Khuyến khích sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường

Theo các đại biểu, việc sửa đổi Luật Xây dựng lần này diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi phải đổi mới mô hình quản lý, hoàn thiện thể chế theo hướng Nhà nước pháp quyền hiện đại, quản trị theo rủi ro và số hóa toàn diện.

Đại biểu Lê Thu Hà phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho thấy, Luật Xây dựng hiện hành có sự giao thoa với nhiều đạo luật khác như: Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Đất đai, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn... Do đó nhiều ý kiến đề nghị, Cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục rà soát các nhóm quan hệ pháp lý trọng yếu để đảm bảo phù hợp, đồng bộ và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Quan tâm đến quy định chuyển đổi số (Điều 7) và cơ sở dữ liệu quốc gia trong hoạt động xây dựng (Điều 14), đại biểu Lê Thu Hà (Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai) cho rằng, đây là một trong những đột phá quan trọng của lần sửa đổi Luật này.

Để chuyển đổi số một cách thực chất, đại biểu Lê Thu Hà đề nghị bổ sung 3 yêu cầu mang tính nguyên tắc. Một là, mọi thủ tục trong hoạt động xây dựng (từ thẩm định, cấp phép, nghiệm thu đến lưu trữ hồ sơ) phải được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử, loại bỏ tình trạng vừa điện tử vừa giấy. Hai là, nguyên tắc “không yêu cầu cung cấp dữ liệu nhà nước đã có” cần được khẳng định rõ trong luật. Người dân và doanh nghiệp không thể tiếp tục mang theo những giấy tờ mà cơ quan khác trong hệ thống đã cấp. Ba là, Bộ Xây dựng cần được xác định rõ vai trò "nhạc trưởng" trong việc xây dựng, vận hành, cập nhật và bảo đảm an toàn thông tin đối với cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.

Các đại biểu dự Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: QH)

Cũng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, để các quy định này từ nguyên tắc thành công cụ quản trị số có thể đo lường được, giảm chi phí tuân thủ và chống trùng lặp hồ sơ.

Theo đại biểu Nguyễn Tâm Hùng, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu bổ sung các quy định: Bổ sung mốc thời gian vận hành tối thiểu theo lộ trình 24 đến 36 tháng kể từ khi Luật có hiệu lực. Quy định bắt buộc cung cấp dữ liệu đầu vào đối với các khâu thẩm định, cấp phép và nghiệm thu. Thực hiện liên thông tự động với các cơ sở dữ liệu khác như: dữ liệu đất đai, quy hoạch, phòng cháy chữa cháy và môi trường. Áp dụng mã định danh công trình thống nhất từ giai đoạn chủ trương đầu tư đến khi phá dỡ công trình.

Đại biểu Phạm Văn Hoà phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Góp ý về chính sách của nhà nước trong hoạt động đầu tư xây dựng: Khuyến khích việc nghiên cứu, đầu tư phát triển và sử dụng vật liệu xây dựng mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh, vật liệu nhẹ, vật liệu thông minh, vật liệu thân thiện môi trường (Khoản 4, Điều 11), đại biểu Phạm Văn Hoà (Đoàn đại biểu tỉnh Đồng Tháp) khẳng định, đây là chính sách rất quan trọng, phù hợp với bối cảnh đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh hiện nay.

Đại biểu Phạm Văn Hòa nhấn mạnh, Nhà nước cần có sự quan tâm, đầu tư để các nhà đầu tư chế tạo, sản xuất các loại vật liệu xanh, vật liệu nhẹ, vật liệu thân thiện môi trường để áp dụng trong thực tiễn xây dựng các công trình công cộng hoặc công trình dân dụng.

Để đảm bảo vấn đề môi trường trong thi công công trình xây dựng, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị Luật quy định bắt buộc phải có khảo sát, thiết kế và đánh giá tác động môi trường trong quá trình xây dựng. Việc này nhằm hạn chế tối đa các ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sinh hoạt của người dân.

Đại biểu Trần Anh Tuấn phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Đồng quan điểm, đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, chính sách này cũng đã được quy định ở nhiều Luật khác. Do đó, Cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng và quy định một cách thống nhất, đồng bộ giữa Luật Xây dựng với các luật có liên quan, đặc biệt là Luật Đầu tư và Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, đề nghị cần có văn bản hướng dẫn dưới luật để cụ thể hóa điều khoản này.

Phát biểu giải trình ý kiến đóng góp của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, hiện nay, đã có các tiêu chuẩn, quy chuẩn để sử dụng vật liệu đáp ứng điều kiện về khu đô thị xanh, sạch, thông minh. Ngành Xây dựng đã và đang phát triển rất nhiều loại vật liệu mới. Đồng thời, đưa ra yêu cầu phải áp dụng trong các dự án để bảo đảm về môi trường và sức khỏe của người dân.