Giỗ Tổ Hùng Vương - tín ngưỡng "độc nhất vô nhị"

(LĐTĐ) Kế thừa truyền thống uống nước nhớ nguồn, nhất là ý thức “về nguồn, chung cội” được nhân lên mạnh mẽ qua thời gian, mồng 10 tháng 3 hàng năm đã trở thành một ngày Quốc lễ, một ngày thiêng liêng trọng đại đối với cả dân tộc.
lich su cac thoi ky thuc hien nghi le gio to hung vuong Nhân ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, ôn lại truyền thuyết về “Bọc trăm trứng”
lich su cac thoi ky thuc hien nghi le gio to hung vuong Giỗ tổ Hùng Vương Canh Tý 2020: Nhớ nguồn cội, cùng nhau dựng cơ đồ

Với nhân dân cả nước, từ lâu Đền Hùng đã được coi là nơi thờ phụng các bậc tiền nhân đã có công lập nước và ngày giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng đã trở thành biểu tượng văn hóa tâm linh, tín ngưỡng, điểm hội tụ tinh thần đại đoàn kết của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Lễ hội Đền Hùng đã đi sâu vào tiềm thức mỗi người dân đất Việt, giáo dục đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” biết ơn sâu sắc các Vua Hùng và các bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước.

lich su cac thoi ky thuc hien nghi le gio to hung vuong
Hội đền Hùng năm 1931

Là người con đất Việt, dù ở phương trời nào, cứ mỗi độ tháng 3 âm lịch về, lòng mỗi chúng ta không khỏi trào dâng cảm xúc, bồi hồi xúc động khi hướng về vùng đất Cội nguồn, thành kính dâng lên các Vua Hùng những nén tâm nhang. “Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày giỗ Tổ mồng Mười tháng Ba” đã trở thành lời nhắn gửi, nhắc nhở mọi người dân Việt tìm về lễ hội thiêng liêng, thành kính: Giỗ Tổ Hùng Vương.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Hoàng Anh, việc thờ cúng Hùng Vương đã tồn tại trong đời sống cộng đồng người Việt từ rất xa xưa và là nét đẹp của truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, tỏ lòng biết ơn những bậc tiền nhân có công dựng nước. Tín ngưỡng thờ Hùng Vương là đỉnh cao tâm thức dân tộc và Giỗ tổ Hùng Vương đã trở thành lễ hội văn hóa lớn của dân tộc. Lễ hội Đền Hùng là sự thể hiện một tín ngưỡng “độc nhất vô nhị” trong tâm thức dân gian Việt Nam: tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Trải qua thời gian, vượt qua các thể chế chính trị, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã vận động, biến đổi và trở thành một hiện tượng văn hóa - tín ngưỡng đa nghĩa, đa giá trị.

lich su cac thoi ky thuc hien nghi le gio to hung vuong
Hội đền Hùng năm 1905

Vị thế của một vị thánh vương, với tư cách là một thủy tổ của dân tộc đã tạo ra sự đồng thuận này. Từ thời nhà Lê đã cho biên soạn ngọc phả “Hùng đồ thập bát diệp thánh vương ngọc phả cổ truyền” vào năm Nhâm Thìn (1472), trong đó ghi chép các thần tích về Hùng Vương. Các vương triều kế tiếp như nhà Lê - Trịnh, nhà Tây Sơn, nhà Nguyễn (1802-1945) nhiều lần phong sắc cho các làng xã ở Phú Thọ thờ cúng Thánh tổ Hùng Vương, cấp đất đai cho các làng xã cấy trồng, lấy hoa lợi thờ cúng Hùng Vương.

Trước năm 1945, nhà Nguyễn vẫn duy trì việc giao cho quan lại tỉnh Phú Thọ về chủ trì các nghi lễ thờ cúng Hùng Vương ở các ngôi đền trên núi Nghĩa Lĩnh. Sau năm 1945, Đảng, Nhà nước ta rất coi trọng việc duy trì lễ hội đền Hùng và thờ cúng Hùng Vương. Ngày 2/9/1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời đánh dấu bước ngoặt lịch sử mới của dân tộc ta.

lich su cac thoi ky thuc hien nghi le gio to hung vuong
Hội đền Hùng năm 1904

Kế tục truyền thống cao đẹp của cha ông, nhất là đạo lý “uống nước nhớ nguồn” nên giỗ Tổ Hùng Vương 1946 – sau khi Chính phủ mới được thành lập – là một sự kiện hết sức đặc biệt, đáng ghi nhớ. Năm ấy, cụ Huỳnh Thúc Kháng, Phó Chủ tịch nước đã thay mặt Chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa lên làm lễ dâng hương tại Đền Hùng. Cụ mặc áo the, khăn xếp, khấn vái theo lễ tục cổ truyền. Cụ còn trang trọng dâng lên bàn thờ tấm bản đồ Việt Nam và thanh kiếm là hai vật báu nói lên ý chí của Chính phủ và nhân dân ta trước họa xâm lăng đang đe dọa trở lại. Từ ấy đến nay, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc thờ cúng Hùng Vương thể hiện trên nhiều phương diện.

Từ năm 2007, ngày này cũng được chính phủ Việt Nam quy định là ngày nghỉ lễ. Với những giá trị quý giá về tinh thần, ngày 6/12/2012, tại Paris (Pháp), UNESCO đã chính thức công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Diệp Anh

(Ảnh tư liệu do nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Hoàng Anh cung cấp)

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Biến thể Omicron có thể là lối thoát đại dịch Covid-19?

Biến thể Omicron có thể là lối thoát đại dịch Covid-19?

Sự xuất hiện của Omicron, có thể là một biến thể lây nhiễm hơn nhưng ít độc lực hơn của virus SARS-CoV-2, và là tín hiệu tốt cho sức khỏe ...
Xử lý nghiêm các vi phạm trong đấu giá tài sản

Xử lý nghiêm các vi phạm trong đấu giá tài sản

(LĐTĐ) Mới đây, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài ...
Phát huy sáng kiến, sáng tạo trên mọi lĩnh vực

Phát huy sáng kiến, sáng tạo trên mọi lĩnh vực

(LĐTĐ) Năm 2021, phong trào thi đua đạt danh hiệu “Sáng kiến trong công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) Thủ đô” do Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà ...
Kết quả nổi bật trong phong trào thi đua đạt danh hiệu “Công nhân giỏi Thủ đô” năm 2021

Kết quả nổi bật trong phong trào thi đua đạt danh hiệu “Công nhân giỏi Thủ đô” năm 2021

(LĐTĐ) Năm 2021, các cấp Công đoàn Thủ đô đã triển khai hiệu quả phong trào thi đua “Công nhân giỏi Thủ đô”, thu hút đông đảo công nhân lao động ...
Đảm bảo phòng chống dịch và chỉ tiêu công tác dân số

Đảm bảo phòng chống dịch và chỉ tiêu công tác dân số

(LĐTĐ) Việc tổ chức triển khai Chiến dịch tăng cường tuyên truyền, vận động lồng ghép cung cấp dịch vụ về dân số năm 2021 gặp nhiều khó khăn, vì vừa ...
Nhiều khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Nhiều khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

(LĐTĐ) Theo dự báo của các nhà nhân khẩu học, đến năm 2038, nhóm dân số trên 60 tuổi ở nước ta khoảng 21 triệu người, chiếm hơn 20% tổng dân ...
Vẫn còn những đô thị kiểu mẫu chưa… "kiểu mẫu"!

Vẫn còn những đô thị kiểu mẫu chưa… "kiểu mẫu"!

(LĐTĐ) Với khoảng hơn 350 khu đô thị (KĐT), quy mô khoảng 2.500ha, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu cả nước về phát triển các KĐT, khu ...

Tin khác

Văn hóa phải thực sự trở thành sức mạnh nội sinh

Văn hóa phải thực sự trở thành sức mạnh nội sinh

(LĐTĐ) Vừa qua, tại Hội trường Diên Hồng (Tòa nhà Quốc hội), Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã được long trọng tổ chức. Đây là việc làm rất có ý nghĩa về nhiều phương diện, qua đó đã đánh giá đúng những thành quả đã đạt được, cũng như thẳng thắn đưa ra những thiếu sót để thống nhất nhận thức, quan điểm, hành động nhằm chấn hưng và phát triển văn hóa dân tộc.
Triển lãm xanh “Greenlens” photovoice - những bức tranh biết nói

Triển lãm xanh “Greenlens” photovoice - những bức tranh biết nói

(LĐTĐ) Lấy cảm hứng từ hình thức “photovoice” - những bức tranh biết nói, thầy và trò Khoa Quản trị kinh doanh và du lịch trường Đại Học Hà Nội (HANU) đã chung tay tổ chức nên sự kiện triển lãm tranh online mang tên “Greenlens” - A vision of sustainable world (Tầm nhìn về một thế giới bền vững).
Nhiều hoạt động đặc sắc tại Tuần lễ Thiết kế Việt Nam 2021

Nhiều hoạt động đặc sắc tại Tuần lễ Thiết kế Việt Nam 2021

(LĐTĐ) Từ 27/11 đến 3/12 diễn ra Tuần lễ Thiết kế Việt Nam 2021 với chủ đề “Đánh thức truyền thống” nhằm tôn vinh các sản phẩm và nhà thiết kế xuất sắc của Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực.
“Giai điệu kết nối” thực hiện số đặc biệt chào mừng thành công Hội nghị Văn hoá toàn quốc

“Giai điệu kết nối” thực hiện số đặc biệt chào mừng thành công Hội nghị Văn hoá toàn quốc

(LĐTĐ) Chương trình “Giai điệu kết nối” số đặc biệt chào mừng thành công của Hội nghị Văn hoá toàn quốc 2021 sẽ được phát sóng vào tối 28/11 trên kênh VTV1.
Kỳ 2: Nỗ lực vượt thách thức

Kỳ 2: Nỗ lực vượt thách thức

(LĐTĐ) Trước những thách thức của dịch Covid-19, những người làm công tác quản lý di sản của Thủ đô đã nỗ lực đổi mới, tổ chức nhiều hình thức để bảo tồn, phát huy giá trị các di sản.
Kỳ 1: Cái nôi của di sản

Kỳ 1: Cái nôi của di sản

(LĐTĐ) Không chỉ là trung tâm chính trị, kinh tế, khoa học, giáo dục quan trọng của cả nước, Hà Nội còn là trung tâm văn hóa lớn được bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử với hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Đông Hà Nội thấm trong ký ức

Đông Hà Nội thấm trong ký ức

(LĐTĐ) Cái lạnh của mùa đông Hà Nội đặc biệt riêng có. Tôi đã đi qua mùa đông ở nhiều nơi nhưng cái lạnh thật ngọt, thật sâu nơi đây luôn thấm trong ký ức. Tôi nhớ cái cảm giác được cuộn mình trong chiếc chăn bông nằng nặng thơm mùi nắng. Nhớ tiếng mẹ đánh thức dậy đi học, tiếng lửa reo reo với nồi cháo thơm thơm trong căn bếp nhỏ. Nhớ tiếng cha húng hắng ho khi tiết trời trở lạnh... Tất cả, như một thước phim quay chậm tuyệt đẹp thường trở lại với tôi mỗi khi đông về.
Khai mạc Hội nghị Văn hóa toàn quốc: Văn hóa là sức mạnh nội sinh quan trọng, bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước

Khai mạc Hội nghị Văn hóa toàn quốc: Văn hóa là sức mạnh nội sinh quan trọng, bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước

(LĐTĐ) Sáng nay (24/11), tại Hà Nội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Gốm Việt trải qua các thời kỳ lịch sử

Gốm Việt trải qua các thời kỳ lịch sử

(LĐTĐ) Khoảng sau thế kỷ thứ X, Việt Nam bước vào thời kỳ xây dựng các nhà nước phong kiến. Đồ gốm là ngành nghề thủ công rất quan trọng, đóng góp vào đời sống kinh tế xã hội, nhất là kinh đô Thăng Long.
Tái hiện Hà Nội 60 ngày đêm khói lửa với trưng bày "Lời thề quyết tử"

Tái hiện Hà Nội 60 ngày đêm khói lửa với trưng bày "Lời thề quyết tử"

(LĐTĐ) Nhân kỷ niệm 75 năm ngày Toàn quốc Kháng chiến (19/12/1946-19/12/2021) và 77 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/2021), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày “Lời thề quyết tử".
Xem thêm
Phiên bản di động