Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

(LĐTĐ) Đối với mỗi người dân Việt Nam, đình làng không chỉ đơn thuần là một địa điểm tâm linh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng. Dù có trải qua hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử, đình làng vẫn là một biểu tượng ăn sâu vào tâm thức của mỗi người.
Độc đáo đình làng siêu nhỏ bằng gỗ gụ được chế tác suốt 5 năm Người hồi sinh nghề đậu bạc ở Định Công

Kiến trúc văn hóa mang tính dân tộc

Những ngôi đình làng Bắc Bộ thường được xây dựng ở trung tâm của làng, trên một thế đất cao đẹp, xung quanh cây cối xanh tươi, vút lên là cây đa nghiêng ngả cùng đất trời. Các cây cổ thụ thường được trồng phía sau và hai bên đình, bao bọc lấy cả kiến trúc ngôi đình tạo nên nền cảnh của cảnh quan đình làng, đồng thời cây cối tạo bóng mát cho sân đình và điều hòa khí hậu.

Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt
Đình làng So (huyện Quốc Oai, Hà Nội) với lối kiến trúc cổ kính. Ảnh: Phương Linh

Cổng đình làng thường được xây theo cấu trúc cổng tam qua và sân đình là khoảng đất rộng được lát gạch đỏ, phục vụ cho các dịp lễ hội. Với đình làng, kiến trúc mái có lẽ là đặc sắc và mang đậm nét văn hóa Việt Nam nhất. Khi xây dựng, những người thợ đã làm cho 4 góc mái đình kéo cong về 4 phía tạo thành các đầu đao duyên dáng. Các đình làng hiện nay thường có bộ mái lớn, đồ sộ, xòe rộng che kín để tránh nắng mưa có thể làm hại công trình và có thể tránh những trận bão có thể làm tốc mái đình. Phổ biến nhất là mái ngói, mái ngói đã trở thành hình ảnh điển hình trong kiến trúc truyền thống Việt Nam.

Những vật liệu thường được sử dụng trong xây dựng đình làng gồm: gỗ, đá, gạch đất nung, ngói đất nung, vữa truyền thống. Đình làng được dựng bằng những cột gỗ lim to tròn, thẳng tắp được đặt trên những hòn đá tảng lớn. Kèo, xà ngang, xà dọc của đình cũng làm toàn bằng gỗ lim.Các nghệ nhân đã hóa thân cho các khối gỗ thành các tác phẩm tạo hình: Hoa lá, mây trời, rồng phượng, các con thú và các cảnh hoạt động của con người như làm ruộng, người uống rượu, người cưỡi hổ, người cưỡi ngựa. Hệ thống cột cái ở gian chính điện đình được làm bằng gỗ quý. Các kiến trúc gỗ trong đình là những tác phẩm trạm khắc tinh xảo với nhiều đề tài phong phú.

Đình làng hiện lên yên bình qua những tác phẩm nghệ thuật

Không chỉ hiện lên qua những tác phẩm hội họa, nhiếp ảnh, hình ảnh đình làng còn thường xuyên xuất hiện trong những áng thơ và cả những câu ca dao quen thuộc. Từ lâu, đình làng không chỉ gắn liền với sự tôn nghiêm mà còn là biểu tượng cho tình yêu lứa đôi, điển hình là qua hai câu ca dao mà ai cũng biết: “Qua đình ngả nón trông đình/Đình bao nhiêu ngói, thương mình bấy nhiêu”.

Đình làng còn là nơi hội họp và xuất phát điểm cho các lực lượng khởi nghĩa trong cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 như đình Đình Bảng, đình Hồng Thái,.. Và trong bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu, ông cũng đã viết: “Mình đi, mình có nhớ mình/ Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa”.

Đình làng thường được hiện lên cùng với hình ảnh cây đa và giếng nước, ba hình ảnh mang đậm chất văn hóa vùng quê, giản dị nhưng mang một ý nghĩa to lớn: Nó thể hiện cho tinh thần đoàn kết dân tộc, gắn liền với sự bình yên. Qua bao nhiêu thế hệ, cây đa, bến nước, sân đình đã là một hình ảnh quen thuộc, khắc sâu tới mức không thể thay thế hay xóa nhòa trong tâm trí.

Đình làng – cốt lõi của văn hóa làng Việt Nam

Vào những thế kỷ trước, mỗi làng đều có riêng một đình làng để thờ đức thành hoàng làng, phúc thần đồng thời cũng để có nơi hội họp hành chính, phục vụ những việc chung của làng.

Vào những ngày có công việc quan trọng, đình làng là nơi tụ họp, diễn ra các lễ nghi truyền thống. Mỗi năm lại có các ngày lễ lớn, có lễ hội diễn ra tại đình làng.

Tuy nhiên, với sự thay đổi của xã hội, ngày một phát triển hơn, giờ đây đình làng chỉ trở thành nơi thờ cúng, hoặc để tổ chức những lễ hội quan trọng.

Đình làng là một sản phẩm văn hóa của dân tộc Việt nam mà không nơi nào có thể có được. Từ kiến trúc mỹ thuật chứa đựng nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, độc đáo đến yếu tố tâm linh. Người Việt Nam muốn dựa vào tâm linh, dựa vào tín ngưỡng tôn giáo, bởi vậy đối với họ, đình làng như là nơi bảo vệ cho tín ngưỡng và niềm tin ấy. Và cũng bởi kết cấu làng xã của Việt Nam khác với các nước khác, nên đình làng chỉ Việt Nam mới có. Và chính việc đưa đình làng vào nghệ thuật cũng giúp người Việt Nam khẳng định với bạn bè quốc tế một nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình.

Ngày nay, vẫn còn những ngôi đình mang đậm nét cổ kính rêu phong của một ngôi đình làng cổ xứ Bắc như Đình Chèm - đình của làng Chèm tại Bắc Từ Liêm có niên đại cách đây hơn 2000 năm với nghệ thuật chạm khắc độc đáo và công trình kiến trúc tam quan ngoài bố trí đầy đủ tứ linh long, ly, quy, phượng quay ra bốn hướng, tam quan trong xây ba gian, bốn mái và năm cửa ra vào; Đình Tiền Lệ (Hoài Đức) với lối kiến trúc, sắc thái nghệ thuật thời Lê, mang đậm sắc thái xưa cũ bởi hơn 70 năm chưa trùng tu, những sứt sẹo của thời gian vẫn còn nguyên vẹn; Đình Tây Đằng (Ba Vì) - một trong những di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu, độc đáo vào loại bậc nhất ở xứ Đoài, có niên đại khởi dựng vào thời Mạc, thế kỷ XVI. Đến nay, đình đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, và lần gần đây nhất là vào năm 2002 - 2004.

Đình làng là hình ảnh mang tính biểu tượng cho một nét văn hóa độc đáo của người dân Việt Nam. Dù cho trải qua hàng trăm hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử thì đình làng vẫn ở đó, không chỉ gắn bó với đời sống thường nhật của mỗi người dân mà còn mang đậm yếu tố tâm linh, trở thành một phần vô cùng quan trọng, là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử và văn hóa của người Việt.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Gần 3.000 y, bác sĩ bệnh viện Trung ương tăng cường vào Nam chống dịch: Mệnh lệnh của trái tim

Gần 3.000 y, bác sĩ bệnh viện Trung ương tăng cường vào Nam chống dịch: Mệnh lệnh của trái tim

(LĐTĐ) Ngày 4/8, tại buổi gặp mặt cán bộ y tế các bệnh viện Trung ương tăng cường các tỉnh, thành phố phía Nam phòng, chống dịch, Chủ tịch Quốc hội ...
Quận Ba Đình: Triển khai các điểm bán hàng lưu động, cung ứng hàng hóa thiết yếu cho nhân dân

Quận Ba Đình: Triển khai các điểm bán hàng lưu động, cung ứng hàng hóa thiết yếu cho nhân dân

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân quận Ba Đình đã triển khai các điểm bán hàng lưu động nhằm cung ứng hàng hóa thiết yếu cho người dân đảm bảo đầy đủ, ...
Công đoàn Thủ đô tiếp sức y, bác sĩ, nhân viên y tế tuyến đầu chống dịch

Công đoàn Thủ đô tiếp sức y, bác sĩ, nhân viên y tế tuyến đầu chống dịch

(LĐTĐ) Chiều 4/8, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Đặng Thị Phương Hoa đã đến thăm, động viên cán bộ, y, bác sĩ, nhân ...
Hà Nội sẵn sàng kích hoạt 2.500 điểm bán hàng lưu động tại các quận, huyện phục vụ người dân

Hà Nội sẵn sàng kích hoạt 2.500 điểm bán hàng lưu động tại các quận, huyện phục vụ người dân

(LĐTĐ) Tính đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn Thành phố có 8.216 điểm bán hàng bình ổn giá đã được Sở Công Thương niêm yết công khai trên địa ...
Kỳ cuối: Để “chất” Hà Nội không phôi phai

Kỳ cuối: Để “chất” Hà Nội không phôi phai

(LĐTĐ) Văn minh, thanh lịch là nét đẹp đặc trưng của người Tràng An xưa và người Hà Nội nay. Hà Nội nay đã khác nhiều song nét đẹp ấy vẫn ...
Nghệ An: Phát hiện 17 con hổ nuôi nhốt trái phép trong nhà dân

Nghệ An: Phát hiện 17 con hổ nuôi nhốt trái phép trong nhà dân

(LĐTĐ) Ngày 4/8, Công an tỉnh Nghệ An đã huy động nhiều cảnh sát để thu giữ nhiều cá thể hộ bị nuôi nhốt trong khu dân cư. Bước đầu đã ...
Huyện Đan Phượng tổ chức tiêm vắc xin cho đoàn viên, công nhân lao động trên địa bàn

Huyện Đan Phượng tổ chức tiêm vắc xin cho đoàn viên, công nhân lao động trên địa bàn

(LĐTĐ) Liên tiếp trong 5 ngày vừa qua, hơn 4.500 đoàn viên, người lao động trên đại bàn huyện Đan Phượng đã thực hiện tiêm vắc xin Covid 19, các bước ...

Tin khác

Phảng phất heo may tháng Tám

Phảng phất heo may tháng Tám

(LĐTĐ) Tháng Tám, mùa hạ vẫn dùng dằng chưa muốn chia tay nên mùa thu mới chỉ dám khe khẽ phảng phất heo may. Phố Hà Nội bỗng chênh chao trong khoảnh khắc giao mùa khiến lòng người cũng chợt bâng khuâng.
Văn hóa thưởng trà của người Việt

Văn hóa thưởng trà của người Việt

(LĐTĐ) Không biết từ bao giờ, trà có mặt trong đời sống hàng ngày của người Việt Nam, từ ấm trà bên vỉa hè đến ấm trà trong gia đình. Chén trà cũng là khởi nguồn của rất nhiều câu chuyện, gắn kết thêm những con người chưa từng quen biết lại với nhau.
Chất “thiền” trong thơ Nguyễn Văn Long

Chất “thiền” trong thơ Nguyễn Văn Long

(LĐTĐ) Vốn là sinh viên Văn khoa Đại học Tổng hợp Hà Nội, ra trường nhân duyên lại theo đuổi con đường doanh nhân, võ sư và hiện tại là cán bộ quản trị truyền thông của một trường đại học danh tiếng (Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Truyền thông của Đại học Kinh doanh & Công nghệ Hà Nội), nhưng Nguyễn Văn Long ((Nguyễn Công Giáp) vẫn yêu thích thơ văn.
Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

(LĐTĐ) Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát chọn lối đi riêng cho mình bằng việc kết hợp thành công chất liệu sơn mài lên gỗ cho ra những tác phẩm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.
Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

(LĐTĐ) Người dân tộc Lào đến Điện Biên sinh sống từ cách đây khoảng hơn 300 năm. Nhiều thế kỷ đã trôi qua, nghề dệt thủ công truyền thống của họ vẫn luôn được gìn giữ.
Đi qua mùa thị chín

Đi qua mùa thị chín

(LĐTĐ) Những ngày cuối hạ, thời tiết thật đỏng đảnh với thoắt nắng thoắt mưa. Khi những trái mít cuối mùa rời cây, trên đầm, vài bông sen muộn cố khoe sắc cho trọn mùa, ấy là khi đã tới mùa thị. Hương thị ngát thơm, ngọt ngào đưa ta về miền cổ tích với những mảnh ký ức nho nhỏ dễ thương.
Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

(LĐTĐ) Không thể phủ nhận những lợi ích mà Cách mạng công nghiệp 4.0 đã mang lại cho các nước, trong đó có cả Việt Nam. Công nghệ số phát triển, đồng nghĩa với việc con người được tiếp xúc nhiều hơn với mạng xã hội. Nhưng liệu đây có phải là một trong những nguyên nhân khiến cho cách ứng xử giữa người với người đang ngày một kém đi?
Dịu dàng canh chua Hà Nội

Dịu dàng canh chua Hà Nội

(LĐTĐ) Canh chua vốn là món ăn quen thuộc của mọi vùng miền. Ấy thế nhưng, canh chua Hà Nội mang một nét riêng với vị chua dìu dịu khiến những ai đã từng thưởng thức thật khó quên. Mùa nào thức nấy, người nội trợ đất Hà thành thường chế biến những món canh chua không quá cầu kỳ mà vẫn thật tinh tế.
Một thoáng tường vy

Một thoáng tường vy

(LĐTĐ) Mùa hoa tường vy tới thật nhẹ nhàng và bất chợt. Khi nắng hạ lấp lánh trải vàng rực rỡ, ấy là khi những đóa tường vy đủ sắc màu đua nhau bung sắc. Hà Nội có một số con đường, không gian rờm rợp những cánh hoa mềm như lụa, mỏng như mây níu ánh nhìn của người yêu hoa.
Tò he nét đẹp xưa

Tò he nét đẹp xưa

(LĐTĐ) Những ký ức về tuổi thơ của đa số người dân Việt Nam đều gắn liền với món đồ chơi mang tên tò he. Đến nay, tuy món đồ chơi dân gian này đã không còn thịnh hành, những vẫn có những nghệ nhân đang miệt mài lưu giữ và bảo tồn nét đẹp ấy ngay trong lòng Hà Nội.
Xem thêm
Phiên bản di động