Giấc mơ an cư trong vòng xoáy giá nhà

Theo Thời báo Tài chính, báo cáo mới nhất của CBRE Việt Nam cho thấy mặt bằng giá căn hộ tại Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục neo ở mức cao. Cụ thể, giá bán sơ cấp trung bình đã chạm khoảng 90 triệu đồng/m², tăng 5% so với quý trước và 21% so với cùng kỳ năm 2024. Cùng với đó, thị trường thứ cấp cũng ghi nhận đà tăng rõ rệt khi giá bình quân tăng khoảng 18%, lên mức 64 triệu đồng/m².

Tại Hà Nội, mặt bằng giá căn hộ còn ở mức cao hơn. Giá sơ cấp trung bình trong năm 2025 dao động quanh mốc 90-101 triệu đồng/m², trong khi một số dự án cao cấp ghi nhận mức giá từ 130-180 triệu đồng/m², thậm chí cao hơn.

Trong bối cảnh đó, nghiên cứu của One Mount Group cho thấy, với mức thu nhập khoảng 200 triệu đồng/năm, một gia đình phải mất hơn 36 năm mới có thể mua được một căn hộ thương mại 2 phòng ngủ, chưa tính các chi phí phát sinh. Đáng chú ý, hiện có tới 54% hộ gia đình tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có thu nhập thấp hơn mức này, đồng nghĩa phần lớn người dân gần như không có cơ hội sở hữu nhà tại khu vực nội thành.

Tìm được giá nhà phù hợp với thu nhập của người lao động ngày càng khó (Ảnh minh hoạ)

Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cũng cho thấy, thu nhập bình quân của người lao động trong 9 tháng năm 2025 đạt khoảng 8,3 triệu đồng/tháng, tăng 10% so với cùng kỳ. Thu nhập bình quân của lao động khu vực đô thị vào khoảng 10 triệu đồng/tháng, tương đương 120 triệu đồng/năm. Với mức thu nhập này, mỗi năm người lao động chỉ đủ khả năng mua… khoảng 1 m² nhà ở. Trong khi đó, sau 5 năm, thu nhập chỉ tăng thêm khoảng 2 triệu đồng/tháng, còn giá nhà lại tăng thêm 10-15 triệu đồng/m².

Người trẻ vẫn nuôi khát vọng sở hữu nhà dù rào cản rất lớn

Dù vậy, khảo sát của Batdongsan.com.vn công bố gần đây cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: mong muốn mua nhà của người trẻ trong nửa cuối năm vẫn ở mức rất cao, bất chấp hạn chế về tài chính.

Cụ thể, có tới 93% người đã kết hôn và có con tham gia khảo sát cho biết họ đặt mục tiêu mua nhà trong vòng 5 năm tới, dù thừa nhận giá nhà là rào cản lớn nhất. Tại Hà Nội, 69% người được hỏi mong muốn sở hữu nhà trong 5 năm tới, còn tại Thành phố Hồ Chí Minh, con số này lên tới 81%.

Cũng theo Thời báo Tài chính, chia sẻ về lý do vẫn kiên định với mục tiêu mua nhà, chị Tuyết Anh, chuyên viên văn phòng tại Hà Đông (Hà Nội) cho biết: “Sở hữu một căn nhà mang lại sự ổn định rất lớn. Với tôi, nhà ở Hà Nội không chỉ là nơi để ở, mà còn là kênh giữ tiền an toàn. So với vàng, chứng khoán hay gửi tiết kiệm, bất động sản dù thanh khoản thấp vẫn mang lại cảm giác yên tâm hơn”.

Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là hai trung tâm chính trị, kinh tế, giáo dục lớn nhất cả nước, có tiềm năng tăng trưởng giá trị đất đai bền vững. Vì vậy, không chỉ người trẻ đô thị, mà cả lao động ngoại tỉnh cũng mong muốn sở hữu nhà tại đây như một “của để dành” lâu dài.

Ở một góc độ khác, VARS cũng chỉ ra rằng một bộ phận người trẻ, đặc biệt là thế hệ Gen Y, Gen Z, đang có nhiều cơ hội gia tăng thu nhập nhờ sự bùng nổ của công nghệ, kinh tế số, thương mại điện tử, sáng tạo nội dung và các mô hình đầu tư mới. Một nhóm không nhỏ đã đạt mức thu nhập cao từ rất sớm, đủ khả năng tham gia thị trường bất động sản.

Bên cạnh đó, sự hỗ trợ tài chính từ gia đình cũng giúp nhiều người trẻ rút ngắn con đường sở hữu nhà. Đáng chú ý, “khẩu vị” mua nhà của thế hệ trẻ hiện nay cũng thay đổi rõ rệt, sẵn sàng sử dụng đòn bẩy tài chính nhiều hơn so với thế hệ trước.

Cơ hội mới từ chính sách và nhà ở vừa túi tiền

Thông tin trên Thời báo Tài chính cho thấy, một số chuyên gia nhận định những chuyển động tích cực về chính sách trong thời gian gần đây đang mở ra cơ hội lớn cho phân khúc nhà ở vừa túi tiền và nhà ở xã hội, đặc biệt từ giai đoạn 2026 - 2027.

Cụ thể, khảo sát của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) cho thấy, có tới 57% người lao động có nhu cầu thuê hoặc mua nhà, trong đó gần một nửa mong muốn mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, nguồn cung hiện nay vẫn còn rất hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế tại các đô thị lớn.

Theo ông Lê Quang Huy, Phó Tổng Giám đốc BIC Việt Nam, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội Rice City Long Châu (Hà Nội), các chính sách mới đã thông thoáng hơn rất nhiều. Chủ đầu tư được miễn tiền sử dụng đất mà không cần thực hiện thêm thủ tục hành chính, đồng thời cơ chế lợi nhuận cũng được điều chỉnh linh hoạt hơn.

Cụ thể, doanh nghiệp được phép sử dụng 20% tổng diện tích sàn để phát triển các công trình thương mại, dịch vụ, với phần lợi nhuận không bị áp trần như trước. Điều này tạo động lực mạnh mẽ để nhiều doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Đặc biệt, việc Quốc hội thông qua Nghị quyết tháo gỡ vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai được xem là bước tiến quan trọng, giúp giảm chi phí đầu vào, rút ngắn thủ tục và tạo điều kiện để doanh nghiệp cơ cấu lại sản phẩm theo hướng phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.

Ông Nguyễn Thanh Quyền, Tổng Giám đốc Thắng Lợi Group nhận định, khi chi phí đầu vào được tiết giảm, chỉ cần mức lợi nhuận cao hơn lãi suất ngân hàng là doanh nghiệp đã có động lực đầu tư. “Trong 10 năm tới, thị trường nhà ở bình dân sẽ bùng nổ mạnh mẽ khi cả chính sách và nhu cầu đều đang hội tụ”, ông Quyền nhấn mạnh.

Tuy nhiên, để phân khúc nhà ở giá rẻ thực sự phát triển bền vững, các chuyên gia cho rằng Nhà nước cần tiếp tục tháo gỡ bài toán nguồn vốn, đảm bảo ba yếu tố then chốt: nhiều - dài - rẻ. Hiện nay, yếu tố “vốn rẻ” vẫn là nút thắt lớn nhất cần được giải quyết để giấc mơ an cư của người trẻ có thể tiến gần hơn tới hiện thực.

P.T (t/h)