Đào tạo nhân lực phục vụ mạng lưới đường sắt đô thị tại TP.HCM

Ủy ban nhân dân (UBND) TP.HCM vừa ban hành Đề án đào tạo, bồi dưỡng CBCCVC phục vụ phát triển hệ thống mạng lưới ĐSĐT Thành phố giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

TP.HCM sẽ đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị.

Theo đó, mục tiêu của đề án là xây dựng và phát triển đội ngũ CBCCVC và nhân sự chuyên ngành ĐSĐT có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu quy hoạch, xây dựng, quản lý công tác vận hành và bảo trì hệ thống ĐSĐT Thành phố theo tiêu chuẩn quốc tế; đảm bảo hệ thống ĐSĐT của Thành phố được hoạt động hiệu quả, an toàn và bền vững, góp phần hiện đại hóa hạ tầng giao thông đô thị, giảm ùn tắc giao thông, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Đối tượng đào tạo, bồi dưỡng là lãnh đạo UBND Thành phố, thủ trưởng các sở, ban, ngành, người quản lý doanh nghiệp nhà nước về vận hành, bảo trì, khai thác ĐSĐT trên địa bàn; lãnh đạo cấp sở, ban, ngành; lãnh đạo cấp phòng, công chức, viên chức thuộc sở, ban, ngành.

Về chỉ tiêu, giai đoạn 2025 - 2045 sẽ đào tạo, bồi dưỡng 60 người đối với CBCCVC quản lý nhà nước về ĐSĐT; 870 người đối với viên chức quản lý dự án ĐSĐT. Cùng với đó, hàng năm, phấn đấu cử ít nhất 50% CBCCVC thuộc hệ thống quản lý chuyên ngành ĐSĐT và người quản lý doanh nghiệp ĐSĐT của Thành phố tham gia các chương trình bồi dưỡng chuyên môn và các đoàn tham quan, học tập trực tiếp tại các quốc gia có hệ thống ĐSĐT phát triển.

Theo UBND TP.HCM, thực hiện Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đến năm 2035 TP.HCM sẽ có 7 tuyến ĐSĐT chính với tổng chiều dài khoảng 355 km và đến năm 2045 mở rộng lên 10 tuyến với chiều dài khoảng 510 km.

ĐSĐT là một loại hình vận tải hiện đại, phức tạp, đòi hỏi trình độ cao về chuyên môn, kỹ thuật và quản lý; từ khâu lập quy hoạch, chuẩn bị dự án, đầu tư xây dựng, đến vận hành, khai thác, bảo trì đều cần sự tham gia của đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp, có kiến thức chuyên sâu và khả năng tiếp cận với công nghệ tiên tiến. Trong đó, đội ngũ CBCCVC đóng vai trò đặc biệt quan trọng ở góc độ tham mưu chính sách cũng như tổ chức thực hiện và vận hành.

Tuy nhiên hiện này, nguồn nhân lực chuyên trách cho lĩnh vực ĐSĐT tại TP.HCM rất thiếu và yếu; phần lớn cán bộ làm việc trong lĩnh vực này có xuất phát điểm từ các ngành xây dựng, giao thông, điện - điện tử, chưa được đào tạo bài bản về đặc thù kỹ thuật, công nghệ và mô hình quản lý vận hành của ĐSĐT hiện đại. Thành phố vẫn đang phụ thuộc nhiều vào chuyên gia nước ngoài, đặc biệt trong các khâu thiết kế, công nghiệp đường sắt, vận hành thử nghiệm, chuyển giao công nghệ và giám sát khai thác. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các tuyến ĐSĐT, mà còn tiềm ẩn nguy cơ không làm chủ được hệ thống, kéo dài thời gian phụ thuộc vào đối tác nước ngoài, không phát huy hết hiệu quả đầu tư công và an toàn khai thác.

Do đó, việc xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về đường sắt đô thị dành cho đội ngũ CBCCVC là yêu cầu cấp thiết, cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển nhân lực ngành giao thông đô thị của Thành phố. Đây là nền tảng quan trọng để đảm bảo tính chủ động trong quản lý, rút ngắn quá trình tiếp thu công nghệ, làm chủ kỹ thuật và khai thác hiệu quả hệ thống metro trong tương lai.