Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

(LĐTĐ) Đối với mỗi người dân Việt Nam, đình làng không chỉ đơn thuần là một địa điểm tâm linh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng. Dù có trải qua hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử, đình làng vẫn là một biểu tượng ăn sâu vào tâm thức của mỗi người.
Độc đáo đình làng siêu nhỏ bằng gỗ gụ được chế tác suốt 5 năm Người hồi sinh nghề đậu bạc ở Định Công

Kiến trúc văn hóa mang tính dân tộc

Những ngôi đình làng Bắc Bộ thường được xây dựng ở trung tâm của làng, trên một thế đất cao đẹp, xung quanh cây cối xanh tươi, vút lên là cây đa nghiêng ngả cùng đất trời. Các cây cổ thụ thường được trồng phía sau và hai bên đình, bao bọc lấy cả kiến trúc ngôi đình tạo nên nền cảnh của cảnh quan đình làng, đồng thời cây cối tạo bóng mát cho sân đình và điều hòa khí hậu.

Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt
Đình làng So (huyện Quốc Oai, Hà Nội) với lối kiến trúc cổ kính. Ảnh: Phương Linh

Cổng đình làng thường được xây theo cấu trúc cổng tam qua và sân đình là khoảng đất rộng được lát gạch đỏ, phục vụ cho các dịp lễ hội. Với đình làng, kiến trúc mái có lẽ là đặc sắc và mang đậm nét văn hóa Việt Nam nhất. Khi xây dựng, những người thợ đã làm cho 4 góc mái đình kéo cong về 4 phía tạo thành các đầu đao duyên dáng. Các đình làng hiện nay thường có bộ mái lớn, đồ sộ, xòe rộng che kín để tránh nắng mưa có thể làm hại công trình và có thể tránh những trận bão có thể làm tốc mái đình. Phổ biến nhất là mái ngói, mái ngói đã trở thành hình ảnh điển hình trong kiến trúc truyền thống Việt Nam.

Những vật liệu thường được sử dụng trong xây dựng đình làng gồm: gỗ, đá, gạch đất nung, ngói đất nung, vữa truyền thống. Đình làng được dựng bằng những cột gỗ lim to tròn, thẳng tắp được đặt trên những hòn đá tảng lớn. Kèo, xà ngang, xà dọc của đình cũng làm toàn bằng gỗ lim.Các nghệ nhân đã hóa thân cho các khối gỗ thành các tác phẩm tạo hình: Hoa lá, mây trời, rồng phượng, các con thú và các cảnh hoạt động của con người như làm ruộng, người uống rượu, người cưỡi hổ, người cưỡi ngựa. Hệ thống cột cái ở gian chính điện đình được làm bằng gỗ quý. Các kiến trúc gỗ trong đình là những tác phẩm trạm khắc tinh xảo với nhiều đề tài phong phú.

Đình làng hiện lên yên bình qua những tác phẩm nghệ thuật

Không chỉ hiện lên qua những tác phẩm hội họa, nhiếp ảnh, hình ảnh đình làng còn thường xuyên xuất hiện trong những áng thơ và cả những câu ca dao quen thuộc. Từ lâu, đình làng không chỉ gắn liền với sự tôn nghiêm mà còn là biểu tượng cho tình yêu lứa đôi, điển hình là qua hai câu ca dao mà ai cũng biết: “Qua đình ngả nón trông đình/Đình bao nhiêu ngói, thương mình bấy nhiêu”.

Đình làng còn là nơi hội họp và xuất phát điểm cho các lực lượng khởi nghĩa trong cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 như đình Đình Bảng, đình Hồng Thái,.. Và trong bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu, ông cũng đã viết: “Mình đi, mình có nhớ mình/ Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa”.

Đình làng thường được hiện lên cùng với hình ảnh cây đa và giếng nước, ba hình ảnh mang đậm chất văn hóa vùng quê, giản dị nhưng mang một ý nghĩa to lớn: Nó thể hiện cho tinh thần đoàn kết dân tộc, gắn liền với sự bình yên. Qua bao nhiêu thế hệ, cây đa, bến nước, sân đình đã là một hình ảnh quen thuộc, khắc sâu tới mức không thể thay thế hay xóa nhòa trong tâm trí.

Đình làng – cốt lõi của văn hóa làng Việt Nam

Vào những thế kỷ trước, mỗi làng đều có riêng một đình làng để thờ đức thành hoàng làng, phúc thần đồng thời cũng để có nơi hội họp hành chính, phục vụ những việc chung của làng.

Vào những ngày có công việc quan trọng, đình làng là nơi tụ họp, diễn ra các lễ nghi truyền thống. Mỗi năm lại có các ngày lễ lớn, có lễ hội diễn ra tại đình làng.

Tuy nhiên, với sự thay đổi của xã hội, ngày một phát triển hơn, giờ đây đình làng chỉ trở thành nơi thờ cúng, hoặc để tổ chức những lễ hội quan trọng.

Đình làng là một sản phẩm văn hóa của dân tộc Việt nam mà không nơi nào có thể có được. Từ kiến trúc mỹ thuật chứa đựng nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, độc đáo đến yếu tố tâm linh. Người Việt Nam muốn dựa vào tâm linh, dựa vào tín ngưỡng tôn giáo, bởi vậy đối với họ, đình làng như là nơi bảo vệ cho tín ngưỡng và niềm tin ấy. Và cũng bởi kết cấu làng xã của Việt Nam khác với các nước khác, nên đình làng chỉ Việt Nam mới có. Và chính việc đưa đình làng vào nghệ thuật cũng giúp người Việt Nam khẳng định với bạn bè quốc tế một nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình.

Ngày nay, vẫn còn những ngôi đình mang đậm nét cổ kính rêu phong của một ngôi đình làng cổ xứ Bắc như Đình Chèm - đình của làng Chèm tại Bắc Từ Liêm có niên đại cách đây hơn 2000 năm với nghệ thuật chạm khắc độc đáo và công trình kiến trúc tam quan ngoài bố trí đầy đủ tứ linh long, ly, quy, phượng quay ra bốn hướng, tam quan trong xây ba gian, bốn mái và năm cửa ra vào; Đình Tiền Lệ (Hoài Đức) với lối kiến trúc, sắc thái nghệ thuật thời Lê, mang đậm sắc thái xưa cũ bởi hơn 70 năm chưa trùng tu, những sứt sẹo của thời gian vẫn còn nguyên vẹn; Đình Tây Đằng (Ba Vì) - một trong những di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu, độc đáo vào loại bậc nhất ở xứ Đoài, có niên đại khởi dựng vào thời Mạc, thế kỷ XVI. Đến nay, đình đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, và lần gần đây nhất là vào năm 2002 - 2004.

Đình làng là hình ảnh mang tính biểu tượng cho một nét văn hóa độc đáo của người dân Việt Nam. Dù cho trải qua hàng trăm hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử thì đình làng vẫn ở đó, không chỉ gắn bó với đời sống thường nhật của mỗi người dân mà còn mang đậm yếu tố tâm linh, trở thành một phần vô cùng quan trọng, là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử và văn hóa của người Việt.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Hà Nội: Liên ngành tiếp tục “bắt tay” bảo đảm quyền lợi, chế độ bảo hiểm cho người lao động

Hà Nội: Liên ngành tiếp tục “bắt tay” bảo đảm quyền lợi, chế độ bảo hiểm cho người lao động

(LĐTĐ) Chiều nay (20/1), Liên ngành Công an - Liên đoàn Lao động - Thanh tra - Lao động - Thương binh và Xã hội - Y tế - Cục Thuế ...
Điều hòa Casper - chất lượng và bảo hành "không thể chấp nhận được"

Điều hòa Casper - chất lượng và bảo hành "không thể chấp nhận được"

(LĐTĐ) Đó là “than thở" của bà T ở phường Quảng An, quận Tây Hồ, Hà Nội khi nhắc đến sản phẩm điều hòa Casper mà gia đình bà đã mua ...
Nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Nguyễn Quốc Anh bị đề nghị từ 5-6 năm tù

Nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Nguyễn Quốc Anh bị đề nghị từ 5-6 năm tù

(LĐTĐ) Ngày 20/1, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Nguyễn Quốc Anh và các ...
Công đoàn ngành Giáo dục Hà Nội: Triển khai nhiệm vụ học kỳ II năm học 2021-2022

Công đoàn ngành Giáo dục Hà Nội: Triển khai nhiệm vụ học kỳ II năm học 2021-2022

(LĐTĐ) Ngày 20/1, Công đoàn ngành Giáo dục Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động Công đoàn học kỳ I và triển khai nhiệm vụ trọng tâm hoạt ...
Nhân lên niềm vui cho người lao động huyện Thạch Thất từ “Tết sum vầy - Xuân bình an”

Nhân lên niềm vui cho người lao động huyện Thạch Thất từ “Tết sum vầy - Xuân bình an”

(LĐTĐ) Trải qua một năm dịch bệnh đầy khó khăn, năm nay các cấp Công đoàn huyện Thạch Thất vẫn cố gắng dồn sức để chăm lo Tết cho người lao ...
Công đoàn ngành Dệt May Hà Nội vinh dự đón nhận Cờ thi đua xuất sắc

Công đoàn ngành Dệt May Hà Nội vinh dự đón nhận Cờ thi đua xuất sắc

(LĐTĐ) Ngày 20/1, Công đoàn ngành Dệt May Hà Nội đã tổ chức chương trình "Tết Sum vầy - Xuân bình an"; tổng kết phong trào công nhân, viên chức, lao ...
Lãnh đạo LĐLĐ huyện Phúc Thọ thăm, tặng quà đơn vị tuyến đầu chống dịch

Lãnh đạo LĐLĐ huyện Phúc Thọ thăm, tặng quà đơn vị tuyến đầu chống dịch

(LĐTĐ) Ngày 20/1, nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, lãnh đạo Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Phúc Thọ đã đến thăm, động viên và trao quà hỗ trợ ...

Tin khác

Táo quân 2022: Mong đợi sự đột phá từ nhân tố mới

Táo quân 2022: Mong đợi sự đột phá từ nhân tố mới

“Táo Quân 2022” sẽ không có sự góp mặt của nghệ sĩ Xuân Bắc, Công Lý trong vai Nam Tào và Bắc Đẩu. Hiện nay, các nghệ sĩ vắng mặt đều chia sẻ “cảm thấy buồn và trống trải”, còn nghệ sĩ trẻ thay thế đều giữ im lặng, chia sẻ rất ít về lần xuất hiện này.
Sắc xuân qua tranh dân gian của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

Sắc xuân qua tranh dân gian của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

(LĐTĐ) Nhân dịp chào Xuân Nhâm Dần 2022 và chào mừng Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2022), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức triển lãm “Sắc xuân” gồm 20 bộ tranh, bao gồm các chủ đề: Tứ quý, Tố nữ, Tứ dân, Bát tiên, tranh truyện và tranh lịch sử được lựa chọn từ bộ sưu tập tranh dân gian đang được lưu giữ tại Bảo tàng.
Ra mắt bộ sưu tập “Hổ trong mỹ thuật cổ Việt Nam” đón Xuân Nhâm Dần

Ra mắt bộ sưu tập “Hổ trong mỹ thuật cổ Việt Nam” đón Xuân Nhâm Dần

(LĐTĐ) Sáng 18/1, tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia (số 1 Tràng Tiền, Hà Nội) tổ chức trưng bày chuyên đề "Hổ trong mỹ thuật cổ Việt Nam". Trên 30 hiện vật và các tài liệu, hình ảnh chọn lọc, trưng bày giới thiệu với công chúng những tác phẩm nghệ thuật tạo hình hổ trải dài trên 2.000 năm.
Nhiều “món ăn” tinh thần đặc sắc chào đón năm mới 2022

Nhiều “món ăn” tinh thần đặc sắc chào đón năm mới 2022

(LĐTĐ) Nhiều chương trình truyền hình đặc sắc hứa hẹn tiếp tục là món ăn tinh thần hấp dẫn dành cho khán giả trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần.
Gặp nhau cuối năm - Táo quân 2022: Hé lộ một số hình ảnh hấp dẫn khán giả

Gặp nhau cuối năm - Táo quân 2022: Hé lộ một số hình ảnh hấp dẫn khán giả

(LĐTĐ) Chương trình "Gặp nhau cuối năm - Táo quân 2022" được phát sóng vào 20h00 đêm 30 Tết (tức 31/1/2022) với nhiều điểm mới hứa hẹn tiếp tục là món ăn tinh thần hấp dẫn đối với khán giả truyền hình trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần.
Trao giải cuộc thi trực tuyến về quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức

Trao giải cuộc thi trực tuyến về quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức

(LĐTĐ) Được phát động từ 1 - 20/11/2021, chỉ trong vòng 20 ngày, Cuộc thi trực tuyến “Tuyên truyền quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan thuộc thành phố Hà Nội” đã nhận được 79.756 bài dự thi của 30 quận, huyện, thị xã trên địa bàn Thành phố.
Sân khấu đón xuân mới: Vươn mình tỏa rạng

Sân khấu đón xuân mới: Vươn mình tỏa rạng

Tuy hoạt động sân khấu biểu diễn trực tiếp gần như “đóng băng” suốt 2 năm qua do ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhưng các nghệ sĩ, diễn viên, đơn vị nghệ thuật vẫn đang chuyển động với nhiều hướng khác nhau để vươn mình tỏa rạng đón xuân mới Nhâm Dần 2022 cùng khán giả. Thời điểm này, các nghệ sĩ, diễn viên đang tích cực tập luyện để chuẩn bị cho ra mắt những chương trình nghệ thuật hấp dẫn, sáng tạo, mang thông điệp ý nghĩa đến với công chúng.
Tổ chức hoạt động thể dục, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân Nhâm Dần 2022

Tổ chức hoạt động thể dục, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân Nhâm Dần 2022

(LĐTĐ) Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch vừa có công văn gửi Sở Văn hóa và Thể thao; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tổ chức hoạt động thể dục, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân Nhâm Dần 2022.
Tái hiện không gian Tết cổ truyền qua Triển lãm "Tết xưa"

Tái hiện không gian Tết cổ truyền qua Triển lãm "Tết xưa"

(LĐTĐ) Mới đây, tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (Hà Nội) trưng bày hơn 100 phiên bản tài liệu, hình ảnh thú vị, độc đáo tái hiện một phần không gian Tết cổ truyền Việt Nam. Triển lãm mang tên “Tết xưa” đã thu hút rất đông du khách đến tham quan, thưởng lãm.
Buông bỏ đố kỵ - đón nhận an nhiên

Buông bỏ đố kỵ - đón nhận an nhiên

(LĐTĐ) Nhà văn Aldous Huxley đã từng viết: “Hạnh phúc là người thầy hà khắc, đặc biệt là hạnh phúc của người khác”. Quả đúng như vậy, thật lòng mừng cho hạnh phúc của người khác là một việc không dễ dàng. Chính sự đố kỵ nảy sinh hành xử sân si với những hệ lụy không đáng có.
Xem thêm
Phiên bản di động