M
27/11/2020 22:39

Tìm giải pháp nâng cao hiệu quả tự chủ giáo dục đại học

(LĐTĐ) Ngày 27/11, tại Hà Nội, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng một số cơ sở giáo dục đại học tổ chức Hội thảo Giáo dục Việt Nam 2020 với chủ đề “Tự chủ trong giáo dục đại học - Từ chính sách đến thực tiễn”.

Thi đua góp phần nâng cao chất lượng giáo dục 11 tiêu chuẩn đánh giá chất lượng chương trình đào tạo đại học từ xa Nâng tầm chất lượng nhân sự Công nghệ thông tin

Dự hội thảo có: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng; Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam và hơn 250 đại biểu đại diện các bộ, ngành, các tổ chức quốc tế, nhà quản lý cơ sở giáo dục đại học và nhiều chuyên gia, nhà khoa học...

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng khẳng định, Đảng, Nhà nước luôn coi giáo dục là quốc sách hàng đầu. Trên 30 năm đổi mới, giáo dục đại học Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mạng lưới các trường phát triển nhanh và đa dạng, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu học tập của nhân dân.

Tìm giải pháp nâng cao hiệu quả tự chủ giáo dục đại học
Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng phát biểu tại hội thảo.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục đại học từng bước hoàn thiện, là hành lang pháp lý cho giáo dục đại học phát triển phù hợp với chủ trương, định hướng đổi mới của Đảng. Đặc biệt, có nhiều chính sách mới đã được hoạch định và thực thi như việc đẩy mạnh tự chủ cho các cơ sở giáo dục đại học. Tuy nhiên, trong thực thi còn những khó khăn, rào cản, còn khoảng cách, là một nội dung trong những thách thức, đòi hỏi phải đổi mới của giáo dục đại học Việt Nam.

Hội thảo là diễn đàn để các chuyên gia, các nhà khoa học, cán bộ quản lý giáo dục và các nhà hoạch định chính sách cùng trao đổi, thảo luận về thực trạng triển khai. Trên cơ sở đó, đề xuất những ý tưởng, giải pháp nhằm nâng cao nhận thức, hướng thực hiện và kinh nghiệm tháo gỡ vướng mắc về cơ chế chính sách nhằm nâng cao hiệu quả tự chủ giáo dục đại học, phát huy sáng tạo của các cơ sở đại học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao cho công cuộc phát triển đất nước.

Có 105 bài tham luận đã được gửi tới Ban Tổ chức. Các ý kiến tại hội thảo tập trung thảo luận về một số nội dung như: Điều kiện thực hiện quyền tự chủ; những quy định pháp luật về tự chủ; cơ chế quản trị của hội đồng trường trong thực hiện tự chủ; mối quan hệ giữa cơ quan chủ quản và trường đại học; tự chủ đại học và trách nhiệm giải trình của đại diện chủ sở hữu cơ sở giáo dục đại học... Nhiều ý kiến cũng đã làm rõ thêm vấn đề tự chủ tài chính trong giáo dục đại học; trách nhiệm của Nhà nước trong đầu tư, phát triển giáo dục đại học; vấn đề sở hữu tài sản trong tự chủ đại học...

Phát biểu tham luận liên quan đến triển khai chính sách, pháp luật về tự chủ đại học, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn chia sẻ: Tự chủ đại học là xu hướng tất yếu trên thế giới, nhưng quan niệm và mức độ triển khai còn khác nhau. Tự chủ đại học không còn mới ở Việt Nam, nhưng vẫn còn quan niệm chưa đúng bản chất (vẫn thường được hiểu gắn với tự bảo đảm kinh phí). Do đó, để thực hiện tự chủ cần đổi mới nhận thức. Tuy nhiên, đổi mới nhận thức là một quá trình, cần hành động để thay đổi nhận thức chứ thể không chờ thay đổi nhận thức rồi mới hành động.

Trao đổi về bản chất của tự chủ đại học, theo Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn, đó là vấn đề tự quyết và chịu trách nhiệm của trường đại học về những hoạt động của mình. Ngoài ra, trường đại học có hệ thống quản trị nội bộ để phân quyền và trách nhiệm, đảm bảo quá trình ra quyết định và thực hiện trách nhiệm giải trình tốt hơn.

Mục tiêu của tự chủ đại học là tối ưu hoá hoạt động của toàn hệ thống. Theo đó, các trường đại học năng động, sáng tạo và hoạt động hiệu quả hơn; cơ quan quản lý tập trung làm tốt hơn chức năng giám sát và hỗ trợ; cùng với đó là nâng cao chất lượng, mang lại lợi ích lớn hơn cho người học và xã hội.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục đại học; tăng cường công tác thanh tra, giám sát và quản lý chất lượng; nâng cao nhận thức về đổi mới và tự chủ đại học; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để thực hiện tự chủ trong thời gian tới...

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo rà soát, từng bước hoàn thiện hệ thống văn bản đồng bộ cho cơ chế tự chủ trong giáo dục đại học; tăng tỷ trọng đầu tư ngân sách nhà nước cho giáo dục đại học; thành lập Ban chỉ đạo về tự chủ đại học...

Phát biểu tại hội thảo, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã điểm lại việc triển khai cơ chế tự chủ trong giáo dục đại học thời gian qua và nhấn mạnh, tinh thần tự chủ trong giáo dục đại học đã được luật hóa. Những năm vừa qua, chất lượng giáo dục đại học đã có nhiều chuyển biến, nhiều cơ sở giáo dục đại học đã lọt vào bảng xếp hạng giáo dục đại học của thế giới.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhận định, cơ chế tự chủ trong giáo dục đại học mới thực hiện được một bước, trước mắt còn một quá trình dài. Để thực hiện hiệu quả cơ chế tự chủ phải bắt đầu từ chuyên môn, có mô hình quản trị tiên tiến, nâng cao tính dân chủ, đặc biệt là việc thực hiện tự chủ phải gắn liền với trách nhiệm giải trình, nhất là trách nhiệm giải trình với người học, với xã hội, với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên...

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định, tự chủ không có nghĩa là Nhà nước không đầu tư nữa. Chính phủ đã và đang chỉ đạo quyết liệt việc thực hiện cơ chế tự chủ trong giáo dục đại học, trong đó có việc giao nhiệm vụ đặt hàng đào tạo bằng ngân sách nhà nước; bên cạnh đó là đẩy mạnh cơ chế tự chủ nhưng không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục của người nghèo và đối tượng chính sách.

T.P

Nguồn :