Thăng Long tứ trấn được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt

(LĐTĐ) Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Thăng Long tứ trấn vừa được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt. Đây là 4 ngôi đền thiêng được dựng lên để thờ 4 vị thần trấn giữ những vị trí huyết mạch của mảnh đất Thăng Long.
Thăng Long tứ trấn: Đậm nét văn hóa tâm linh Khám phá trấn Bắc Thăng Long xưa

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt (đợt 12) đối với 5 di tích. Trong đó, Hà Nội có Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Thăng Long tứ trấn, gồm: đền Bạch Mã (quận Hoàn Kiếm), đền Voi Phục, đền Quán Thánh (quận Ba Đình), đền Kim Liên (quận Đống Đa). Đây là 4 ngôi đền thiêng được dựng lên để thờ 4 vị thần trấn giữ những vị trí huyết mạch của mảnh đất Thăng Long. Thời xưa, những ngôi đền này thường được nhà vua đến dâng hương vào dịp đầu năm.

Nằm ở phía Đông, đền Bạch Mã được khởi dựng dưới thời nhà Đường khi Cao Biền xây La thành vào năm 866. Sau đó, khi Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư ra xây thành Thăng Long vào năm 1010 nên được xây dựng lại.

Đền được xây theo hình chữ Tam, bên ngoài là phương đình 8 mái. Điểm đặc sắc của công trình kiến trúc này chính là hệ thống mái hình vỏ cua (hình mai con cua) liên kết giữa các hạng mục kiến trúc. Điều này tạo sự khép kín, liên hoàn, tăng thêm không gian cho di tích, tạo điểm nhấn khác biệt, hiếm thấy của di tích so với nhiều di tích vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Đền hiện còn giữ được nhiều hiện vật có giá trị mang phong cách nghệ thuật cuối thế kỷ 17, có lẽ được bổ sung trong việc tu bổ và năm chính hòa thứ 8 (1687). Ngôi đền còn lưu giữ được 18 bia đá cổ ghi lại việc sửa đền, 17 đạo sắc phong do triều đình nhà Nguyễn ban tặng, cùng nhiều đồ thờ tự quý khác.

Thăng Long tứ trấn được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt
Đền Quánh Thánh - một trong tứ trấn Thăng Long xưa.

Đền Voi Phục nằm về phía Tây thành Thăng Long cũ, nay thuộc phường Ngọc Khánh (quận Ba Đình), là tối linh từ thờ thần Linh Lang - vị thần được tin là giúp nhà vua coi sóc sự an bình cho phía Tây Hoàng thành. Cổng nghi môn được làm dạng tứ trụ như những trục vũ trụ đem sinh khí từ tầng trên truyền xuống trần gian.

Hai bên cổng có bia hạ mã và đôi voi chầu phục. Phía trước lối đi giữa là một giếng vuông mang ý nghĩa tụ thủy tụ phúc, nơi xưa kia lấy nước cúng. Ý nghĩa cầu nước và cầu no đủ còn được thể hiện ở đôi rồng mây “chạm tròn” bằng đá, một sản phẩm khoảng giữa thế kỷ XIX và đôi hổ phù gắn hai bên tường cửa chính được chạm nổi, mang nét chuẩn mực.

Đền Quán Thánh nằm góc đường Cổ Ngư xưa (đường Thanh Niên ngày nay) và phố Quán Thánh trông ra hồ Tây, thờ thần Huyền Thiên Trấn Vũ. Đền được xây theo kiểu nội “đinh”, ngoại “quốc”, ngoài cùng là nghi môn tứ trụ, tiếp đến là gác chuông nơi treo quả chuông được đúc vào năm Đinh Tỵ đời Lê Hy Tông (1677), phía trong là tòa đại bái và hậu cung.

Hai bên tả, hữu tòa đại bái có treo biển đồng “Đề Chân Vũ quán”, do vua Thiệu Trị ngự đề. Điều đặc biệt ở đền Quán Thánh là ở hậu cung đặt pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ được đúc vào năm 1677. Pho tượng cao 3,96 m, nặng 4 tấn. Tượng có đầu tròn, đội mũ ni, tai to, khuôn mặt đầy đặn với đôi mắt mở to, mũi cân phân, miệng ngậm, râu dài… toát lên thần thái của một Đạo sĩ.

Ngoài pho tượng đồng nổi tiếng trên, đền Quán Thánh còn có những đồ vật bằng đồng rất lớn khác: Chiếc khánh đồng từ thời Tây Sơn, đôi đèn bằng đồng chạm trổ rất cầu kỳ, cùng vạc đồng, lư hương đồng… và 52 bộ hoành phi câu đối từ các thời.

Cuối cùng là đình và đền Kim Liên (hay còn gọi là đền Cao Sơn) được xây dựng trên một gò đất cao ở phía đông đầm Kim Liên. Cổng và cửa chính điện đều hướng về phía tây, trông ra đầm Kim Liên (đầm đã bị lấp đi để làm đường vành đai 1). Đình chính gồm Nghi môn, Đại bái và Cung cấm. Nghi môn là một nếp nhà ba gian, xây kiểu tường hồi bít đốc.

Trên các bộ phận kiến trúc các họa tiết trang trí được thể hiện sinh động, công phu mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Nhà Đại bái gồm 5 gian mới được thành phố tôn tạo trong dịp kỷ niệm 990 năm Thăng Long - Hà Nội, với kiểu dáng kiến trúc truyền thống. Hậu cung là một nếp nhà ba gian dọc, gian cuối cùng là nơi thờ Cao Sơn Đại Vương và hai nữ thần phối hưởng (Tôn nữ Động Hồ Trưng Vương - công chúa con gái vua Lê, và Huệ Minh công chúa).

Di vật quan trọng tại đình Kim Liên ngoài tấm bia đá “Cao sơn Đại Vương thần từ bi minh” còn có 39 đạo sắc phong cho thần Cao Sơn Đại Vương, trong đó có 26 đạo thời Lê Trung Hưng, 13 đạo thời nhà Nguyễn, sớm nhất trong số đó là sắc phong có niên đại Vĩnh Tộ năm thứ hai (1620).

Theo Quyết định xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt, khu vực bảo vệ di tích được xác định theo biên bản và bản đồ các khu vực bảo vệ di tích trong hồ sơ. Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp nơi có di tích được xếp hạng nêu trên trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình thực hiện quản lý Nhà nước đối với di tích theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.

Phương Bùi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Lãnh đạo thành phố Hà Nội giải đáp, tiếp thu kiến nghị của công nhân lao động

Lãnh đạo thành phố Hà Nội giải đáp, tiếp thu kiến nghị của công nhân lao động

(LĐTĐ) Ngày 26/5, ông Chu Ngọc Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã gặp gỡ công nhân lao động ...
Truyền hình trực tiếp các phiên thảo luận của Quốc hội

Truyền hình trực tiếp các phiên thảo luận của Quốc hội

(LĐTĐ) Bên cạnh lịch truyền hình trực tiếp các Phiên khai mạc, bế mạc, chất vấn và trả lời chất vấn, thảo luận tình hình kinh tế xã hội…như đã dự ...
Sức lan tỏa của Giải bóng đá công nhân, viên chức, lao động Cúp báo Lao động Thủ đô

Sức lan tỏa của Giải bóng đá công nhân, viên chức, lao động Cúp báo Lao động Thủ đô

(LĐTĐ) Giải bóng đá công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) Cúp báo Lao động Thủ đô lần thứ VII năm 2022 vừa trải qua 3 ngày thi đấu, với 22 ...
Phát huy trí tuệ, tiềm năng sáng tạo của nhà giáo

Phát huy trí tuệ, tiềm năng sáng tạo của nhà giáo

(LĐTĐ) Ngày 26/5, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Hà Nội tổ chức khai mạc Hội thi Thiết bị đào tạo tự làm thành phố Hà Nội ...
Công đoàn Thủ đô trao quà chia sẻ, động viên công nhân bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Công đoàn Thủ đô trao quà chia sẻ, động viên công nhân bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

(LĐTĐ) Chiều nay (26/5), tại trụ sở, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị gặp mặt, tặng quà công nhân lao động (CNLĐ) bị tai ...
Nâng cao chất lượng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Nâng cao chất lượng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

(LĐTĐ) Nhân kỷ niệm 132 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022), ngày 26/5 Quận ủy Tây Hồ tổ chức hội nghị tọa đàm nâng cao ...
Ưu tiên bố trí quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội tại các khu công nghiệp

Ưu tiên bố trí quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội tại các khu công nghiệp

(LĐTĐ) Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến đề nghị Ban Quản lý các Khu Công nghiệp và Chế xuất Hà Nội cùng các đơn vị ...

Tin khác

Sôi động Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội 2022

Sôi động Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội 2022

(LĐTĐ) Tối 20/5, tại phố Lê Quang Đạo, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại, Du lịch thành phố Hà Nội (HPA) tổ chức khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội 2022.
Tối nay (20/5) khai mạc Lễ hội  Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Tối nay (20/5) khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

(LĐTĐ) Tối nay (20/5), tại phố Lễ Quang Đạo, quận Nam Từ Liêm, sẽ diễn ra lễ khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022.
Hơn 10.000 cuốn sách được trợ giá đến 80% tại Hội sách trực tuyến quốc gia

Hơn 10.000 cuốn sách được trợ giá đến 80% tại Hội sách trực tuyến quốc gia

(LĐTĐ) Sau hơn 1 tháng tổ chức, Hội sách trực tuyến quốc gia 2022 sẽ bế mạc vào 24 giờ ngày 20/5. Để tri ân độc giả, vào ngày bế mạc, Ban tổ chức có hoạt động trợ giá quy mô lớn nhất trong khuôn khổ hội sách tại địa chỉ Book365.vn.
Sinh động phim tài liệu nghệ thuật "Hồ Chí Minh - Hành trình kiến tạo văn hóa hòa bình"

Sinh động phim tài liệu nghệ thuật "Hồ Chí Minh - Hành trình kiến tạo văn hóa hòa bình"

(LĐTĐ) Nhân dịp kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Bác Hồ (19/5/1890 - 19/5/2022), Viện Phim Việt Nam thực hiện sản xuất bộ phim tài liệu nghệ thuật “Hồ Chí Minh - Hành trình kiến tạo văn hóa hòa bình”.
Những người say mê kể chuyện Bác Hồ ở khu di tích Kim Liên

Những người say mê kể chuyện Bác Hồ ở khu di tích Kim Liên

Với chất giọng Nghệ đầm ấm, sâu lắng, các cán bộ thuyết minh ở khu di tích Kim Liên đã truyền tải tới du khách về hình ảnh một vĩ nhân, để lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi lan tỏa.
Trưng bày “Đứng lên và cất tiếng": Tôn vinh và tri ân các nhà báo - liệt sĩ

Trưng bày “Đứng lên và cất tiếng": Tôn vinh và tri ân các nhà báo - liệt sĩ

(LĐTĐ) Sáng nay (18/5), Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội đã tổ chức trưng bày “Đứng lên và cất tiếng” nhân kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 97 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam.
Dấu ấn Hà Nội thân thiện, mến khách trong mắt bạn bè quốc tế trong dịp SEA Games 31

Dấu ấn Hà Nội thân thiện, mến khách trong mắt bạn bè quốc tế trong dịp SEA Games 31

(LĐTĐ) Là nơi đăng cai tổ chức Lễ Khai mạc, Bế mạc và thi đấu 18 môn tại 16 địa điểm, Thủ đô Hà Nội đã nhận được những đánh giá tích cực và cảm tình đặc biệt của bạn bè quốc tế bởi công tác tổ chức SEA Games 31 chu đáo.
SEA Games 31: Lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh

SEA Games 31: Lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh

(LĐTĐ) Vừa qua, Lễ Khai mạc SEA Games 31 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội đã diễn ra thành công rực rỡ để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong mắt bạn bè quốc tế. Góp phần vào thành công đó là những đóng góp không nhỏ từ các bạn tình nguyện viên Thủ đô, lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh.
Thư pháp kết hợp với graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm

Thư pháp kết hợp với graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm

(LĐTĐ) Sáng nay (13/5), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt không gian Thư quán phục vụ khách tham quan nhân dịp SEA Games 31 và tổ chức Tọa đàm "Thư pháp và Graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm".
Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt hệ thống vé điện tử phục vụ SEA Games 31

Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt hệ thống vé điện tử phục vụ SEA Games 31

(LĐTĐ) Sáng nay (13/5), nhân dịp chào mừng Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) được tổ chức tại Việt Nam, Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Trung tâm Thông tin du lịch (Tổng cục Du lịch) và các đơn vị liên quan tổ chức ra mắt hệ thống vé điện tử, triển khai chuyển đổi số trong hoạt động du lịch.
Xem thêm
Phiên bản di động