Những người thợ giữ nghề nơi phố cổ

(LĐTĐ) Phố cổ là nơi tập trung các hoạt động tiểu thủ công nghiệp và buôn bán giao thương của người Hà Thành từ xưa đến nay.Với guồng quay của nhịp sống hiện đại, vẫn còn đó những nghệ nhân giữ gìn nghề tổ trên phố cổ - như một minh chứng cho quá trình hình thành và phát triển của Thủ đô, dựa trên nền tảng văn hóa tinh hoa của dân tộc, của thành phố nghìn năm văn hiến.
Câu chuyện phố cổ Hà Nội Đến Phố Cổ Hà Nội xem giai thoại về con trâu trong đời sống người Việt

Những người thợ cuối cùng

Hơn 30 năm nay, người dân ở phố cổ Hà Nội vẫn quen với dáng dấp một bà cụ tóc bạc, tỉ mẩn từng đường kim mũi chỉ bên chiếc máy may cũ, may nên những tà áo dài Việt Nam được khách hàng cả trong và ngoài nước đặc biệt yêu thích. Bà là Lê Thị Quyến, người thợ may còn giữ nghề tại tiệm may Vinh Trạch (23 Lương Văn Can, Hoàn Kiếm, Hà Nội). Tiệm may Vinh Trạch vốn là một trong những tiệm may áo dài đầu tiên được mở ra vào khoảng năm 1990. Hơn 30 năm nay, mặc cho rất nhiều cửa hàng may áo dài hiện đại đã mọc lên trên khắp các con phố trung tâm của Hà Nội, tiệm may nhỏ, giản dị của bà Quyến vẫn đều đặn mở cửa từ 8h sáng đến tối muộn để đón khách.

Những người thợ giữ nghề nơi phố cổ
Giữa sự ồn ào của trung tâm thành phố, những nghệ nhân còn làm mặt nạ giấy bồi đã lưu giữ tuổi thơ của rất nhiều người khi nghĩ về Trung thu truyền thống

Khách hàng của bà Quyến rất phong phú, từ những khách hàng là người Việt Nam cho đến các khách hàng người nước ngoài đến du lịch, hay sinh sống và làm việc tại Việt Nam, hay thậm chí là những khách hàng được cho là “khó tính nhất” Hà Nội. Đặc biệt, bà Quyến còn nhận không ít đơn đặt hàng may áo dài gửi đi các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Pháp.... Đây là điều mà không nhiều tiệm may áo dài có được.

Bí quyết mà nhiều khách hàng quay trở lại tiệm may của bà Quyến chia sẻ đó là: Từng đường kim mũi chỉ của chiếc áo dài đều được bà Quyến chăm chút và khâu hoàn toàn bằng tay. Theo bà Lê Thị Quyến, việc khâu áo dài bằng tay khiến cho chiếc áo dài “có hồn”. Hiện nay, mặc dù gần 80 tuổi, nhưng khách hàng vẫn luôn ngạc nhiên về sự tinh tường, khéo léo của bà Quyến khi bà vẫn tự tay đo, cắt, xâu kim rồi khâu từng chiếc áo.Đối với bà Quyến, chiếc áo dài không đơn thuần là bộ quần áo, mà đó là giá trị thiêng liêng, truyền thống của gia đình. Giữa lòng phố cổ, tiệm may Vinh Trạch của gia đình bà như một minh chứng sâu đậm nhất cho việc kế thừa và phát huy nghề truyền thống của dân tộc.

Tương tự, với niềm đam mê và ý thức lưu giữ, bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống, hơn 40 năm nay, vợ chồng ông Nguyễn Văn Hòa và bà Đặng Hương Lan (phố Hàng Than, Hoàn Kiếm, Hà Nội) vẫn miệt mài với nghề làm mặt nạ giấy bồi truyền thống được truyền lại từ đời cha ông. Mặc dù, những năm gần đây, với sự xuất hiện của vô vàn các loại đồ chơi hiện đại, không ít người tiêu dùng đã quay lưng với đồ chơi dân gian. Tuy nhiên, vợ chồng ông Hòa vẫn luôn miệt mài gắn bó với nghề. “Vợ chồng tôi làm nghề bằng niềm đam mê và ý thức lưu giữ, bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống. Bên cạnh đó, chúng tôi luôn được chính quyền địa phương, các cơ quan thông tấn báo chí tạo điều kiện quảng bá thương hiệu để ngày càng có nhiều người biết đến tìm mua và học hỏi làm mặt nạ giấy bồi truyền thống, qua đó ngày càng phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc”, ông Hòa chia sẻ.

Hay tại phố cổ, đến nay, ông Phạm Văn Quang ở phố Hàng Quạt cũng là người duy nhất vẫn còn làm những chiếc khuôn bánh trung thu, khuôn xôi, oản… bằng gỗ truyền thống. Với mong muốn nối nghề của ông cha, ông Quang vẫn hàng ngày gắn bó với phố cổ, với dùi, với đục, với các loại khuôn bánh. Cửa tiệm chỉ rộng chừng chục mét vuông nhưng có hàng trăm loại khuôn bánh, khuôn xôi với hoa văn, họa tiết bắt mắt như hoa cúc, hoa sen, cá chép, chữ Phúc, Lộc… luôn được xếp gọn gàng và trang trọng. Mặc dù, hiện tại khách không còn đông như xưa vì sự ra đời của các loại khuôn nhựa trên thị trường rất đa dạng. Tuy nhiên, khách đến cửa tiệm vẫn khá ổn định vì họ đều là những người yêu giá trị truyền thống, vẫn thích sử dụng khuôn gỗ.

Níu giữ Hà Nội xưa cũ

Trong ký ức người Hà Nội, phố cổ không chỉ là “làng văn hóa đô thành” mà còn là “làng nghề - phố nghề” - nơi tập trung dân cư hoạt động tiểu thủ công nghiệp và buôn bán giao thương, hình thành những phố nghề đặc trưng mang nét truyền thống riêng biệt.Hà Nội xưa từng có tới hàng chục phố “Hàng” mà tên phố gắn liền với những mặt hàng thủ công được các hộ gia đình sản xuất, kinh doanh ngay tại chỗ. Ngày nay, phần lớn các phố “Hàng” vẫn còn tên, nhưng nghề xưa gắn với tên phố thì đã mai một. Các phố này đã trở thành các phố thương mại, kinh doanh hỗn hợp.

Nói về những phố hàng, những nghề truyền thống tại phố cổ, PGS. TS. Đỗ Thị Hảo - Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội thì Thăng Long xưa và Hà Nội hôm nay trước khi trở thành Kinh đô của cả nước là một “Kẻ quê” với những thôn dã xóm làng, với đình chùa giếng nước cây đa, với những bến chợ, bãi sông…Trải qua những biến động của lịch sử cùng với nền kinh tế bao cấp kéo dài 36 phố phường xưa (tức khu Phố cổ) đã lụi tàn dần và trở thành một hoài niệm. Chỉ đến Đại hội VI “đổi mới tư duy” tiểu thủ công nghiệp đô thị được đưa lên hàng chiến lược kinh tế.

Có thể thấy, giá trị nổi bật của các nghề truyền thống là tài nguyên văn hoá giàu tính nhân văn, có ý nghĩa nền tảng để phát triển ngành du lịch, thu hút số lượng lớn khách du lịch, làm cho hoạt động du lịch thêm phong phú, đa dạng. Du lịch, tìm hiểu làng nghề truyền thống đang là mô hình hiệu quả giúp du khách tham quan tìm hiểu các giá trị văn hóa ở khu phố cổ. Ở thời đại của công nghệ cao ngày nay dù có phát triển nhưng cũng không thay thế được sự sáng tạo của các nghệ nhân, nghề truyền thống và các tinh hoa của nhiều nghề truyền thống vẫn còn mãi với thời gian.

Đặc biệt, theo PGS. TS. Đỗ Thị Hảo với quy định quản lý xây dựng và bảo tồn khu Phố cổ của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (số 3234/QĐ-UB ngày 30/8/1993, điều 11) khuyến khích phục hồi các ngành nghề thủ công mỹ nghệ dân gian truyền thống đã có trên địa bàn phố cổ phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế xã hội và khuyến khích các hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch văn hóa… hay chỉ thị 25/TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 19/01/1993 “Đầu tư 100% cho việc sưu tầm, chỉnh lý, biên soạn bảo quản lâu dài, phổ biến các sản phẩm văn hóa tinh thần, giữ gìn các nghề thủ công truyền thống”, cùng với sự ra đời của Ban quản lý Phố cổ Hà Nội, có thể nói phố cổ Hà Nội bắt đầu được hồi sinh.

Thời gian qua, sự xuất hiện của các phố đi bộ trong khu phố cổ, tổ chức chợ đêm bán các hàng thủ công mỹ nghệ, hay trình diễn các diễn xướng dân gian quanh Hồ Gươm vào những ngày nghỉ cuối tuần, tu bổ đền thờ tổ, các ngôi nhà cổ, phần nào đã khôi phục được diện mạo của phố cổ Hà Nội xưa. Để giữ gìn và phát huy một cách cơ bản, bền vững di sản văn hóa phố cổ (đặc biệt là di sản văn hóa phi vật thể), PGS. TS. Đỗ Thị Hảo cho rằng, trong thời gian tới,cần có những biện pháp để giữ gìn và phát huy những nét đẹp xưa cũ, nhất là đối với các nghề truyền thống.

“Nhớ lại xưa kia dưới thời Pháp thuộc Tổng đốc Hoàng Trọng Phu đã cho xây dựng Bảo tàng Thủ Công Mỹ Nghệ tại Hà Đông để khuyếch trương nghề nghiệp, đồng thời tổ chức những cuộc thi tài khéo tại Đấu Xảo Hà Nội và phong chức sắc cho những người thợ giỏi. Nhờ thế mà nghề thủ công mỹ nghệ lúc bấy giờ khởi sắc hẳn lên. Vậy thì bây giờ nếu trong khu phố cổ với biết bao con phố mang tên “Hàng” (thủ công) lại có một Bảo tàng thủ công mỹ nghệ thì thật có ý nghĩa biết bao. Nó sẽ trở thành niềm tự hào không chỉ của người dân phố cổ, người Hà Nội mà của người dân cả nước với truyền thống “khéo tay hay nghề” do tổ tiên để lại hàng ngàn năm qua, vẫn còn hiện diện tại các tên phố trong khu phố cổ Hà Nội hôm nay”, bà Hảo bày tỏ mong muốn. /.

Kim Tiến

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Để Thủ đô thực sự  là “thành phố sáng tạo”

Để Thủ đô thực sự là “thành phố sáng tạo”

(LĐTĐ) Đến nay, tròn 2 năm Hà Nội chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới “Các Thành phố sáng tạo của UNESCO” ở lĩnh vực Thiết kế sáng tạo. ...
Cảnh giác với biến chủng mới Omicron

Cảnh giác với biến chủng mới Omicron

(LĐTĐ) Hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc Covid-19 với biến chủng mới Omicron. Tuy nhiên, để chủ động ngăn chặn nguy cơ xâm nhập của biến chủng ...
Giữ “nếp làng” trong quá trình đô thị hóa

Giữ “nếp làng” trong quá trình đô thị hóa

(LĐTĐ) Tại Hội thảo “Thực trạng quản lý quy hoạch, xây dựng, kiến trúc cảnh quan tại các huyện của Hà Nội”, do Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội ...
Các làng hoa, cây cảnh tất bật vào vụ Tết

Các làng hoa, cây cảnh tất bật vào vụ Tết

(LĐTĐ) Chỉ còn khoảng 2 tháng nữa là tới Tết Nguyên đán Nhâm Dần, tại các vùng trồng hoa ở Hà Nội đang tất bật chuẩn bị cho vụ hoa cuối ...
Cơ hội vàng từ thương mại điện tử

Cơ hội vàng từ thương mại điện tử

(LĐTĐ) Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đang có những diễn biến phức tạp, thị trường thương mại điện tử trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Việc ứng dụng ...
Tiến sĩ người Dao ở Hà Nội

Tiến sĩ người Dao ở Hà Nội

(LĐTĐ) Với trăn trở của một người nghiên cứu và đam mê văn hóa mong muốn dùng những tri thức bản địa đặc trưng của dân tộc để giúp người Dao ...
Chào tháng Mười hai dấu yêu

Chào tháng Mười hai dấu yêu

(LĐTĐ) Tháng Mười hai - tháng cuối cùng của một năm đã tới. Thời gian thấm thoắt thoi đưa. Chúng ta lại sắp chạm vào thêm một mốc thời gian của ...

Tin khác

Để Thủ đô thực sự  là “thành phố sáng tạo”

Để Thủ đô thực sự là “thành phố sáng tạo”

(LĐTĐ) Đến nay, tròn 2 năm Hà Nội chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới “Các Thành phố sáng tạo của UNESCO” ở lĩnh vực Thiết kế sáng tạo. Thành phố đã và đang có những chương trình, kế hoạch dài hạn để thúc đẩy mạnh mẽ việc hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “Thành phố sáng tạo”- Một động lực mới, thương hiệu mới được cộng đồng quốc tế ghi nhận.
Giữ “nếp làng” trong quá trình đô thị hóa

Giữ “nếp làng” trong quá trình đô thị hóa

(LĐTĐ) Tại Hội thảo “Thực trạng quản lý quy hoạch, xây dựng, kiến trúc cảnh quan tại các huyện của Hà Nội”, do Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội tổ chức vừa qua, nhiều chuyên gia, nhà khoa học đều đánh giá, trong quá trình xây dựng nông thôn mới gắn với đô thị hóa tại Hà Nội, nhiều làng, xã tại các huyện ven đô đã và đang mất dần bản sắc truyền thống vốn có.
Các làng hoa, cây cảnh tất bật vào vụ Tết

Các làng hoa, cây cảnh tất bật vào vụ Tết

(LĐTĐ) Chỉ còn khoảng 2 tháng nữa là tới Tết Nguyên đán Nhâm Dần, tại các vùng trồng hoa ở Hà Nội đang tất bật chuẩn bị cho vụ hoa cuối năm. Do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 nên người trồng hoa cũng nhiều lo âu, thấp thỏm hơn mọi năm. Tuy vậy, các nhà vườn vẫn động viên nhau thích ứng nhanh với hoàn cảnh thực tiễn để có một vụ hoa thành công.
Bí thư Thành ủy Hà Nội: Đề cao vai trò, trách nhiệm và sự gương mẫu của người đứng đầu

Bí thư Thành ủy Hà Nội: Đề cao vai trò, trách nhiệm và sự gương mẫu của người đứng đầu

(LĐTĐ) Phát biểu kết luận Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội, sáng 1/12, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho biết, quan điểm chỉ đạo của Thành ủy năm 2022 là: Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất; tiếp tục thực hiện chủ đề công tác năm 2022 là năm "Kỷ cương, trách nhiệm, hành động, sáng tạo, phát triển"; đề cao vai trò, trách nhiệm và sự gương mẫu của người đứng đầu ở tất cả các cấp, các ngành trong hệ thống chính trị.
Giai đoạn 2021-2025, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển 44 triệu mét vuông sàn nhà ở

Giai đoạn 2021-2025, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển 44 triệu mét vuông sàn nhà ở

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội đặt chỉ tiêu tổng diện tích sàn nhà ở phát triển giai đoạn 2021-2025 là khoảng 44 triệu m2; diện tích nhà ở bình quân đầu người toàn thành phố đạt 29,5m2 sàn/người. Để thực hiện kế hoạch, UBND Thành phố dự kiến nhu cầu vốn khoảng 437.000 tỷ đồng.
Công khai, minh bạch để nâng cao hiệu quả quản trị và hành chính công

Công khai, minh bạch để nâng cao hiệu quả quản trị và hành chính công

(LĐTĐ) Ngay từ đầu năm, Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội đã ban hành đầy đủ hệ thống các văn bản, kế hoạch và chỉ đạo nhiều giải pháp nhằm cải thiện, nâng cao các Chỉ số đánh giá về hiệu quả hoạt động của chính quyền. Tại các sở, ngành, quận, huyện, việc cải thiện, nâng cao Chỉ số PAPI được thực hiện với nhiều giải pháp.
Quận Tây Hồ chủ động thích ứng an toàn, linh hoạt phòng, chống dịch

Quận Tây Hồ chủ động thích ứng an toàn, linh hoạt phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Thực hiện chỉ đạo của Thành phố, Ban Chỉ đạo, Sở Chỉ huy quận Tây Hồ đã chỉ đạo các đơn vị, các phường trên địa bàn tích cực chuẩn bị, triển khai nhanh chóng trạm y tế lưu động tại Trung tâm văn hóa phường và các phương án cần thiết trong phòng, chống dịch trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19.
Hiệu quả từ cuộc thi “Giữ gìn đường làng, ngõ, xóm, thôn, tổ dân phố sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn”

Hiệu quả từ cuộc thi “Giữ gìn đường làng, ngõ, xóm, thôn, tổ dân phố sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn”

(LĐTĐ) Những năm qua, cuộc thi “Giữ gìn đường làng, ngõ, xóm, thôn, tổ dân phố sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn” do Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Phúc Thọ phát động đã được lan tỏa và phát huy hiệu quả, góp phần tạo nên những nét đẹp văn hóa tích cực trong cộng đồng.
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam huyện Thanh Trì tổ chức Đại hội lần thứ X, nhiệm kỳ 2021-2026

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam huyện Thanh Trì tổ chức Đại hội lần thứ X, nhiệm kỳ 2021-2026

(LĐTĐ) Sáng nay (30/11), Hội Chữ thập đỏ Việt Nam huyện Thanh Trì đã tổ chức Đại hội lần thứ X, nhiệm kỳ 2021-2026 với chủ đề: “Đoàn kết, chung sức xây dựng tổ chức Hội vững mạnh, phát huy vai trò nòng cốt trong các hoạt động nhân đạo; góp phần thực hiện chính sách an sinh, xã hội; xây dựng huyện Thanh Trì phát triển lên quận”.
Người dân làng đào Nhật Tân nhộn nhịp tuốt lá chuẩn bị đón Tết Nhâm Dần 2022

Người dân làng đào Nhật Tân nhộn nhịp tuốt lá chuẩn bị đón Tết Nhâm Dần 2022

(LĐTĐ) Chỉ còn khoảng 2 tháng nữa là đến Tết Nhâm Dần 2022. Thời điểm này, người dân trồng đào Nhật Tân đang nhộn nhịp, gấp rút thực hiện việc tuốt lá đào để hoa nở đúng dịp. Bên cạnh đó, các hộ dân trồng mai, quất… cũng đang thực hiện những công đoạn cuối cùng để chuẩn bị đưa ra thị trường.
Xem thêm
Phiên bản di động