Luật Phòng bệnh năm 2025: Thêm nhiều quyền lợi cho người dân

Tại Kỳ họp thứ 10 vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật Phòng bệnh, với nhiều điểm mới quan trọng, đổi mới chiến lược phòng bệnh theo hướng dự phòng từ sớm, từ xa.

Luật được thông qua nhấn mạnh các giải pháp phòng bệnh chủ động như tiêm chủng mở rộng, dinh dưỡng cộng đồng, phòng chống bệnh không lây nhiễm và truyền thông sức khỏe. Các chương trình phòng bệnh sẽ được tổ chức theo hướng dài hạn hơn, có đánh giá tác động rõ ràng và gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, về vấn đề khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, nhằm đảm bảo vấn đề nguồn kinh phí và tính khả thi để triển khai thực hiện chính sách này, Chính phủ đã hoàn thiện các quy định về đa dạng hóa nguồn kinh phí bao gồm nguồn ngân sách nhà nước, xã hội hóa và đặc biệt là từ Quỹ bảo hiểm y tế.

Đồng thời tại Điều 44 Luật đã sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm y tế, quy định người dân được Quỹ bảo hiểm y tế chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí theo lộ trình và khả năng cân đối của Quỹ bảo hiểm y tế.

Luật Phòng bệnh năm 2025 cũng bổ sung một số nội dung mới so với quy định hiện hành về tiêm chủng. Cụ thể, xác định rõ việc tiêm chủng hiện nay không chỉ là việc đưa vaccine mà còn có cả việc đưa sinh phẩm vào cơ thể con người để phòng bệnh.

Người dân làm thủ tục đăng ký khám bệnh tại Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn

Quy định "Hệ thống thông tin về phòng bệnh" bao gồm cả thông tin về "tiêm chủng"; bổ sung quy định về "rà soát tiền sử tiêm chủng" khi thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm học. Người dân có quyền được sử dụng và bảo đảm công bằng trong tiếp cận vaccine, sinh phẩm theo từng lứa tuổi, từng đối tượng trong suốt cuộc đời để bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Luật cũng nêu rõ 2 hình thức thực hiện tiêm chủng gồm "Tiêm chủng bắt buộc" và "Tiêm chủng tự nguyện". Theo đó, Chương trình tiêm chủng mở rộng bao gồm tiêm chủng thường xuyên, tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch chủ động và các phương thức tổ chức tiêm chủng khác do Bộ Y tế quyết định.

Luật cũng đã hoàn thiện các quy định liên quan tới phòng, chống bệnh lây nhiễm. Về Quỹ phòng bệnh, Luật quy định theo hướng tách mục đích và nhiệm vụ của Quỹ thành hai khoản riêng biệt để đảm bảo sự rõ ràng.

Đồng thời, bổ sung nhiệm vụ chi của Quỹ cho hoạt động khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí, qua đó bảo đảm thêm nguồn lực để triển khai thực hiện chính sách quan trọng này. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, định hướng và huy động xã hội thực hiện chính sách phòng bệnh, giải quyết toàn diện, đồng bộ các vấn đề về phòng bệnh. Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng.

Cơ sở y tế dự phòng được tự chủ quyết định mức thu nhập tăng thêm cho công chức, viên chức, người lao động từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước cấp, phù hợp với quy chế chi tiêu nội bộ và kết quả hoạt động của đơn vị.

Luật cũng quy định có chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng. Phát triển nhân lực y tế dự phòng bảo đảm đủ năng lực tổ chức triển khai các hoạt động phòng bệnh, đặc biệt tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Có chính sách đẩy mạnh phong trào toàn dân chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe, thực hiện lối sống lành mạnh, xây dựng văn hóa sức khỏe trong Nhân dân; khuyến khích cộng đồng, cá nhân chủ động, tích cực cập nhật kiến thức để phòng bệnh, tiếp cận sử dụng dịch vụ phòng bệnh…

Dinh dưỡng trong phòng bệnh được thực hiện trong suốt vòng đời, theo lứa tuổi, đối tượng; bảo đảm dinh dưỡng hợp lý, phù hợp với thể trạng, văn hóa và điều kiện kinh tế của người Việt Nam; chú trọng dinh dưỡng từ khi thai nhi đến trẻ được 24 tháng tuổi.

Các biện pháp thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh bao gồm: Khám sàng lọc, đánh giá, theo dõi về tình trạng dinh dưỡng; Tư vấn, hướng dẫn dinh dưỡng hợp lý; Thông tin, giáo dục, truyền thông về dinh dưỡng hợp lý; Can thiệp dinh dưỡng theo lứa tuổi, đối tượng phù hợp với tình trạng dinh dưỡng; Các biện pháp thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh khác do Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định phù hợp với tình hình thực tế.

Trong đó, về dinh dưỡng cho người trong độ tuổi lao động, theo Luật, trường hợp người sử dụng lao động có tổ chức bếp ăn, ăn ca cho người lao động thì bảo đảm dinh dưỡng hợp lý trong bữa ăn.