Gìn giữ văn hóa Mường giữa lòng Thủ đô

(LĐTĐ) Bản sắc văn hóa độc đáo của cộng đồng dân tộc thiểu số ở Hà Nội không chỉ là niềm tự hào cần lưu giữ, mà còn là sản phẩm du lịch hấp dẫn. Trong đó, văn hóa dân tộc Mường chứa đựng lối sống giàu chất nhân văn và đạo lý, phản ánh quá trình lao động, sáng tạo được kế tục phát huy, phát triển, là niềm tự hào của Thủ đô.
Tiếng Chiêng Mường ngân vang giữa Thủ đô Bồi đắp văn hóa cồng chiêng của người Mường

Là địa phương có nhiều dân tộc người Mường sinh sống, theo bà Nguyễn Thị Bích Ngọc - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thất, văn hóa dân tộc Mường có truyền thống lâu đời, phong phú với những giá trị bản sắc độc đáo về vật thể và phi vật thể, tạo nên sức sống bền bỉ, được lưu truyền, bồi đắp phát triển qua bao đời nay, thấm sâu vào trong đời sống của đồng bào dân tộc Mường.

Gìn giữ văn hóa Mường giữa lòng Thủ đô
Dân tộc Mường với văn hóa phi vật thể cồng chiêng

Với các giá trị bản sắc văn hóa truyền thống rất phong phú, đa dạng và đã có từ lâu đời của dân tộc Mường, luôn gắn bó với đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào, có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển. Về văn hóa vật thể như: Nhà sàn, Trang phục, Ẩm thực và các vật dụng trong sản xuất, sinh hoạt; Về văn hóa phi vật thể, như: Ngôn ngữ, Mo Mường, Cồng chiêng và các làn điệu hát, múa, các môn Thể thao, Trò chơi dân gian dân tộc Mường…

Văn hóa dân tộc Mường chứa đựng lối sống giàu chất nhân văn và đạo lý, phản ánh quá trình lao động, sáng tạo được kế tục phát huy, phát triển, là niềm tự hào của bao thế hệ người Mường. Trong quá trình vận động và phát triển, văn hóa dân tộc Mường trên địa bàn đã được giao thoa, có sự tiếp thu tinh hoa văn hóa rất phong phú, đa dạng của các dân tộc khác trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, nhất là văn hóa dân tộc Kinh.

Tuy nhiên, theo khảo sát của huyện Thạch Thất, một số giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường trên địa bàn Hà Nội đã bị biến đổi, một số đã và đang dần bị mai một do sự tác động của đời sống kinh tế, xã hội nhất là trong giai đoạn hội nhập quốc tế, bùng nổ thông tin, sự giao thoa, du nhập văn hóa của các vùng miền, các dân tộc đã tác động mạnh và đa chiều từ nhiều luồng văn hóa, đang có xu hướng lấn át, làm mờ nhạt văn hóa bản địa.

Nhà sàn dân tộc Mường không còn giữ được kiến trúc cổ truyền thống, đã bị biến đổi theo kiến trúc hiện đại về công năng, hiệu quả sử dụng cho hợp với điều kiện sản xuất sinh hoạt hiện đại. Đồng bào dân tộc Mường có ngôn ngữ riêng, tiếng Mường không có chữ viết mà giao tiếp bằng cách thế hệ trước truyền cho thế hệ sau qua khẩu ngữ, người dân ít sử dụng tiếng dân tộc.

Trang phục truyền thống người Mường mang nét đặc trưng riêng biệt, người dân tộc Mường rất ít sử dụng trang phục truyền thống, chủ yếu sử dụng vào các ngày lễ Tết, các cuộc giao lưu, liên hoan các sự kiện lớn, chủ yếu ở độ tuổi trên 60.

Chiêng Mường là biểu tượng của dân tộc Mường, trong qua trình thay đổi điều kiện sinh hoạt, không gian, môi trường văn hoá diễn tấu chiêng Mường không còn được duy trì thường xuyên và chỉ được diễn ra vào các ngày lễ, các sự kiện lớn của xã, của huyện, việc bảo tồn và lưu truyền không thường xuyên. Hoạt động Mo Mường trên địa bàn đang bị mai một và có nguy cơ thất truyền, vì chỉ có rất ít người biết Mo, nhưng hầu hết ở độ tuổi trên 65.

Với mục tiêu trong quá trình tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa các dân tộc khác, cần bảo tồn và phát huy được các giá trị bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc Mường, Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thất đã xây dựng và thực hiện Đề án “Bảo tồn, khôi phục và phát huy các giá trị bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường, huyện Thạch Thất, giai đoạn 2016- 2020” góp phần thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ phát triển toàn diện và bền vững kinh tế xã hội, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân các dân tộc trên địa bàn.

Sau 4 năm thực hiện bằng nhiều biện pháp hiệu quả, Đề án đã đem lại những kết quả khả quan. Tỷ lệ người dân tộc Mường sử dụng trang phục truyền thống của người Mường là 50% khi tham gia các hoạt động cộng đồng, như Lễ hội truyền thống, ngày Hội đại đoàn kết toàn dân và các sinh hoạt tập thể khác - đạt 62,5% so với mục tiêu của Đề án.

Tỷ lệ hộ gia đình là người dân tộc Mường thường xuyên giao tiếp bằng tiếng dân tộc Mường đạt 60% trong sinh hoạt hàng ngày - đạt 66,7% so với mục tiêu của Đề án. Tỷ lệ 100% các thôn có Đội chiêng Mường và được bồi dưỡng, tập huấn hàng năm, sử dụng thành thạo Chiêng vào các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, sinh hoạt cộng đồng, tất cả các thôn của 03 xã có bộ Chiêng Mường đạt yêu cầu để phục vụ việc tập luyện, tham gia các chương trình giao lưu, Hội thi và các sinh hoạt cộng đồng của thôn – đạt 100% so với mục tiêu.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Phùng Hoàng Anh (Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam) cho biết, việc khôi phục được các giá trị cốt lõi của văn hóa truyền thống đồng bào dân tộc Mường là sự nỗ lực và trách nhiệm rất lớn của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, để phát huy các giá trị này trong thời kỳ hội nhập, chính quyền địa phương cần tiếp tục thực hiện một số giải pháp thiết thực, trong đó chú trọng phát huy trách nhiệm cộng đồng, đó chính là người Mường họ giữ gìn và phát huy nó. /.

Diệp Anh

Nên xem

Tiếp tục đoàn kết, nỗ lực vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

Tiếp tục đoàn kết, nỗ lực vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

(LĐTĐ) Sáng 23/10, Văn phòng Thành ủy Hà Nội tổ chức hội nghị sơ kết công tác Văn phòng cấp ủy 9 tháng, triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm ...
Xử lý nợ xấu của các ngân hàng: Nỗ lực khắc phục ảnh hưởng

Xử lý nợ xấu của các ngân hàng: Nỗ lực khắc phục ảnh hưởng

Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của doanh nghiệp. Số doanh nghiệp phải tạm dừng hoạt động, giải thể hoặc bị gián đoạn ...
Cảnh báo lừa đảo xem video, đọc tin tức kiếm tiền qua mạng

Cảnh báo lừa đảo xem video, đọc tin tức kiếm tiền qua mạng

Lợi dụng tâm lý muốn kiếm thêm tiền trong thời gian đại dịch, các mô hình xem video, đọc tin tức để kiếm tiền đã lừa được không ít nạn ...
Luật Điện ảnh sửa đổi phù hợp với nhu cầu thực tiễn

Luật Điện ảnh sửa đổi phù hợp với nhu cầu thực tiễn

(LĐTĐ) Tiếp tục phiên làm việc tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, sáng ngày 23/10, Quốc hội đã lắng nghe Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và ...
Đề xuất bổ sung danh hiệu thi đua “xã tiêu biểu”, “phường, thị trấn tiêu biểu”

Đề xuất bổ sung danh hiệu thi đua “xã tiêu biểu”, “phường, thị trấn tiêu biểu”

(LĐTĐ) Việc bổ sung danh hiệu thi đua “xã tiêu biểu”, “phường, thị trấn tiêu biểu” đối với người dân ở phạm vi cấp xã, phường, thị trấn là phù hợp ...
Hà Nội: Gần 2.000 tỷ đồng hỗ trợ các đối tượng khó khăn, bị ảnh hưởng dịch Covid-19

Hà Nội: Gần 2.000 tỷ đồng hỗ trợ các đối tượng khó khăn, bị ảnh hưởng dịch Covid-19

(LĐTĐ) Đến nay, toàn thành phố Hà Nội đã tích cực triển khai thực hiện chính sách của Trung ương, đặc thù của Thành phố và huy động xã hội hóa ...
Một nhân viên cắt tóc mắc Covid-19, Hà Nội tìm người đến Hair Salon Mẹ Ớt

Một nhân viên cắt tóc mắc Covid-19, Hà Nội tìm người đến Hair Salon Mẹ Ớt

(LĐTĐ) Sáng 23/10, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hà Nội thông báo tìm người đến Hair Salon Mẹ Ớt số 36A Trần Quang Diệu, quận Đống Đa từ ngày 8/10 ...

Tin khác

Bánh giò – Thức quà đặc sắc của người Hà Thành

Bánh giò – Thức quà đặc sắc của người Hà Thành

(LĐTĐ) Hà Nội đang trong những ngày chạm khẽ vào mùa đông với những cơn gió mùa mang hơi lạnh phả vào không gian. Thoảng trong gió, tiếng rao khê nồng loang dài trên phố vắng: “Bánh giò... Bánh giò nóng đây...”.
Giai điệu cất lên từ trái tim

Giai điệu cất lên từ trái tim

(LĐTĐ) Âm nhạc luôn là một thứ vũ khí sắc bén cùng đồng hành với dân tộc trên mọi chặng đường của đất nước. Trong đại dịch Covid-19, những sáng tác của các nghệ sĩ đã trở thành món ăn tinh thần giúp lực lượng tuyến đầu và người dân vượt qua khó khăn, đẩy lùi đại dịch.
Lời chúc đong đầy yêu thương

Lời chúc đong đầy yêu thương

(LĐTĐ) Đang trong giờ làm việc, chuông điện thoại reo. Tôi liếc nhìn và nhận ra số điện thoại của mẹ. Vậy mà, tôi vẫn cố hoàn thành nốt chút công việc rồi mới gọi lại. Mẹ vui vẻ chúc: “Phụ nữ già chúc mừng phụ nữ trẻ nhân ngày 20 tháng 10 nhé”. Tôi lặng đi vì xúc động, khóe mắt cay cay vì lời chúc của mẹ. Phải rồi, hôm nay là ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10, tôi chưa kịp chúc mừng mẹ thì đã nhận được lời chúc đong đầy yêu thương.
Tranh sơn mài và tranh thư pháp: Tiếng vọng của thời gian

Tranh sơn mài và tranh thư pháp: Tiếng vọng của thời gian

(LĐTĐ) Nghệ thuật là một lối chơi tao nhã, một món quà ý nghĩa được nhiều người lựa chọn để sưu tầm và tặng nhau trong những dịp đặc biệt. Cuộc sống càng phát triển, người ta càng có xu hướng tìm về những giá trị truyền thống. Tranh sơn mài và tranh thư pháp là hai dòng tranh như vậy.
Nguyễn Phong Việt trở lại với tập thơ thiếu nhi "Những chiếc ghế trong căn bếp nhỏ"

Nguyễn Phong Việt trở lại với tập thơ thiếu nhi "Những chiếc ghế trong căn bếp nhỏ"

(LĐTĐ) Lần trở lại này, nhà thơ Nguyễn Phong Việt mang đến một phong cách hoàn toàn mới trong tập thơ thiếu nhi “Những chiếc ghế trong căn bếp nhỏ”.
Nơi in dấu những ngày xưa xa...

Nơi in dấu những ngày xưa xa...

(LĐTĐ) Có khi nào bạn nhớ về ngôi nhà cũ, vùng đất đã từng lưu trú, cơ quan mà mình đã gắn bó một thời gian? Còn tôi, đã vài lần chia tay với những nơi xưa cũ. Có những thời khắc rời xa, lòng bâng khuâng chợt nghĩ về câu thơ: “Khi ta ở chỉ là nơi đất ở/ Khi ta đi đất đã hóa tâm hồn”.
Mình đã đi qua bao chiều mưa?

Mình đã đi qua bao chiều mưa?

(LĐTĐ) Hà Nội đang trong những ngày mưa bão. Mưa tầm tã. Gió giật từng cơn. Tôi trở về nhà trong chiều muộn sau một ngày mưu sinh, từng làn mưa quất vào mặt rát rạt. Bỗng dưng, lòng thầm hỏi: “Mình đã đi qua bao chiều mưa trong đời?”.
Tôn vinh tinh thần cống hiến, dấn thân, nguồn năng lượng tích cực trong từng khoảnh khắc ảnh

Tôn vinh tinh thần cống hiến, dấn thân, nguồn năng lượng tích cực trong từng khoảnh khắc ảnh

Gala Báo chí lần thứ ba 2021 - Lễ trao giải “Khoảnh khắc báo chí 2020” do Báo Nhà báo & Công luận tổ chức đã khép lại thành công tốt đẹp. Mỗi tác phẩm ảnh báo chí được vinh danh đều cho thấy sự vất vả, sẵn sàng dấn thân, đương đầu với gian khổ của đội ngũ phóng viên, nhà báo.
Phát động Cuộc thi vẽ Enikki Mitsubishi 2021-2022 với chủ đề “Đây là cuộc sống của em”

Phát động Cuộc thi vẽ Enikki Mitsubishi 2021-2022 với chủ đề “Đây là cuộc sống của em”

(LĐTĐ) Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm vừa phát động cuộc thi nhật ký minh họa bằng tranh của thiếu nhi châu Á Enikki Mitsubishi 2021-2022, với chủ đề “Đây là cuộc sống của em”.
Đường Sách thành phố Hồ Chí Minh khẩn trương chuẩn bị mở cửa trở lại

Đường Sách thành phố Hồ Chí Minh khẩn trương chuẩn bị mở cửa trở lại

(LĐTĐ) Đường Sách thành phố Hồ Chí Minh đang khẩn trương chuẩn bị công tác phòng chống dịch để mở cửa lại trong tháng 10.
Xem thêm
Phiên bản di động