Giảm gánh nặng chi phí, tạo sự công bằng giáo dục

Bước điều chỉnh quan trọng

Ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT, chính thức lựa chọn bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm bộ SGK sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026 - 2027. Việc ban hành quyết định nhằm thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD&ĐT và Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 15/9/2025 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Cụ thể, theo Nghị quyết số 71-NQ/TW và Nghị quyết số 281/NQ-CP, từ năm học 2026 - 2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ SGK thống nhất trên phạm vi toàn quốc, đến năm 2030 hoàn thành việc cung cấp miễn phí SGK cho tất cả học sinh. Đây là định hướng chiến lược nhằm chuẩn hóa nội dung giáo dục phổ thông, bảo đảm công bằng trong tiếp cận tri thức và tạo nền tảng cho chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái học liệu quốc gia.

Từ năm học 2026 - 2027, học sinh cả nước sẽ sử dụng một bộ SGK thống nhất.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An (Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội; Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng), giáo dục phổ thông cần có những chuẩn, cốt lõi chung, thống nhất. Việc lựa chọn một bộ SGK chuẩn trên phạm vi cả nước với đầy đủ kiến thức nền tảng là rất cần thiết nhằm bảo đảm công bằng trong dạy và học ở mọi vùng miền. Khi có một bộ SGK thống nhất, công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy và học sẽ chuẩn xác hơn, đồng thời giúp tiết kiệm ngân sách Nhà nước và chi phí cho người dân, bởi sách có thể sử dụng ổn định trong thời gian tương đối dài.

Lựa chọn bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống”, Bộ GD&ĐT cho biết, trên cơ sở nghiên cứu các bộ SGK hiện hành và đối chiếu với các tiêu chí, bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” đáp ứng đầy đủ và nổi trội hơn cả.

Cụ thể: Bảo đảm đầy đủ, đồng bộ tất cả các môn học, hoạt động giáo dục ở cả 3 cấp học; chất lượng khoa học - sư phạm được khẳng định qua thực tiễn, được sử dụng rộng rãi tại tất cả 34 tỉnh/thành với quy mô học sinh lớn nhất trong các bộ SGK hiện hành; tính ổn định, khả năng chỉnh lý và mức độ sẵn sàng cao nhất (Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có đủ năng lực kỹ thuật, kho vận, phân phối, đảm bảo cung ứng trên phạm vi toàn quốc); hạn chế tối đa tác động đến giáo viên - học sinh - phụ huynh do đây là bộ sách đang được sử dụng ổn định và phổ biến nhất, giáo viên quen thuộc phương pháp, cấu trúc bài học.

Triển khai hiệu quả bộ SGK thống nhất toàn quốc

Thông tin về việc sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc đang thu hút sự quan tâm của giáo viên, học sinh và phụ huynh. Chị Hoàng Thị Hạnh (phường Việt Hưng, Hà Nội) cho biết, chị hoàn toàn đồng tình với việc sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc. Theo chị Hạnh, đây là quyết định phù hợp, giúp giảm áp lực và tạo tâm lý yên tâm hơn cho gia đình. “Việc thống nhất sử dụng một bộ SGK giúp phụ huynh đỡ tốn kém vì anh chị em có thể dùng lại sách của nhau”, chị Hạnh bày tỏ

“Khi tất cả học sinh cùng dùng chung một bộ SGK, nội dung học tập sẽ được thống nhất. Chúng em có thêm nhiều cơ hội để chia sẻ kiến thức, trao đổi bài vở và phương pháp học tập với bạn bè ở các trường ngoài. Đặc biệt, khi các đề thi được xây dựng dựa trên cùng một bộ SGK, học sinh ở mọi địa phương đều có điều kiện tiếp cận kiến thức như nhau, qua đó góp phần bảo đảm tính công bằng trong đánh giá”, Phạm Hồng Minh (học sinh Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thị Minh Khai, phường Phú Diễn, Hà Nội) chia sẻ.

Theo Bộ GD&ĐT, đối với giáo viên, việc sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc sẽ giúp giảm sự phân mảnh về học liệu, tạo điều kiện cho công tác dạy học được thực hiện thuận lợi. Giáo viên sẽ được tiếp cận nội dung chương trình theo cùng một thiết kế sư phạm, thống nhất về cấu trúc bài học, thuật ngữ, chuẩn kiến thức - kỹ năng, từ đó giảm áp lực lựa chọn tài liệu, tránh tình trạng chênh lệch trong cách tiếp cận bài học giữa các địa phương. Việc tập huấn, bồi dưỡng giáo viên được thực hiện đồng bộ, tiết kiệm chi phí, hiệu quả hơn nhờ nội dung tập trung vào một bộ SGK duy nhất. Ngoài ra, giáo viên có điều kiện đầu tư nhiều thời gian cho đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ, tổ chức kiểm tra đánh giá và phát triển học liệu đi kèm.

Đối với học sinh, một bộ SGK thống nhất sẽ góp phần bảo đảm học sinh các vùng miền tiếp cận tri thức bình đẳng, hạn chế chênh lệch nội dung học tập giữa các địa phương. Học sinh được học theo mạch kiến thức xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 12, tạo nền tảng liên thông, đồng bộ trong phát triển năng lực, giảm rủi ro đứt gãy kiến thức khi chuyển trường giữa năm học, đặc biệt với học sinh vùng khó khăn, con em lao động di cư. Lộ trình tiến tới miễn phí SGK vào năm 2030 đem lại lợi ích trực tiếp cho học sinh và gia đình, giảm chi phí học tập thường xuyên. Khi SGK được số hóa, học sinh có thể tiếp cận kho học liệu mở, bài tập, video, mô phỏng, góp phần nâng cao hứng thú, khả năng tự học và năng lực học tập suốt đời.

Đối với xã hội, việc thống nhất SGK giúp ổn định chính sách học liệu quốc gia, tạo niềm tin, đồng thuận xã hội trong giáo dục phổ thông. Chi phí xã hội cho việc mua, thay mới sách hằng năm được giảm đáng kể; người dân, đặc biệt ở vùng khó, được hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ và miễn phí SGK. Các địa phương thuận lợi hơn trong phân bổ ngân sách, tổ chức đấu thầu - cung ứng sách, giảm áp lực truyền thông và hướng dẫn triển khai. Việc thống nhất SGK cũng là nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số học liệu, phát triển thư viện số và kho tài nguyên mở, phù hợp xu thế quốc tế và chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương, cơ sở giáo dục, đội ngũ giáo viên và toàn xã hội để triển khai hiệu quả bộ SGK thống nhất toàn quốc; đồng thời tiếp tục lắng nghe, tiếp thu ý kiến của nhân dân, chuyên gia, nhà giáo để không ngừng hoàn thiện học liệu, nâng cao chất lượng dạy - học, góp phần thực hiện thành công đột phá phát triển GD&ĐT theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW.