Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

(LĐTĐ) Đối với mỗi người dân Việt Nam, đình làng không chỉ đơn thuần là một địa điểm tâm linh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng. Dù có trải qua hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử, đình làng vẫn là một biểu tượng ăn sâu vào tâm thức của mỗi người.
Độc đáo đình làng siêu nhỏ bằng gỗ gụ được chế tác suốt 5 năm Người hồi sinh nghề đậu bạc ở Định Công

Kiến trúc văn hóa mang tính dân tộc

Những ngôi đình làng Bắc Bộ thường được xây dựng ở trung tâm của làng, trên một thế đất cao đẹp, xung quanh cây cối xanh tươi, vút lên là cây đa nghiêng ngả cùng đất trời. Các cây cổ thụ thường được trồng phía sau và hai bên đình, bao bọc lấy cả kiến trúc ngôi đình tạo nên nền cảnh của cảnh quan đình làng, đồng thời cây cối tạo bóng mát cho sân đình và điều hòa khí hậu.

Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt
Đình làng So (huyện Quốc Oai, Hà Nội) với lối kiến trúc cổ kính. Ảnh: Phương Linh

Cổng đình làng thường được xây theo cấu trúc cổng tam qua và sân đình là khoảng đất rộng được lát gạch đỏ, phục vụ cho các dịp lễ hội. Với đình làng, kiến trúc mái có lẽ là đặc sắc và mang đậm nét văn hóa Việt Nam nhất. Khi xây dựng, những người thợ đã làm cho 4 góc mái đình kéo cong về 4 phía tạo thành các đầu đao duyên dáng. Các đình làng hiện nay thường có bộ mái lớn, đồ sộ, xòe rộng che kín để tránh nắng mưa có thể làm hại công trình và có thể tránh những trận bão có thể làm tốc mái đình. Phổ biến nhất là mái ngói, mái ngói đã trở thành hình ảnh điển hình trong kiến trúc truyền thống Việt Nam.

Những vật liệu thường được sử dụng trong xây dựng đình làng gồm: gỗ, đá, gạch đất nung, ngói đất nung, vữa truyền thống. Đình làng được dựng bằng những cột gỗ lim to tròn, thẳng tắp được đặt trên những hòn đá tảng lớn. Kèo, xà ngang, xà dọc của đình cũng làm toàn bằng gỗ lim.Các nghệ nhân đã hóa thân cho các khối gỗ thành các tác phẩm tạo hình: Hoa lá, mây trời, rồng phượng, các con thú và các cảnh hoạt động của con người như làm ruộng, người uống rượu, người cưỡi hổ, người cưỡi ngựa. Hệ thống cột cái ở gian chính điện đình được làm bằng gỗ quý. Các kiến trúc gỗ trong đình là những tác phẩm trạm khắc tinh xảo với nhiều đề tài phong phú.

Đình làng hiện lên yên bình qua những tác phẩm nghệ thuật

Không chỉ hiện lên qua những tác phẩm hội họa, nhiếp ảnh, hình ảnh đình làng còn thường xuyên xuất hiện trong những áng thơ và cả những câu ca dao quen thuộc. Từ lâu, đình làng không chỉ gắn liền với sự tôn nghiêm mà còn là biểu tượng cho tình yêu lứa đôi, điển hình là qua hai câu ca dao mà ai cũng biết: “Qua đình ngả nón trông đình/Đình bao nhiêu ngói, thương mình bấy nhiêu”.

Đình làng còn là nơi hội họp và xuất phát điểm cho các lực lượng khởi nghĩa trong cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 như đình Đình Bảng, đình Hồng Thái,.. Và trong bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu, ông cũng đã viết: “Mình đi, mình có nhớ mình/ Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa”.

Đình làng thường được hiện lên cùng với hình ảnh cây đa và giếng nước, ba hình ảnh mang đậm chất văn hóa vùng quê, giản dị nhưng mang một ý nghĩa to lớn: Nó thể hiện cho tinh thần đoàn kết dân tộc, gắn liền với sự bình yên. Qua bao nhiêu thế hệ, cây đa, bến nước, sân đình đã là một hình ảnh quen thuộc, khắc sâu tới mức không thể thay thế hay xóa nhòa trong tâm trí.

Đình làng – cốt lõi của văn hóa làng Việt Nam

Vào những thế kỷ trước, mỗi làng đều có riêng một đình làng để thờ đức thành hoàng làng, phúc thần đồng thời cũng để có nơi hội họp hành chính, phục vụ những việc chung của làng.

Vào những ngày có công việc quan trọng, đình làng là nơi tụ họp, diễn ra các lễ nghi truyền thống. Mỗi năm lại có các ngày lễ lớn, có lễ hội diễn ra tại đình làng.

Tuy nhiên, với sự thay đổi của xã hội, ngày một phát triển hơn, giờ đây đình làng chỉ trở thành nơi thờ cúng, hoặc để tổ chức những lễ hội quan trọng.

Đình làng là một sản phẩm văn hóa của dân tộc Việt nam mà không nơi nào có thể có được. Từ kiến trúc mỹ thuật chứa đựng nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, độc đáo đến yếu tố tâm linh. Người Việt Nam muốn dựa vào tâm linh, dựa vào tín ngưỡng tôn giáo, bởi vậy đối với họ, đình làng như là nơi bảo vệ cho tín ngưỡng và niềm tin ấy. Và cũng bởi kết cấu làng xã của Việt Nam khác với các nước khác, nên đình làng chỉ Việt Nam mới có. Và chính việc đưa đình làng vào nghệ thuật cũng giúp người Việt Nam khẳng định với bạn bè quốc tế một nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình.

Ngày nay, vẫn còn những ngôi đình mang đậm nét cổ kính rêu phong của một ngôi đình làng cổ xứ Bắc như Đình Chèm - đình của làng Chèm tại Bắc Từ Liêm có niên đại cách đây hơn 2000 năm với nghệ thuật chạm khắc độc đáo và công trình kiến trúc tam quan ngoài bố trí đầy đủ tứ linh long, ly, quy, phượng quay ra bốn hướng, tam quan trong xây ba gian, bốn mái và năm cửa ra vào; Đình Tiền Lệ (Hoài Đức) với lối kiến trúc, sắc thái nghệ thuật thời Lê, mang đậm sắc thái xưa cũ bởi hơn 70 năm chưa trùng tu, những sứt sẹo của thời gian vẫn còn nguyên vẹn; Đình Tây Đằng (Ba Vì) - một trong những di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu, độc đáo vào loại bậc nhất ở xứ Đoài, có niên đại khởi dựng vào thời Mạc, thế kỷ XVI. Đến nay, đình đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, và lần gần đây nhất là vào năm 2002 - 2004.

Đình làng là hình ảnh mang tính biểu tượng cho một nét văn hóa độc đáo của người dân Việt Nam. Dù cho trải qua hàng trăm hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử thì đình làng vẫn ở đó, không chỉ gắn bó với đời sống thường nhật của mỗi người dân mà còn mang đậm yếu tố tâm linh, trở thành một phần vô cùng quan trọng, là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử và văn hóa của người Việt.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Quy hoạch báo chí, xuất bản phải thực chất, có tính mở và khả thi

Quy hoạch báo chí, xuất bản phải thực chất, có tính mở và khả thi

(LĐTĐ) Sáng 19/6, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đã chủ trì cuộc họp để nghe báo cáo về dự thảo Quy hoạch phát triển mạng lưới cơ sở báo chí, phát thanh truyền hình, thông tin điện tử, cơ sở xuất bản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Công đoàn ngành GTVT Hà Nội: Triển khai nhiều hoạt động nhằm đẩy mạnh phong trào thi đua

Công đoàn ngành GTVT Hà Nội: Triển khai nhiều hoạt động nhằm đẩy mạnh phong trào thi đua

(LĐTĐ) Theo thông tin từ Công đoàn ngành Giao thông vận tải (GTVT) Hà Nội, ngoài Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2024, Công đoàn ngành sẽ tiếp tục hướng dẫn, chỉ đạo các Công đoàn cơ sở triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, trong đó quan tâm, đưa các phong trào thi đua đi vào chiều sâu.
Vinh danh 67 doanh nghiệp tiêu biểu trong chăm lo việc làm, phúc lợi cho người lao động

Vinh danh 67 doanh nghiệp tiêu biểu trong chăm lo việc làm, phúc lợi cho người lao động

(LĐTĐ) Qua 10 năm tổ chức vinh danh, Chương trình Bảng xếp hạng “Doanh nghiệp tiêu biểu vì người lao động” đã trở thành phong trào thi đua để các doanh nghiệp phấn đấu, có nhiều đóng góp cải thiện môi trường làm việc, quan tâm chăm lo đời sống, tăng cường phúc lợi tốt hơn cho người lao động.
Kết hợp chuyển đổi số để nâng cao chất lượng đào tạo điền kinh

Kết hợp chuyển đổi số để nâng cao chất lượng đào tạo điền kinh

(LĐTĐ) Nhằm phổ biến kiến thức, lan tỏa giá trị của điền kinh đối với trẻ em, công tác đào tạo điền kinh cho trẻ em được Liên đoàn Điền kinh Việt Nam phối hợp và triển khai hiệu quả trên nền tảng số.
Du khách có thể du ngoạn trên khinh khí cầu khi đến Sơn Tây

Du khách có thể du ngoạn trên khinh khí cầu khi đến Sơn Tây

(LĐTĐ) Hiện tại, người dân địa phương và du khách đến thị xã Sơn Tây có thể chọn trải nghiệm bay khinh khí cầu theo hình thức bay neo cố định (từ 10 - 15 phút) hoặc bay tự do (từ 45 - 60 phút) tại khu du lịch Asean Resort và sân vận động thị xã Sơn Tây.
LĐLĐ tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức lễ công bố các quyết định về công tác cán bộ

LĐLĐ tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức lễ công bố các quyết định về công tác cán bộ

(LĐTĐ) Sáng ngày 19/6/2024, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức Lễ công bố các quyết định về công tác cán bộ.
Cristiano Ronaldo tiếp tục ghi bàn?

Cristiano Ronaldo tiếp tục ghi bàn?

(LĐTĐ) Trong trận đấu giữa Bồ Đào Nha và CH Séc, Cristiano Ronaldo đã ra sân thi đấu, Bồ Đào Nha đã giành chiến thắng, nhưng CR7 vẫn chưa thể ghi bàn.

Tin khác

Chính thức khai hội Đình Chèm năm 2024

Chính thức khai hội Đình Chèm năm 2024

(LĐTĐ) Ngày 19/6, quận Bắc Từ Liêm tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống Đình Chèm năm 2024. Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, từ 19 - 21/6 (14-16/5 Âm lịch), nhằm tri ân công đức của Đức Thánh Hy Khang Thiên Vương Lý Ông Trọng - nhà ngoại giao đầu tiên của dân tộc và là người có công dẹp giặc ngoại xâm cứu nước.
Mãi thương những lá thư tay

Mãi thương những lá thư tay

(LĐTĐ) Lâu lắm rồi tôi mới mở “chiếc hộp bí mật” lưu giữ những hồi ức tươi đẹp in dấu vết thời gian. Mỗi lần chạm vào kỷ vật, lòng tôi lại thấy xốn xang. Đó là album ảnh được sắp xếp cẩn thận, tấm thiệp đã ngả màu, cuốn sổ lưu bút ố vàng,… Tuy nhiên, do một sự cố, thứ kết nối trái tim đầy rung cảm và truyền tải sức mạnh tinh thần kỳ diệu đã không còn nữa. Tôi chỉ có thể mở lại thước phim trong tâm trí mình để hồi tưởng, thương nhớ vơi đầy những lá thư tay.
Hà Nội: Xây dựng và giữ gìn xã, phường, thị trấn xanh - sạch - văn minh

Hà Nội: Xây dựng và giữ gìn xã, phường, thị trấn xanh - sạch - văn minh

(LĐTĐ) Nhằm góp phần xây dựng Thủ đô sáng, xanh, sạch, đẹp, văn minh, thiết thực chào mừng Kỷ niệm 70 năm Giải phóng Thủ đô, Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội vừa ban hành kế hoạch tổ chức Cuộc thi xây dựng và giữ gìn “Xã, phường, thị trấn Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn”.
Giấy Dó làng Yên Thái - Từ di sản "ngủ quên" đến hành trình được hồi sinh

Giấy Dó làng Yên Thái - Từ di sản "ngủ quên" đến hành trình được hồi sinh

(LĐTĐ) Từng nổi tiếng khắp nơi và là niềm tự hào của người dân Kẻ Bưởi, làng nghề giấy Dó Yên Thái (phường Bưởi, quận Tây Hồ) đã dần mai một theo thời gian. Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống quý báu, quận Tây Hồ đã đưa giấy dó làng Yên Thái trở thành điểm đến du lịch văn hóa, nơi du khách có thể tìm hiểu và trải nghiệm nghề truyền thống độc đáo.
Ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo Hồ Quang Lợi

Ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo Hồ Quang Lợi

(LĐTĐ) Sáng 12/6, Nhà xuất bản Hà Nội phối hợp với Thư viện Hà Nội đã tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo Hồ Quang Lợi nhân dịp kỷ niệm 99 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2024).
Khai mạc Liên hoan Kịch nói toàn quốc năm 2024

Khai mạc Liên hoan Kịch nói toàn quốc năm 2024

(LĐTĐ) Tối 11/6, Liên hoan Kịch nói toàn quốc năm 2024 đã khai mạc tại thành phố Thái Nguyên (tỉnh Thái Nguyên).
Hà Nội: Tập huấn về công tác xây dựng, thực hiện quy ước, hương ước năm 2024

Hà Nội: Tập huấn về công tác xây dựng, thực hiện quy ước, hương ước năm 2024

(LĐTĐ) Ngày 11/6, Hà Nội tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ về công tác xây dựng, thực hiện quy ước, hương ước năm 2024.
Ra mắt sân chơi hòa nhập Thánh Gióng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Ra mắt sân chơi hòa nhập Thánh Gióng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

(LĐTĐ) Ngày 11/6, Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Đại sứ quán New Zealand và Doanh nghiệp xã hội Think Playgrounds đã tổ chức lễ khai trương sân chơi hòa nhập Thánh Gióng tại Vườn Giám thuộc Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, một trong những địa danh mang tính biểu tượng nhất của Hà Nội.
Đánh thức tiềm năng "đô thị sông nước"

Đánh thức tiềm năng "đô thị sông nước"

(LĐTĐ) Sau 10 ngày tổ chức với gần 20 chương trình hoạt động, Lễ hội Sông nước Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) lần 2 năm 2024 đã khép lại vào tối 9/6, để lại trong mỗi người dân và du khách những cảm xúc khó quên.
Thương nhớ tường vi

Thương nhớ tường vi

(LĐTĐ) Có bao giờ vì mải mê ngắm nhìn một nhành hoa mà bạn quên cả thế giới xung quanh? Một sáng thức dậy, khi mặt trời bắt đầu vén bức màn mây, ửng hồng phía xa xa, tôi chạy ra sau nhà tập thể dục. Vẻ đẹp của những khóm tường vi ven đường lúc bình minh đã níu chân tôi lại. Lòng tôi cảm thấy nhẹ nhàng, lắng đọng, xen cả nỗi niềm hoài niệm, thớ thương.
Xem thêm
Phiên bản di động