Tăng tốc hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Những bước tiến quan trọng

Từ khi triển khai Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” (Theo Quyết định số 844/QĐ-TTg) từ năm 2016 đến nay, Việt Nam từ hệ sinh thái khởi nghiệp kém năng động đã vươn lên vị trí thứ 3 về thu hút đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; chỉ số đổi mới sáng tạo quốc gia (GII) đứng thứ 48/132 quốc gia, đứng đầu trong các quốc gia có thu nhập trung bình thấp.

Các vị diễn giả thảo luận tại “Diễn đàn Khởi nghiệp 2022”.

Chia sẻ tại Diễn đàn Khởi nghiệp quốc gia 2022, ông Trần Văn Tùng - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, đến hết năm 2021, đã ghi nhận hơn 1,5 tỷ USD đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam, cao nhất từ trước đến nay. Trong 3 quý đầu năm 2022, Việt Nam thu hút gần 500 triệu USD, giảm nhẹ so với cùng kỳ do bối cảnh kinh tế thế giới phức tạp. Trong hệ sinh thái, sự tham gia của các chủ thể ngày càng tích cực và tăng trưởng tốt về số lượng.

Cả nước hiện có khoảng 20 quỹ đầu tư khởi nghiệp tư nhân; hơn 1.000 tổ chức có năng lực hỗ trợ khởi nghiệp, trong đó có hơn 200 không gian làm việc chung, 79 cơ sở ươm tạo, 29 tổ chức thúc đẩy kinh doanh, 170 trường đại học, cao đẳng tổ chức hoạt động khởi nghiệp sáng tạo nhằm hỗ trợ khởi nghiệp lâu dài. Bên cạnh đó, Việt Nam có 30 làng công nghệ. Nhiều sản phẩm được trưng bày tại Diễn đàn Khởi nghiệp quốc gia 2022 là kết quả của sự hỗ trợ từ các làng công nghệ.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Tùng, thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 trong đó khẳng định chỉ có đổi mới sáng tạo mới tạo ra giá trị mới, cách làm mới, hiệu quả mới, tiếp cận nhanh với tốc độ của cuộc cách mạng 4.0. Khái niệm đổi mới sáng tạo mở được doanh nghiệp, các đối tượng khởi nghiệp và các cơ quan chức năng tạo điều kiện phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở. Chính phủ giao Bộ Khoa học Công nghệ là đầu mối phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia và giao nhiệm vụ cho các cơ quan đoàn thể hỗ trợ từng đối tượng cũng như phát huy thế mạnh của mình đẩy mạnh phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia.

Năm 2022, để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, Bộ Khoa học Công nghệ phối hợp với các địa phương, các vùng tổ chức ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với các hoạt động phát huy thế mạnh của địa phương, đưa ra sản phẩm đặc thù, phát triển xanh, bền vững cùng với ý tưởng của những người khởi nghiệp rất sáng tạo, gắn với vùng miền, xây dựng doanh nghiệp khởi nghiệp và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của vùng.

Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp

Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ở Việt Nam tuy còn non trẻ nhưng đã chứng tỏ được tiềm năng phát triển rất lớn. Mỗi đối tượng trong hệ sinh thái đó, từ doanh nghiệp khởi nghiệp, mạng lưới các nhà đầu tư đến các trường đại học, tổ chức ươm tạo… đều đã có những bước phát triển vượt bậc, số lượng và chất lượng ngày một nâng cao qua từng năm.

Bà Huỳnh Hồng Mai - Phó giám đốc Trung tâm sáng tạo và Ươm tạo, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành cho biết, Nguyễn Tất Thành là một trong những trường đại học đã tự chủ tài chính từ rất lâu, phương châm của nhà trường là gắn kết chặt chẽ với các doanh nghiệp, bởi doanh nghiệp hiện nay không chỉ là nguồn lực kinh tế của quốc gia mà trong quá trình gắn kết, các doanh nghiệp cũng tham gia với Trường Nguyễn Tất Thành rất nhiều lĩnh vực. Doanh nghiệp không chỉ tạo công ăn việc làm mà còn tham gia vào việc giảng dạy đào tạo, chúng tôi cũng đã có câu lạc bộ 1.000 doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh và trên cả nước, trong đó, 500 người đã trở thành giảng viên doanh nhân…

Chia sẻ về việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp của tỉnh Vĩnh Phúc, ông Lương Văn Long - Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc cho biết, là cơ quan tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp, Sở Khoa học Công nghệ luôn thấu hiểu những khó khăn, vướng mắc của những doanh nghiệp khởi nghiệp và luôn đau đáu tìm kiếm giải pháp để giải quyết những nút thắt. Vì vậy, Sở luôn lắng nghe những ý tưởng của học sinh từ các trường cấp 3 đến sinh viên các trường đại học, các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Có thể nói, Vĩnh Phúc là cái nôi của đổi mới sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trở thành truyền thống của Vĩnh Phúc. Vĩnh Phúc là một trong những địa phương đi đầu trong thu hút đầu tư FDI. Lãnh đạo Sở Khoa học Công nghệ tỉnh cho rằng, các doanh nghiệp lớn là một trong những những nguồn lực hỗ trợ đổi mới sáng tạo.Với số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa rất lớn, tỉnh Vĩnh Phúc đang có ý tưởng xây dựng Trung tâm ứng dụng đổi mới sáng tạo của tỉnh nhằm kêu gọi những ý tưởng của các sinh viên, doanh nghiệp, tạo môi trường làm việc thuận lợi nhất, phát huy những ý tưởng, hoài bão của sinh viên.

Theo bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú Chương trình phát triển Liên hiệp quốc tại Việt Nam (UNDP), trong 9 tháng đầu năm 2022, Việt Nam đã nhận được tổng cộng 494 triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm. Những con số ấn tượng này không chỉ chứng minh các tiềm năng của công ty khởi nghiệp Việt Nam mà còn thể hiện sự quan tâm to lớn mà các nhà đầu tư dành cho thị trường Việt Nam.

“Thanh niên là động lực chính cho sự thay đổi tích cực, họ có năng lượng, cam kết và những ý tưởng mới để tạo ra các giải pháp thúc đẩy sự phát triển của đất nước và đạt được các mục tiêu phát triển bền vững. Quan trọng hơn, thanh niên cũng là đại diện cho tương lai, do đó đầu tư vào thanh niên có nghĩa là đầu tư vào một tương lai tốt đẹp hơn”, bà Ramla Khalidi nói.

Có thể thấy, sự thay đổi và tiến bộ nhanh chóng của việc ứng dụng tri thức, khoa học và công nghệ thành quả của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trong đời sống, tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ cùng với những nỗ lực của Chính phủ và các bộ, ban, ngành nhằm đưa ra các chính sách, giải pháp cho cộng đồng, xã hội và thị trường sẽ là những yếu tố quan trọng để thúc đẩy mạnh mẽ phong trào khởi nghiệp và khởi nghiệp sáng tạo.

Hơn nữa, sự kết nối, hợp tác để làm chủ và ứng dụng thành công công nghệ cao trong các dự án khởi nghiệp, hướng tới những mục tiêu có tính nhân văn, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững của cộng đồng đang trở thành xu thế mà các nhà tạo lập doanh nghiệp Việt Nam đang tập trung nỗ lực đạt được để thành công./.