Ngày xuân ở những làng chèo

(LĐTĐ) Trong dòng chảy của đời sống nghệ thuật Thủ đô Hà Nội, chèo có một vị trí khá quan trọng. Đặc biệt, ở vùng ngoại thành trước đây, nhiều làng chèo đã được hình thành, không ít nghệ nhân, nghệ sĩ vẫn từng ngày bảo tồn làn điệu chèo, năng động trong các hoạt động giao lưu, biểu diễn, giúp tôn bồi những giá trị nghệ thuật truyền thống của đất nghìn năm văn hiến.
Sức sống mãnh liệt của nghệ thuật chèo Người hết mình vì nghệ thuật chèo

Đam mê gìn giữ nghệ thuật chèo

Mùa Xuân, theo điệu chèo Đào liễu, chúng tôi tìm về làng cổ Đông Ngạc (phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm). Đông Ngạc khá nổi với Đội Văn nghệ Nhật Tảo 4, có nhiều ca sĩ nhỏ tuổi giỏi múa hát, lại hăng hái trong hoạt động xã hội tại địa phương.

Ngày xuân ở những làng chèo
Làng chèo Trung Lập, huyện Phú Xuyên.

Nhiều năm qua, phong trào hát chèo phát triển, nhiều buổi diễn văn nghệ, giao lưu được tổ chức, nhất là vào mỗi dịp xuân, lễ hội. Chị Hồng Nhung, thành viên Đội Văn nghệ Nhật Tảo 4, tâm sự: “Các thành viên của đội hoạt động khá bài bản, ca sĩ được luyện giọng tương đối tốt, chúng tôi còn có biên đạo múa, đạo diễn. Dù chỉ là đội văn nghệ địa phương, nhỏ, nhưng các thành viên trong đội đều nhiệt tình, mong muốn đóng góp một phần sức mình vào việc gìn giữ chiếu chèo, phát huy giá trị văn hóa chung của thành phố”.

Cạnh phường Đông Ngạc, nhiều năm qua Đội Văn nghệ Tân Hoàng (phường Cổ Nhuế 1) đã đóng góp không nhỏ vào việc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, tuyên truyền về tinh thần đoàn kết, đẩy lùi tệ nạn xã hội trong từng ngõ phố, xóm trọ, khu dân cư. Nghệ sĩ Trúc Mai, thành viên Đội Văn nghệ Tân Hoàng, tự tin nói: “Trong cuộc sống hiện đại, rất nhiều cái bị mất đi. Với những làn điệu chèo cũng bị mai một. Nhưng ở thời nào thì văn nghệ nói chung vẫn có đất sống”.

Các cụ già ở phường Đông Ngạc cho biết, ngày xưa sông Nhuệ là một tuyến giao thông đường thủy. Những bến sông không chỉ neo đậu thuyền, vận chuyển hành khách, hàng hóa mà còn là những “bến hát”, tổ chức văn nghệ vào dịp lễ hội, những đêm trăng thanh gió mát. Đội Văn nghệ Tân Hoàng có hơn 50 thành viên, trong đó có cả những em học sinh tiểu học, những ca sĩ ở tuổi 60 vẫn say mê văn nghệ, hát chèo. Nhờ những hoạt động sôi nổi, chèo không còn “đóng hộp” trên sân khấu mà được đưa trở lại với đúng không gian diễn xướng như đình làng, hội xuân, các dịp kỷ niệm, hội nghị của địa phương. Để tạo sự đa dạng, các nghệ sĩ hát chèo phải luyện tập, hát thêm ca khúc cách mạng, nhạc hiện đại.

Từ “thượng nguồn” của sông Nhuệ hiền hòa, đến nhiều xã ở đoạn sông chảy qua huyện Thường Tín, Phú Xuyên đều có những Đội văn nghệ, đến nay vẫn duy trì và gìn giữ nghệ thuật chèo truyền thống. Một ngôi làng khác cũng nhiệt tình với chèo và giữ được nếp truyền thống trong các lễ hội mùa Xuân là làng Nghiêm Xá (xã Nghiêm Xuyên, huyện Thường Tín) đây là đất hiếu học và những người nông dân cũng rất đỗi yêu chèo, họ cũng đã chung tay đưa Đội chèo Nghiêm Xá phát triển, họ biết cách để chèo ngấm vào đời sống.

Sau những ngày tháng làm đồng ruộng mệt nhọc, họ ngồi hát cho nhau nghe hoặc đi giao lưu với các đội bạn trong huyện, thành phố và cả những tỉnh lân cận. Người được người dân trong làng kính trọng nhất là ông Nguyễn Hữu Bột. Ông được gọi là “Cụ vác tù và hàng tổng”. Nhiều năm giữ cương vị là chủ nhiệm Câu lạc bộ Gia đình văn hóa, Đội trưởng Đội chèo Nghiêm Xá, ông Bột là người thuộc nhiều làn điệu chèo cổ.

Khi ông yếu, không hát được nữa thì lần lượt các ông Nguyễn Hữu Ích, bà Nguyễn Thị Hời, ông Phạm Anh Hóa lên thay. Ngày nay, chèo trở nên xa lạ với nhiều người trẻ, thì Nghiêm Xá vẫn dành cho chèo một tình yêu trọn vẹn. Ngày Tết, làng không chỉ giữ tục gói bánh chưng, đụng lợn mà còn đón Tết bằng… chèo. Nhiều năm qua, Đội chèo Nghiêm Xá hoạt động rất tốt, biểu diễn ở nhiều nơi. Tham gia giao lưu với các đội bạn và là một đội mạnh, nổi tiếng trong địa bàn thành phố Hà Nội và lan ra các tỉnh bạn.

Vừa làm ruộng vừa hát chèo

Rời Nghiêm Xá, chúng tôi tìm về làng Trung Lập (thuộc xã Tri Trung, huyện Phú Xuyên). Nơi đây cũng có nhiều nông dân chân lấm tay bùn nhưng rất đỗi yêu chèo. Ông Lê Trung Đản, người dân ở làng, chia sẻ: “Khi công việc

nhà nông đỡ bận rộn, người nông dân chúng tôi lại tụ tập nhau lại, học hát và cất lên những giai điệu ca ngợi cuộc sống ân nghĩa thuỷ chung, tình yêu quê hương đất nước. Dù nhiều người đã lên chức ông, chức bà, nhưng khi tham gia hát họ như được quay trở về thuở mười tám, đôi mươi”.

Ông Nguyễn Văn Quảng, một người có nhiều công đóng góp cho Đội chèo Trung Lập, chia sẻ: “Cha ông chúng tôi thành lập Đội văn nghệ của làng từ năm 1936. Ngày đó chỉ có hát cải lương, sau đó thêm môn hát tuồng, đến năm 1969 thì chuyển sang hát chèo và đổi tên là Đội chèo Trung Lập. Những cụ có công khơi dậy phong trào và thành lập đoàn là cụ Lê Đình Nguyên, Lê Trung Đàn, Nguyễn Văn Bất... con cháu các cụ sau đó đều là diễn viên và trở thành những thế hệ kế tiếp nhiệt tình gìn giữ tích chèo cổ”.

Ngày xuân ở những làng chèo
Đội Văn nghệ Tân Hoàng (phường Cổ Nhuế 1) đi giao lưu.

Trung Lập là ngôi làng thuần nông, ngày xưa có nghề vác đất, đắp đất cho rất nhiều nơi để kiếm sống. Cái đói cái nghèo có thể vắt kiệt sức lực, nhưng không sao kiềm chế được tình yêu của họ đối với chèo. Khi chiến tranh xảy ra, người Trung Lập tích cực tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Nhiều người đã hy sinh anh dũng. Ai còn sống sót, trở về sau ngày thống nhất đất nước thì tiếp tục củng cố Đội hát chèo.

Đội chèo Trung Lập từ đó đi biểu diễn ở nhiều nơi, sau về biểu diễn ở xã, làng, liên hoan đạm bạc rồi ai về nhà nấy làm lụng, gắn với rau màu, đồng ruộng, nuôi giọng hát mỗi tối, đến dịp lại lên đường. Tôi nghe các bà, các ông nói rằng, chính họ ngày đó cũng không biết mình lấy đâu ra sự nhiệt tình đến như vậy. Người hát chèo của làng tham gia vì vui, vì phong trào văn nghệ và tình yêu. Người dân khẳng định chắc như đinh đóng cột như vậy.

Thời hoàng kim chèo làng Trung Lập rất có tiếng trong làng chèo Hà Nội. Họ từng phải dùng xe bò cải tiến chở khung sân khấu, phục trang, đồ dùng đi khắp nơi biểu diễn đồng thời cũng giúp bà con ở những vùng khác thành lập đoàn chèo, nhằm đẩy phong trào văn nghệ quần chúng đi lên.

Mùa Xuân, trong vô vàn thú vui, đong đầy cảm xúc, thì vui với chèo, say với chèo cũng là một hoạt động văn hóa bổ ích. Dưới những nếp nhà ven sông Nhuệ, những làng ngoại thành Hà Nội, chèo vẫn luôn là món ăn tinh thần bổ ích của những người nông dân hay lam hay làm.

Diên Khánh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Nhìn lại đợt dịch Covid-19 thứ 4: Những cột mốc đáng nhớ góp phần thích ứng an toàn, kiểm soát dịch hiệu quả

Nhìn lại đợt dịch Covid-19 thứ 4: Những cột mốc đáng nhớ góp phần thích ứng an toàn, kiểm soát dịch hiệu quả

(LĐTĐ) Kể từ khi có dịch Covid-19, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các bộ, ...
Các địa phương không được thực hiện trái quy định của Trung ương trong phòng, chống dịch và phục hồi, phát triển kinh tế

Các địa phương không được thực hiện trái quy định của Trung ương trong phòng, chống dịch và phục hồi, phát triển kinh tế

(LĐTĐ) Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, khi thực hiện quy định tạm thời về thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát có hiệu quả dịch bệnh, các địa ...
Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho đoàn viên, người lao động

Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho đoàn viên, người lao động

(LĐTĐ) Trong 9 tháng đầu năm 2021, bên cạnh việc thực hiện tốt nhiệm vụ chăm lo cho đoàn viên, người lao động, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Tây Hồ ...
Thành phố Hạ Long tạm đình chỉ nhiệm vụ với 3 Chủ tịch UBND phường vì để cơ sở vi phạm phòng, chống dịch

Thành phố Hạ Long tạm đình chỉ nhiệm vụ với 3 Chủ tịch UBND phường vì để cơ sở vi phạm phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Thành phố Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) vừa tạm đình chỉ nhiệm vụ đối với Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) các phường: Hà Khẩu, Hoành Bồ, Hồng Hải ...
Tăng cường công tác truyền thông trong thi hành án dân sự, hành chính

Tăng cường công tác truyền thông trong thi hành án dân sự, hành chính

(LĐTĐ) Nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự (THADS), ngay từ đầu năm, Bộ Tư pháp đã tích cực, chủ động triển khai nhiều giải pháp ...
Thanh Hóa khẩn trương, quyết liệt xử lý ổ dịch Covid-19 tại thị xã Bỉm Sơn

Thanh Hóa khẩn trương, quyết liệt xử lý ổ dịch Covid-19 tại thị xã Bỉm Sơn

(LĐTĐ) Tính đến cuối ngày 16/10, tại ổ dịch thị xã Bỉm Sơn ghi nhận 49 ca mắc Covid-19. Đây là ổ dịch rất nguy hiểm và phức tạp do liên ...
Facebook đang phát triển một AI có khả năng ghi lại mọi thứ người dùng làm

Facebook đang phát triển một AI có khả năng ghi lại mọi thứ người dùng làm

Facebook hiện đang nghiên cứu một AI hoàn toàn mới sẽ được tích hợp vào cặp kính thông minh tương lai của họ để ghi lại mọi thứ mà người ...

Tin khác

Người Hà Nội vui mừng được đi ăn ở quán, nhưng luôn nâng cao ý thức phòng dịch

Người Hà Nội vui mừng được đi ăn ở quán, nhưng luôn nâng cao ý thức phòng dịch

(LĐTĐ) Người dân vui mừng vì sau thời gian dài giãn cách được đi ăn ở quán, được ngồi nhâm nhi cà phê trong tiết trời cuối thu se lạnh, nhưng cả chủ lẫn khách vẫn luôn đề cao công tác phòng dịch.
Hà Nội đã có gần 605 nghìn điểm quét mã QR

Hà Nội đã có gần 605 nghìn điểm quét mã QR

(LĐTĐ) Sau gần một tháng kể từ ngày Hà Nội điều chỉnh các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19, hiện nay nhiều cơ quan, đơn vị, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ... trên địa bàn Thành phố đều đã thực hiện tạo mã QR, kiểm soát người ra, qua đó góp phần tích cực vào công tác phòng, chống dịch của Thủ đô.
Gần 86 tỷ đồng hỗ trợ các đối tượng gặp khó khăn do Covid-19

Gần 86 tỷ đồng hỗ trợ các đối tượng gặp khó khăn do Covid-19

(LĐTĐ) Theo báo cáo của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội, hoạt động nổi bật nhất trong công tác Mặt trận thời gian qua là các cấp Mặt trận đã tham gia tích cực công tác phòng, chống dịch Covid-19, giúp đỡ, hỗ trợ người dân gặp khó khăn trên địa bàn. Tổng số tiền hỗ trợ cho các đối tượng đến nay là gần 86 tỷ đồng.
Huyện Ba Vì nhiều diện tích cây trồng vụ Đông bị ngập úng do mưa bão

Huyện Ba Vì nhiều diện tích cây trồng vụ Đông bị ngập úng do mưa bão

(LĐTĐ) Do ảnh hưởng của cơn bão số 7, số 8, trên địa bàn huyện Ba Vì đã xuất hiện mưa to kéo dài, lượng mưa trung bình trên địa bàn toàn huyện là 195mm, có những nơi lượng mưa đạt 250mm. Đáng nói, lượng mưa lớn đã khiến toàn huyện có 639ha hoa màu bị ngập úng, trong đó 438ha bị ngập sâu.
Thanh niên là nguồn lực và thế mạnh của Thủ đô

Thanh niên là nguồn lực và thế mạnh của Thủ đô

(LĐTĐ) Bên cạnh việc làm tốt công tác bồi dưỡng, giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến đề nghị Hội Liên hiệp thanh niên (LHTN) thành phố Hà Nội và các tổ chức thành viên tích cực hỗ trợ, đồng hành với thanh niên trong tạo việc làm, khởi nghiệp sáng tạo; tích cực tham gia tái cơ cấu kinh tế; đi đầu trong ứng dụng công nghệ thông tin… qua đó khẳng định thanh niên chính là nguồn lực và thế mạnh của Thủ đô.
Sơn Tây nhiều chuyển biến trong phong trào thể thao, phổ cập giáo dục

Sơn Tây nhiều chuyển biến trong phong trào thể thao, phổ cập giáo dục

(LĐTĐ) Tại thị xã Sơn Tây, trong những năm qua, phong trào thể dục, thể thao của thị xã phát triển mạnh góp phần nâng cao sức khỏe, xây dựng lối sống lành mạnh, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân. Đáng chú ý, từ việc phải tuyên truyền, vận động nay phong trào thể dục, thể thao đã trở thành nhu cầu tự giác của mỗi người dân.
Xe buýt, taxi Hà Nội vắng khách trong ngày hoạt động trở lại

Xe buýt, taxi Hà Nội vắng khách trong ngày hoạt động trở lại

(LĐTĐ) Sau một thời gian tạm ngừng hoạt động vì giãn cách xã hội, hôm nay (14/10), xe buýt và taxi trên địa bàn Hà Nội chính thức được hoạt động trở lại. Vui mừng là tâm trạng chung của của người dân Thủ đô khi có thể tham gia giao thông bằng xe buýt và taxi. Tuy nhiên, trong ngày đầu hoạt động, lượng hành khách tham gia loại hình phương tiện giao thông này còn tương đối thưa thớt.
Quận Đống Đa tặng danh hiệu "Người tốt, việc tốt" cho 241 cá nhân tiêu biểu

Quận Đống Đa tặng danh hiệu "Người tốt, việc tốt" cho 241 cá nhân tiêu biểu

(LĐTĐ) Sáng 14/10, Quận ủy, Ủy ban nhân dân (UBND), Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quận Đống Đa tổ chức Hội nghị biểu dương “Người tốt, việc tốt” và tổng kết Cuộc thi viết về gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt năm 2021; phát động phong trào thi đua đặc biệt “Toàn dân đoàn kết chung sức thi đua phòng, chống và chiến thắng dịch bệnh Covid-19” trên địa bàn quận.
Hà Nội còn khoảng 1 triệu công dân trên 14 tuổi chưa làm thủ tục cấp CCCD điện tử

Hà Nội còn khoảng 1 triệu công dân trên 14 tuổi chưa làm thủ tục cấp CCCD điện tử

(LĐTĐ) Thực hiện Dự án Sản xuất, cấp và quản lý Căn cước công dân của Bộ Công an; từ ngày 31/12/2020 đến nay, Công an Thành phố Hà Nội đã hoàn thành công tác thu nhận trên 5 triệu hồ sơ Căn cước công dân (CCCD) điện tử, tạo nhiều thuận lợi và tiện ích cho người sử dụng. Qua rà soát, trên địa bàn thành phố còn khoảng 1 triệu công dân đủ 14 tuổi trở lên chưa làm thủ tục cấp Căn cước công dân điện tử.
Hà Nội hàng quán tất bật mở cửa đón khách trở lại

Hà Nội hàng quán tất bật mở cửa đón khách trở lại

(LĐTĐ) Ngay sau khi có quyết định được mở cửa bán hàng tại chỗ trở lại, sáng 14/10, nhiều hàng quán đã tất bật dọn dẹp, sẵn sàng đón khách...
Xem thêm
Phiên bản di động