Người tiêu dùng không thể mãi thờ ơ

	Đồng bộ, linh hoạt các giải pháp để đẩy lùi nạn buôn lậu dịp cuối năm
	Trước “ma trận” thuốc làm tóc giá rẻ: Coi chừng... rước bệnh!
	Khaisilk vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Biết nhưng vẫn sử dụng

Liên quan đến vấn đề vi phạm sở hữu trí tuệ, hàng giả, hàng nhái… nhiều người tiêu dùng hẳn vẫn chưa quên câu chuyện về thương hiệu khăn lụa Khaisilk, một thương hiệu lớn nhưng bị phát hiện làm ăn thiếu minh bạch. Sự việc không chỉ khiến người tiêu dùng mất niềm tin vào sản phẩm, thương hiệu, mà còn cho thấy sự yếu kém của lực lượng quản lý thị trường khi để vụ việc diễn ra trong một thời gian dài. Xa hơn nữa, nhiều người chắc hẳn còn nhớ vụ ồn ào liên quan đến thương hiệu xe đạp điện PEGA của Việt Nam, khi PEGA phát hiện sản phẩm của mình bị làm nhái và bày bán công khai trên thị trường. Ngay sau đó doanh nghiệp này đã phải “cầu cứu” Bộ Công Thương xử lý. Tuy nhiên, vụ việc cũng chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính, thu hồi sản phẩm…

Cần giám sát chặt chất lượng hàng hóa tại các hội chợ.

Có thể nói, hiện nay vấn nạn vi phạm sở hữu trí tuệ tại Việt Nam đang diễn ra phức tạp và tinh vi hơn. Các vấn đề vi phạm không chỉ diễn ra ở các doanh nghiệp nhỏ, cửa hàng nhỏ lẻ, mà nhiều doanh nghiệp lớn, chợ đầu mối cũng ngang nhiên vi phạm trong vấn đề sở hữu trí tuệ... Điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến thương hiệu, mà còn gây thiệt hại về kinh tế đối với các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Tuy nhiên, bên cạnh việc các doanh nghiệp, các cửa hàng hiên ngang bày bán sản phẩm nhái, thì việc người tiêu dùng hào hứng săn lùng các sản phẩm được quảng cáo là “fake 1, 2 hoặc super fake – hàng nhái”, trực tiếp khiến vấn nạn hàng giả, hàng nhái trở nên phức tạp.

Đề cập đến vấn đề trên, tại cuộc tọa đàm “Bảo vệ, phát triển tài sản trí tuệ trong thời đại công nghiệp 4.0” vừa diễn ra, ông Nguyễn Viết Hồng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phát triển Khoa học công nghệ Vina cho rằng, hiện nhiều người tiêu dùng rất thích sử dụng sản phẩm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vì giá thành thấp, mẫu mã, kiểu dáng tương đối bắt mắt…khiến nhiều doanh nghiệp kinh doanh chân chính gặp khó. Trong khi đó, khi phát hiện sản phẩm bị xâm phạm, nhiều doanh nghiệp lại sợ khiếu nại, sợ tiếp xúc với cơ quan quản lý Nhà nước… khiến sự việc trở nên phức tạp và ngày càng khó xử lý.

Chế tài đã đủ mạnh?

Với con số hơn 100.000 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng kém chất lượng bị cơ quan chức năng xử lý mỗi năm có thể thấy, các cơ quan quản lý đã có nhiều biện pháp để hạn chế, xử lý. Tuy nhiên, không ít người cho rằng, các biện pháp xử lý vẫn chưa thật sự triệt để và chưa đủ sức răn đe. “Sau khi phát hiện vi phạm trong vấn đề kinh doanh hàng giả, hàng nhái và các vấn đề vi phạm sở hữu trí tuệ… nếu cơ quan chức năng chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính, buộc đóng cửa, hay rút giấy phép kinh doanh thì đó là cách làm chưa triệt để. Bởi lẽ, đóng cửa hàng này, người kinh doanh sẽ mở cửa hàng khác ngay lập tức. Cần phải xử lý mạnh tay, thậm chí là bỏ tù các trường hợp vi phạm để làm gương”, chị Hà Uyên (Khương Trung, Thanh Xuân, Hà Nội) nêu quan điểm..

Đề cập đến các biện pháp chế tài trong lĩnh vực kinh doanh, buôn bán hàng giả, hàng nhái, luật sư Đào Đăng Sơn (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho rằng, Nghị định 185/2013 của Chính phủ đã quy định rất rõ mức xử phạt hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa… Theo đó, bên cạnh mức xử phạt hành chính từ 500 nghìn đồng đến 50 triệu đồng, hoặc phạt tiền gấp 2 lần mức phạt trên đối với hành vi đặc biệt nghiêm trọng. Thì còn có các hình phạt bổ xung khác tùy theo mức độ vi phạm như: Tịch thu tang vật, tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề… nặng hơn thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức xử lý phạt tù lên đến 10 năm.

“Hiện nay luật để xử lý các vấn đề liên quan đã chuyển dần từ biện pháp xử phạt hành chính sang xử lý dân sự và hình sự. Tuy nhiên, vấn đề khó khăn chính là việc xem xét các hành vi đó, cũng như quy mô thương mại, mức độ vi phạm và nhiều vấn đề khác… khiến biện pháp chế tài chưa đủ sức răn đe. Bên cạnh đó, chúng ta cũng chưa có những tòa án chuyên trách để xử lý các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ, khiến cho vấn đề xử lý trường hợp vi phạm bị hạn chế. Hành lang pháp lý đã có, điều quan trọng là cơ quan chức năng xử lý như thế nào cho triệt để, nếu không tình trạng vi phạm sẽ còn diễn ra dài và ngày càng khó kiểm soát”, ông Sơn cho hay.

Có thể thấy, thực trạng hàng giả, hàng nhái tại thị trường Việt Nam đã và đang diễn biến phức tạp. Vì thế, để hạn chế vấn đề này các chuyên gia cho rằng, bên cạnh việc nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền chống hàng giả, hàng nhái… thì cần đẩy mạnh hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát, đặc biệt cần phải quy trách nhiệm cho người đứng đầu. Có như vậy, vấn nạn hàng giả, hàng kém chất lượng mới mong được kiểm soát và chấn chỉnh.

Đỗ Đạt