Tiền lương phải thực sự đáp ứng cuộc sống

	Tiền lương sẽ được trả theo hiệu quả công việc
	Đề xuất chính sách tiền lương mới

Cải cách là tất yếu

Tại Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đang diễn ra tại Hà Nội, các đại biểu sẽ tập trung thảo luận cho ý kiến về đề án cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong các doanh nghiệp; cải cách chính sách bảo hiểm xã hội... Đây là những vấn đề được nhiều người lao động quan tâm.

Trong khu vực hành chính sự nghiệp, lương sẽ được tính theo chức vụ, vị trí việc làm

Ở nước ta, chính sách tiền lương đã trải qua 4 lần cải cách vào các năm 1960, 1985, 1993 và 2003. Thông tin về sự cần thiết phải cải cách chính sách tiền lương thời điểm này, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp khẳng định: Qua 4 lần cải cách, tiền lương khu vực công từng bước được cải thiện, góp phần nâng cao đời sống của người hưởng lương.

Tiền lương khu vực doanh nghiệp từng bước thực hiện theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Mức lương tối thiểu được luật hóa, hình thành trên cơ sở thương lượng tại Hội đồng Tiền lương quốc gia với thành phần cân bằng giữa ba bên: Đại diện của người lao động, doanh nghiệp và Nhà nước, phù hợp với cơ chế thị trường và thông lệ quốc tế.

Tuy nhiên, cũng theo Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp, chính sách tiền lương trong khu vực công còn phức tạp, thiết kế hệ thống thang, bảng lương chưa phù hợp với vị trí việc làm, chức vụ, chức danh. Tiền lương chưa phải là thu nhập chính của cán bộ, công chức, còn mang tính bình quân, cào bằng, chưa tạo động lực để nâng cao hiệu quả làm việc; chưa có cơ chế tiền thưởng để khuyến khích sáng kiến, sáng tạo, đổi mới phong cách làm việc, nâng cao đạo đức công vụ và chất lượng, hiệu quả công tác...

Đối với khu vực doanh nghiệp, tiền lương của người lao động chưa thực sự gắn với năng suất lao động, hiệu quả kinh doanh; chưa phát huy được vai trò, tác dụng của cơ chế thương lượng, định đoạt tiền lương giữa người sử dụng lao động và người lao động.

Bởi vậy, theo Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp, mục tiêu của cải cách chính sách tiền lương lần này là phải làm cho được tiền lương là thu nhập chính, bảo đảm đời sống cho người lao động và gia đình người lao động, thu hẹp khoảng cách tiền lương giữa khu vực công với khu vực thị trường để có thể thu hút nhân lực chất lượng cao vào làm việc ở khu vực nhà nước.

Trả lương theo vị trí và hiệu quả việc làm

Chia sẻ về những điểm mới trong cải cách chính sách tiền lương, ông Bùi Sỹ Lợi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết: Điểm mới theo đề án về cải cách tiền lương đó là tiền lương cơ bản trả cho người lao động sẽ chiếm khoảng 70% tổng mức thu nhập của người lao động. Còn tiền phụ cấp các loại (như tiền phụ cấp thu hút, thâm niên, ngành nghề… chiếm 30% còn lại. Với cách tính lương như thế, người lao động có thể thấy tiền lương đích thực là tiền lương. Và tiền lương này được trả theo số lượng, chất lượng, hiệu quả công việc.

Riêng đối với khu vực hành chính sự nghiệp, ông Bùi Sỹ Lợi cho biết, sẽ có 2 bảng lương. Một bảng lương sẽ được tính theo chức vụ, vị trí việc làm, nghĩa là làm chức vụ nào hưởng theo lương chức vụ đó. Chứ không phải trả lương theo thâm niên, kiểu “sống lâu lên lão làng” như hiện nay.

Tuy nhiên, nếu người lao động cứ tái cử thêm một nhiệm kỳ nữa sẽ được tăng thêm 10% phụ cấp. Còn bảng lương của chuyên môn nghiệp vụ thì chỉ có 1 bảng lương, tức là vẫn phải nâng lương thường xuyên 3 năm một bậc đối với bậc đại học trở lên. Đề án cải cách lần này cho phép người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị được sử dụng quỹ tiền lương và kinh phí chi thường xuyên được giao hằng năm để thuê chuyên gia, nhà khoa học, tài năng đặc biệt.

Phân tích thêm về điểm mới trong sửa đổi tiền lương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết: Cái hay lần này là trong tổng quỹ tiền lương dành cho khu vực hành chính ngoài 70% là lương phần cứng, 30% là các khoản phụ cấp có tính chất lương thì còn tối đa 10% tính trên quỹ tiền lương được trích ra để làm quỹ tiền thưởng cho người lao động. Như vậy, người lao động nào có năng suất, hiệu quả làm việc, có cống hiến sẽ được thưởng trong quỹ thưởng đó. Bên cạnh đó, người lao động vẫn được nhận các danh hiệu thi đua, được cất nhắc, đề bạt, bổ nhiệm…

Tạm biệt phụ cấp chức vụ?

Thông tin thêm về lương đối với khu vực hành chính, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp cho biết: Nhà nước sẽ bãi bỏ hệ thống gồm 7 bảng lương với các hệ số hiện nay, thay bằng 5 bảng lương mới, được thiết kế theo vị trí việc làm, chức vụ, chức danh. Bảng lương chức vụ áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo trong hệ thống chính trị từ trung ương tới cơ sở.

Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ theo ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp, áp dụng chung đối với công chức, viên chức không giữ chức danh lãnh đạo. Riêng lực lượng vũ trang sẽ có 3 bảng lương, bao gồm bảng lương dành cho sĩ quan, hạ sĩ quan; bảng lương dành cho quân nhân chuyên nghiệp, chuyên môn nghiệp vụ và bảng lương dành cho công nhân quốc phòng, công an.

Cũng theo ông Diệp, đối với khu vực doanh nghiệp, lương tối thiểu vùng được đề xuất điều chỉnh phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội, khả năng chi trả của doanh nghiệp và mức sống của người lao động.

Bên cạnh mức lương tối thiểu tháng, đề án quy định mức lương tối thiểu giờ, nhằm hướng tới mục tiêu đến năm 2020, mức lương tối thiểu bảo đảm được mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ. Nhà nước giảm dần sự can thiệp, tiến tới các doanh nghiệp tự quyết định chính sách tiền lương trên cơ sở thương lượng, thỏa thuận với người lao động.

“Việc cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội cần quyết tâm chính trị rất cao và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và xã hội. Việc thực hiện chính sách cải cách tiền lương cần được thực hiện đồng bộ với quá trình đổi mới, sắp xếp, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Theo đó, các cơ quan, đơn vị, tổ chức cần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc, xác định khung năng lực theo từng vị trí việc làm, tinh giản biên chế…”, Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp nhấn mạnh.

Bảo Duy