Đổi mới, phát triển trò chơi truyền hình thuần Việt

Những năm qua, trong lĩnh vực truyền hình, gameshow (trò chơi trên truyền hình) đã dần trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu dành cho khán giả, được ví như "gà đẻ trứng vàng" của các nhà sản xuất. Ở Việt Nam, các gameshow có format (định dạng) mua bản quyền từ nước ngoài từng làm mưa làm gió trên truyền hình nay đã có dấu hiệu chững lại, nhường chỗ cho gameshow thuần Việt, mang giá trị nhân văn, có khả năng kết nối cộng đồng.
Á hậu biển Chân Phương cậy nhờ Xuân Bắc - Cát Tường mai mối trong gameshow Chân ái Gameshow truyền hình “Kèo này ai thắng” gây bức xúc cho khán giả vì có cảnh dung tục
Đổi mới, phát triển trò chơi truyền hình thuần Việt
Hình ảnh trong gameshow "Ðường đến danh ca vọng cổ".

Gameshow là một hình thức giải trí văn hóa quen thuộc trên các kênh truyền hình, thường được thực hiện tại trường quay lớn, hoặc trong một diện tích hẹp phù hợp với công việc thu hình. Hiện nay đa số gameshow được các công ty chuyên cung cấp bản quyền trò chơi truyền hình sáng tạo và sản xuất, sau đó được các kênh truyền hình, các công ty quảng cáo mua lại bản quyền để phát sóng. Trong hai thập niên đầu của thế kỷ 21, gameshow bùng nổ trên các kênh truyền hình Việt, nhưng phần lớn trong số đó vẫn là các gameshow mua bản quyền từ nước ngoài, sau đó được "Việt hóa". Giai đoạn đầu, xen kẽ giữa các trò chơi trên truyền hình bản quyền nước ngoài đã xuất hiện một số gameshow thuần Việt thu hút công chúng như: "Chiếc nón kỳ diệu", "Vườn cổ tích", "Tuổi đời mênh mông", "Lục lạc vàng", "Ngôi nhà mơ ước", "Ðố vui để học", "Ðồ rê mí", "Sao Mai", "Sao Mai điểm hẹn", "Vượt lên chính mình", "Ðường lên đỉnh Olympia", "Ai là triệu phú"...

Tuy nhiên, đến nay chỉ còn một vài chương trình như "Ai là triệu phú", "Ðường lên đỉnh Olympia" còn bền bỉ phát sóng, đa số chương trình khác đã dần thoái trào, có thời điểm "lép vế" hoàn toàn trước sự xâm lấn ồ ạt của gameshow ngoại. Tuy nhiên thời gian gần đây, khán giả chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ của gameshow Việt với loạt chương trình thu hút người xem. Có thể kể tên các chương trình "made in Việt Nam" được quan tâm nhiều như: "Quán thanh xuân", "Ký ức vui vẻ", "Gương mặt truyền hình", "Danh hài đất Việt", "Gương mặt điện ảnh", "Solo cùng bolero", "Tiếng hát mãi xanh", "Vợ chồng mình hát", "Cùng nhau tỏa sáng", "Hoán đổi", "Ðiệp vụ đối đầu", "Hát cùng mẹ yêu", "Tạp dề tí hon", "Sao nối ngôi", "Ðường đến danh ca vọng cổ", "Kỳ tài lộ diện", "Người hát tình ca", "Cười xuyên Việt", "Lô tô show-Gánh hát ngàn hoa", "Quyền lực nóng", "Mãi mãi thanh xuân", "Ðặc nhiệm Blouse trắng", "Thử thách bất ngờ", "Khúc hát se duyên", "Phái mạnh Việt","Vua Tiếng Việt"... Các gameshow thuần Việt này khá đa dạng về chủ đề, thể loại, hình thức thể hiện, từ thi thố tài năng, hẹn hò, hài hước, trinh thám, thử thách bản thân đến ẩm thực, đấu võ…

Qua khảo sát có thể thấy rất rõ sự khác biệt giữa gameshow bản quyền nước ngoài với gameshow thuần Việt. Về nội dung, gameshow bản quyền nước ngoài thường thiên về thi thố tài năng, sử dụng nhiều chiêu trò để hút khán giả, đi kèm với giải thưởng rất lớn, thì gameshow thuần Việt bên cạnh tính giải trí lại thiên nhiều về yếu tố chia sẻ kiến thức, gắn kết cộng đồng và tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống. Về thành phần tham gia gameshow, nếu ở các format nước ngoài thường là các ngôi sao, người nổi tiếng tham gia là chính, thì các gameshow thuần Việt đa dạng người chơi hơn, những phần thể hiện của người chơi cũng gần gũi, bình dị hơn. Chẳng hạn chương trình "Vua tiếng Việt" đang phát sóng hằng tuần trên VTV3 ngoài việc giúp khán giả thư giãn còn mang đến những kiến thức bổ ích cho họ, bồi đắp tình yêu tiếng mẹ đẻ cho giới trẻ. Hay các gameshow "Vợ chồng mình hát" (phát trên HTV9), hoặc "Hát mãi ước mơ" (phát trên HTV7) Ðài truyền hình thành phố Hồ Chí Minh, ngoài việc ca hát giải trí, còn giúp người chơi thêm gắn bó tình thân gia đình, qua câu chuyện được chính người chơi chia sẻ đã mang cảm xúc rất thật đến với khán giả.

Một số gameshow nói về nghề nghiệp, công việc như "Gương mặt truyền hình", "Gương mặt điện ảnh", dù chỉ gắn với người chơi nổi tiếng nhưng lại rất nghiêm túc trong chia sẻ kiến thức nghề nghiệp, hướng người tham gia đến sự tử tế, thắp lên tình yêu dành cho các bạn trẻ trong lựa chọn công việc mình yêu thích. Gameshow "Mãi mãi thanh xuân" dành cho người cao tuổi, là nơi để người chơi tuổi trung niên thể hiện các khả năng đặc biệt của mình, truyền cảm hứng sống, tình yêu đời cho thế hệ kế tục. Các gameshow xứng đáng được nhận điểm cộng từ khán giả còn có "Lô tô show-Gánh hát ngàn hoa", "Sao nối ngôi", "Ðường đến danh ca vọng cổ", được ví như các kênh giao lưu quảng bá, tôn vinh, giữ gìn kho tàng văn hóa dân gian gắn với nhiều địa phương, vùng miền, giáo dục kiến thức cũng như bồi đắp lòng tự hào cho thế hệ trẻ về văn hóa truyền thống của cha ông để lại.

Các chương trình như "Ðường lên đỉnh Olympia", "Ai là triệu phú" dù người chơi không phải ngôi sao nhưng nhờ thường xuyên hoàn thiện format, đổi mới cách làm để tạo sự sinh động, nên vẫn hút khán giả sau nhiều năm phát sóng. Thậm chí, một số chương trình đứng Tốp đầu trong các gameshow giải trí hằng năm đã được khán giả bình chọn giải Mai Vàng của báo Người Lao động, như các chương trình "Ký ức vui vẻ", "Sao nối ngôi". Từ đó, một số công ty sản xuất gameshow đã chuyển hướng để đầu tư sáng tạo, sản xuất các chương trình giải trí thuần Việt, đáng chú ý là những cái tên như M&T Picture, Jet Studio, Khang Media…

Gameshow mua bản quyền nước ngoài có ưu điểm chung là đã được khán giả kiểm chứng, dễ được nhà sản xuất chấp nhận đầu tư. Nhưng thực tế tại Việt Nam, không ít chương trình bản quyền nước ngoài, dù được Việt hóa song vẫn gặp phản ứng của khán giả vì nội dung có nhiều điểm không phù hợp với văn hóa tiếp nhận của người Việt. Ðây là "khoảng trống" để các nhà sản xuất sáng tạo và "lấp đầy", đưa tới các chương trình giải trí đậm văn hóa Việt, cho người Việt. Nhìn vào số lượng chương trình cũng như lượng khán giả theo dõi các năm vừa qua có thể thấy, dù không phát triển nóng, chưa có chương trình gây "bão" hay trở thành hiện tượng, nhưng gameshow thuần Việt đang có sự phát triển ổn định, trở thành một dòng chảy riêng biệt.

Có thể lý giải điều này từ chính nội dung của các gameshow thuần Việt, với xu hướng tôn vinh những giá trị đẹp trong văn hóa dân tộc, cổ vũ tinh thần cộng đồng, khôi phục tinh hoa truyền thống, hướng khán giả đến các giá trị chân-thiện-mỹ. Trong khi gameshow định dạng nước ngoài coi tạo scandal là thủ pháp để thu hút khán giả, thì gameshow thuần Việt lại nói "không" với cách thức "câu kéo" này, tiếp cận khán giả chân thật hơn, và văn hóa ứng xử của người tham gia trong các chương trình khá bình dị, dễ đi vào lòng người. Ngoài ra, các gameshow thuần Việt thường không đặt nặng giá trị vật chất mà thiên về giải trí, mang giá trị tinh thần. Khán giả có thể không ngay lập tức bị hút vào chương trình, nhưng cùng với thời gian, tính lành mạnh, phù hợp tâm lý tiếp nhận của người Việt đã khiến cho gameshow Việt từng bước thuyết phục người xem, hấp dẫn họ ở lại với chương trình.

Tuy nhiên, trong sự đối sánh với các gameshow mua bản quyền nước ngoài, có thể dễ dàng nhận thấy gameshow thuần Việt đang gặp không ít thách thức, trong đó thử thách lớn nhất là áp lực về chỉ số khán giả, lượng người xem các chương trình dù ổn định nhưng chưa cao. Gameshow Việt đã hiện diện ở trên sóng nhiều kênh truyền hình song về cơ bản khung giờ vàng vẫn được dành cho các gameshow mua bản quyền nước ngoài. Phần nhiều gameshow thuần Việt chủ yếu phát sóng trên kênh truyền hình địa phương, không phải trong khung giờ có nhiều người xem.

Các gameshow tìm kiếm tài năng ca nhạc thuần Việt chưa có ảnh hưởng lớn bằng các gameshow định dạng nước ngoài. Ðã có một số ca sĩ Vpop thành danh sau khi có mặt trong gameshow bản quyền nước ngoài như Uyên Linh, Hương Tràm, Văn Mai Hương, Bảo Anh, Bích Phương, Ali Hoàng Dương, Ðức Phúc,… trong khi gameshow tìm kiếm tài năng ca nhạc thuần Việt như "Ngôi sao phương Nam", "Solo cùng Bolero", "Tôi là ngôi sao" lại chưa xây dựng được các hạt nhân nổi bật đóng góp vào thị trường âm nhạc. Ðây là điều mà các nhà sáng tạo, các nhà sản xuất gameshow thuần Việt cần phải suy ngẫm. Bởi, dù là gameshow trong hay ngoài nước thì chương trình giải trí tìm kiếm tài năng vẫn phải tìm kiếm được những gương mặt thật sự có tài, được số đông công nhận. Hiện, các nhà sản xuất chương trình gameshow thuần Việt vẫn trong giai đoạn vừa làm vừa tìm tòi nên nhìn chung còn khá dè dặt, chưa mạnh dạn đầu tư những format mới lạ. Tâm lý "nghe ngóng", chờ đợi kiểm chứng về hiệu ứng khán giả cũng khiến nhà sản xuất chưa dám bứt phá. Một số chương trình vì e ngại thất bại nên vẫn bắt chước gameshow nước ngoài, do đó khi xem các gameshow Việt không khó nhận ra đâu đó bóng dáng của gameshow ngoại, từ cấu trúc của chương trình đến cách chấm của giám khảo, cách tham gia của người chơi.

Chưa kể, với các gameshow "Made in Việt Nam", ý kiến nhiều chuyên gia cho rằng, điều thiếu nhất hiện nay vẫn chính là sự đột phá trong ý tưởng và độc đáo trong cách thể hiện. Dù cố gắng, có dấu ấn nhất định trong công chúng nhưng đa phần gameshow thuần Việt vẫn đứng sau trong cuộc đua với gameshow ngoại. Trong khi khán giả - những người luôn luôn ủng hộ sáng tạo của người Việt, lại khao khát được xem các chương trình giải trí do chính trí tuệ và bàn tay của người Việt làm ra. Ðó là một thách thức, vì trong một gameshow truyền hình, sự hấp dẫn luôn là yếu tố sống còn, nếu không tạo được sự hấp dẫn, thì dù nội dung có ý nghĩa đến đâu cũng khó lôi cuốn người xem.

Ðặc biệt cần chú ý, khán giả hôm nay không chỉ có trình độ thưởng thức mà còn có nhiều lựa chọn để giải trí, nên sự dễ dãi trong cách làm, hời hợt trong ý tưởng luôn có thể đẩy chương trình đến ngõ cụt. Trong bối cảnh công chúng luôn trông đợi các chương trình giải trí truyền hình thuần Việt có thể tạo ra "cơn bão" trong sinh hoạt văn hóa, thậm chí có thể xuất khẩu, các nhà sản xuất gameshow Việt cần không ngừng đổi mới, tìm kiếm và sáng tạo, hướng sự chú ý vào lĩnh vực mà gameshow ngoại chưa đề cập, hoặc không thể làm nổi. Ví như tập trung khai thác các yếu tố văn hóa truyền thống của dân tộc, tạo ra chương trình mang bản sắc riêng, chuyển tải được thông điệp mạnh mẽ trong bảo tồn và phát huy, gìn giữ văn hóa Việt, hun đúc tâm hồn Việt, giúp khán giả có cơ hội được thưởng thức ngày càng nhiều các chương trình phù hợp, sâu sắc và hấp dẫn.

Theo Quỳnh Trang/nhandan.vn

https://nhandan.vn/binh-luan-phe-phan/doi-moi-phat-trien-tro-choi-truyen-hinh-thuan-viet-683723/

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Sôi động Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội 2022

Sôi động Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội 2022

(LĐTĐ) Tối 20/5, tại phố Lê Quang Đạo, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại, Du lịch thành phố Hà Nội (HPA) ...
Các trường THPT xây dựng tổ hợp môn học theo nhu cầu của học sinh

Các trường THPT xây dựng tổ hợp môn học theo nhu cầu của học sinh

(LĐTĐ) Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội vừa có văn bản gửi các Phòng GD&ĐT, Hiệu trưởng các trường trung học phổ thông (THPT) về việc triển khai ...
Vận động viên nước ngoài hào hứng khám phá Hà Nội qua những tour du lịch đặc sắc

Vận động viên nước ngoài hào hứng khám phá Hà Nội qua những tour du lịch đặc sắc

(LĐTĐ) Trải nghiệm xe buýt 2 tầng “Hanoi City Tour” miễn phí qua các tuyến phố của Thủ đô Hà Nội, nhiều vận động viên của Thái Lan đã bày tỏ ...
Khởi tố đối tượng trộm hàng chục nắp chắn rác trên cầu Thủ Thiêm 2

Khởi tố đối tượng trộm hàng chục nắp chắn rác trên cầu Thủ Thiêm 2

(LĐTĐ) Trong lúc đi trên cầu Thủ Thiêm 2, Nguyễn Văn Thái nhìn thấy các nắp cống chắn rác của đường ống thoát nước trên cầu dễ dàng gỡ ra và ...
Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh được hỗ trợ lãi suất

Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh được hỗ trợ lãi suất

(LĐTĐ) Phó Thủ tướng Lê Minh Khái vừa ký Nghị định số 31/2022/NĐ-CP ngày 20/5/2022 về hỗ trợ lãi suất từ ngân sách Nhà nước đối với khoản vay của doanh ...
Liên ngành Công an - BHXH thành phố Hà Nội: Hợp tác phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm

Liên ngành Công an - BHXH thành phố Hà Nội: Hợp tác phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm

(LĐTĐ) Ngày 19/5, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội và Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội đã ký Kế hoạch liên ngành số 1911/KHLN-CA-BHXH về ...
Huyện Thường Tín tổ chức giải bóng chuyền da chào mừng SEA Games 31

Huyện Thường Tín tổ chức giải bóng chuyền da chào mừng SEA Games 31

(LĐTĐ) Mới đây, tại Nhà thi đấu Trung tâm văn hóa thông tin và thể thao huyện, Ủy ban nhân dân huyện Thường Tín đã tổ chức Giải bóng chuyền da ...

Tin khác

Sôi động Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội 2022

Sôi động Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội 2022

(LĐTĐ) Tối 20/5, tại phố Lê Quang Đạo, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại, Du lịch thành phố Hà Nội (HPA) tổ chức khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội 2022.
Tối nay (20/5) khai mạc Lễ hội  Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Tối nay (20/5) khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

(LĐTĐ) Tối nay (20/5), tại phố Lễ Quang Đạo, quận Nam Từ Liêm, sẽ diễn ra lễ khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022.
Hơn 10.000 cuốn sách được trợ giá đến 80% tại Hội sách trực tuyến quốc gia

Hơn 10.000 cuốn sách được trợ giá đến 80% tại Hội sách trực tuyến quốc gia

(LĐTĐ) Sau hơn 1 tháng tổ chức, Hội sách trực tuyến quốc gia 2022 sẽ bế mạc vào 24 giờ ngày 20/5. Để tri ân độc giả, vào ngày bế mạc, Ban tổ chức có hoạt động trợ giá quy mô lớn nhất trong khuôn khổ hội sách tại địa chỉ Book365.vn.
Sinh động phim tài liệu nghệ thuật "Hồ Chí Minh - Hành trình kiến tạo văn hóa hòa bình"

Sinh động phim tài liệu nghệ thuật "Hồ Chí Minh - Hành trình kiến tạo văn hóa hòa bình"

(LĐTĐ) Nhân dịp kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Bác Hồ (19/5/1890 - 19/5/2022), Viện Phim Việt Nam thực hiện sản xuất bộ phim tài liệu nghệ thuật “Hồ Chí Minh - Hành trình kiến tạo văn hóa hòa bình”.
Những người say mê kể chuyện Bác Hồ ở khu di tích Kim Liên

Những người say mê kể chuyện Bác Hồ ở khu di tích Kim Liên

Với chất giọng Nghệ đầm ấm, sâu lắng, các cán bộ thuyết minh ở khu di tích Kim Liên đã truyền tải tới du khách về hình ảnh một vĩ nhân, để lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi lan tỏa.
Trưng bày “Đứng lên và cất tiếng": Tôn vinh và tri ân các nhà báo - liệt sĩ

Trưng bày “Đứng lên và cất tiếng": Tôn vinh và tri ân các nhà báo - liệt sĩ

(LĐTĐ) Sáng nay (18/5), Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội đã tổ chức trưng bày “Đứng lên và cất tiếng” nhân kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 97 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam.
Dấu ấn Hà Nội thân thiện, mến khách trong mắt bạn bè quốc tế trong dịp SEA Games 31

Dấu ấn Hà Nội thân thiện, mến khách trong mắt bạn bè quốc tế trong dịp SEA Games 31

(LĐTĐ) Là nơi đăng cai tổ chức Lễ Khai mạc, Bế mạc và thi đấu 18 môn tại 16 địa điểm, Thủ đô Hà Nội đã nhận được những đánh giá tích cực và cảm tình đặc biệt của bạn bè quốc tế bởi công tác tổ chức SEA Games 31 chu đáo.
SEA Games 31: Lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh

SEA Games 31: Lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh

(LĐTĐ) Vừa qua, Lễ Khai mạc SEA Games 31 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội đã diễn ra thành công rực rỡ để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong mắt bạn bè quốc tế. Góp phần vào thành công đó là những đóng góp không nhỏ từ các bạn tình nguyện viên Thủ đô, lan tỏa những hình ảnh đẹp về một Hà Nội thanh lịch, văn minh.
Thư pháp kết hợp với graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm

Thư pháp kết hợp với graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm

(LĐTĐ) Sáng nay (13/5), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt không gian Thư quán phục vụ khách tham quan nhân dịp SEA Games 31 và tổ chức Tọa đàm "Thư pháp và Graffiti: Từ khác biệt đến đồng cảm".
Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt hệ thống vé điện tử phục vụ SEA Games 31

Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt hệ thống vé điện tử phục vụ SEA Games 31

(LĐTĐ) Sáng nay (13/5), nhân dịp chào mừng Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) được tổ chức tại Việt Nam, Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Trung tâm Thông tin du lịch (Tổng cục Du lịch) và các đơn vị liên quan tổ chức ra mắt hệ thống vé điện tử, triển khai chuyển đổi số trong hoạt động du lịch.
Xem thêm
Phiên bản di động