Trung thu nghe kể chuyện về ông Tiến sĩ giấy và hai ông Múa gậy trông trăng

(LĐTĐ) Tết Trung thu cổ truyền không thể thiếu những đồ chơi như đèn ông sao, mặt nạ, đèn lồng… đặc biệt là ông Tiến sĩ giấy và hai ông mua gậy trông trăng. Đây cũng là những món đồ chơi dân gian được lưu truyền từ xưa cho đến nay, tạo ra một nét văn hóa đặc sắc trong dịp Tết Trung thu của người Việt.
Tết Trung thu truyền thống trong không gian Phố cổ Hà Nội Hà Nội phân luồng giao thông phục vụ lễ hội Trung thu phố cổ

Có mặt tại Ngôi nhà di sản (Mã Mây, phố Cổ Hà Nội) từ rất sớm, nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến (Vân Canh, Hoài Đức, Hà Nội), đã được các em nhỏ vây quanh để học làm đồ chơi trung thu dân gian bằng giấy bồi.

Vừa cắt giấy, dán giấy, tạo ra những món đồ chơi như ông Tiến sĩ giấy, ông Múa gậy trông trăng, nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến vừa thuyết trình cho các em nhỏ về ý nghĩa của những món đồ chơi này.

Trung thu nghe kể chuyện về ông Tiến sĩ giấy và hai ông Múa gậy trông trăng
Nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến đang dạy các em nhỏ làm ông Múa gậy trông trăng bằng giấy

Cầm một ông Tiến sĩ giấy trong tay, nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến cho biết, đây là biểu tượng của sự giỏi giang, công danh thành đạt. Ngày xưa, ông Tiến sĩ giấy chính là đồ chơi Tết Trung Thu ý nghĩa nhất đối với các em nhỏ, đặc biệt là các bé đã đến tuổi đi học, nó là món quà trân quý nhất mà người lớn trong nhà gửi gắm cho con cháu mình với mong muốn các em học hành chăm chỉ, đỗ đạt thành tài. Đây cũng là biểu tượng cho truyền thống hiếu học của dân tộc ta ẩn chưa trong món đồ chơi Trung thu nhỏ xinh cho các bé.

Ông Tiến sĩ giấy thường được làm bằng giấy màu đỏ, màu vàng, có hoa cài mũ, thẻ bài cầm tay, mão trạng nguyên và áo bào sặc sỡ, dưới chân áo được trang trí cờ quạt, họa tiết ông hổ giản dị nhẹ nhàng. Khuôn mặt ông tiến sĩ được trang trí tươi tắn, hiền hậu, có hồn thích hợp để làm đồ chơi cho trẻ em.

Trung thu nghe kể chuyện về ông Tiến sĩ giấy và hai ông Múa gậy trông trăng
Khi được nghe kể về ông Múa gậy trông trăng, các em thích thú hơn với món đồ chơi này

Trong mâm cỗ trung thu, ông Tiến sĩ giấy được đặt trang trọng nhất, xung quanh là ngũ quả và bánh trung thu cùng các món đồ chơi khác như đèn ông sao, tò he. Sau khi phá cỗ, các bé sẽ rước ông tiến sĩ đi quanh làng quanh xóm cùng với đoàn rước đèn đầy màu sắc lung linh. Sau đó ông tiến sĩ sẽ được trưng bày tại bàn học để các em luôn được nhắc nhớ về việc học hành.

Bên cạnh ông Tiến sĩ giấy, không thể thiếu hai ông Múa gậy trông trăng. Hai ông múa gậy có ý nghĩa tượng trưng khi con cháu thành đạt sẽ có người bảo vệ, che chở. Khi kết hợp hai ông múa gậy với một ông tiến sĩ sẽ thành một bộ hoàn chỉnh tượng trưng cho "quan" và "lính".

Trung thu nghe kể chuyện về ông Tiến sĩ giấy và hai ông Múa gậy trông trăng
Ông Tiến sĩ giấy được bày trên mâm cỗ Tết Trung thu

Vào thời bình, ông múa gậy trông trăng chỉ cầm gậy múa chứ không cầm gươm đao đi đánh giặc. Trước đây, theo truyền thống, mặt của ông múa gậy được làm bằng đất sét, sau đó phơi khô và vẽ màu lên. Còn hiện nay, ông múa gậy được các thợ thủ công làm bằng giấy bồi, hai tay cầm gậy dâng lên cao. Phía trên đầu ông là ông trăng tròn được làm bằng giấy màu vàng, khi trẻ con cầm chơi sẽ lắc lắc tạo ra hình tượng ông múa gậy trông trăng rất sinh động.

Ngoài ra, hai bên hông ông múa gậy còn đeo hai chiếc túi, một bên đựng gạo, một bên đựng nước, đó vẫn là hình tượng từ xa xưa khi các ông ra trận. Sau khi cúng rằm, hai ông Múa gậy trông trăng được treo ở gần cửa sổ hoặc nơi có gió.

Trung thu nghe kể chuyện về ông Tiến sĩ giấy và hai ông Múa gậy trông trăng
Ông Múa gậy chơi trăng thường được treo ở nơi có gió

“Tết Trung thu cũng là lúc trẻ bắt đầu cắp sách tới trường, các bậc cha mẹ đã gửi gắm vào các món đồ chơi dân gian này với mong muốn con em mình học hành giỏi giang, sau này lớn lên sẽ thành đạt, làm những việc có ích cho xã hội”, nghệ nhân Tuyến cho biết.

Bài và ảnh: Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Điều chỉnh lịch tuyển sinh và hướng dẫn xét tuyển thí sinh đặc cách tốt nghiệp

Điều chỉnh lịch tuyển sinh và hướng dẫn xét tuyển thí sinh đặc cách tốt nghiệp

(LĐTĐ) Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có công văn gửi các đại học, học viện, trường đại học, các trường cao đẳng tuyển sinh ngành Giáo dục Mầm non ...
Nữ lao động di cư: Gian nan hành trình vượt qua đại dịch

Nữ lao động di cư: Gian nan hành trình vượt qua đại dịch

(LĐTĐ) Làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 4 quay trở lại đã khiến nhiều phụ nữ là lao động di cư, nhập cư trên địa bàn thành phố Hà Nội gặp ...
Hà Nội: Cán bộ, công chức chỉ đến công sở khi thực sự cần thiết

Hà Nội: Cán bộ, công chức chỉ đến công sở khi thực sự cần thiết

(LĐTĐ) Hà Nội yêu cầu tất cả cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc cơ quan, đơn vị chấp hành việc giãn cách xã hội và quy định ...
Gây thiệt hại 208 tỷ đồng, nguyên Chủ tịch VEAM tiếp tục bị đề nghị truy tố

Gây thiệt hại 208 tỷ đồng, nguyên Chủ tịch VEAM tiếp tục bị đề nghị truy tố

(LĐTĐ) Nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty Máy động lực và máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) bị cáo buộc có nhiều sai phạm trong quản lý, ...
Mua sắm qua mạng khi giãn cách xã hội, lưu ý gì để không bị "viêm màng túi"

Mua sắm qua mạng khi giãn cách xã hội, lưu ý gì để không bị "viêm màng túi"

Phòng Bảo vệ người tiêu dùng (Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Công Thương) cho biết, trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 phức tạp, nhiều địa ...
Trưa 31/7: Hà Nội thêm 26 ca mắc Covid-19, trong đó có 2 ca liên quan Bệnh viện Phổi Hà Nội

Trưa 31/7: Hà Nội thêm 26 ca mắc Covid-19, trong đó có 2 ca liên quan Bệnh viện Phổi Hà Nội

(LĐTĐ) Trưa 31/7, Sở Y tế Hà Nội thông tin, từ 7 giờ đến 12 giờ ngày 31/7, Thành phố ghi nhận 26 ca mắc mới trong đó 17 ca phát ...
Kinh tế toàn cầu có thể thiệt hại 4.500 tỷ USD nếu không giúp các nước nghèo chống Covid

Kinh tế toàn cầu có thể thiệt hại 4.500 tỷ USD nếu không giúp các nước nghèo chống Covid

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho rằng, nếu không giúp các nước nghèo chống đại dịch Covid-19, nền kinh tế toàn cầu có thể thiệt hại tới 4.500 tỷ ...

Tin khác

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

(LĐTĐ) Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát chọn lối đi riêng cho mình bằng việc kết hợp thành công chất liệu sơn mài lên gỗ cho ra những tác phẩm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.
Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

(LĐTĐ) Người dân tộc Lào đến Điện Biên sinh sống từ cách đây khoảng hơn 300 năm. Nhiều thế kỷ đã trôi qua, nghề dệt thủ công truyền thống của họ vẫn luôn được gìn giữ.
Đi qua mùa thị chín

Đi qua mùa thị chín

(LĐTĐ) Những ngày cuối hạ, thời tiết thật đỏng đảnh với thoắt nắng thoắt mưa. Khi những trái mít cuối mùa rời cây, trên đầm, vài bông sen muộn cố khoe sắc cho trọn mùa, ấy là khi đã tới mùa thị. Hương thị ngát thơm, ngọt ngào đưa ta về miền cổ tích với những mảnh ký ức nho nhỏ dễ thương.
Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

(LĐTĐ) Không thể phủ nhận những lợi ích mà Cách mạng công nghiệp 4.0 đã mang lại cho các nước, trong đó có cả Việt Nam. Công nghệ số phát triển, đồng nghĩa với việc con người được tiếp xúc nhiều hơn với mạng xã hội. Nhưng liệu đây có phải là một trong những nguyên nhân khiến cho cách ứng xử giữa người với người đang ngày một kém đi?
Dịu dàng canh chua Hà Nội

Dịu dàng canh chua Hà Nội

(LĐTĐ) Canh chua vốn là món ăn quen thuộc của mọi vùng miền. Ấy thế nhưng, canh chua Hà Nội mang một nét riêng với vị chua dìu dịu khiến những ai đã từng thưởng thức thật khó quên. Mùa nào thức nấy, người nội trợ đất Hà thành thường chế biến những món canh chua không quá cầu kỳ mà vẫn thật tinh tế.
Một thoáng tường vy

Một thoáng tường vy

(LĐTĐ) Mùa hoa tường vy tới thật nhẹ nhàng và bất chợt. Khi nắng hạ lấp lánh trải vàng rực rỡ, ấy là khi những đóa tường vy đủ sắc màu đua nhau bung sắc. Hà Nội có một số con đường, không gian rờm rợp những cánh hoa mềm như lụa, mỏng như mây níu ánh nhìn của người yêu hoa.
Tò he nét đẹp xưa

Tò he nét đẹp xưa

(LĐTĐ) Những ký ức về tuổi thơ của đa số người dân Việt Nam đều gắn liền với món đồ chơi mang tên tò he. Đến nay, tuy món đồ chơi dân gian này đã không còn thịnh hành, những vẫn có những nghệ nhân đang miệt mài lưu giữ và bảo tồn nét đẹp ấy ngay trong lòng Hà Nội.
Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

(LĐTĐ) Đối với mỗi người dân Việt Nam, đình làng không chỉ đơn thuần là một địa điểm tâm linh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng. Dù có trải qua hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử, đình làng vẫn là một biểu tượng ăn sâu vào tâm thức của mỗi người.
Mãi nhớ mùa thi đặc biệt

Mãi nhớ mùa thi đặc biệt

(LĐTĐ) Có thể nói, mùa thi 2021 có những điều quá đỗi đặc biệt khi tình hình dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp. Nhưng, cũng trong thời điểm đó, chúng ta nhận ra có những việc làm chạm đến cảm xúc của tất cả mọi người, tiếp thêm động lực cho các thí sinh vượt vũ môn an toàn trong đại dịch.
Những gói hoa ngát thơm trong miền ký ức

Những gói hoa ngát thơm trong miền ký ức

(LĐTĐ) Người Hà Nội xưa thường dùng hoa bày trên đĩa để thắp hương vào những ngày sóc, vọng. Đây là nét đẹp tao nhã trong phong tục cúng lễ của người Tràng An hướng về các đấng tối cao và gia tiên. Trên bàn thờ của các gia đình người Hà Nội xưa, ngoài các phẩm vật dâng cúng, nhất định phải có chén nước thanh tịnh và một đĩa hoa.
Xem thêm
Phiên bản di động