Cần đồng bộ hơn hệ thống tiêu, thoát nước Thủ đô

(LĐTĐ) Không chỉ Hà Nội mà bất kỳ đô thị nào trên thế giới và Việt Nam nếu xảy ra trận mưa lịch sử với cường độ lớn, kéo dài hơn 2 tiếng đồng hồ như chiều ngày 29/5 chắc chắn đều xảy ra ngập úng cục bộ. Tuy nhiên, từ sự cố này cũng như các đợt ngập úng trước đây do mưa lớn, đã đến lúc phải rà soát tổng thể hệ thống tiêu, thoát nước trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay nhằm triển khai xây dựng một cách đồng bộ.
Tập trung duy tu, bảo trì hệ thống thoát nước trên địa bàn Thành phố Đến khi nào không còn cảnh úng ngập? Đảm bảo thoát nước trong mùa mưa bão

Hệ thống thoát nước vẫn rời rạc

Về tổng thể, thành phố Hà Nội có 3 vùng tiêu thoát nước chính là vùng tiêu Tả Đáy, Hữu Đáy và Bắc Hà Nội. Trong đó, vùng Tả Đáy thoát nước bằng bơm cưỡng bức bao gồm các lưu vực thoát nước đô thị là lưu vực sông Tô Lịch, Đông Mỹ, Tả Nhuệ, Hữu Nhuệ, Phú Xuyên và các thị trấn, diện tích khoảng 47.350ha.

Vùng Hữu Đáy thoát nước tiêu tự chảy kết hợp với bơm tiêu đô thị và thủy lợi bao gồm các lưu vực thoát nước đô thị là lưu vực Sơn Tây, Xuân Mai, Hòa Lạc, Quốc Oai, Phúc Thọ, Chúc Sơn và các thị trấn, diện tích khoảng 31.310ha.

Còn đối với vùng Bắc Hà Nội, kết hợp một phần thoát nước tự chảy với bơm tiêu đô thị và thủy lợi bao gồm các lưu vực thoát nước đô thị là lưu vực Long Biên, Gia Lâm, Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn, diện tích khoảng 46.740ha.

Cần đồng bộ hơn hệ thống tiêu, thoát nước Thủ đô
Hệ thống thoát nước thiếu đầu tư đồng bộ, chậm tiến độ dẫn đến tình trạng manh mún, không vận hành đúng thiết kế... là những nguyên nhân chính gây ra tình trạng úng ngập tại Thủ đô Hà Nội mỗi khi có mưa lớn.

Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi sẽ chỉ đề cập đến hệ thống thoát nước tại các quận nội thành, những nơi đã, đang và sẽ được Thành phố tập trung đầu tư xây dựng, đó là các khu vực lưu vực sông Tô Lịch, lưu vực sông Nhuệ và lưu vực Long Biên.

Theo Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, đơn vị đang được Thành phố giao nhiệm vụ điều hành hệ thống thoát nước Thủ đô, hệ thống thoát nước khu vực nội thành Hà Nội gồm 12 quận với diện tích khoảng 300km2.

Trong đó, hệ thống thoát nước chung theo danh mục được Thành phố phê duyệt bao gồm: 5.735,44km cống rãnh; 254,2km mương, sông, kênh; 40.407 ga thu; 110.025 ga thăm các loại; 125 hồ điều hòa; 10 trạm bơm thoát nước mưa chính; 5 nhà máy, trạm xử lý nước thải…

Hệ thống này phân chia thành các khu vực thoát nước chính như sau: Lưu vực Tô Lịch có diện tích khoảng 77,5km2 bao gồm toàn bộ khu vực trung tâm các quận: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoàng Mai và một phần các quận Tây Hồ, Thanh Xuân.

Trong khu vực này, hệ thống thoát nước cơ bản đã được hoàn thiện theo quy hoạch gồm Nhà máy xử lý nước thải Yên Sở công suất 200.000m3/ngày đêm; các trạm xử lý nước thải Bảy Mẫu (13.300m3/ngày, đêm), Trúc Bạch (2.300m3/ngày, đêm), hồ Tây (15.000m3/ngày, đêm), Kim Liên (3.700m3/ngày, đêm)…

Về cơ bản, hệ thống trong khu vực đã giải quyết được tình trạng ngập úng với các trận mưa theo đúng công suất thiết kế. Đối với các trận mưa có cường độ lớn, diễn ra trong thời gian ngắn như trận mưa trong ngày 24/5 và chiều 29/5 vừa qua thì trên địa bàn vẫn còn 8 điểm úng ngập do có bất lợi về địa hình, xa nguồn xả.

Theo quy định, các dự án khu đô thị mới, khu nhà ở phải được đầu tư xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, công trình nhà ở và các công trình kiến trúc khác.

Song không ít chủ đầu tư chỉ quan tâm xây dựng nhà ở để bán, lơ là việc xây dựng kết cấu hạ tầng, dẫn đến thiếu đồng bộ. Không khó để bắt gặp tình trạng cống thoát nước được xây dựng rất to nhưng lại cao hơn hạ tầng chung dẫn đến lãng phí, không hiệu quả.

Lưu vực sông Nhuệ có diện tích khoảng 110km2 gồm: Khu vực quận Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Hà Đông và một phần quận Tây Hồ, huyện Thanh Trì.

Đây là khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng hạ tầng kỹ thuật chưa được đầu tư xây dựng đồng bộ. Các trạm bơm đầu mối chưa được đầu tư đạt công suất quy hoạch; các hồ điều hòa lớn chưa được xây dựng; một số tuyến mương có chức năng tiêu thoát nước đô thị chưa được thực hiện duy tu, duy trì theo tiêu chí thoát nước đô thị.

Việc tiêu thoát nước hoàn toàn bằng hình thức tự chảy, phụ thuộc vào mực nước sông Nhuệ, thậm chí còn bị chảy ngược vào đô thị khi mực nước sông Nhuệ dâng cao.

Cuối cùng là lưu vực Long Biên. Lưu vực này có diện tích khoảng 62km2 cũng thoát nước chủ yếu bằng hình thức tự chảy qua mương Nam Quốc lộ 5, kênh Tầm Dâu ra sông Cầu Bây. Chỉ có một phần nhỏ được bơm cưỡng bức ra sông Đuống qua trạm bơm cầu Đông Trù với chỉ “vỏn vẹn” 2m3/giây tương đương 7200m3/ giờ.

Con số quá khiêm tốn cho cả lưu vực. “Bên cạnh những chủ đầu tư lơ là công tác thoát nước thì cũng có những chủ đầu tư rất chú trọng đến hệ thống thoát nước. Có những khu vực chúng tôi đi kiểm tra thì có hệ thống cống rất to, đơn cử như khu vực Geleximco Lê Trọng Tấn nhưng vì sao vẫn thường xuyên bị ngập? Nguyên nhân là do chưa được kết nối hạ tầng, chưa có nguồn tiêu, rồi có đoạn cống xây cao hơn cốt nền xả trong khu vực nên cống dù to cũng không có chỗ tiêu thoát”, lãnh đạo công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội thừa nhận.

Cần khắc phục theo hướng đồng bộ

Để phục vụ mục tiêu thoát nước từ năm 2005 đến nay, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã đầu tư hàng nghìn tỉ đồng vào các dự án thoát nước. Trong đó, đáng chú ý là 3 dự án đã và đang triển khai với tổng số tiền hơn 19.000 tỉ đồng. Cụ thể, dự án thoát nước Hà Nội có mức đầu tư hơn 8.000 tỉ đồng, đã hoàn thành vào cuối năm 2016.

Cần đồng bộ hơn hệ thống tiêu, thoát nước Thủ đô
Dự án Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa, Hà Đông, Hà Nội được triển khai từ năm 2015 với tổng mức đầu tư hơn 7.400 tỉ đồng

Hai dự án thoát nước, chống ngập úng cho khu vực phía tây Hà Nội gồm các quận Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Hà Đông. Một số huyện ngoại thành là dự án Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa, Hà Đông, Hà Nội được triển khai từ năm 2015 với tổng mức đầu tư hơn 7.400 tỉ đồng và dự án xây dựng Cụm công trình đầu mối Liên Mạc với tổng mức đầu tư hơn 3.600 tỉ đồng.

Trong đó, trạm bơm tiêu Yên Nghĩa có công suất 120m3/giây, bơm nước từ lưu vực sông Nhuệ ra sông Đáy, giảm ngập úng cho quận Hà Đông, Thanh Xuân; Cụm công trình đầu mối Liên Mạc có công suất 170m3/giây (gần gấp đôi trạm bơm Yên Sở) bơm nước từ sông Nhuệ ra sông Hồng, giảm ngập úng cho khu vực quận Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm và phụ cận. Tuy nhiên, đến nay, cả hai dự án này vẫn đang triển khai chậm trễ, việc thoát nước ở khu vực các quận nêu trên vẫn là tự chảy.

Theo chủ đầu tư (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội), kênh dẫn La Khê đi qua địa bàn 2 xã của huyện Hoài Đức và 6 phường của quận Hà Đông. Đến thời điểm này, huyện Hoài Đức đã bàn giao 100% mặt bằng để thi công. Quận Hà Đông mới bàn giao được 162.797,9m2 trên tổng số 307.358,7m2, còn thiếu 144.560,8m2, liên quan đến 593 tổ chức, hộ gia đình.

“Kênh La Khê là tuyến chính dẫn vào Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa. Để dự án hoàn thành trong năm 2022 đúng yêu cầu của Thành phố, Sở đề nghị quận Hà Đông tập trung đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, bàn giao nhà thầu tổ chức thi công...”, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội Chu Phú Mỹ đề nghị.

Thừa nhận tiến độ bàn giao mặt bằng còn chậm so với yêu cầu, lãnh đạo các phường: Quang Trung, La Khê, Yết Kiêu... cho biết, nguyên nhân chủ yếu là cơ chế, chính sách về đất đai thay đổi liên tục.

Nhiều hộ có công trình nhưng không phải là người địa phương nên mất rất nhiều thời gian xác định địa chỉ; nhiều trường hợp đất bị thu hồi không có nguồn gốc rõ ràng, khó xác định ranh giới. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân bị thu hồi đất chưa nắm rõ chủ trương, chính sách của Nhà nước liên quan đến công tác hỗ trợ, đền bù, giải phóng mặt bằng…

Cần đồng bộ hơn hệ thống tiêu, thoát nước Thủ đô

Bên cạnh nguyên nhân các dự án thoát nước chậm tiến độ, thiếu hiệu quả thì việc ao hồ bị lấp, cống rãnh bị nghẹt cũng khiến một số khu vực ngày càng ngập nặng. Quận Đống Đa vốn có nhiều ao hồ nhất (trên 30 hồ), nhưng chỉ trong 5 năm (2010-2015) đã có 4 hồ bị san lấp; một số quận không thay đổi hiện trạng ao, hồ thì diện tích mặt nước cũng bị thu hẹp đáng kể.

Cụ thể, quận Tây Hồ, nơi có diện tích mặt nước lớn nhất Thành phố (chiếm 79% tổng diện tích mặt nước của Hà Nội) nhưng từ năm 2010-2017, diện tích mặt nước đã giảm hơn 28.000m2. Hồ Tây trước đây rộng hơn 500ha, nhưng sau khi kè (năm 2010) chỉ còn 460ha.

Mới đây nhất, dù chịu ảnh hưởng nhiều từ việc thiếu quy hoạch hệ thống thoát nước nhưng quận Long Biên cũng đã tiến hành việc lấp hồ Ba Đồ (hồ dân sinh) rộng hàng nghìn m2 với lý do “hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, phục vụ đấu giá quyền sử dụng đất”. Vụ việc chỉ tạm dừng khi vấp phải sự phản đối gay gắt của người dân trong khu vực.

Nhìn nhận về thực trạng hệ thống thoát nước Thủ đô, kiến trúc sư (KTS) Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, cho hay, đây là hệ quả của quá trình đô thị hóa trong bối cảnh tình hình biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Hệ thống thoát nước của thành phố Hà Nội kế thừa quy hoạch thoát nước của người Pháp trước năm 1954. Sau đó, Hà Nội mở rộng, do thiếu cả kinh nghiệm lẫn nguồn lực nên hệ thống thoát nước khá “tùy tiện”.

“Thập niên 90 - 2000, qua nguồn vốn vay ODA, Nhật Bản đã giúp Hà Nội quy hoạch lại hệ thống thoát nước thông qua Dự án Thoát nước Hà Nội giai đoạn 1 và 2. Tuy nhiên đến nay, quá trình đô thị hóa mạnh mẽ trong 10 năm qua đã khiến bản quy hoạch này lạc hậu hơn so với thực tế phát triển đô thị”, KTS Trần Huy Ánh cho hay.

Từ thực tế này, KTS Trần Huy Ánh cho rằng, cần có quy hoạch tích hợp tổng thể từ xây dựng, đô thị hóa, giao thông, thoát nước, xử lý thải... Ngoài ra, nếu có thể, cần phát triển thêm những “vùng xốp” như công viên, hồ điều hòa... có diện tích lớn mang tính dự phòng nhằm ứng phó với những tình huống thiên tai.

Riêng đối với các “tồn tại cụ thể” có thể nghiên cứu thêm các giải pháp cục bộ chống ngập. Cần quy hoạch nhiều điểm trạm bơm thoát nước, giếng thu, hồ điều hòa, vùng bán ngập... giống như “ắc quy nước” có tác dụng giảm áp lực của mưa lượng lớn, nâng cao năng lực thoát nước cho nội thành và tận dụng nước mưa./.

Tuấn Dũng

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Bộ Thông tin và Truyền thông bổ nhiệm Tổng biên tập báo VietNamNet

Bộ Thông tin và Truyền thông bổ nhiệm Tổng biên tập báo VietNamNet

(LĐTĐ) Chiều ngày 1/12, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) Nguyễn Mạnh Hùng đã trao Quyết định điều động và bổ nhiệm ông Nguyễn Văn Bá, Tổng biên ...
Sun World Ha Long ưu đãi khủng, giá vé cáp treo Nữ Hoàng chỉ còn 250 ngàn đồng

Sun World Ha Long ưu đãi khủng, giá vé cáp treo Nữ Hoàng chỉ còn 250 ngàn đồng

(LĐTĐ) Từ trung tuần tháng 11, Cáp treo Nữ Hoàng thuộc Tổ hợp vui chơi giải trí số 1 Miền Bắc Sun World Ha Long chính thức đón khách trở lại. ...
Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận về vị phạm của tổ chức đảng, đảng viên tại các tỉnh Đồng Nai, Thanh Hoá, Nam Định và Bình Dương

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận về vị phạm của tổ chức đảng, đảng viên tại các tỉnh Đồng Nai, Thanh Hoá, Nam Định và Bình Dương

(LĐTĐ) Trong các ngày 29 và 30/11/2022, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương đã họp Kỳ thứ 23. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính ...
Khai mạc Hội chợ Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích năm 2022

Khai mạc Hội chợ Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích năm 2022

(LĐTĐ) Hội chợ Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích năm 2022 thu hút khoảng 120 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh. Đây là cơ hội để ...
Triệt phá đường dây cá độ bóng đá tại quận Hà Đông

Triệt phá đường dây cá độ bóng đá tại quận Hà Đông

(LĐTĐ) Ngày 1/12, Công an quận Hà Đông cho biết vừa triệt phá đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá qua không ...
Cây sáng kiến, cải tiến kỹ thuật của ngành điện

Cây sáng kiến, cải tiến kỹ thuật của ngành điện

(LĐTĐ) Những năm qua, công tác sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0 sôi nổi trong toàn Công ty Điện lực Điện Biên đã ...
Tiền đạo Văn Quyết đoạt danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất V-League 2022

Tiền đạo Văn Quyết đoạt danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất V-League 2022

(LĐTĐ) Chiều 1/12, Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) đã tổ chức chương trình V-League Awards 2022 nhằm tôn vinh các cầu thủ, huấn luyện viên, ...

Tin khác

Kịp thời khống chế đám cháy trên phố Minh Khai

Kịp thời khống chế đám cháy trên phố Minh Khai

(LĐTĐ) Sáng 1/12, một đám cháy bùng lên dữ dội trên nóc một ngôi nhà 4 tầng nằm sát với mặt phố Minh Khai, quận Hai Bà Trưng. Ngay khi phát hiện vụ việc, người dân đã hô hoán và gọi số điện thoại 114 thông báo tình hình.
TP.HCM: Trung chuyển miễn phí cho người dân đến bến xe miền Đông mới

TP.HCM: Trung chuyển miễn phí cho người dân đến bến xe miền Đông mới

(LĐTĐ) Ngày 1/12, bến xe miền Đông mới (thành phố Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh - TP.HCM) tổ chức đưa đón hành khách miễn phí đến tất cả quận huyện (trừ huyện Cần Giờ) trên địa bàn thành phố. Thời gian kéo dài tới ngày 30/6/2023.
Tăng cường đảm bảo trật tự đô thị dịp cuối năm

Tăng cường đảm bảo trật tự đô thị dịp cuối năm

(LĐTĐ) Những tháng cuối năm, hoạt động kinh doanh, buôn bán sôi động, kéo theo đó là tình hình vi phạm trật tự đô thị, nhất là lấn chiếm vỉa hè, lòng đường làm nơi tập kết, trao đổi hàng hóa gia tăng. Để lập lại trật tự, đảm bảo văn minh đô thị, quận Ba Đình (Hà Nội) đã và đang đẩy mạnh tuyên truyền gắn với tuần tra, kiểm soát, xử lý các trường hợp vi phạm với quyết tâm giữ gìn an ninh trật tự, đảm bảo an toàn giao thông và mỹ quan cho các đô thị.
Đô thị Việt Nam sẽ có những bước chuyển mình mạnh mẽ trong quy hoạch

Đô thị Việt Nam sẽ có những bước chuyển mình mạnh mẽ trong quy hoạch

(LĐTĐ) Sáng ngày 30/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị đô thị toàn quốc phổ biến Nghị quyết số 148/NQ-CP ngày 11/11/2022 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về "Quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045".
Đánh giá tình hình thực hiện dự án Nhà máy xử lý rác thải xã Phương Đình

Đánh giá tình hình thực hiện dự án Nhà máy xử lý rác thải xã Phương Đình

(LĐTĐ) Cử tri huyện Đan Phượng vừa kiến nghị thành phố Hà Nội xem xét đối với Nhà máy xử lý rác thải xã Phương Đình được đầu tư mấy trăm tỷ đồng nhưng đến nay đã nhiều năm không hoạt động, gây lãng phí.
Hà Nội đã giảm một số điểm ùn tắc giao thông

Hà Nội đã giảm một số điểm ùn tắc giao thông

(LĐTĐ) Sở Giao thông Vận tải (GTVT) Hà Nội thông tin, từ đầu năm đến nay, Sở đã chủ trì, phối hợp với Công an Thành phố, Ủy ban nhân dân các quận, huyện và các đơn vị liên quan tập trung xử lý được 8/35 điểm thường xuyên ùn tắc giao thông trong giờ cao điểm.
Quảng Ngãi: Công ty thép Hòa Phát Dung Quất muốn nhận chìm vật chất ngoài biển

Quảng Ngãi: Công ty thép Hòa Phát Dung Quất muốn nhận chìm vật chất ngoài biển

(LĐTĐ) Ngày 24/11 vừa qua, Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi có công văn số 3608/UBND-TNMT gửi Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi về việc có ý kiến đối với hồ sơ đề nghị cấp giấy phép nhận chìm ở biển và giao khu vực biển để nhận chìm của Công ty Cổ phần thép Hòa Phát Dung Quất.
Bịt những “lỗ hổng” để đảm bảo an toàn phòng, chống cháy, nổ

Bịt những “lỗ hổng” để đảm bảo an toàn phòng, chống cháy, nổ

(LĐTĐ) Sau hơn một tháng triển khai cao điểm tổng kiểm tra, đến nay cơ bản các cơ sở thuộc danh mục quản lý trên địa bàn thành phố Hà Nội đã được rà soát về công tác an toàn phòng cháy chữa cháy. Kết quả thu được không dừng ở việc nắm rõ địa bàn, mà các cán bộ chiến sĩ tham gia tổ kiểm tra còn chỉ rõ từng “lỗ hổng” về an toàn phòng cháy cho người dân, góp phần tăng cường nhận thức, kiến thức về an toàn trong phòng, chống cháy nổ.
Đường sắt Nhổn - ga Hà Nội chuẩn bị chạy thử đầu tháng 12

Đường sắt Nhổn - ga Hà Nội chuẩn bị chạy thử đầu tháng 12

(LĐTĐ) Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội thông tin, tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội (đoạn trên cao dài 8,5km từ Depot Nhổn đến ga S8 - Cầu Giấy) dự kiến sẽ vận hành thử hệ thống từ ngày 5/12 tới.
Lễ trao giải “Vô lăng vàng” lần thứ 10 diễn ra vào cuối tháng 12

Lễ trao giải “Vô lăng vàng” lần thứ 10 diễn ra vào cuối tháng 12

(LĐTĐ) Giải thưởng “Vô lăng vàng” nhằm mục đích ghi nhận và tôn vinh các lái xe, các doanh nghiệp vận tải, hợp tác xã vận tải có nhiều đóng góp trong công tác đảm bảo an toàn giao thông.
Xem thêm
Phiên bản di động