Vượt qua thách thức “kỷ nguyên số”

(LĐTĐ) Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ góp phần tạo thuận lợi cho nhiều lĩnh vực phát triển, trong đó có lĩnh vực thông tin - truyền thông, báo chí. Việc đổi mới tư duy, cách làm báo, đặc biệt là việc tiếp cận với công nghệ với người làm nghề là tất yếu. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, nếu không bắt kịp với sự phát triển này, các cơ quan báo chí cũng như đội ngũ người làm báo sẽ bị tụt hậu.
Làm báo trong kỷ nguyên số Định hình kinh tế báo chí kỷ nguyên số Để lao động “trụ” lại trong kỷ nguyên số

Thách thức thời công nghệ số

Thời điểm hiện tại, nhắc đến những khái niệm như: Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR), tương tác thực tại ảo (AR), mạng xã hội, điện toán đám mây, phân tích dữ liệu lớn (SMAC)… hẳn chẳng mấy ai xa lạ.

Với góc độ thông tin, truyền thông, điều bất kỳ ai cũng có thể nhận ra, khoảng 2 năm trở lại đây, Tiktok – một nền tảng mạng xã hội có tốc độ phát triển chóng mặt, sở hữu lượng người dùng khổng lồ, bên cạnh Facebook, Youtube. Sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ của các kênh mạng xã hội đã trực tiếp hoặc gián tiếp đẩy các cơ quan báo chí vào cuộc đua về tốc độ cung cấp thông tin. Nói cách khác, báo chí không chỉ còn là phương tiện truyền thông độc quyền, ngoài việc cạnh tranh nội tại thì báo chí còn phải cạnh tranh với nhiều phương tiện truyền thông khác. Và trong dòng chảy đó, báo in dường như trở nên “yếu thế” hơn các loại hình báo chí khác khi lượng phát hành mỗi năm đều có xu hướng sụt giảm. Tương tự, để tồn tại, báo điện tử cũng thường xuyên phải làm mới, cập nhật và tích hợp công nghệ mới, đa phương tiện, đẹp hơn và nhanh hơn.

Vượt qua thách thức  “kỷ nguyên số”
Công nghệ phát triển giúp cho quá trình tác nghiệp của phóng viên, nhà báo dễ dàng hơn. Tuy nhiên, điều này cũng là thách thức lớn, đòi hỏi phóng viên, nhà báo phải học tập không ngừng để làm chủ công nghệ. Ảnh: Đinh Luyện

Bàn về những thách thức của báo chí trong bối cảnh hiện nay, tại tọa đàm “Người làm báo trong kỷ nguyên số”, nhà báo Hồ Quang Lợi - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng, công nghệ đã và đang làm cho thế giới thay đổi. Mới đây nhất, sự ra đời của các sản phẩm trí tuệ nhân tạo đã đặt ra các vấn đề cấp bách, cần phải giải quyết. Trong đó, đối với bản thân người làm nghề phải nhận thức rõ, để từ đó theo kịp công nghệ và xa hơn là không để công nghệ "giết chết" cảm xúc của người làm báo.

Đồng quan điểm này, nhà báo Nguyễn Văn Học, hiện đang công tác tại Báo Nhân Dân cho rằng, những thách thức của công nghệ số với báo chí là điều những người làm nghề đã và đang phải đương đầu. Tuy nhiên, không vì thế mà báo chí có cái nhìn bi quan. Lấy ví dụ về vấn đề này, theo nhà báo Nguyễn Văn Học, giữa “cuộc chiến” của báo chí và mạng xã hội, hẳn nhiên báo chí không thắng được mạng xã hội về tốc độ đưa tin nhưng sẽ vượt trội hơn về trách nhiệm, tính chuẩn mực và đạo đức làm nghề. Nói cách khác, những người đọc thông minh và tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin, họ sẽ căn cứ vào chất lượng của sự thật, chất lượng của bài báo. Nói cách khác, người làm báo, tòa soạn báo sẽ vượt trội hơn mạng xã hội nhờ bản lĩnh chính trị, trình độ nghiệp vụ, đạo đức và tâm thế làm nghề với phương châm khách quan, tôn trọng sự thật, vì lợi ích cộng đồng, lợi ích đất nước.

Dù có những lợi thế nhất định, tuy nhiên, báo chí hiện đang phải đối mặt với thách thức lớn khi còn một bộ phận biên tập viên, phóng viên làm báo lâu năm họ “ngại” thay đổi và đón đầu xu hướng công nghệ. Nhiều tờ báo hiện nay như Dân Việt, Dân Trí… đã bắt đầu có các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok... và hẳn nhiên, những nội dung thông tin thu hút lượng độc giả tiếp cận tương đối cao. Tuy nhiên, việc “ngại” thay đổi khiến một bộ phận người làm báo chưa thực sự thích nghi với tư cách người sản xuất nội dung báo chí trên các nền tảng mạng xã hội. Việc cập nhật những tính năng mới trong cùng một nội dung thông tin như video, đồ họa… vẫn còn hạn chế. Và hẳn nhiên, tính hấp dẫn của một bài báo với cách thể hiện đơn thuần là chữ và ảnh sẽ kém hấp dẫn hơn với độc giả.

Thay đổi để đáp ứng yêu cầu của xã hội

Thực tế, việc cập nhật công nghệ số trong lĩnh vực báo chí đã được các cơ quan quản lý Nhà nước sớm nhìn nhận và quan tâm. Chẳng hạn, năm 2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quy hoạch phát triển mạng lưới cơ sở báo chí, phát thanh, truyền hình, thông tin điện tử, cơ sở xuất bản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó, Quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam có 100% cơ quan báo chí thực hiện chuyển đối số, đổi mới toàn diện hoạt động, vận hành mô hình tòa soạn hội tụ. Bên cạnh đó, các nền tảng mạng xã hội sẽ trở thành một trong các kênh truyền tải thông tin tuyên truyền chủ lực trong tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Hay mới đây, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cũng đã ký Quyết định số 348/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược “Chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ quan báo chí đưa nội dung lên các nền tảng số (ưu tiên các nền tảng số trong nước). 90% cơ quan báo chí sử dụng nền tảng phân tích, xử lý dữ liệu tổng hợp tập trung, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa hoạt động. Đặc biệt, trong Quy hoạch, 100% cơ quan báo chí hoạt động, vận hành mô hình tòa soạn hội tụ và các mô hình phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ tiên tiến trên thế giới, sản xuất nội dung theo các xu hướng báo chí số…

Rõ ràng, các hoạch định, đường lối chiến lược cho phát triển báo chí đã có. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đề ra thì còn cần rất nhiều các điều kiện như: hoàn thiện các quy định pháp luật; phát triển các sản phẩm báo chí số; phát triển nền tảng số; phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực…

Trở lại câu chuyện, những thách thức của công nghệ số với báo chí, hiện để thích ứng nhiều tòa soạn báo chí đã xây dựng các chương trình đa phương tiện để hấp dẫn công chúng. Các tác phẩm báo chí đa phương tiện trên các trang báo điện tử ngày càng phổ biến. Trong đó, có nhiều loại hình thông tin được kết hợp với nhau, như: văn bản, hình ảnh, video, đồ họa… góp phần mang mang lại tính tương tác cao, cung cấp thông tin cho độc giả một cách linh hoạt và hấp dẫn hơn.

Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, dù phải đương đầu với những thách thức từ công nghệ song báo chí truyền thông xét cho cùng cũng là sản phẩm của con người. Nói cách khác, dù ở bất kỳ thời kỳ nào, tinh thần cống hiến, chiến đấu của các nhà báo cũng không thay đổi. Công nghệ số càng phát triển, trách nhiệm của nhà báo càng lớn hơn. Nội dung và công nghệ luôn phải song hành. Trong bối cảnh kỷ nguyên số, nội dung báo chí đương nhiên phải có chất lượng tốt để có bạn đọc. Khi có nội dung tốt thì cần phương tiện truyền thông để giúp lan tỏa.

Dù đối mặt nhiều thách thức, tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng công nghệ dù có phát triển song không thể hoàn toàn thay thế nhà báo. Bởi vậy, về cơ bản công tác đào tạo báo chí đóng vai trò hết sức quan trọng. Dễ thấy, nếu như hiện nay nhờ công nghệ AI chỉ sau vài phút người sử dụng công nghệ đã có những tác phẩm báo chí đa phương tiện, chất lượng. Tuy nhiên, công nghệ không có trái tim, lý tưởng, mục tiêu, giá trị đạo đức, trách nhiệm xã hội. Và khi người làm báo làm chủ được công nghệ, trong các tác phẩm báo chí được tích hợp giải pháp báo chí số thì sức lan toả, hấp dẫn, khả năng độ tin cậy… rất cao.

Rõ ràng, trong sự phát triển của công nghệ số, việc người làm báo phải thay đổi để đáp ứng yêu cầu của xã hội là tất yếu. Tuy nhiên, bên cạnh sự nỗ lực, trau dồi kỹ năng và tiếp cận công nghệ từ mỗi người làm báo thì công tác đào tạo cũng hết sức quan trọng. Việc người làm nghề được đào tạo bài bản sẽ giúp tích hợp đa kỹ năng làm báo. Khi có kỹ năng tốt với công nghệ, người làm nghề sẽ chủ động hơn trong việc đưa tin, chọn lọc thông tin và ứng dụng công nghệ vào phân tích, đánh giá vấn đề.

Đinh Luyện

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Trao  “Mái ấm Công đoàn” cho đoàn viên Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội

Trao “Mái ấm Công đoàn” cho đoàn viên Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội

(LĐTĐ) Kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam, 70 năm ngành Xây dựng Hà Nội, ngày 19/7, Công đoàn ngành Xây dựng Hà Nội cùng lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội đã tổ chức bàn giao “Mái ấm Công đoàn” cho anh Đoàn Văn Tiến, đoàn viên Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội.
Điện, Thư chia buồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Điện, Thư chia buồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Được tin đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam từ trần, nhiều quốc gia và các nhà lãnh đạo trên thế giới đã gửi điện, thư chia buồn.
Ra mắt mô hình Nhà văn hóa kiểu mẫu thôn Khu dân cư Thăng Long, Đông Anh

Ra mắt mô hình Nhà văn hóa kiểu mẫu thôn Khu dân cư Thăng Long, Đông Anh

(LĐTĐ) Ban Chỉ đạo phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa huyện Đông Anh đã tổ chức Hội nghị ra mắt mô hình Nhà văn hóa kiểu mẫu thôn Khu dân cư Thăng Long, xã Hải Bối.
BIDV nhận “cú đúp” giải thưởng uy tín trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ

BIDV nhận “cú đúp” giải thưởng uy tín trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ

(LĐTĐ) Với kết quả kinh doanh ấn tượng, sản phẩm dịch vụ sáng tạo và giải pháp vượt trội dành cho khách hàng cá nhân, ngày 18/7/2024 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã được tạp chí The Asian Banker trao 02 giải thưởng: Sản phẩm cho vay nhà ở tốt nhất Việt Nam và Dịch vụ Private Banking tốt nhất Việt Nam năm 2024.
Thời tiết ngày 20/7: Hà Nội mưa lớn, trời dịu mát

Thời tiết ngày 20/7: Hà Nội mưa lớn, trời dịu mát

(LĐTĐ) Dự báo ngày 20/7, khu vực Hà Nội trời nhiều mây, đêm và sáng có mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to.
Để sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả cao

Để sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả cao

(LĐTĐ) Do ảnh hưởng của quá trình đô thị hoá làm một số khu vực sản xuất nông nghiệp gặp khó khăn, cùng với sản xuất nông nghiệp thiếu ổn định, lợi nhuận thấp ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống nông dân. Hội Nông dân huyện Đan Phượng đã có những giải pháp tổng thể nhằm khuyến khích nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi có giá trị cao, các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, công nghệ cao đảm bảo phù hợp với quy hoạch, bền vững.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với tổ chức Công đoàn

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với tổ chức Công đoàn

(LĐTĐ) Sinh thời, dù ở cương vị nào, từ Bí thư Thành ủy Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội đến Tổng Bí thư, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đều dành sự quan tâm đặc biệt đến giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn.

Tin khác

Ra mắt mô hình Nhà văn hóa kiểu mẫu thôn Khu dân cư Thăng Long, Đông Anh

Ra mắt mô hình Nhà văn hóa kiểu mẫu thôn Khu dân cư Thăng Long, Đông Anh

(LĐTĐ) Ban Chỉ đạo phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa huyện Đông Anh đã tổ chức Hội nghị ra mắt mô hình Nhà văn hóa kiểu mẫu thôn Khu dân cư Thăng Long, xã Hải Bối.
Quận Tây Hồ: Nhiều hoạt động tri ân người có công với cách mạng dịp 27/7

Quận Tây Hồ: Nhiều hoạt động tri ân người có công với cách mạng dịp 27/7

(LĐTĐ) Với tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, nhân dịp kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2024), lãnh đạo quận Tây Hồ đã đến thăm, tặng quà người có công với Cách mạng và các thương, bệnh binh tiêu biểu trên địa bàn quận.
Chung khảo Hội thi “Dân vận khéo” quận Đống Đa năm 2024

Chung khảo Hội thi “Dân vận khéo” quận Đống Đa năm 2024

(LĐTĐ) Ngày 18/7, Quận ủy Đống Đa tổ chức chung khảo hội thi “Dân vận khéo” năm 2024. Đây là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và kỷ niệm 94 năm Ngày truyền thống công tác dân vận của Đảng.
Sơn Tây: Công tác an sinh xã hội đạt nhiều kết quả tích cực

Sơn Tây: Công tác an sinh xã hội đạt nhiều kết quả tích cực

(LĐTĐ) Theo Ủy ban nhân dân thị xã Sơn Tây, trong 6 tháng đầu năm 2024, công tác an sinh xã hội trên địa bàn đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Trong đó, việc quản lý nhà nước về lĩnh vực lao động đã được triển khai đồng bộ.
Ra mắt mô hình “Thanh Trì xanh”

Ra mắt mô hình “Thanh Trì xanh”

(LĐTĐ) Sáng nay (18/7), Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) huyện Thanh Trì tổ chức hội nghị ra mắt mô hình “Thanh Trì xanh”, tập huấn quy trình xử lý, phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình; Tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, xây dựng cuộc sống gia đình hạnh phúc, phát triển bền vững.
Cử tri quận Hà Đông kiến nghị tập trung giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường

Cử tri quận Hà Đông kiến nghị tập trung giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường

(LĐTĐ) Với tinh thần dân chủ, thẳng thắn, cử tri quận Hà Đông (Hà Nội) đã nêu các vấn đề liên quan đến vấn đề tài nguyên và môi trường, giải quyết vấn đề hỗ trợ người dân cải tạo nhà ở trong hành lang thoát lũ khu vực sông Đáy… Đặc biệt, các cử tri cho rằng, hiện nay hồ Đầm Khê đang bị lấn chiếm, sử dụng đất sai mục đích, gây mất vệ sinh môi trường, phá vỡ cảnh quan hồ, đề nghị cấp có thẩm quyền sớm có biện pháp ngăn chặn, xử lý dứt điểm.
Nhiều kết quả đáng ghi nhận trong 6 tháng đầu năm của huyện Mỹ Đức

Nhiều kết quả đáng ghi nhận trong 6 tháng đầu năm của huyện Mỹ Đức

(LĐTĐ) Trong 6 tháng đầu năm 2024, trong bối cảnh có những điều kiện thuận lợi, song cũng có không ít khó khăn, thách thức, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thành phố, Huyện ủy, sự giám sát của HĐND huyện và bằng nhiều biện pháp, giải pháp tích cực, UBND huyện Mỹ Đức đã tập trung chỉ đạo, quyết liệt, bám sát các nhiệm vụ, chỉ tiêu kinh tế xã hội, cùng với sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành, tình hình kinh tế - xã hội của huyện đạt được những kết quả nổi bật.
Gìn giữ bình yên nơi cửa ngõ Thủ đô

Gìn giữ bình yên nơi cửa ngõ Thủ đô

(LĐTĐ) Thời gian qua, Công an huyện Ba Vì (Hà Nội) luôn nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần bảo đảm tốt an ninh chính trị, phục vụ đắc lực sự nghiệp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nơi của ngõ phía Tây Thủ đô.
Nỗ lực phát triển làng nghề truyền thống ở huyện Phú Xuyên

Nỗ lực phát triển làng nghề truyền thống ở huyện Phú Xuyên

(LĐTĐ) Được mệnh danh là “đất trăm nghề” với nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như: Khảm trai Chuyên Mỹ; may Vân Từ; đan cỏ tế Phú Túc, tò he Xuân La… những năm qua, các làng nghề ở Phú Xuyên (Hà Nội) góp phần không nhỏ trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Sôi nổi hội thi “Dân vận khéo” huyện Hoài Đức năm 2024

Sôi nổi hội thi “Dân vận khéo” huyện Hoài Đức năm 2024

(LĐTĐ) Tham dự Hội thi Dân vận khéo huyện Hoài Đức năm 2024, các đội thi đã có sự chuẩn bị chu đáo, thông qua sân khấu hóa, đa dạng về hình thức thể hiện đã hoàn thành xuất sắc, sáng tạo các phần thi, đem lại cho khán giả nhiều cung bậc cảm xúc và ấn tượng sâu sắc.
Xem thêm
Phiên bản di động