chế quản lý tài sản của cá nhân, tổ chức còn thiếu hiệu quả, vẫn còn nhiều giao dịch kinh tế, dân sự thanh toán bằng tiền mặt. Đồng thời, cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn còn thiếu triệt để, gây nhiều khó khăn cho việc xác minh điều kiện thi hành án và xử lý để thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát. Việc xử lý cổ phiếu, cổ phần của cá nhân, doanh nghiệp gặp khó khăn, vướng mắc do pháp luật về thi hành án dân sự chưa quy định cụ thể, chưa có hướng dẫn cụ thể để áp dụng thực hiện…

Việc thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế ở nước ngoài cũng gặp nhiều khó khăn do có sự khác biệt về chế độ chính trị, pháp luật và cơ chế phân công trách nhiệm phòng, chống tội phạm ở mỗi nước, cơ sở pháp lý cho việc hợp tác quốc tế chưa đầy đủ. Một số quy định chỉ mang tính nguyên tắc, thiếu các điều khoản điều chỉnh hoạt động liên quan đến tương trợ tư pháp, liên quan đến phong tỏa, kê biên, thu giữ, tịch thu tài sản và xử lý tài sản do phạm tội mà có...

Hiện nay, việc phối hợp giữa cơ quan thi hành án với các ngân hàng trong việc khấu trừ tiền trong tài khoản gặp nhiều khó khăn. Một số ngân hàng yêu cầu cơ quan thi hành án phải cung cấp văn bản phân công chấp hành viên tổ chức thi hành mới thực hiện yêu cầu phối hợp trong việc cung cấp xác minh số tài khoản, số dư tài khoản, phong tỏa tài khoản, khấu trừ tiền để thi hành án. Một số ngân hàng lại không thực hiện Quyết định cưỡng chế khấu trừ tiền theo quy định của pháp luật… Cùng với đó, một số Trung tâm lưu ký chứng khoán cũng không giải tỏa tài khoản chứng khoán theo yêu cầu của cơ quan thi hành án, không giải tỏa tài khoản chứng khoán khi chưa có văn bản của cơ quan công an về việc giải tỏa đối với các tài khoản đã bị phong tỏa trong giai đoạn điều tra.

Một khó khăn khác khiến cho việc thu hồi tài sản tham nhũng không cao là người phạm tội kinh tế, tham nhũng thường có hiểu biết pháp luật, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đối phó ngay từ khi thực hiện các hành vi phạm tội, chủ động xóa dấu vết, che giấu, tẩu tán tài sản (kể cả tẩu tán ra nước ngoài), rồi lợi dụng việc khiếu nại, tố cáo, cố tình trì hoãn kéo dài thời gian thi hành án.

Cần có cơ chế xử lý tài sản

Trong quá trình tổ chức thi hành án, việc xử lý tài sản mất nhiều thời gian, phải thực hiện nhiều trình tự, thủ tục, xác định quyền sở hữu tài sản của đương sự gặp khó khăn do sở hữu chung, đồng sở hữu. Bên cạnh đó, tài sản kê biên trong các vụ án tham nhũng, kinh tế chủ yếu là các dự án bất động sản, đất đai, nhà xưởng, ô tô, cổ phiếu…, nhưng những tài sản này chỉ được xử lý khi bản án đã có hiệu lực.

Vì sao tài sản tham nhũng khó thu hồi?
Bị cáo Giang Kim Đạt tại phiên tòa xét xử về tội Tham ô tài sản. Ảnh: Phương Thảo

Trong khi đó, đây là những loại tài sản có những biến động cao và giá trị nên đến thời điểm cơ quan thi hành án xử lý tài sản kê biên để thi hành án thi hầu hết các tài sản này đã bị giảm giá trị rất nhiều lần. Vì vậy, cơ quan Thi hành án dân sự cho rằng cần có cơ chế xử lý tài sản phong tỏa, kê biên nhằm hạn chế tối đa tình trạng giảm giá trị đối với các loại tài sản này.

Thực tiễn cho thấy, đối tượng phạm tội tham nhũng, kinh tế là những người có chức vụ, quyền hạn, nhiều mối quan hệ nên tài sản tham nhũng luôn tiềm ẩn nguy cơ cao bị tẩu tán, chuyển nhượng, đến khi phát hiện phạm tội hầu hết không có tài sản. Đồng thời, họ cũng thường bất hợp tác với cơ quan thi hành án, chưa kể đa số người phải thi hành án phải chấp hành hình phạt tù dài hạn nên không có thu nhập để thi hành án.

Đáng nói, việc xác minh điều kiện thi hành án gặp khó khăn, mất nhiều thời gian như không truy tìm, xác minh được tài sản của người phải thi hành án, người phải thi hành án không có tài sản để thi hành án hoặc có tài sản nhưng giá trị rất nhỏ so với nghĩa vụ phải thi hành (ví dụ như các vụ Dương Chí Dũng, Bùi Thị Bích Loan, Phạm Thị Bích Lương...).

Pháp luật về thi hành án dân sự cũng chưa có quy định riêng về trình tự, thủ tục thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế, mà được áp dụng như đối với các vụ việc dân sự thông thường, thực hiện nhiều thủ tục, nhiều khâu, nhiều bước, trong khi các tài sản tham nhũng cần phải xử lý nhanh để thu hồi, cũng khiến cho việc thu hồi chưa đạt được kết quả cao.

Trong khi đó, công tác điều tra án tham nhũng thường mất nhiều thời gian, nhiều giai đoạn, do nhiều cơ quan có chức năng khác nhau thực hiện, nên khi các cơ quan có thẩm quyền chưa kịp thời áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để thu giữ, kê biên tài sản, đã dẫn đến các đối tượng lợi dụng để tẩu tán tài sản.

Nhiều bản án Tòa tuyên với số tiền thu hồi đặc biệt lớn, nhưng tài sản để đảm bảo thi hành án rất ít, hoặc đương sự không có tài sản, điều kiện thi hành án... Bên cạnh đó, còn có quan điểm khác nhau về việc xử lý số tiền thu được, dẫn đến việc thi hành án chưa được giải quyết dứt điểm như vụ Giang Kim Đạt, Vinasin, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (SBIC)...

Theo Cục Thi hành án dân sự Hà Nội, để việc thu hồi tài sản tham nhũng đạt kết quả tốt, cần tăng cường sự quan tâm hơn nữa trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cơ quan, ban ngành của Thành phố liên quan đến công tác thu hồi tài sản thi hành án nói chung và công tác thu hồi tài sản trong các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng nói riêng. Tiếp tục xác định công tác thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án tham nhũng, kinh tế là nhiệm vụ chính trị quan trọng cần ưu tiên tập trung thực hiện./.

Phương Thảo

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Để Thủ đô thực sự  là “thành phố sáng tạo”

Để Thủ đô thực sự là “thành phố sáng tạo”

(LĐTĐ) Đến nay, tròn 2 năm Hà Nội chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới “Các Thành phố sáng tạo của UNESCO” ở lĩnh vực Thiết kế sáng tạo. ...
Cảnh giác với biến chủng mới Omicron

Cảnh giác với biến chủng mới Omicron

(LĐTĐ) Hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc Covid-19 với biến chủng mới Omicron. Tuy nhiên, để chủ động ngăn chặn nguy cơ xâm nhập của biến chủng ...
Giữ “nếp làng” trong quá trình đô thị hóa

Giữ “nếp làng” trong quá trình đô thị hóa

(LĐTĐ) Tại Hội thảo “Thực trạng quản lý quy hoạch, xây dựng, kiến trúc cảnh quan tại các huyện của Hà Nội”, do Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội ...
Các làng hoa, cây cảnh tất bật vào vụ Tết

Các làng hoa, cây cảnh tất bật vào vụ Tết

(LĐTĐ) Chỉ còn khoảng 2 tháng nữa là tới Tết Nguyên đán Nhâm Dần, tại các vùng trồng hoa ở Hà Nội đang tất bật chuẩn bị cho vụ hoa cuối ...
Cơ hội vàng từ thương mại điện tử

Cơ hội vàng từ thương mại điện tử

(LĐTĐ) Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đang có những diễn biến phức tạp, thị trường thương mại điện tử trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Việc ứng dụng ...
Tiến sĩ người Dao ở Hà Nội

Tiến sĩ người Dao ở Hà Nội

(LĐTĐ) Với trăn trở của một người nghiên cứu và đam mê văn hóa mong muốn dùng những tri thức bản địa đặc trưng của dân tộc để giúp người Dao ...
Chào tháng Mười hai dấu yêu

Chào tháng Mười hai dấu yêu

(LĐTĐ) Tháng Mười hai - tháng cuối cùng của một năm đã tới. Thời gian thấm thoắt thoi đưa. Chúng ta lại sắp chạm vào thêm một mốc thời gian của ...

Tin khác

Tăng cường thanh, kiểm tra, tránh tình trạng “lách luật” để vi phạm

Tăng cường thanh, kiểm tra, tránh tình trạng “lách luật” để vi phạm

(LĐTĐ) Thời gian gần đây, việc nhiều bác sĩ, cán bộ lãnh đạo ngành Y tế bị vướng lao lý liên quan đến công tác đấu thầu, mua sắm thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế… đã gây nhiều tranh luận. Không ít ý kiến tiếc nuối khi có những người được đánh giá rất giỏi về chuyên môn vướng sai phạm và cho rằng, cần có giải pháp để ngăn ngừa.
Xét xử phúc thẩm vụ Nhật Cường: Buộc các bị cáo liên đới bồi thường 211 tỷ đồng

Xét xử phúc thẩm vụ Nhật Cường: Buộc các bị cáo liên đới bồi thường 211 tỷ đồng

(LĐTĐ) Ngày 30/11, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã đưa ra phán quyết đối với các bị cáo trong vụ án “Buôn lậu” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường (Công ty Nhật Cường).
Xử lý nghiêm các vi phạm trong đấu giá tài sản

Xử lý nghiêm các vi phạm trong đấu giá tài sản

(LĐTĐ) Mới đây, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản", theo Điều 218, Bộ luật Hình sự liên quan đến sai phạm trong đấu giá đất tại Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đất đấu giá phía Đông Nam, thôn Cổ Dương, xã Tiên Dương, huyện Đông Anh, Hà Nội (dự án Helianthus Center Red River). Nguyên do, điều tra bước đầu cho thấy, các nghi can đã thông đồng, xác định sai giá trị của bất động sản được đưa ra đấu giá để trục lợi.
Xét xử phúc thẩm vụ Nhật Cường: Đề nghị giảm án cho một bị cáo

Xét xử phúc thẩm vụ Nhật Cường: Đề nghị giảm án cho một bị cáo

(LĐTĐ) Tại phiên xét xử chiều 29/11, Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã thực hiện quyền công tố, đề nghị Hội đồng xét xử buộc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường (Công ty Nhật Cường) phải liên đới bồi thường số tiền hơn 250 tỷ đồng và giảm án cho 1 bị cáo vì đã tích cực khắc phục hậu quả.
Xét xử vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Buộc các nhà thầu phải bồi thường hơn 811 tỷ đồng

Xét xử vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Buộc các nhà thầu phải bồi thường hơn 811 tỷ đồng

(LĐTĐ) Sáng 29/11, phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ sai phạm xảy ra tại Dự án đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi bước sang ngày làm việc thứ 6. Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân Tối cao đã tiến hành luận tội và đề nghị mức án đối với các bị cáo.
Xét xử vụ Nhật Cường: Đại điện Công ty vắng mặt, các nhân viên không đồng ý chịu trách nhiệm thay ông chủ

Xét xử vụ Nhật Cường: Đại điện Công ty vắng mặt, các nhân viên không đồng ý chịu trách nhiệm thay ông chủ

(LĐTĐ) Sáng 29/11, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án “Buôn lậu” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường (Công ty Nhật Cường) theo đơn kháng cáo của 11 bị cáo và kháng nghị của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội.
Trưởng quỹ biển thủ hàng chục tỷ đồng của Ngân hàng An Bình lĩnh án

Trưởng quỹ biển thủ hàng chục tỷ đồng của Ngân hàng An Bình lĩnh án

(LĐTĐ) Lợi dụng sự sơ hở của đồng nghiệp trong việc quản lý kho tiền, Trần Đình Đạt đã nhiều lần tự ý vào kho quỹ lấy tiền của Phòng giao dịch Hoàng Quốc Việt (Chi nhánh Hà Nội, Ngân hàng An Bình), chiếm đoạt sử dụng vào mục đích cá nhân.
Xét xử vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Làm rõ nguyên nhân khiến cao tốc 34.500 tỷ xuống cấp nghiêm trọng

Xét xử vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Làm rõ nguyên nhân khiến cao tốc 34.500 tỷ xuống cấp nghiêm trọng

(LĐTĐ) Trả lời thẩm vấn tại tòa, đại điện cơ quan giám định cho biết, kết quả giám định là chính xác, không vu vạ cho ai và chất lượng vật liệu kém chính là nguyên nhân khiến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi bị hư hỏng nghiêm trọng.
Nữ quái 4 lần phải đi chữa bệnh tâm thần nhưng vẫn buôn bán ma túy

Nữ quái 4 lần phải đi chữa bệnh tâm thần nhưng vẫn buôn bán ma túy

(LĐTĐ) Ngày 25/11, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đưa bị cáo Nguyễn Thị Bình (sinh năm 1970, trú tại quận Đống Đa) ra xét xử vì tội "Mua bán trái phép chất ma túy".
Xét xử vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: VEC cho rằng việc hư hỏng chỉ mang tính chất cục bộ

Xét xử vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: VEC cho rằng việc hư hỏng chỉ mang tính chất cục bộ

(LĐTĐ) Tại phiên tòa, đại diện Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết tôn trọng kết luận của cơ quan giám định cũng như cơ quan tố tụng. Tuy nhiên, vị này cho rằng những thiệt hại đó chỉ mang tính chất cục bộ, xuất hiện trên một số điểm của tuyến cao tốc chứ không phải toàn bộ tuyến đều bị hư hại.
Xem thêm
Phiên bản di động