Kỳ 1: Ẩn họa từ những “vựa ve chai”

	Chớ ham rẻ kẻo rước họa vào thân
	Nguy cơ cháy nổ tại các khu tập thể cũ: Mỗi gia đình cần chủ động phòng chống
	Chuộng đồ điện cũ: Coi chừng rước “bà hỏa” về nhà
	Cẩn trọng với nguy cơ hỏa hoạn
	Cảnh giác nguy cơ cháy nổ do điện

Tại Hà Nội, hiện có rất nhiều cơ sở mua bán phế liệu mọc lên tự phát, nằm ngay trong các khu dân cư đông đúc. Đáng lo ngại là, phần lớn các điểm kinh doanh phế liệu hầu hết đều trong cảnh tạm bợ, ô nhiễm và không có thiết bị phòng cháy, chữa cháy.

Tiềm ẩn ô nhiễm, bệnh tật

Theo khảo sát của PV, cơ sở mua bán phế liệu phần lớn mọc lên tự phát và phân bố nhỏ lẻ ở khắp địa bàn Hà Nội. Ở các khu đô thị mới như Xa La (quận Hà Đông), Định Công (quận Hoàng Mai), Yên Hòa (quận Cầu Giấy)… cũng đều dễ dàng bắt gặp những điểm thu mua phế liệu nằm xen kẹt trong khu dân cư đông đúc. Theo một số chủ cơ sở thu mua, những cửa hàng trong nội đô thường chỉ là nơi thu gom hoặc tái chế tạm thời, khâu xử lý tái chế chính sẽ được chuyển ra khu vực ngoại thành. Bởi nguyên nhân này nên các cơ sở thu mua, tập kết phế liệu thường tập trung quanh những dự án đang xây dựng hoặc gần khu dân cư.

Điểm tập kết phế liệu nằm trong khu dân cư ở xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa tiềm ẩn nhiều ẩn họa

Gần trung tâm TP Hà Nội hơn, làng Triều Khúc (xã Tân Triều, huyện Thanh Trì) từ lâu đã “nổi tiếng” là một trong những điểm thu mua và phế liệu trực tiếp. Tại đây, mỗi ngày có hàng tấn phế liệu từ đài, ti-vi, đồ nhựa hỏng đến lông gà, lông vịt đổ về làng. Sự phát triển nhanh chóng của nghề này đã tạo điều kiện thuận lợi, góp phần nâng cao thu nhập của người dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, đi kèm với đó là không ít hệ lụy về môi trường. Dễ thấy nhất là cảnh rác, phế liệu ngổn ngang chất cao ngập đầu người rải rác khắp làng, vào tận trong các ngõ ngách. Mùi nhựa tái chế, lông, da... thường xuyên bốc lên khét lẹt. Nước thải chưa qua xử lý bốc mùi hôi tanh, khó chịu cũng được các hộ vừa thu gom phế liệu, tái chế rác xả trực tiếp ra kênh mương sinh hoạt. Nhắc chuyện này, một cán bộ địa phương cho biết, ô nhiễm môi trường thực sự là nỗi nhức nhối, trăn trở của địa phương hiện nay. Tuy nhiên, do nằm xen kẽ trong khu dân cư nên môi trường ở đây bị ô nhiễm nặng nề, khiến nhiều người dân lo âu. UBND xã cũng đã nhiều lần tổ chức họp bàn nhằm tìm cách giải quyết triệt để tình trạng này.

Tương tự như ở xã Tân Triều, thôn Xà Cầu (xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa) cũng được coi là “làng tái chế” rác thải lớn nhất của thành phố. Nghề đã mang lại cho làng một diện mạo đổi khác, khang trang. Tuy nhiên, với người dân địa phương, tình trạng ô nhiễm môi trường đang trở thành nỗi ám ảnh, gây ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và cuộc sống nơi đây.

Nguy cơ xảy ra hỏa hoạn cao

Có một thực tế là, ngoài các vấn đề bất cập như ô nhiễm môi trường, các cơ sở kinh doanh phế liệu trong khu dân cư còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao. Minh chứng dễ thấy nhất là nhiều vụ tai nạn cháy nổ thương tâm, xuất phát từ chính sự thiếu hiểu biết của người dân khi thu gom, tái chế phế liệu xảy ra thời gian gần đây.

Theo khảo sát của PV, do nhận thức còn hạn chế, lại thêm tâm lý chủ quan trước những nguy cơ về mất an toàn phòng, chống cháy nổ nên phần lớn người kinh doanh phế liệu cứ thấy vật gì bằng sắt vụn là sẵn sàng thu mua, không phân biệt đó là vũ khí hay vật liệu nổ. Minh chứng dễ thấy nhất là bên cạnh nhiều thứ phế liệu được gom về là đồ điện tử hỏng, tôn kẽm gỉ sét, nhựa phế thải, thùng giấy, túi nylon… nhiều cơ sở còn thu mua bình gas cũ, tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ rất cao.

Một bất cập khác khi PV tìm hiểu về vấn đề này là, phần lớn các cơ sở thu gom, tái chế phế liệu nằm xen kẹt trong các khu vực tập trung đông người hoặc trong ngõ nhỏ, đường hẻm nên việc ứng cứu nếu xảy ra hỏa hoạn gặp nhiều hạn chế. Nhắc chuyện này, chị Hà Thị Thảo người từng sống ngay gần một cơ sở thu mua phế liệu trên đường DT 70A (Hà Đông) chia sẻ: “Thuê trọ ngay gần một điểm thu gom phế liệu nên tôi luôn cảm thấy rất lo sợ. Không ai biết hoặc kiểm soát được họ mua những thứ gì và liệu có gây cháy nổ hay không. Ban đêm ngủ, hễ thấy mùi gì hơi khét, hay tiếng động mạnh là tôi lại giật mình”.

Khách quan nhìn nhận, hiện các ngành chức năng, chính quyền các địa phương nơi được xem là “vựa ve chai” hiện cũng rất tích cực tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức của người dân về việc tuân thủ những nội quy, quy định về an toàn, phòng, chống cháy nổ. Nhắc chuyện này, ông Nguyễn Hữu Vỵ - Chủ tịch UBND xã Tân Triều cho biết, bên cạnh việc tuyên truyền để người dân vào các cụm sản xuất công nghiệp tập trung thì UBND xã cũng đã kết hợp với đoàn công tác trên huyện tổ chức vệ sinh những trục đường chính, thu gom toàn bộ rác thải để đảm bảo vệ sinh môi trường. “UBND xã cũng có nhiều chính sách nhằm tạo điều kiện giúp người dân tiếp cận được với các nguồn vốn ưu đãi, giới thiệu và đào tạo nghề mới để khuyến khích người dân chuyển đổi nghề” – ông Vỵ chia sẻ.

Đinh Luyện
Kỳ 2: Không thể để thế mãi