Luận án tiến sĩ có phản ánh và ý kiến của dư luận: Bộ GD&ĐT sẽ thẩm định theo quy chế

(LĐTĐ) Những ngày qua, mạng xã hội và báo chí có nhiều phản ánh liên quan tới chất lượng luận án tiến sĩ, chất lượng đào tạo tiến sĩ. Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo - GD&ĐT) Nguyễn Thu Thủy đã có những trao đổi xung quanh vấn đề này.
Xếp hạng các quốc gia tốt nhất về giáo dục: Việt Nam tăng 5 bậc Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Tạo môi trường hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp

- Mạng xã hội, báo chí những ngày gần đây xôn xao chia sẻ về những tên đề tài luận án tiến sĩ mà nếu chỉ đọc tên sẽ không thấy được hàm lượng khoa học hay ý nghĩa về mặt thực tiễn. Từ đây, rất nhiều câu hỏi lại đặt ra về chất lượng chuyên môn của các luận án tiến sĩ. Bà có thể chia sẻ gì về vấn đề này?

- Bộ GD&ĐT luôn hướng tới hoàn thiện hệ thống văn bản chính sách nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo, tăng cường sự minh bạch, gia tăng vai trò giám sát của các bên liên quan trong quá trình đào tạo tiến sĩ trên tinh thần thực hiện tự chủ đại học và nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo, đặc biệt là đội ngũ giảng viên, nhà khoa học theo Luật Giáo dục đại học và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học. Đặc biệt, Bộ GD&ĐT đánh giá rất cao vai trò phản biện, giám sát của cộng đồng khoa học đối với chất lượng các luận án tiến sĩ.

Bộ GD&ĐT sẽ tiến hành thẩm định theo đúng quy chế hiện hành
Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) Nguyễn Thu Thủy

Theo quy định tại Quy chế đào tạo tiến sĩ của Bộ GD&ĐT, yêu cầu đối với luận án tiến sĩ phải là báo cáo tổng hợp kết quả học tập và nghiên cứu của nghiên cứu sinh, thể hiện nghiên cứu sinh có khả năng độc lập nghiên cứu, sáng tạo tri thức mới có giá trị làm gia tăng tri thức khoa học của lĩnh vực nghiên cứu hoặc đề xuất những ý tưởng, giải pháp mới giải quyết những vấn đề đang đặt ra ở lĩnh vực nghiên cứu trong những hoàn cảnh thực tiễn cụ thể.

Việc đánh giá luận án phải tuân thủ quy trình 3 bước như sau: Đánh giá luận án ở đơn vị chuyên môn, gửi lấy ý kiến nhận xét đối với luận án của phản biện độc lập và bảo vệ luận án tại Hội đồng cấp trường/viện. Người phản biện luận án là những nhà khoa học, chuyên gia ở Việt Nam hoặc ở nước ngoài (ít nhất có người không công tác tại cơ sở đào tạo), có kinh nghiệm nghiên cứu khoa học và chuyên môn phù hợp với đề tài nghiên cứu của luận án.

Thành viên Hội đồng đánh giá luận án phải là những nhà khoa học có tiêu chuẩn như người hướng dẫn, trong đó Chủ tịch Hội đồng phải là giáo sư hoặc phó giáo sư ngành phù hợp với chuyên môn của đề tài luận án. Yêu cầu phải công bố kết quả nghiên cứu của đề tài luận án trên các tạp chí, sách chuyên môn tham khảo, hội nghị khoa học ở trong hoặc ngoài nước; đăng tải thông tin buổi bảo vệ luận án, nội dung toàn văn luận án trên trang thông tin của Bộ GD&ĐT, của các cơ sở đào tạo trước và sau khi bảo vệ luận án đã bổ sung thêm một kênh công khai, minh bạch hóa thông tin để tiếp nhận sự phản hồi, phản biện của xã hội và của những ai quan tâm đến đề tài luận án.

Ngoài ra, quy chế còn quy định Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức thẩm định nội dung một số luận án tiến sĩ khi có phản ánh, khiếu nại hoặc tố cáo hay theo yêu cầu của công tác quản lý, kiểm tra và giám sát. Đối với việc tổ chức thực hiện, quy chế của Bộ GD&ĐT quy định các cơ sở đào tạo phải có trách nhiệm xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện quy định riêng của cơ sở đào tạo trên cơ sở cụ thể hóa những quy định của Bộ GD&ĐT với yêu cầu ngang bằng hoặc cao hơn nhưng không được trái với những quy định của Bộ GD&ĐT.

Như vậy, quy định về việc đánh giá chất lượng luận án, hàm lượng khoa học của từng luận án là minh bạch, rõ ràng và trước hết là trách nhiệm của cơ sở đào tạo, của người hướng dẫn, của đơn vị chuyên môn và của các nhà khoa học tham gia vào các bước đánh giá luận án, trong đó vai trò của người hướng dẫn là quan trọng nhất.

Việc này cũng gắn liền với uy tín của người hướng dẫn, của hội đồng đánh giá và của cơ sở đào tạo. Những quy định này cũng đặt ra yêu cầu cho các cơ sở đào tạo, người hướng dẫn khoa học, những nhà khoa học được tin tưởng giao trọng trách cầm cân nảy mực phản biện luận án… phải luôn đề cao đạo đức khoa học, nghiêm minh, trung thực, khách quan, không nể nang dễ dãi trong quá trình đào tạo và đánh giá để nâng cao chất lượng đầu ra của sản phẩm được đào tạo; nâng cao nhận thức về việc minh bạch thông tin, giữ gìn uy tín về chất lượng chuyên môn chính là đảm bảo cho sự phát triển bền vững của mỗi cơ sở đào tạo tiến sĩ.

Với những luận án có phản ánh và có ý kiến của dư luận, Bộ GD&ĐT sẽ tiến hành thẩm định theo đúng quy chế hiện hành.

- Dù chưa có sự đánh giá cụ thể về nội dung của các luận án đang được lan truyền, song qua đây có thể thấy, việc đảm bảo chất lượng đào tạo tiến sĩ vẫn còn là vấn đề đáng bàn. Bộ GD&ĐT có khuyến cáo gì với các cơ sở đào tạo?

- Về mặt hệ thống, Bộ GD&ĐT thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục đại học và thực hiện vai trò giám sát, thanh tra, kiểm tra. Bộ GD&ĐT luôn yêu cầu các cơ sở đào tạo chủ động và thực hiện trách nhiệm giải trình trong quá trình đào tạo; đồng thời, đề nghị các bên liên quan và toàn xã hội tiếp tục tăng cường giám sát, phản ánh, tư vấn… nhằm tăng cường chất lượng đào tạo các trình độ của giáo dục đại học, trong đó có đào tạo tiến sĩ.

Đối với việc đào tạo tiến sĩ, là bậc học cao nhất trong hệ thống, là đào tạo nhân lực có trình độ cao, vì vậy các cơ sở đào tạo phải tập trung:

- Nâng cao chất lượng, không chạy theo số lượng.

- Chú trọng đến việc công khai minh bạch quy trình lựa chọn và giao đề tài luận án cho nghiên cứu sinh. Trên thực tế, việc đánh giá luận án không chỉ ở tên đề tài mà còn ở nội dung và giá trị khoa học và giá trị thực tiễn của luận án được cộng đồng khoa học trong lĩnh vực nghiên cứu đó chấp nhận. Tuy nhiên, các hội đồng xét duyệt và người hướng dẫn cần nghiêm túc, nghiêm minh, không duyệt những tên đề tài có phạm vi quá hẹp, không đủ tầm của một luận án tiến sĩ, gây dư luận xã hội như đang được lan truyền, đặc biệt là đối với những luận án thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và quản lý.

- Triển khai thực hiện Khung trình độ quốc gia của Việt Nam, Bộ GD&ĐT đã xây dựng và ban hành chuẩn chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học, trong đó cốt lõi của cấu trúc và nội dung chương trình đào tạo tiến sĩ là nghiên cứu khoa học và luận án tiến sĩ với khối lượng học tập chiếm đến 80%.

Chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo tiến sĩ phải tuân thủ chuẩn này và đáp ứng chuẩn đầu ra bậc 8 theo Khung trình độ quốc gia của Việt Nam. Đây là một trong những căn cứ để người hướng dẫn xem xét đồng ý cho phép nghiên cứu sinh được nộp luận án để thực hiện các bước đánh giá tiếp theo, đồng thời thành viên các hội đồng phải bám sát các yêu cầu này khi đánh giá luận án tiến sĩ.

- Nâng cao tự chủ và trách nhiệm giải trình trong chuyên môn học thuật, tiếp tục tăng cường minh bạch thông tin về quy trình đào tạo tiến sĩ để tranh thủ tiếp nhận và tổng hợp các phản biện xã hội và phản hồi của các bên liên quan về chất lượng đào tạo tiến sĩ, khai thác triệt để lợi thế của công nghệ thông tin trong rà soát việc sao chép luận văn, luận án và thực hiện tốt liêm chính khoa học.

- Nâng cao nhận thức và vai trò giám sát, phản biện của cộng đồng khoa học trong đánh giá luận án tiến sĩ, giữ gìn đạo đức khoa học, tránh việc nể nang, dễ dãi để bảo đảm giá trị khoa học của từng luận án, góp phần gia tăng tri thức khoa học của lĩnh vực nghiên cứu hoặc đề xuất những ý tưởng, giải pháp mới giải quyết những vấn đề đang đặt ra ở lĩnh vực nghiên cứu trong những hoàn cảnh thực tiễn cụ thể.

- Dư luận gần đây cũng xôn xao về kết luận của Thanh tra Chính phủ đối với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, trong đó có các vi phạm liên quan đến đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ trong giai đoạn 2015-2019. Thực tế những vi phạm này đã được giải quyết ở thời điểm hiện tại chưa?

- Thông báo Kết luận thanh tra số 638/TB-TTCP ngày 29/4/2022 của Thanh tra Chính phủ về công tác quản lý tài chính, tài sản công, thực hiện các dự án đầu tư; tổ chức hợp tác nghiên cứu, đào tạo, liên kết đào tạo, cấp bằng thạc sĩ, tiến sĩ giai đoạn 2015-2019 của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam gồm rất nhiều nội dung.

Bộ GD&ĐT sẽ tiến hành thẩm định theo đúng quy chế hiện hành
Với những luận án tiến sĩ có phản ánh và có ý kiến của dư luận, Bộ GD&ĐT sẽ tiến hành thẩm định theo đúng quy chế hiện hành. (Ảnh minh họa)

Liên quan đến đào tạo trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ, Thông báo đã chỉ ra: “Công tác tuyển sinh, đào tạo, quản lý đào tạo từ năm 2017 đến nay cơ bản thực hiện theo các quy định của Nhà nước” và “Trước năm 2017, công tác đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ còn nhiều khuyết điểm, sai phạm (từ năm 2017 đến nay đã cơ bản được khắc phục)”. Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ vẫn kiến nghị: “Yêu cầu Học viện Khoa học xã hội bổ sung đầy đủ quy trình đào tạo”.

Về vấn đề này, năm 2021, Bộ GD&ĐT đã ban hành Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sĩ kèm theo Thông tư số 23/2021/TT-BGDĐT ngày 30/8/2021 và Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ kèm theo Thông tư số 18/2021/TT-BGDĐT ngày 28/6/2021. Các cơ sở đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ nói chung và Học viện Khoa học xã hội nói riêng có trách nhiệm xây dựng quy chế, quy trình đào tạo căn cứ vào 2 văn bản hướng dẫn này, đồng thời đảm bảo các yêu cầu tối thiểu quy định tại các quy chế.

Từ năm 2017 đến nay, Học viện Khoa học xã hội đã được thanh tra, kiểm tra bởi 3 cơ quan chức năng: Bộ GD&ĐT, Kiểm toán nhà nước và Thanh tra Chính phủ; do vậy, công tác tuyển sinh và đào tạo của Học viện thường xuyên được chỉ đạo, chấn chỉnh theo hướng đảm bảo đúng quy định và ngày càng cải tiến chất lượng. Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục rà soát, chấn chỉnh, làm việc trực tiếp với Học viện Khoa học xã hội và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam để làm rõ các nội dung liên quan.

Song song với việc thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng, Bộ GD&ĐT vẫn triển khai thực hiện chức năng quản lý nhà nước và cùng các bên liên quan giám sát việc thực hiện và giải trình của các cơ sở giáo dục đại học. Bộ GD&ĐT luôn đánh giá cao quá trình giám sát, phản ánh và phản biện của xã hội, của cộng đồng khoa học.

- Trân trọng cảm ơn bà!

P.V

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Khởi tố Phó Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển Tài nguyên đất, Bộ Tài nguyên và Môi trường do nhận hối lộ

Khởi tố Phó Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển Tài nguyên đất, Bộ Tài nguyên và Môi trường do nhận hối lộ

Mở rộng điều tra vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam, Công ty Cao su Đồng Nai, Công ty Cao su Bà Rịa và các đơn vị liên quan", ngày 28/5/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam, Lệnh khám xét đối với:
Đại biểu Quốc hội đề nghị giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, cá nhân

Đại biểu Quốc hội đề nghị giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, cá nhân

(LĐTĐ) Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 và lạm phát dẫn đến thu nhập thực của doanh nghiệp và người dân bị sụt giảm. Đại biểu Quốc hội đề nghị Chính phủ nới lỏng chính sách tài khóa bằng biện pháp giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Ra mắt Nghiệp đoàn cơ sở giáo dục mầm non độc lập: Chỗ dựa tin cậy của đoàn viên

Ra mắt Nghiệp đoàn cơ sở giáo dục mầm non độc lập: Chỗ dựa tin cậy của đoàn viên

(LĐTĐ) Ngày 28/5, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Cầu Giấy tổ chức Hội nghị công bố quyết định thành lập Nghiệp đoàn cơ sở giáo dục mầm non độc lập phường Nghĩa Tân.
Huyện Thanh Trì: Quyết liệt kiểm tra xử lý vi phạm về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà trọ

Huyện Thanh Trì: Quyết liệt kiểm tra xử lý vi phạm về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà trọ

(LĐTĐ) Công an huyện Thanh Trì (Hà Nội) vừa tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đối với loại hình nhà trọ.
Vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Nghệ An: Kiểm tra ban đầu, bếp ăn của công ty chưa đảm bảo vệ sinh

Vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Nghệ An: Kiểm tra ban đầu, bếp ăn của công ty chưa đảm bảo vệ sinh

(LĐTĐ) Liên quan tới vụ hơn 70 công nhân làm việc tại Công ty TNHH MLB Tenergy (huyện Yên Thành, Nghệ An) ngộ độc thực phẩm tập thể sau bữa ăn trưa ngày 28/5, cơ quan chức năng đã báo cáo kết quả điều tra ban đầu.
Nghệ An: Thực hiện hiệu quả nguồn tín dụng chính sách theo Chỉ thị số 40-CT/TW

Nghệ An: Thực hiện hiệu quả nguồn tín dụng chính sách theo Chỉ thị số 40-CT/TW

(LĐTĐ) Sau 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW và gần 04 năm thực hiện Kết luận số 06-KL/TW về tín dụng chính sách đã chuyển tải kịp thời nguồn vốn tín dụng chính sách đến người nghèo và các đối tượng chính sách khác, góp phần tích cực thực hiện các
Nhiều người sống cảnh “thắt lưng buộc bụng” nhưng phải đóng thuế thu nhập cá nhân

Nhiều người sống cảnh “thắt lưng buộc bụng” nhưng phải đóng thuế thu nhập cá nhân

(LĐTĐ) Theo đại biểu Nguyễn Thị Thủy, nếu phải chờ thêm 2 năm nữa mới thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân như đề xuất thì sẽ rất nhiều người dân ở trong cảnh “thắt lưng buộc bụng” nhưng thuộc diện phải đóng thuế thu nhập cá nhân...

Tin khác

Cơ hội rộng mở con đường du học và nghề nghiệp quốc tế

Cơ hội rộng mở con đường du học và nghề nghiệp quốc tế

(LĐTĐ) Chiều 27/5, tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) đã diễn ra buổi tọa đàm với chủ đề “Cơ hội du học và định hướng nghề nghiệp quốc tế cho sinh viên đại học hình thức vừa làm vừa học”. Chương trình được tổ chức bởi Viện Kinh tế Bưu điện, nhằm cung cấp thông tin và cơ hội dành cho sinh viên trong việc du học và định hướng nghề nghiệp quốc tế.
Trường THCS Chu Văn An: Chất lượng giáo dục mũi nhọn ngày càng hiệu quả rõ nét

Trường THCS Chu Văn An: Chất lượng giáo dục mũi nhọn ngày càng hiệu quả rõ nét

(LĐTĐ) Với phương châm giáo dục cốt lõi “Chất lượng - Trách nhiệm - Đoàn kết - Sáng tạo - Cống hiến”, năm học 2023 - 2024, chất lượng giáo dục mũi nhọn của Trường THCS Chu Văn An đạt được nhiều thành tích đáng tự hào.
Hà Nội phê duyệt danh mục sách giáo khoa lớp 5 sử dụng từ năm học 2024 - 2025

Hà Nội phê duyệt danh mục sách giáo khoa lớp 5 sử dụng từ năm học 2024 - 2025

(LĐTĐ) Danh mục 39 sách giáo khoa lớp 5 đưa vào giảng dạy tại các trường học ở Hà Nội từ năm học 2024 - 2025 vừa được Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt.
Thu hút nhân tài, nhân lực chất lượng cao để xây dựng và phát triển Thủ đô

Thu hút nhân tài, nhân lực chất lượng cao để xây dựng và phát triển Thủ đô

(LĐTĐ) Kết luận số 80-KL/TW của Bộ Chính trị về “Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021 - 2023, tầm nhìn đến năm 2050 và Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2024, tầm nhìn đến năm 2065” nhấn mạnh việc xác định giáo dục, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là trụ cột mang tính nền tảng, nội dung cốt lỗi trong chiến lược xây dựng và phát triển Thủ đô.
Hà Nội: Thành lập 19 đoàn kiểm tra các điểm thi vào lớp 10

Hà Nội: Thành lập 19 đoàn kiểm tra các điểm thi vào lớp 10

(LĐTĐ) Để chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 Trung học phổ thông (THPT) công lập năm học 2024 - 2025, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đã thành lập 19 đoàn kiểm tra cơ sở vật chất các điểm thi. Thời gian kiểm tra các điểm thi kéo dài từ nay đến ngày 3/6.
Quận Tây Hồ: Tuyên dương giáo viên dạy giỏi, học sinh tiêu biểu

Quận Tây Hồ: Tuyên dương giáo viên dạy giỏi, học sinh tiêu biểu

(LĐTĐ) Ngày 24/5, Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ tổ chức Lễ tuyên dương khen thưởng giáo viên dạy giỏi, học sinh giỏi tiêu biểu năm học 2023 - 2024.
Giáo viên, học sinh Singapore giao lưu với Trường THCS Thành Công

Giáo viên, học sinh Singapore giao lưu với Trường THCS Thành Công

(LĐTĐ) Ngày 24/5, đoàn giáo viên, học sinh Trường Trung học cơ sở (THCS) Swiss Cottage (Singapore) đã đến tham quan, giao lưu với Trường THCS Thành Công (quận Ba Đình, Hà Nội).
139 học sinh được miễn thi tốt nghiệp THPT năm 2024

139 học sinh được miễn thi tốt nghiệp THPT năm 2024

(LĐTĐ) Trong số 139 học sinh của cả nước được miễn thi kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2024, thành phố Hà Nội có 11 học sinh.
Để học sinh có kỳ nghỉ hè bổ ích, an toàn

Để học sinh có kỳ nghỉ hè bổ ích, an toàn

(LĐTĐ) Hè là khoảng thời gian học sinh được nghỉ ngơi, lấy lại cân bằng sau một năm học tập đầy căng thẳng, vất vả. Chính vì vậy, làm thế nào để các em có được kỳ nghỉ hè bổ ích, an toàn đòi hỏi sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và xã hội.
Hà Nội: Danh sách các điểm thi vào lớp 10 THPT năm học 2024 - 2025

Hà Nội: Danh sách các điểm thi vào lớp 10 THPT năm học 2024 - 2025

(LĐTĐ) Toàn thành phố Hà Nội có 201 điểm thi vào lớp 10 trung học phổ thông (THPT) công lập không chuyên và 19 điểm thi vào lớp 10 THPT chuyên năm học 2024 - 2025.
Xem thêm
Phiên bản di động