Ràng buộc trách nhiệm nhà xuất bản để chống đạo văn

Vấn nạn đạo văn, vi phạm tác quyền đang tiếp tục hoành hành, gây ảnh hưởng xấu đến đời sống văn hóa, văn nghệ, hoạt động xuất bản. Vậy cần phải yêu cầu cao hơn về vai trò của các đơn vị xuất bản như thế nào?
rang buoc trach nhiem nha xuat ban de chong dao van Lùm xùm nghi án đạo văn, thơ
rang buoc trach nhiem nha xuat ban de chong dao van
Các nxb cần tích cực hơn trong cuộc chiến chống đạo văn, vi phạm bản quyền.

Sách đạo văn ra từ… nhà xuất bản!

Đặt vấn đề như trên có thể dễ gây bức xúc với những NXB chưa “dính” vào vụ việc đạo văn, hay NXB có sách bị xác định có đạo văn nhưng hành vi đó là do tác giả thực hiện, còn NXB cấp phép mà không biết, không kịp, không đủ khả năng kiểm chứng hết.

Tất nhiên, cũng không phải không có trường hợp có NXB cố tình in sản phẩm đạo văn, vi phạm bản quyền, hoặc biết có sự vi phạm bản quyền mà vẫn cấp giấy phép, tổ chức in ấn, phát hành cho tác phẩm. Nhưng khoan nói đến những đơn vị là “tòng phạm, đồng phạm” ấy.

Có thể thấy ở nhiều trường hợp không vi phạm, không biết, thì NXB vô tội, thậm chí còn là nạn nhân, khi bị vạ lây, ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh, thương hiệu, thậm chí thiệt hại về kinh tế khi sản phẩm phải thu hồi. Tuy nhiên, dù là nạn nhân, thì những sản phẩm không trung thực, vi phạm đạo đức nghề nghiệp, chứa đựng hành vi phạm pháp, cũng đã ra đời từ chính NXB đó, qua khâu thẩm định, cấp phép của NXB mà có cơ hội lan ra thị trường, tiếp cận người đọc.

Vậy, vai trò, trách nhiệm được gánh trên vai là rất lớn khi NXB chính là người gác cánh cửa thẩm định, phê duyệt rất quan trọng này. Và như vậy, các biện pháp phòng chống việc xuất bản sản phẩm đạo văn, vi phạm bản quyền ngay từ NXB, cần phải được chú trọng hơn và nghiên cứu cách làm hiệu quả.

Cũng phải chịu trách nhiệm nhất định

rang buoc trach nhiem nha xuat ban de chong dao van
Giúp bạn đọc không mua phải sách đạo văn, cần có trách nhiệm lớn hơn của NXB.

Thực tế hiện nay, những nội dung thỏa thuận, hợp đồng theo kiểu "tác giả tự chịu trách nhiệm về bản quyền tác phẩm" chưa đề cao và đòi hỏi trách nhiệm của cơ quan xuất bản. Bởi nếu NXB không chịu trách nhiệm một phần nào, thì ý thức đề phòng, cảnh giác sẽ rất thấp, dễ nảy sinh tâm lý coi nhẹ sự việc, rằng nếu xuất bản phẩm đó có đạo văn, thì tác giả của nó bị phê phán, bị tố cáo, kiện tụng, bồi thường, chịu xử lý của pháp luật. Còn NXB bất quá cũng chỉ là một người bị lừa, có thể trả lời: “chúng tôi không biết”, là xong.

Vì thế, để bảo vệ uy tín, hình ảnh, thương hiệu của mình, NXB cần chủ động có thỏa thuận với tác giả khi cung cấp bản thảo, về việc cam kết rằng tác phẩm này không vi phạm tác quyền. Đồng thời không chỉ cam kết không, nên bổ sung việc bắt buộc tác giả bồi thường thiệt hại về vật chất và uy tín cho NXB nếu sản phẩm bị phát hiện có đạo văn, vi phạm bản quyền. Đây là hình thức hợp lý, vì xét ra, tác giả đạo văn không chỉ xâm phạm đến tác quyền của người bị đạo văn, mà còn lừa dối, gây ảnh hưởng đến đơn vị xuất bản. Bởi vậy, không chỉ phải bồi thường cho người bị xâm phạm tác quyền, mà “thủ phạm” sẽ còn phải bồi thường cho đơn vị xuất bản. Việc tăng thêm “độ nặng” xử lý này, sẽ cảnh báo mạnh mẽ hơn với những ai có ý định, hành vi đạo văn, vi phạm tác quyền của người khác.

Hình thức xử phạt này, bước đầu có thể đưa vào hợp đồng giữa NXB với các tác giả. Lâu dài hơn, có thể đưa vào quy định của pháp luật về xuất bản, làm cơ sở xử lý những hành vi xấu.

Ngược lại, về phía NXB, nếu để lọt sản phẩm đạo văn, vi phạm tác quyền, thì cũng phải chịu những hình thức xử lý nhất định. Thí dụ như phải chịu trách nhiệm thu hồi sản phẩm, nộp phạt. Đó cũng là cách ràng buộc, nâng cao trách nhiệm của NXB trong khâu biên tập, thẩm định, cấp phép đề sớm phòng tránh việc chính mình trở thành nạn nhân.

Còn đương nhiên, với những đơn vị xuất bản là “thủ phạm, tòng phạm, đồng phạm” của việc đạo văn, vi phạm tác quyền, thì việc xử lý phải nặng hơn, có tính đến mức độ đình chỉ xuất bản trong thời gian nhất định. Đó là cách “răn đe” cần thiết, bởi nếu chính cơ quan xuất bản là người cố tình làm sai trái thì hậu quả càng tai hại.

Những cách xử lý đó, nên sớm bổ sung trong quy định pháp luật về xuất bản. Vì hiện nay, vai trò NXB trong vấn nạn đạo văn, vi phạm tác quyền, dường như còn bị xem nhẹ. Bên cạnh các biện pháp nâng cao trình độ, chuyên môn, kinh nghiệm biên tập viên, chất lượng khâu biên tập, thẩm định, cấp phép…, thì những ràng buộc quyền lợi, trách nhiệm có tính pháp lý trên cần được nghiên cứu thực hiện.

Theo Dương Xuân/nhandan.com.vn

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Việt Nam - điểm đến hấp dẫn của nhân sự chất lượng cao ngành ô tô

Việt Nam - điểm đến hấp dẫn của nhân sự chất lượng cao ngành ô tô

(LĐTĐ) Việt Nam đang dần trở thành lựa chọn hấp dẫn với các kỹ sư, chuyên gia ô tô trên toàn cầu nhờ tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ, mức thu ...
Đà Nẵng: Xác minh thông tin trẻ mầm non bị bạo hành

Đà Nẵng: Xác minh thông tin trẻ mầm non bị bạo hành

(LĐTĐ) Chiều 3/10, ông Phạm Hồng Thái - Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Cẩm Lệ (thành phố Đà Nẵng) cho biết, đơn vị đã cùng Công an và ...
Quảng Bình hỗ trợ 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh khắc phục hậu quả do mưa lũ

Quảng Bình hỗ trợ 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh khắc phục hậu quả do mưa lũ

(LĐTĐ) Sau khi nắm thông tin về diễn biến và hậu quả mưa lũ tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, tỉnh Quảng Bình đã quyết định trích kinh phí ...
Đà Nẵng: Tổ chức hội thi tìm hiểu kiến thức về an toàn thực phẩm năm 2022

Đà Nẵng: Tổ chức hội thi tìm hiểu kiến thức về an toàn thực phẩm năm 2022

(LĐTĐ) Ngày 7/10 tới đây, Ban Quản lý An toàn thực phẩm thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội thi tìm hiểu kiến thức về an toàn thực phẩm (ATTP) năm ...
Tiếp xúc cử tri lấy ý kiến vào dự thảo Luật Phòng thủ dân sự

Tiếp xúc cử tri lấy ý kiến vào dự thảo Luật Phòng thủ dân sự

(LĐTĐ) Chiều 3/10, tại Học viện Biên phòng (thị xã Sơn Tây), Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri lấy ý ...
Prudential ra mắt sản phẩm bảo hiểm trực tuyến với nhiều quyền lợi tối ưu

Prudential ra mắt sản phẩm bảo hiểm trực tuyến với nhiều quyền lợi tối ưu

(LĐTĐ) Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Prudential Việt Nam (Prudential) vừa chính thức ra mắt sản phẩm bảo hiểm trực tuyến PRU-EASY365.
Hà Tĩnh: Xử lý môi trường sau lũ

Hà Tĩnh: Xử lý môi trường sau lũ

(LĐTĐ) Cùng với khắc phục hậu quả lũ lụt, công tác phòng chống dịch bệnh sau mưa lũ cũng đang được Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh gấp ...

Tin khác

Ngày hội văn hóa Việt - Lào: Trường Sơn chung dãy - Uống nước cùng nguồn

Ngày hội văn hóa Việt - Lào: Trường Sơn chung dãy - Uống nước cùng nguồn

Điện Biên - Đêm 1.10, tại TP Điện Biên Phủ đã diễn ra Lễ khai mạc Ngày hội văn hóa Việt Nam - Lào do Bộ VHTTDL phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên tổ chức. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gửi lẵng hoa chúc mừng.
Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh: Ngày càng khẳng định được vị thế

Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh: Ngày càng khẳng định được vị thế

(LĐTĐ) Sau 5 năm, Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh do Ban Tuyên giáo Thành ủy tham mưu tổ chức ngày càng khẳng định được vị thế, giúp các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận thức rõ tầm quan trọng của văn hóa đối với sự phát triển toàn diện, bền vững của Thủ đô và đất nước.
Gặp mặt nghệ nhân có nhiều đóng góp trong bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số phía Bắc năm 2022

Gặp mặt nghệ nhân có nhiều đóng góp trong bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số phía Bắc năm 2022

(LĐTĐ) Dự kiến trong 2 ngày 18-19/11, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch sẽ tổ chức Hội nghị gặp mặt nghệ nhân và những người có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số khu vực phía Bắc, năm 2022.
Tổ chức Cuộc thi Ảnh nghệ thuật “Hà Nội - Khát vọng phát triển”

Tổ chức Cuộc thi Ảnh nghệ thuật “Hà Nội - Khát vọng phát triển”

(LĐTĐ) Thiết thực chào mừng kỷ niệm 68 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2022), kỷ niệm 50 năm Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” (18/12/1972 - 18/12/2022), Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức Cuộc thi Ảnh nghệ thuật “Hà Nội - Khát vọng phát triển”.
Nhớ thương làn khói bếp

Nhớ thương làn khói bếp

(LĐTĐ) Mỗi buổi chiều loang thấm màu mây xám trên nền trời. Ký ức xa xăm từ làn khói bếp bảng lảng lại hiện về uốn lượn trong trí nhớ. Có phải những buổi chiều ngày xưa ấm áp lắm không? Sao khói bếp nhà ai cũng bay lên, bất kể mùa đông hay mùa hè, mùa xuân hay mùa thu. Nhất định khi mặt trời lặn phía đằng Tây, khói bếp nhà nhà lại bay.
Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc Dao

Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc Dao

(LĐTĐ) Từ ngày 6 - 8/10 tại thành phố Thái Nguyên sẽ diễn ra Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao toàn quốc lần thứ II năm 2022 với chủ đề "Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Dao. Bình đẳng, đoàn kết, hội nhập và phát triển".
Tạo cơ chế để ngành xuất bản thực hiện tốt sứ mệnh lưu giữ, truyền bá tri thức

Tạo cơ chế để ngành xuất bản thực hiện tốt sứ mệnh lưu giữ, truyền bá tri thức

(LĐTĐ) Sáng 28/9, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Xuất bản Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Xuất bản Việt Nam - 70 năm xây dựng và phát triển”.
Triển lãm “Xuất bản Việt Nam 70 năm xây dựng và phát triển”

Triển lãm “Xuất bản Việt Nam 70 năm xây dựng và phát triển”

(LĐTĐ) Nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống ngành Xuất bản, In và Phát hành sách Việt Nam (10/10/1952 - 10/10/2022), ngày 28/9, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (Cầu Giấy, Hà Nội), Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức triển lãm chuyên đề “Xuất bản Việt Nam 70 năm xây dựng và phát triển”.
26 cuốn, bộ sách sẽ được vinh danh tại Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ năm

26 cuốn, bộ sách sẽ được vinh danh tại Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ năm

(LĐTĐ) Chiều 27/9, Hội Xuất bản Việt Nam, Hội đồng Giải thưởng Sách quốc gia tổ chức họp báo thông tin về Lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ năm. Hội đồng Giải thưởng Sách quốc gia đã tìm ra 26 cuốn, bộ sách xứng đáng để tôn vinh.
“Nghệ thuật Xòe Thái” - Thông điệp về tình yêu

“Nghệ thuật Xòe Thái” - Thông điệp về tình yêu

(LĐTĐ) Đêm 24/9, tại tỉnh Yên Bái, đồng bào các dân tộc Tây Bắc nói riêng và nhân dân cả nước nói chung đã vui mừng, hân hoan với Lễ đón nhận Bằng của Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh “Nghệ thuật Xòe Thái” của Việt Nam vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Xem thêm
Phiên bản di động