Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam: Nỗ lực thay đổi để hấp dẫn khách tham quan

Phương pháp tổ chức linh hoạt, đảm bảo phòng chống dịch

Những năm gần đây, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam luôn là điểm đến yêu thích của khách du lịch trong và ngoài nước. Minh chứng là trong ba năm liên tiếp (2015, 2016 và 2017), Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã vinh dự nhận danh hiệu “Điểm tham quan du lịch hàng đầu Việt Nam” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng nhằm tôn vinh các điểm đến nổi bật, được du khách và các công ty du lịch yêu thích nhất trong năm.

Các bạn nhỏ thích thú với trải nghiệm in tranh Đông Hồ tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.

Để có được kết quả như vậy, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã không ngừng sáng tạo, tổ chức nhiều trưng bày chuyên đề, khai trương các trưng bày mới theo hình thức mới. Ngoài ra, Bảo tàng còn hấp dẫn khách tham quan trong và ngoài nước không chỉ qua giá trị văn hóa của các bộ sưu tập, mà còn qua cảnh quan môi trường, chất lượng dịch vụ phục vụ khách tham quan.

Theo đó, Bảo tàng đã tiến hành tôn tạo một số công trình kiến trúc dân gian, làm mới khuônviên sân vườn, trang bị hệ thống điều hòa không gian trưng bày Các dân tộc Việt Nam,chỉnh trang các không gian trưng bày thường xuyên để phục vụ khách tham quan tốt hơn. Bên cạnh đó, Bảo tàng còn tổ chức nhiều hoạt động trình diễn bảo tồn di sản văn hóa một cách đa dạng và sống động thông qua chương trình Tết Nguyên đán, ngày Quốc tế Thiếu nhi, Tết Trung thu…. Mỗi một hoạt động, Bảo tàng luôn hướng đến những khám phá mới lạ, bồi bổ và làm giàu tri thức văn hóa, qua đó góp phần thu hút hàng chục nghìn du khách đến tham quan và trải nghiệm, nhất là đối với thế hệ trẻ.

Đặc biệt, trong bối cảnh diễn ra dịch Covid-19, Bảo tàng cũng đã đổi mới phương thức hoạt động để đảm bảo tổ chức các sự kiện một cách an toàn, hiệu quả. Ông Đặng Xuân Thanh – Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam chia sẻ: “Năm nay, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp, Bảo tàng đã lựa chọn nội dung và phương pháp tổ chức linh hoạt, trong phạm vi và khuôn khổ phù hợp, đi vào chiều sâu theo hướng “diễn giải văn hóa”. Bảo tàng đặc biệt đề cao, chú trọng việc chấp hành và thực hiện nghiêm theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Y tế về công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19 theo nguyên tắc 5K, đảm bảo chương trình hoạt động vui chơi an toàn và hiệu quả”.

Theo đó, Bảo tàng đã thay đổi cách thức tiếp cận, đổi mới cách tổ chức, hạn chế, giảm bớt số lượng các hoạt động trình diễn và tăng cường vài trò chủ động của khách tham quan bằng cách khuyến khích ông bà, cha mẹ hướng dẫn con cái tự chơi. Qua đó, thế hệ trẻ được trực tiếp tham gia trải nghiệm, tìm hiểu và sáng tạo, chủ động khám phá theo cách riêng. Bên cạnh đó, Bảo tàng cũng tăng cường vai trò của nghệ nhân, những người đã cộng tác lâu năm với Bảo tàng cũng như có nhiều ý tưởng trong việc sáng tạo, bảo tồn đồ chơi dân gian.

Ví như, dịp Tết Trung thu 2020, Bảo tàng đã hướng đến việc giới thiệu những nội dung liên quan đến Tết Trung thu thông qua mạng xã hội, từ đó giúp cho công chúng ở xa chưa có cơ hội đến Bảo tàng có thể tiếp cận, tìm hiểu về các đồ chơi, trò chơi trong dịp Tết Trung thu. Điều này, mở ra nhiều kênh mới để có thể giới thiệu, quảng bá và tôn vinh nghệ nhân. Đặc biệt, vào dịp Tết Nguyên đán vừa qua, để du khách Thủ đô có một địa điểm vui chơi an toàn trong dịp Tết, Bảo tàng đã thay đổi cách thức tổ chức chương trình. Chương trình diễn ra trong vòng 7 ngày (từ mồng 4 -10 Tết) thay vì 2 ngày như trước đây.

Theo bà An Thu Trà – Trưởng phòng Truyền thông và Công chúng, số lượng người phục vụ như cán bộ Bảo tàng, tình nguyện viên, nghệ nhân hạn chế tối đa. Nội dung các hoạt động trình diễn giảm thiểu và bố trí ở những địa điểm cách xa nhau.

“Chúng tôi chú ý đến việc tạo ra các hoạt động tăng cường hình thức tự chơi để du khách có cơ hội chủ động, sáng tạo khám phá văn hóa theo cách riêng. Ngoài ra, các quy định về phòng chống dịch được thực hiện nghiêm túc. Từ cổng vào, du khách đã phải tuân thủ đeo khẩu trang, đo thân nhiệt và khử khuẩn. Tại những nơi như quầy bán vé, cổng Bảo tàng hay một số điểm hoạt động, chúng tôi đều có nhân việc nhắc nhở cũng như dùng các ký hiệu yêu cầu về giãn cách. Chúng tôi mong muốn du khách tham gia chương trình sẽ phối hợp tốt với Bảo tàng trong công tác phòng chống dịch để bảo đảm an toàn cho mỗi cá nhân và cộng đồng” – bà Trà cho hay.

Nơi giáo dục văn hoá dân tộc cho thế hệ trẻ

Xuân Tân Sửu năm nay, Bảo tàng đã mang đến cho du khách một không gian Tết Việt truyền thống với nhiều hoạt động như: Dựng cây nêu, múa rối nước, gói bánh chưng, in tranh Đông Hồ, viết thư pháp… Đặc biệt, chương trình giới thiệu đến công chúng “Không gian thiêng ngày Tết” thông qua mâm cỗ truyền thống, bàn thờ cúng Tổ tiên và lễ cúng ông Công ông Táo. Đáng chú ý, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã đầu tư cho cảnh quan, không gian với các góc check-in độc đáo, mới lạ, lần đầu tiên bài trí, sắp đặt đem lại trải nghiệm khó quên dịp đầu Xuân năm mới cho du khách.

Với quyết tâm đổi mới và sáng tạo, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã thu hút rất nhiều bạn trẻ đến Bảo tàng với niềm đam mê và mong muốn được tìm hiểu về văn hóa các dân tộc. Đó là những tín hiệu đáng mừng, cho thấy những nỗ lực của Bảo tàng đã được đền đáp xứng đáng khi thế hệ trẻ biết hướng về những giá trị truyền thống của cha ông. Sự có mặt và tham gia trải nghiệm của các bạn trẻ cũng chính là nguồn động viên to lớn đối với những người làm công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Là một tình nguyện viên tại Bảo tàng, em Đoàn Bảo Châu – lớp 11, Trường THPT Chu Văn An vui vẻ nói: “Em là tình nguyện viên hướng dẫn cho khách tham in tranh dân gian Đông Hồ. Em rất thích tham gia các hoạt động gắn với văn hóa dân tộc tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Trong không gian này em như được sống trong không khí mà không phải nơi nào cũng tổ chức được. Mặc dù dịch bệnh đang diễn biến phức tạp nhưng em thấy yên tâm vì Bảo tàng đã áp dụng các biện pháp phòng chống rất nghiêm túc. Em mong mọi sinh hoạt sẽ sớm ổn định trở lại để nhiều du khách có cơ hội đến trải nghiệm văn hoá truyền thống nơi đây.”

Còn em Hoàng Lâm Tùng, Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội chia sẻ: “Hôm nay em đi cùng bố mẹ và anh trai đến đây. Cả nhà em đều khử khuẩn và đeo khẩu trang khi tham gia hoạt động nên em thấy an toàn. Em đã tham gia gói bánh chưng, in tranh Đồng Hồ, viết lời chúc lên Cây mong ước, múa sạp và chụp ảnh ở góc check- in gắn với con trâu. Em và cả nhà đều thích vì đây là lần đầu tiên em được tham gia làm cùng các nghệ nhân và các thành viên trong gia đình.”

Với những nỗ lực của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cùng với sự đồng hành của các nghệ nhân dân gian,sự đón nhận của công chúng đã giúp lan toả, quảng bá, tôn vinh, bảo tồn, phát huy các giátrị văn hóa. Đây là niềm tự hào và là trách nhiệm để Bảo tàng tiếp tục đổi mới và tăng cường các hoạt động có chất lượng với nhiều hình thức đa dạng và sống động để nơi đây luôn là điểm đến yêu thích của đông đảo công chúng./.

Bùi Phương