Mở rộng tiêm phòng sởi cho trẻ dưới 9 tháng tuổi

Gia tăng ca bệnh

Thời gian qua, tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam ghi nhận số ca mắc sởi tăng nhanh. Từ ngày 31/8 đến nay, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai Chiến dịch tiêm vắc xin phòng, chống dịch sởi cho trẻ từ 1 - 10 tuổi, góp phần làm giảm số ca mắc bệnh trong độ tuổi này.

Tuy nhiên, hệ thống giám sát ghi nhận số ca bệnh mới đang tăng ở nhóm dưới 9 tháng tuổi. Đây là nhóm tuổi nhỏ, chưa đủ tuổi để tiêm vắc xin phòng bệnh sởi theo Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia.

Tiêm vắc xin phòng chống bệnh sởi cho trẻ em.

Riêng tại Hà Nội, số ca mắc sởi cũng gia tăng và nhóm dưới 9 tháng tuổi chiếm tới gần 30% ca mắc. Cụ thể, theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, trong tuần qua, từ ngày 13/12 đến ngày 20/12, toàn Thành phố ghi nhận 50 trường hợp mắc sởi tại 24 quận, huyện, tăng 6 trường hợp so với tuần trước.

Cộng dồn năm 2024, Hà Nội ghi nhận 259 trường hợp mắc sởi tại 30/30 quận, huyện, thị xã, tăng so với cùng kỳ năm 2023. Bệnh nhân phân bố theo nhóm tuổi, trong đó, 75 trường hợp dưới 9 tháng (29,0%); 47 trường hợp 9 - 11 tháng (18,1%), 85 trường hợp 1 - 5 tuổi (32,8%), 21 trường hợp 6 - 10 tuổi (8,1%), 31 trường hợp trên 10 tuổi (12,0%).

Theo CDC Hà Nội, số ca mắc sởi đang có xu hướng gia tăng nhanh, chủ yếu ở người chưa tiêm chủng vắc xin, hoặc chưa được tiêm đầy đủ. Dự báo trong thời gian tới, số ca mắc có thể tiếp tục tăng thêm, đặc biệt ở nhóm trẻ dưới 1 tuổi và trên 5 tuổi.

Trước tình trạng trên, trong tuần qua, CDC Hà Nội đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức thực hiện các hoạt động giám sát công tác điều tra, xử lý ca bệnh, ổ dịch sởi tại Thượng Thanh, Long Biên; Xuân La, Tây Hồ; La Khê, Hà Đông; giám sát công tác triển khai tiêm chủng thường xuyên và chiến dịch tiêm chủng vắc xin bạch hầu, uốn ván (Td) tại Long Biên.

Đặc biệt, thời gian tới, CDC Hà Nội sẽ tiếp tục giám sát công tác điều tra, xử lý ca bệnh, ổ dịch sởi tại một số địa bàn nguy cơ cao như: Quỳnh Lôi (Hai Bà Trưng); Vĩnh Ngọc (Đông Anh)… Đồng thời, chỉ đạo trung tâm y tế các quận, huyện, thị xã tăng cường hoạt động giám sát sốt phát ban nghi sởi, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm 100% các trường hợp nghi ngờ mắc, tổ chức khoanh vùng, xử lý triệt để khu vực có bệnh nhân, ổ dịch theo quy định. Tiếp tục rà soát tiền sử tiêm chủng vắc xin phòng bệnh sởi của trẻ từ 1- 5 tuổi đang sinh sống trên địa bàn thành phố chưa tiêm chủng đủ mũi để tổ chức tiêm bổ sung.

Cùng với việc tăng cường các hoạt động giám sát sốt phát ban nghi sởi, CDC Hà Nội sẽ tăng cường công tác truyền thông, thông tin kịp thời, đầy đủ về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng chống dịch bệnh sởi, trong đó, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêm chủng chủ động, đầy đủ, đúng lịch vắc xin phòng bệnh.

Thêm giải pháp phòng bệnh cho trẻ

Liên quan tới việc tiêm vắc xin phòng sởi và giải pháp để khắc phục tình trạng trẻ mắc sởi khi chưa đủ tuổi tiêm chủng, Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết: Trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng bắt buộc, trẻ sẽ được tiêm 2 mũi vắc xin phòng sởi. Mũi đầu tiên khi trẻ 9 tháng tuổi. Mũi tiêm phòng bệnh sởi thứ hai được thực hiện khi trẻ 18 tháng tuổi.

Tuy nhiên, WHO đã cảnh báo, cứ sau giai đoạn 5 năm, đặc biệt sau đại dịch Covid-19, tỷ lệ tiêm chủng xuống thấp, thì khả năng sẽ có nguy cơ cao bùng phát dịch sởi ở các nước, trong đó có Việt Nam. Vì thế, ngay từ đầu năm 2024, Bộ Y tế đã xây dựng kế hoạch tiêm vắc xin sởi nằm ngoài kế hoạch tiêm chủng bắt buộc do Nhà nước miễn phí.

Với kế hoạch này, các địa phương sẽ bố trí ngân sách cho tiêm vắc xin. Độ tuổi tiêm chủng cho trẻ cũng được mở rộng theo khuyến cáo của WHO và các chuyên gia, từ 1 - 10 tuổi. Thời gian qua, đã tổ chức tiêm chủng tại 18 tỉnh, thành phố được đánh giá có nguy cơ cao, rất cao về dịch sởi. Đến nay, tỷ lệ tiêm chủng đạt gần 98%. Đặc biệt, vắc xin các tỉnh không phải mua mà từ nguồn viện trợ của WHO, với hơn 1,2 triệu liều. Hiện số vắc xin này đã được tiêm chủng hết.

Tuy nhiên, ông Đức cho biết trong quá trình tổ chức chiến dịch cũng như qua theo dõi, đánh giá, thực tế có nhiều ca mắc sởi nằm ngoài độ tuổi tiêm chủng là 9 - 18 tháng và 1 - 10 tuổi. Theo đó, có khoảng 27% số ca mắc sởi thuộc nhóm dưới 9 tháng tuổi. Đây là nhóm nằm ngoài độ tuổi tiêm chủng của chiến dịch tiêm vắc xin phòng sởi, và cũng không thuộc nhóm tiêm chủng mở rộng.

Vì vậy, Bộ Y tế đã đánh giá lại toàn bộ chiến dịch tiêm chủng, với sự hỗ trợ của các chuyên gia, sự phối hợp của các địa phương. Qua rà soát, hiện tại có 30 tỉnh xin bổ sung vào chương trình tiêm chủng chiến dịch này, và mở rộng độ tuổi tiêm chủng từ 6 - 9 tháng tuổi. “Độ tuổi từ 6 - 9 tháng tuổi phải có vắc xin riêng của nhà sản xuất mới được chỉ định tiêm. Hiện dưới 6 tháng chưa có nhà sản xuất nào, cũng không có vắc xin nào chỉ định cho tiêm với nhóm trẻ dưới 6 tháng”, ông Đức thông tin.

Hiện, Bộ Y tế đang lên kế hoạch để tiêm mở rộng tiêm chủng cho nhóm này. Trước đó, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản kiến ​​nghị, và được Bộ Y tế phê duyệt về việc tiêm vắc xin cho độ tuổi này. Trên cơ sở đó, Bộ cũng sẽ tiếp tục xây dựng kế hoạch để tiêm ở các địa phương khác.

“Hiện WHO đã có văn bản gửi cho Bộ Y tế đồng ý bổ sung thêm 260 nghìn liều vắc xin phòng sởi cho độ tuổi từ 6 - 9 tháng. Bộ Y tế đang làm thủ tục xác nhận nguồn viện trợ để phân bổ cho các tỉnh có đề xuất, qua đó kịp thời tiêm chủng cho các đối tượng trẻ này” - ông Đức thông tin thêm.

Minh Khuê