Đa dạng mô hình kinh tế theo định hướng du lịch nông nghiệp - làng nghề

Những điểm nhấn làm nên sức sống Nam Phù

Vùng đất Vạn Phúc (xã Nam Phù) vốn là bãi bồi được thiên nhiên ưu đãi lớp phù sa màu mỡ, nhiều năm qua trở thành một trong những khu vực chuyển đổi cơ cấu cây trồng mạnh mẽ nhất của địa phương. Từ những diện tích rau màu truyền thống, người dân đã chủ động chuyển sang trồng đào, quất - những loại cây cảnh mang lại giá trị kinh tế vượt trội, đặc biệt vào mỗi dịp Tết Nguyên đán. Sự chuyển đổi này không chỉ giúp hình thành vùng nông nghiệp hàng hóa tập trung mà còn tạo điều kiện để nông dân áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từ quy trình chăm sóc, tạo thế cây đến bảo quản sản phẩm.

Tại thôn 3 Vạn Phúc, vườn quất cảnh của ông Nguyễn Văn Tuấn là một trong những mô hình điển hình cho sự đổi mới ấy. Với hơn 2 ha quất cảnh tạo thế nghệ thuật, ông Tuấn còn tiên phong phát triển dòng quất trồng chum sành và chậu gốm - những sản phẩm phù hợp xu hướng trang trí hiện đại nhưng vẫn giữ nét truyền thống. Nhiều thương lái đã đặt hàng từ rất sớm cho vụ Tết năm nay, giúp gia đình ông có nguồn thu ổn định, tạo công ăn việc làm theo mùa vụ cho nhiều lao động địa phương.

Từ những diện tích rau màu truyền thống, người dân đã chủ động chuyển sang trồng đào, quất - những loại cây cảnh mang lại giá trị kinh tế vượt trội.

Theo ông Tuấn, giá trị kinh tế từ mô hình quất cảnh cao gấp nhiều lần so với trồng rau màu trước kia, đời sống người dân nhờ đó được cải thiện đáng kể. Đồng thời, những vườn quất rực sắc vàng, sắc xanh mỗi dịp cuối năm cũng góp phần làm đẹp cảnh quan ven sông Hồng, phù hợp định hướng kinh tế xanh và du lịch nông nghiệp của thành phố.

Nếu như những vườn hoa, cây cảnh rự rỡ mang đến cho Nam Phù một diện mạo mới trong chuyển đổi du lịch nông nghiệp, thì làng nghề Tranh Khúc lại đại diện cho sự bền bỉ của văn hóa truyền thống. Nhắc đến Tranh Khúc là nhắc đến “vựa bánh chưng” của Thủ đô, nơi mỗi dịp Tết hay ngày rằm, mồng Một, khắp làng lại ngập tràn mùi lá dong, gạo nếp và tiếng lửa đỏ lửa giữa sân.

Tại cơ sở bánh chưng Thành Trung, một trong những cơ sở quy mô nhất của làng, anh Nguyễn Duy Thành cho biết lượng sản xuất trung bình ngày thường đạt 200 - 300 chiếc, còn vào tháng Chạp có thể tăng lên tới hơn 1.000 bánh/ngày. Nhiều đơn hàng hiện đã được xuất khẩu sang châu Âu, đưa hương vị bánh chưng truyền thống Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Bánh chưng Thành Trung cũng là sản phẩm OCOP 4 sao của Hà Nội, được đánh giá cao nhờ hương vị đặc trưng và quy trình sản xuất đáp ứng “3 sạch”: sạch nguyên liệu, sạch chế biến và sạch bảo quản. Toàn bộ sản phẩm được gắn tem truy xuất nguồn gốc, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. Sự kết hợp giữa truyền thống và tiêu chuẩn hiện đại đã giúp thương hiệu bánh chưng Tranh Khúc ngày càng được khẳng định, đóng góp tích cực vào kinh tế làng nghề và tạo ra sức hút lớn với du khách muốn trải nghiệm nét văn hóa Tết Việt.

Bánh chưng Thành Trung (Tranh Khúc) là sản phẩm OCOP 4 sao của Hà Nội.

Từ sản xuất nông nghiệp đến làng nghề truyền thống, Nam Phù đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái kinh tế đa dạng. Mảnh ghép thứ ba trong bức tranh phát triển ấy chính là mô hình nông nghiệp sáng tạo - giáo dục trải nghiệm tại M.E. Farm (thôn 3 Vạn Phúc). Đây là mô hình đầu tiên tại Hà Nội ứng dụng công nghệ nuôi cua biển trong hộp nhựa tuần hoàn, kết hợp hài hòa giữa sản xuất sạch, công nghệ cao và giáo dục môi trường.

Trên diện tích khoảng 300 m², hơn 1.000 hộp nuôi cua được vận hành bằng hệ thống lọc tuần hoàn khép kín, sử dụng đèn UV và hạt kaldnes để xử lý vi sinh, giúp mô phỏng môi trường tự nhiên nhưng kiểm soát tốt chất lượng nước. Nhờ đó, cua sinh trưởng khỏe, thịt chắc, ngọt và sạch, đáp ứng yêu cầu của các siêu thị thực phẩm cao cấp tại Hà Nội. Mỗi tháng, trang trại cung ứng khoảng 300 - 400 kg cua cốm và cua lột cho thị trường, trở thành nguồn thu ổn định cho các hộ làm nông nghiệp theo hướng công nghệ cao.

Không chỉ sản xuất, M.E. Farm còn mở cửa đón học sinh, sinh viên và du khách tới tham quan, trải nghiệm các hoạt động nông nghiệp sạch, tìm hiểu quy trình nuôi trồng tuần hoàn. Mô hình này tạo ra giá trị kép: vừa góp phần nâng cao thu nhập, vừa lan tỏa tinh thần sáng tạo, khởi nghiệp xanh đến cộng đồng trẻ. Đây cũng là hướng đi phù hợp với chủ trương phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp - một trong những trụ cột mới mà xã Nam Phù đang hướng tới.

M.E. Farm là mô hình đầu tiên tại Hà Nội ứng dụng công nghệ nuôi cua biển trong hộp nhựa tuần hoàn, kết hợp hài hòa giữa sản xuất sạch, công nghệ cao và giáo dục môi trường.

Có thể thấy, các mô hình kinh tế đã tạo nên bức tranh phát triển đa chiều của Nam Phù. Chúng cho thấy địa phương đang đi đúng hướng: kế thừa truyền thống, đổi mới nông nghiệp và ứng dụng khoa học kỹ thuật để mở ra những cơ hội kinh tế mới, bền vững và gắn kết cộng đồng.

Định hướng xanh cho kinh tế nông thôn

Ông Bùi Văn Bình, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Phù cho biết những mô hình kinh tế trọng điểm của xã chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt trong định hướng phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn và bền vững. Những năm gần đây, Hội Nông dân xã đặc biệt chú trọng triển khai các mô hình nông nghiệp sạch, vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo nền tảng cho các hoạt động du lịch nông nghiệp trong tương lai.

Một trong những mô hình tiêu biểu là “Cánh đồng sạch 3 không” tại khu bãi Tân Bồi, thôn 3 Vạn Phúc, với ba tiêu chí: Không sử dụng thuốc trừ cỏ; Không dùng chất kích thích tăng trưởng ngoài danh mục; Không vứt bừa bãi bao bì thuốc bảo vệ thực vật, túi nilon và rác thải ra đồng ruộng. Để mô hình đi vào thực chất, Hội đã bố trí thùng rác chuyên dụng dọc tuyến mương, bờ ruộng, hướng dẫn nông dân thu gom bao bì đúng quy định. Cùng với đó, Hội cũng tổ chức tập huấn kỹ thuật, vận động hội viên đổi mới thói quen canh tác theo hướng văn minh, thân thiện môi trường.

Hội Nông dân xã Nam Phù đặc biệt chú trọng triển khai các mô hình nông nghiệp sạch, vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo nền tảng cho các hoạt động du lịch nông nghiệp trong tương lai.

Theo ông Bình, “Cánh đồng sạch 3 không” chính là bước chuyển rõ ràng nhất trong tư duy sản xuất: từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, hướng tới mục tiêu giá trị cao và phát triển bền vững. Mô hình giúp cải thiện chất lượng đất, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên, đồng thời tạo tiền đề để người dân mạnh dạn ứng dụng công nghệ và liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm.

Ông Bình nhận định, xu hướng chuyển đổi xanh và phát triển nông nghiệp sinh thái đang được thúc đẩy mạnh trên toàn cầu. Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước cũng dành nhiều cơ chế ưu tiên cho nông nghiệp - nông dân - nông thôn; riêng Hà Nội đang triển khai các chương trình lớn về nông thôn mới nâng cao, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, xây dựng đô thị vệ tinh gắn với vùng sản xuất. Đây là những yếu tố quan trọng mở ra cho Nam Phù những cơ hội mới để phát triển toàn diện.

Trên thực tế, cơ cấu cây trồng, vật nuôi của xã đã có sự chuyển dịch tích cực. Các vùng chuyên canh đào, quất ở Vạn Phúc hay mô hình công nghệ cao tại M.E Farm đang chứng minh hiệu quả rõ nét. Bên cạnh sản xuất, xã cũng thúc đẩy hoạt động liên kết chuỗi, tiêu thụ nông sản qua truy xuất nguồn gốc, tem điện tử, sàn thương mại điện tử và các kênh bán lẻ hiện đại. Đây là bước đi quan trọng để nông sản địa phương đáp ứng nhu cầu thị trường và mở rộng quy mô tiêu thụ.

Ông Bùi Văn Bình nhấn mạnh, trong thời gian tới Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục đồng hành với người dân thúc đẩy nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn; mở rộng các mô hình sạch, an toàn; tăng cường liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã; đồng thời gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch trải nghiệm và làng nghề. “Mục tiêu của chúng tôi là giúp nông dân Nam Phù không chỉ sản xuất giỏi, mà còn làm du lịch, làm dịch vụ, tham gia chuỗi giá trị, để kinh tế nông thôn ngày càng bền vững”, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Phù khẳng định.

Bảo Thoa