Thu phí vỉa hè dễ phát sinh tiêu cực

	Bộ Giao thông chấp thuận giảm phí trạm BOT Hòa Bình
	Dân chặn xe phản đối trạm thu phí vì những “khoảng tối mù mờ”
	Đề xuất xử phạt việc thu phí gây ùn tắc giao thông

Nên hay không nên thu phí?

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ tại các thành phố lớn, thì vấn đề quỹ đất dành cho phát triển đô thị lại vô cùng hạn hẹp, trong khi đó nhu cầu sử dụng diện tích để kinh doanh, buôn bán, trông giữ xe…đang ngày một tăng lên. Nhằm hạn chế vấn đề này, Chính phủ đã ban hành rất nhiều chính sách, văn bản, thậm chí là quy định cụ thể những tuyến phố được phép kinh doanh vỉa hè, một mặt để hạn chế việc lấn chiếm bừa bãi, mặt khác cũng giải quyết nhu cầu thực tế của người dân.

Trong khi người dân đang rất mong cơ quan chức năng có những chính sách cứng rắn, hợp lý nhằm trả lại vỉa hè, lòng đường cho người đi bộ tại các thành phố lớn, thì mới đây tại phiên họp thường kỳ của Quốc hội, dự thảo về Luật Phí và lệ phí, trong đó có quy định việc thu phí sử dụng lòng đường, vỉa hè khiến dư luận không đồng tình. Nhiều người cho rằng, vỉa hè là tài sản chung và để dành riêng cho người đi bộ, vậy tại sao lại sử dụng để kinh doanh, trông giữ xe và thu phí?

Thu phí vỉa hè, lòng đường sẽ khiến cho tình trạng lấn chiếm tràn lan gây cản trở giao thông

Anh Kiều Dũng (ở đường Nguyễn Xiển, Hoàng Mai, HN) cho biết, nếu như nhà nước cho phép thu phí lòng đường, vỉa hè, vô hình chung sẽ biến không gian công cộng thành “sở hữu” riêng, phục vụ cho lợi ích cá nhân mà không mang tính cộng đồng. Đặc biệt với thực trạng lấn chiếm vỉa hè tràn lan ở Hà Nội, TP.HCM…như hiện nay, nếu cho phép kinh doanh sẽ dẫn đến sự hỗn loạn, tạo nên một bức tranh đô thị lộn xộn. “Vỉa hè là tài sản chung, thậm chí nó không thuộc quyền sở hữu của những nhà mặt tiền, tuy nhiên hiện nay rất nhiều gia đình đã cho người khác thuê lại vỉa hè trước nhà để kinh doanh. Vì thế, nếu hợp thức hóa vấn đề này sẽ làm cho việc quản lý càng chồng chéo, cản trở giao thông…”, anh Dũng bày tỏ.

Cùng chung quan điểm với anh Dũng, chị Thu Hương (Mai Dịch, Cầu Giấy, HN) cho biết, lâu nay, việc cơ quan chức năng quản lý gắt gao diện tích lòng đường, vỉa hè. Thế nhưng, diện tích công này vẫn bị xâm hại một cách nghiêm trọng. Thậm chí trên nhiều tuyến phố, con đường nội đô, người kinh doanh lấn chiếm vỉa hè khiến người đi bộ phải xuống lòng đường để đi. Nếu Luật Phí và lệ phí thông qua quy định cho phép thu phí lòng đường, vỉa hè, người dân sẽ đi bộ ở đâu? Nếu xuống lòng đường đi bộ mà gặp tai nạn, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Trong khi rất nhiều ý kiến không đồng tình với dự thảo trên, thì cũng không ít ý kiến cho rằng, vỉa hè nên được sử dụng vào nhiều mục đích khách nhau. Bởi lẽ, trên thực tế tại các thành phố lớn, vỉa hè có diện tích lớn, nhỏ khác nhau và mật độ người lưu thông khác nhau. Vì thế, nên quy định rõ ràng, khu vực nào, tỉnh thành nào thì được kinh doanh, buôn bán và thu phí, vỉa hè nào chỉ để dành riêng cho người đi bộ và các hoạt động công cộng khác và vỉa hè nào tuyệt đối không cho buôn bán, kinh doanh.

“Nếu không quản lý được thì tiến hành thu phí để tận dụng nguồn “tài nguyên” vỉa hè, tránh tình trạng sử dụng, lấn chiếm tự phát. Tuy nhiên, trước khi thu nhà nước cần phải có những quy hoạch, quy định cụ thể về diện tích cho phép sử dụng, diện tích dành cho người đi bộ. Ngoài ra cần quy định theo tuyến đường, tuyến phố. Nếu siết chặt quản lý, ban hành những quy định hợp lý, cụ thể và chi tiết thì việc thu phí sẽ tránh thất thu một khoản tiền lớn cho ngân sách nhà nước. Hiện nay ở một số khu phố cổ của Hà Nội, nhà nước đã cho phép thu phí tại một số vỉa hè và đang có dấu hiệu tích cực”, ông Nguyễn Quốc Hùng (ở phố Huế, Hoàn Kiếm, HN) chia sẻ.

Dễ phát sinh tiêu cực

Vậy, nên hay không nên “thương mại hóa” vỉa hè, nếu đồng ý thì phải triển khai như thế nào, đó là câu hỏi được rất nhiều các đại biểu Quốc hội đưa ra. Trong khi đó xét về vấn đề quản lý đô thị, dù trong một thành phố nhưng vỉa hè ở mỗi khu vực sẽ khác nhau. Nếu được phép tiến hành thu phí thì nhà nước phải tiến hành khảo sát, kiểm tra, lập biểu giá cho từng khu vực nên rất khó thực hiện, đặc biệt là dễ dẫn đến tiêu cực, lạm phát khi thực hiện.

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Đặng Đình Tiền cho rằng, để hạn chế việc lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, đáng lý ra nhà nước phải có những biện pháp quản lý triệt để và cứng rắn hơn, nhằm trả lại đúng chức năng của nó thì lại thay bằng việc hợp thức hóa, như thế là đi ngược lại với chính sách từ trước đến nay. Ở nước ta mạng lưới giao thông còn rất nhiều bất cập, vì thế, không nên cho phép thu phí loại hình này mà hãy trả nó về đúng chức năng và hiện trạng của nó.

Còn bà Nguyễn Thị Hải Yến giảng viên trường Đại học Mỏ địa chất, lại tỏ ra băn khoăn, vỉa hè ở nước ta đã đạt chuẩn hay chưa, giao thông ở Việt Nam đã thực sự thông thoáng chưa?. Chưa thu phí vỉa hè đã lộn xộn, vậy thu phí vỉa hè sẽ ra sao?.

“Theo tôi, chỉ trừ những tuyến phố đi bộ, những tuyến đường kinh doanh nhưng không phục vụ vào mục đích giao thông như các tuyến đường du lịch…thì có thể xem xét thu phí. Còn tất cả những tuyến đường phục vụ giao thông đi lại của người dân, thì tuyệt đối không thể cho phép kinh doanh, buôn bán và thu phí tràn lan”, bà Yến cho hay.

Tuấn Minh