Đầu mùa lạnh, nhiều trẻ nhỏ mắc cúm A phải nhập viện điều trị

Trẻ bội nhiễm phổi vì cúm A

Đợt rét trong thời gian vừa qua, cùng với mưa, ẩm kéo dài khiến cho tỷ lệ người lớn, trẻ nhỏ mắc cúm gia tăng. Ghi nhận tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, hiện đang điều trị gần 50 bệnh nhân mắc cúm A. Số ca khám và điều trị ngoại trú do cúm A tăng lên nhanh trong vài tuần qua, trong đó đa phần là trẻ em.

Nhiều trẻ mắc cúm A phải nhập viện điều trị.

Điển hình, một bệnh nhi 16 tháng tuổi tên T. T. H (Hà Nội), được chẩn đoán cúm A, có viêm phế quản - phổi bội nhiễm, may mắn được phát hiện và điều trị kịp thời. Bé vốn khỏe mạnh, sống cùng gia đình có chị gái đang mắc cúm. Trước nhập viện 3 ngày, trẻ sốt cao liên tục, sổ mũi, ho khan nhiều, sau đó xuất hiện khò khè, ho có đờm đặc. Trẻ mệt lả, ho khạc kém, ứ đọng nhiều đờm.

Trẻ được đưa đến khám tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho kết quả test cúm A dương tính. Khám lâm sàng cho thấy phổi đã có dấu hiệu bội nhiễm, nghe phổi nhiều rải ẩm, ran rít hai bên. Hình ảnh X-quang phổi lúc nhập viện có tổn thương phế quản - phổi hai bên, bội nhiễm vi khuẩn rõ rệt.

Kết quả xét nghiệm máu của trẻ phản ánh tình trạng nhiễm trùng nặng: Bạch cầu tăng 13,8 G/L, CRP 51 mg/L, cao gấp hơn 10 lần bình thường. Nếu không được phát hiện và xử trí sớm, bệnh có thể diễn tiến nhanh thành suy hô hấp cấp hoặc nhiễm trùng huyết. Sau hai ngày điều trị nội trú, trẻ đáp ứng tốt, giảm sốt, cải thiện hô hấp, ăn bú trở lại, tuy nhiên vẫn cần theo dõi sát.

Một trường hợp khác là bệnh nhi H.L (10 tuổi), nhập viện trong tình trạng sốt cao 39,5°C, ho nhiều, nôn hơn 10 lần/ngày, có lúc nôn rớm máu, toàn thân mệt lả, không ăn uống được. Ngoài ra, trẻ có biểu hiện đau mỏi xương khớp toàn thân, cơ thể ê ẩm, đau đầu nhiều là những biểu hiện điển hình khi nhiễm cúm A.

Kết quả thăm khám xác định trẻ mắc cúm A nhưng chưa có biến chứng. Bệnh nhi đã được nhập viện điều trị theo đúng phác đồ, đồng thời được hỗ trợ giảm đau, chống nôn, bù nước điện giải và theo dõi sát.

Còn tại Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đầu tháng 10/2025 đến sáng 3/11/2025, tổng số ca mắc cúm mùa là 3.726 trường hợp, trong đó có 479 trẻ phải nhập viện điều trị. Chỉ tính riêng trong 1 tuần, từ ngày 27/10 đến 2/11, có 1.518 ca dương tính với cúm, 169 trẻ nhập viện điều trị, trong đó có nhiều trường hợp phải nhập viện do biến chứng viêm phổi, viêm tai giữa, co giật do sốt…

Tiêm vắc xin phòng bệnh chủ động

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Đình Dũng (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết: “Cúm A là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền qua đường hô hấp, có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền là nhóm nguy cơ cao hơn vì hệ miễn dịch yếu, dễ bị biến chứng nặng. Đáng chú ý, giai đoạn đầu của cúm A thường giống với nhiễm các vi rút đường hô hấp khác, nhưng bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, gây ra các biến chứng nặng như viêm phổi, suy hô hấp hoặc nhiễm khuẩn huyết nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời”.

Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương hiện đang điều trị cho gần 50 bệnh nhân mắc cúm A, đa phần là trẻ nhỏ.

Theo bác sĩ Dũng, hầu hết trẻ mắc cúm A đều sốt cao liên tục, sổ mũi, ho tăng dần kèm theo mệt lả, quấy khóc. Trẻ lớn và người lớn thường thấy rõ hơn biểu hiện đau mỏi người, đau nhức xương khớp. Ngoài ra, trẻ có thể gặp co giật do sốt cao, nôn trớ, tiêu chảy. Nếu bệnh diễn tiến nặng, trẻ có thể lừ đừ, ít phản ứng, bỏ bú, thở nhanh hoặc rút lõm ngực, đều là dấu hiệu cảnh báo biến chứng.

Bác sĩ Dũng khuyến cáo: Các bậc phụ huynh cần theo dõi sát tình hình sức khỏe của con em mình. Khi trẻ có biểu hiện ốm, sốt, cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, chẩn đoán sớm và xử trí đúng. Không nên tự ý sử dụng thuốc tại nhà, đặc biệt là các loại kháng sinh. Việc đưa trẻ đến khám kịp thời sẽ giúp điều trị đúng phác đồ, hạn chế các biến chứng nặng.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam: Hiện nay các gia đình thấy trẻ hắt hơi, sổ mũi nhiều khi không biết là bị cảm hay cúm. Do đó, chuyên gia này chỉ ra một số dấu hiệu nhận biết để các gia đình có thêm kiến thức phòng bệnh.

Theo đó, cảm lạnh khởi phát từ từ với hắt hơi, sổ mũi, đau họng, có thể sốt nhẹ hoặc không; cúm mùa gồm cúm A hoặc B đến đột ngột, sốt cao, đau mỏi cơ toàn thân, mệt lả, ho khan; còn viêm phổi là biến chứng nguy hiểm, thường xảy ra sau vài ngày tưởng như đã khỏi cúm hoặc cảm lạnh với sốt cao trở lại, ho đờm đặc, đau ngực và khó thở…

Vi rút cúm và nhiều loại vi rút đường hô hấp lây lan nhanh qua giọt bắn và tay chạm vào vùng chữ T (mắt, mũi, miệng), cửa ngõ chính để vi rút xâm nhập vào cơ thể. Do đó, bác sĩ Hoàng khuyến cáo, mỗi người nên hạn chế tối đa thói quen chạm tay lên mặt và thực hiện nghiêm túc việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

Tiêm vắc xin là giải pháp phòng cúm hiệu quả cho cả người lớn và trẻ em.

Trước diễn biến gia tăng các ca cúm, đặc biệt ở trẻ em trong thời điểm giao mùa, việc phòng bệnh, đặc biệt bằng tiêm vắc xin cúm, là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình. “Tiêm chủng là "lá chắn" khoa học. Các gia đình cần lưu ý tiêm vắc xin cúm hằng năm (cho mọi đối tượng hơn 6 tháng tuổi) và vắc xin phế cầu (theo chỉ định cho nhóm nguy cơ: Người hơn 65 tuổi, người có bệnh mạn tính) giúp giảm đáng kể tỷ lệ nhập viện và biến chứng nặng”, bác sĩ Hoàng khuyến cáo.

Đồng quan điểm trên, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống Dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương nhấn mạnh: Hiện nay, thời tiết giao mùa, nhiệt độ thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi để vi rút cúm A lây lan mạnh trong cộng đồng. Tiêm vắc xin phòng cúm hằng năm là biện pháp đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả giúp bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh và tránh các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

“Người dân nên chủ động tiêm phòng cúm cho bản thân và con em mình, nhất là trong thời điểm dịch bệnh gia tăng. Bên cạnh đó, cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người và cách ly người bệnh để hạn chế lây lan trong gia đình và trường học”, bác sĩ Huyền nhấn mạnh thêm.