Kỳ cuối: Cần sự vào cuộc của toàn xã hội

	Vì 5 triệu đồng, thiếu nữ lừa bán cả em gái ruột
	Án phạt nghiêm khắc cho hai kẻ buôn bán người

Còn tồn tại những “lỗ hổng”

Theo Theo thống kê của các lực lượng Công an và Biên phòng, từ tháng 1/2016 đến tháng 7/2017, toàn quốc phát hiện 540 vụ với 768 đối tượng, giải cứu 1.489 nạn nhân (riêng 6 tháng đầu năm 2017, đã phát hiện 157 vụ với 245 đối tượng, giải cứu 361 nạn nhân); khởi tố 341 vụ với 522 đối tượng liên quan đến tội phạm này.

Lễ trao trả những nạn nhân bị buôn bán của công an Việt Nam và Trung Quốc.

Đáng chú ý sau mỗi vụ việc là, việc hình thành nhiều đường dây, băng ổ nhóm sử dụng công nghệ cao, internet, tính chất tội phạm ngày càng nghiêm trọng, với nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt và có tính liên kết chặt chẽ với các tổ chức tội phạm trong và ngoài nước, đan xen với các loại tội phạm khác như ma túy, cờ bạc, lừa đảo, mại dâm...

Một thủ đoạn phổ biến khác mà các đối tượng “mẹ mìn” hay áp dụng là tạo lòng tin với nạn nhân, sau đó hứa sẽ “giúp đỡ” bằng cách đưa sang Trung Quốc làm ăn rồi lấy chồng giàu có nơi xứ người. Điển hình trong những vụ án dạng này là trường hợp của hai nạn nhân V. T.H. (21 tuổi, ở huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai) và G.H.P. (16 tuổi, ở Bắc Hà, Lào Cai).

Sau khi hai nạn nhân đã lọt vào tầm ngắm, đầu tháng 10/2017, các đối tượng gồm Giàng Thị Tùng (29 tuổi, xã Cốc Ly, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai); Ma Seo Sàng (24 tuổi, ở Dìn Chin, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai) và Cư Seo Trang (27 tuổi, ở xã Mản Thẩn, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai) đã lừa các nạn nhân đến “miền đất hứa” rồi bán sang biên giới.

Trao đổi về vấn đề liên quan, đại diện Cục phòng, chống tệ nạn xã hội (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) cho biết để ngăn chặn nạn buôn người thì cần lấp đầy “lỗ hổng này.

Nói cách khác, để giải quyết triệt để vấn nạn trên cần nâng cao đời sống của nhân dân ở các khu vực biên giới, miền núi, vùng sâu, vùng xa, gắn kết với các chương trình kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm có thu nhập ổn định, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, khắc phục những sơ hở trong các lĩnh vực xuất khẩu lao động, kết hôn có yếu tố nước ngoài, đồng thời, tổ chức các chiến dịch tuyên truyền đến từng bản làng, từng gia đình về phương thức, thủ đoạn lừa gạt của bọn tội phạm mua bán người.

Làm sao ngăn chặn?

Mới đây, trong tọa đàm nâng cao nhận thức về phòng, chống mua bán người do Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm BĐBP phối hợp với tổ chức quốc tế bảo vệ trẻ em Rồng xanh và Bộ Chỉ huy BĐBP Cao Bằng tổ chức đã chỉ ra, tình trạng phụ nữ và trẻ em dễ sa vào cạm bẫy của các đối tượng buôn người được bắt nguồn từ những nguyên nhân.

Cụ thể, đó là những hạn chế về nhận thức, thiếu sự quan tâm, dạy dỗ của gia đình, ham lợi ích vật chất, đói nghèo, thất nghiệp và thất học... Đáng chú ý, ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ văn hóa của một bộ phận nhân dân còn thấp nên nhận thức về phòng, chống mua bán người còn hạn chế. Mặt khác, công tác tuyên truyền nhiều lúc gặp khó khăn do thiếu các phương tiện thông tin trực quan.

Hầu hết các đại biểu tham dự tọa đàm cũng đều nhất trí cho rằng, để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người, cần làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng triển khai các biện pháp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật để mọi người dân nắm được các phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán người để có phương pháp phòng ngừa với loại tội phạm này.

Trở lại câu chuyện nạn buôn người diễn ra phức tạp, rõ ràng nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do điều kiện khách quan kinh tế ở nhiều địa phương, nhất là vùng sâu, vùng xa; tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế làm phân hóa giàu, nghèo, thiếu việc làm, một bộ phận trẻ em thất học dễ bị bọn tội phạm dụ dỗ, lừa gạt; công tác quản lý nhà nước, quản lý xã hội còn buông lỏng, bất cập, sơ hở, để tội phạm lợi dụng hoạt động, nhất là trong quản lý người nước ngoài, quản lý nhận hộ khẩu, quản lý an ninh biên giới, xuất nhập cảnh, hôn nhân và con nuôi có yếu tố nước ngoài...

Bên cạnh đó, việc đưa một số vụ án ra xét xử gặp nhiều khó khăn do trong nhiều vụ án mua bán phụ nữ, trẻ em, cả bên bán và bên mua đều tự nguyện. Nhiều trường hợp phụ nữ muộn chồng hoặc bị chồng ruồng bỏ đã nhờ người khác đưa sang Trung Quốc để lấy chồng và trả cho người đó một khoản tiền nhất định. Do đó rất khó truy tố người đưa phụ nữ sang Trung Quốc về tội mua bán phụ nữ.

Nạn mua bán người đang trở thành vấn đề phức tạp, không chỉ ảnh hưởng xấu đến đạo đức, nòi giống, lối sống, thuần phong, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, trật tự của đất nước và là mối quan tâm, lo lắng của toàn xã hội.

Công tác phòng chống mua bán người là nhiệm vụ lâu dài, rất khó khăn, phức tạp, nhưng nếu chúng ta có nỗ lực, quyết tâm, nêu cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu và sự chung tay vào cuộc của toàn xã hội, nhất định tội phạm mua bán người ở Việt Nam sẽ được ngăn chặn và tiến tới đẩy lùi.

Phạm Thảo